Postanowienie III APa 53/99 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 1999 r. Sąd Apelacyjny-S

--- STRONA 1 --- O D P I S Sygn. akt III APa 53/99 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 1999 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Wydział III w składzie: Przewodniczący: SSA - Genowefa Glińska Sędziowie: S.A. - Jolanta Strusińska-Żukowska (spr.) S.O. - Mirosława Zawadzka Protokolant: - Gertruda Końska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1999 r. w Warszawie apelacji K F od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 22 marca 1999 r. (sygn. akt. XH P 661/98) w sprawie K F; przeciwko w C o uchylenie kary nagany i odszkodowanie oddala apelację I-I G. Glińska I-I J. Strusińska-Żukowska I-I M. Zawadzka Sygn. akt III APa 53/99 QDPIS WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 1999 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Wydział III w składzie: Przewodniczący: SSA - Genowefa Glińska Sędziowie: S.A. - Jolanta Strusińska-Żukowska (spr.) S.O. - Mirosława Zawadzka Protokolant: - Gertruda Końska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1999 r. w Warszawie apelacji Iś _ F od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Z dnia 22 marca 1999 r. (Sygn. akt. XII P 661/98) w sprawie K F1 przeciwko Ĺ. w C _ 0 uchylenie kary nagany i odszkodowanie oddala apelację /-/ G. Glińska /-/ J. Strusińska-Żukowska /-/ M. Zawadzka --- STRONA 2 --- 2 U Z A S A D N I E N I E Powódka K F w pozwie skierowanym przeciwko w C wnosiła o uchylenie kary nagany nałożonej pismem z 3 października 1997 r. Na rozprawie w dniu 3 września 1998 roku powódka zgłosiła dodatkowo roszczenie o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego odszkodowania w wysokości 5.000,- zł za naruszenie dóbr osobistych i straty moralne w związku z nałożoną karą. Strona pozwana w toku postępowania uznała powództwo w części nałożonej kary nagany, natomiast wnosiła o oddalenie powództwa o odszkodowanie. Sąd Okręgowy, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 1999 r. uchylił nałożoną na powódkę karę nagany i oddalił powództwo o odszkodowanie. Sąd Okręgowy podniósł, że zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. jest związany uznaniem powództwa, a nie zachodzą okoliczności, które uznanie to czyniłyby sprzecznym z zasadami współżycia społecznego. Natomiast żądanie zasądzenia odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych i straty moralne uznał za nieuzasadnione. Wskazał, że działanie pracodawcy mieściło się w ramach obowiązującego prawa. Powódka mogła zaś żądać uchylenia nałożonej kary nagany, jeżeli uważała, że wymierzenie kary było niesłuszne bądź naruszało obowiązujące przepisy i z uprawnienia tego skorzystała. Zdaniem Sądu Okręgowego nie ma więc podstaw do przyjęcia, że dobra osobiste powódki zostały naruszone tym bardziej, że udzielona kara nie miała charakteru publikacji dostępnej dla nieograniczonej liczby adresatów. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożyła powódka. 2 UZASADNIENIE Powódka K F: W pozwie skierowanym przeciwko W C . wnosiła o uchylenie kary nagany nałożonej pismem z 3 października 1997 r. Na rozprawie W dniu 3. _powódka zgłosiła *dodatkowo roszczenie on zasądzenie na jej rzecz od pozwanego odszkodowania W wysokości 5.000,- zł za naruszenie dóbr osobistych i straty moralne W związku z nałożoną karą. Strona pozwana W toku postępowania uznała powództwo W części nałożonej kary nagany, natomiast wnosiła o oddalenie powództwa o odszkodowanie. Sąd Okręgowy, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych W Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 1999 r. uchylił nałożoną na powódkę karę nagany i oddalił powództwo o odszkodowanie. Sąd Okręgowy podniósł, że zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. jest związany uznaniem powództwa, a nie zachodzą okoliczności, które uznanie to czyniłyby sprzecznym z zasadami współżycia społecznego. Natomiast żądanie zasądzenia odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych i straty moralne uznał za nieuzasadnione. Wskazał, że działanie pracodawcy mieściło się w ramach obowiązującego prawa. Powódka mogła zaś żądać uchylenia nałożonej kary nagany, jeżeli uważała, że wymierzenie kary było. niesłuszne bądź naruszało obowiązujące przepisy i z uprawnienia tego skorzystała. Zdaniem Sądu Okręgowego nie ma więc podstaw do przyjęcia, że dobra osobiste powódki zostały naruszone tym bardziej, że udzielona kara nie miała charakteru publikacji dostępnej dla nieograniczonej liczby adresatów. