Wyrok III AUa 1494/99 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2000 r. Sąd Apelacy

--- STRONA 1 --- O D Pi Sygn. akt III AUa 1494/99 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2000 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Wydział III w składzie: Przewodniczący: SSA - Mieczysław Bareja (spr.) Sędziowie: S.A. - Mirosława Zawadzka S.O. - Grażyna Bobrowska Protokolant: - Gertruda Końska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2000 r. w Warszawie apelacji T S od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 30 lipca 1999 r. (sygn. akt XIV U 1398/99) w sprawie T S przeciwko Biuru Emerytalnemu w W o prawo do wypłaty emerytury wojskowej za 1999 rok zaskarżony wyrok oraz decyzję ~ Biura Emerytalnego w W; z dnia 18 lutego 1999 roku znak ~ zmienia i przyznaje T S prawo do wypłaty emerytury wojskowej za rok 1999 z ograniczeniem w wysokości tej emerytury o 25% bez dodatków. (-) M. Bareja (-) M. Zawadzka (-) G. Bobrowska --- STRONA 2 --- U Z A S A D N I E N I E Major T S urodzony roku pobierał emeryturę wojskową od dnia 1 sierpnia 1997 roku. Decyzją z dnia 18 lutego 1999 roku Biuro Emerytalne, po uzyskaniu oświadczenia o wysokości zarobków, z dniem 1 marca 1999 roku zawiesiło wypłatę wojskowej emerytury. Jako podstawę prawną decyzji wojskowy organ emerytalny wskazał art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118). Nadto stwierdzono, że wypłacona emerytura za styczeń i luty 1999 roku stanowi nadpłatę podlegającą zwrotowi. W odwołaniu do Sądu Okręgowego T S. wnosił o zmianę decyzji wojskowego organu emerytalnego twierdząc, że przepisy zastosowane przez ten organ pozostają w sprzeczności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Wojskowy organ emerytalny wnosił o oddalenie odwołania. Wywodzi^ że zadeklarowany przez 1 S przychód z tytułu zatrudnienia w kwocie 2.800,- złotych miesięcznie przekracza 130% przeciętnego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, to jest kwoty 1.623,40 złotych i zawieszenie wypłaty emerytury było konieczne. Wyrokiem z dnia 30 lipca 1999 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie odwołanie 1 i S i oddalił stwierdzając zgodność decyzji wojskowego organu emerytalnego z art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118) ( to znaczy z art. 40 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 roku Nr 10, poz. 36) w brzmieniu nadanym w przepisie art. 159 ust. 2. Sąd Okręgowy stwierdził --- STRONA 3 --- 3 zgodność decyzji z przepisami art. 103 - 106 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku (Dz. U. Nr 162, poz. 1118). W apelacji T S wnosił o zmianę wyroku i uwzględnienie odwołania. Wywodził sprzeczność art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku (Dz. U. Nr 162, poz. 1118) z Konstytucją zarzucając, że przepis ten narusza zasadę lex retro non agit oraz zasadę pacta sunt servanda oraz zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa. Twierdził, że zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji Sąd Okręgowy powinien był rozważyć zgodność art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku z Konstytucją. Alternatywnie sugerował wystąpienie przez Sąd Apelacyjny z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w tym przedmiocie. Jak wynika z pism załączonych w toku postępowania apelacyjnego wojskowy organ emerytalny z dniem 24 grudnia 1999 roku to jest z dniem publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 1999 roku podjął wypłatę emerytury z zastosowaniem art. 40 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku (Dz. U. z 1994 roku Nr 10, poz. 36) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998 roku odmawiając jednocześnie wypłaty świadczenia na tych zasadach za okres od 1 stycznia do 24 grudnia 1999 roku. W związku z tą nową decyzją (decyzja z dnia 23 lutego 2000 roku) T S złożył odwołanie do Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Zarzuty podniesione w odwołaniu J a k i w apelacji dotyczące niezgodności z Konstytucją decyzji wojskowego organu emerytalnego są w pełni zasadne. Wynika to wprost z pkt 2 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 1999 roku wydanego w sprawie K 4/99. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) z wynikającą z art. 2 --- STRONA 4 --- Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą ochrony zaufania do państwa i prawa oraz wyrażoną w art. 32 Konstytucji zasadą równości. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany został w Dzienniku Ustaw z dnia 24 grudnia 1999 roku. Stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji z tą datą wyrok Trybunału Konstytucyjnego stał się wiążący tak dla obywateli J a k i sądów oraz wszystkich organów państwa. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Wydając wyrok Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej art. 159 ust. 2 przedmiotowej ustawy. Łączy się to niewątpliwie z faktem, że wydatki na emerytury i renty wojskowe w 1999 roku objęte były ustawą budżetową. Z treści art. 190 Konstytucji wynika jednoznacznie, że sądy / w tym i Sąd Apelacyjny wydające orzeczenia po dniu 24 grudnia 1999 roku nie mogą stosować przepisu prawnego uznanego za sprzeczny z Konstytucją. Tak na przyszłość jak i w sprawach zawisłych przed sądami. Wynika to wprost z ostatniego akapitu postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 marca 2000 roku wydanego w sprawie K 4/99. Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny sprzeczność przepisu prawa z Konstytucją nie oznacza, że przepis ten stał się sprzeczny z Konstytucją z dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lecz, że przepis ten od wejścia jego w życie pozostawał w sprzeczności z Konstytucją. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją ma charakter orzeczenia deklaratoryjnego, nie zmienia stanu prawnego do czego nie jest uprawniony Trybunał Konstytucyjny, nie ustanawia nowego porządku prawnego a tylko przywraca stan prawny zgodny z Konstytucją. Dlatego też treść art. 190 ust. 3 Konstytucji traktując o terminie od którego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc wiążącą nie może być interpretowany jako termin wejścia w życie nowego stanu prawnego tak jak przepisy określające datę wejścia w życie ustawy. --- STRONA 5 --- Odmienna interpretacja tego przepisu dopuszczałaby istnienie i sankcjonowanie sytuacji^ w której przepisy prawne sprzeczne z Konstytucją powodowałyby ograniczenie praw obywateli na stałe. Dlatego też po wejściu w życie Konstytucji i stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji uległy zmianie przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Ustawodawca wprowadził art. 401 1 k.p.c. stanowiąc, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją stanowi odrębną podstawę wznowienia postępowania. Gdyby przyjąć, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją oznaczało zmiany stanu prawnego, to wówczas zbędny byłby przepis art. 401 1 k.p.c. Strony wobec zmiang stanu prawnego mogłyby realizować swoje prawa w nowym procesie wytoczonym w oparciu o nową podstawy prawną. Z tych przyczyn interpretacja stosowania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego a ściślej stanu prawnego obowiązującego przed 31 grudnia 1998 roku^ dopiero od dnia ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie jest do pogodzenia z porządkiem konstytucyjnym i zasadą państwa prawa. Zgodnie z powyższymi rozważaniami odwołujący się zachował prawo do wypłaty wojskowej emerytury ograniczonej do 75% jej wysokości nie uwzględniając dodatków zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 roku Nr 10, poz. 36). Z tych przyczyn apelację uznano za w pełni zasadną i stosownie do art. 386 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. © r y g l n a i a w ł d ś d j w « podpisy. Za z g o d n o ś ć z o r y g i n d ei h | | w i e r d z C I ! B X V 7T77> V Kierownik $M^riaiy i ó J' N. I) »