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożyła powódka. --- STRONA 3 --- Zaskarżyła wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie z uwagi na to, że Sąd nie rozpoznał jej żądań z pozwu. W uzasadnieniu apelacji skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie wnosiła o uznanie, że nagana z dnia 3 października 1997 r. była nałożona z naruszeniem prawa. Tymczasem Sąd Okręgowy wydał wyrok o zupełnie innej treści uchylając karę nagany co, zdaniem apelującej, jest bezprzedmiotowe, bowiem kara przestała istnieć 3 października 1998 r. W piśmie procesowym z dnia 15 listopada 1999 r. skierowanym do Sądu Apelacyjnego powódka wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu podnosząc jednocześnie, że identyczny wniosek złożyła 29.01.1999 r. w Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Pragi, Sądzie Pracy i do chwili obecnej nie został on rozpoznany (k. 57). Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny zbadał zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów postępowania w postaci nierozpoznania wniosku powódki o ustanowienie adwokata z urzędu. Z załącznika do pisma procesowego powódki wynika, że taki wniosek złożyła w dniu 29 stycznia 1999 r. do Sądu Rejonowego dla Warszawy - Pragi, Sądu Pracy wskazując sygnatury dwóch spraw, które nie zostały zakończone tj. VII P 1937/97 i VII P 2215/97 (k. 58). W dacie złożenia Wniosku przez powódkę Sąd Rejonowy dla Warszawy - Pragi, Sąd Pracy rozpoznawał tylko jedną z tych spraw t.j. VII P 1937/97, wobec czego pismo procesowe zostało załączone do tej sprawy. Sprawa VII P 2215/97, czyli sprawa, w której toczy się niniejsze postępowanie, została bowiem przekazana Sądowi Wojewódzkiemu, Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do rozpoznania według ¬ 3 Zaskarżyła wyrok W całości wnosząc o jego uchylenie z uwagi na to, że Sąd nie rozpoznał jej żądań z pozwu. W uzasadnieniu apelacji skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie wnosiła o uznanie, że nagana z dnia 3 października 1997 rr. była nałożona z naruszeniem prawa. Tymczasem Sąd Okręgowy Wydał Wyrok o zupełnie innej treści uchylając karę nagany co, zdaniem apelującej, jest bezprzedmiotowe, bowiem kara przestała istnieć 3 października 1998 r. W piśmie procesowym z dnia 15 listopada 1999 r. skierowanym do Sądu Apelacyjnego powódka wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu podnosząc jednocześnie, że identyczny Wniosek złożyła 29.01.1999 r. W Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Pragi, Sądzie Pracy i do chwili obecnej nie został on rozpoznany (k. 57). Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny zbadał zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów postępowania W postaci nierozpoznania wniosku powódki o ustanowienie adwokata z urzędu. Z załącznika do pisma procesowego powódki Wynika, że taki Wniosek złożyła W dniu 29 stycznia 1999 r. do Sądu Rejonowego dla Warszawy - Pragi, Sądu Pracy wskazując sygnatury dwóch spraw, które nie zostały zakończone tj. VII P 1937/97 i VII P 2215/97 (k. 58). W dacie złożenia wniosku przez powódkę Sąd Rejonowy dla Warszawy - Pragi, Sąd Pracy rozpoznawał tylko jedną z tych spraw t.j. VII P 1937/97, .Wobec czego pismo procesowe zostało załączone do tej Spraw. Sprawa VII P 2215/97, czyli sprawa, w której toczy się niniejsze postępowanie, została bowiem przekazana Sądowi Wojewódzkiemu, Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych W Warszawie do rozpoznania według --- STRONA 4 --- właściwości postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 3 września 1998 r., na której powódka była obecna (k. 32, 32 o.). Do Sądu Wojewódzkiego sprawa wpłynęła 23.11.1998 r. (k. 36), a więc w dacie złożenia przez powódkę wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, Sąd Rejonowy nie był już w posiadaniu akt tej sprawy. Skoro powódka wiedziała o przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu do rozpoznania, to wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinna skierować do Sądu właściwego. Z akt sprawy wynika zaś, że do Sądu Okręgowego taki wniosek nie wpłynął, powódka nie złożyła go też na rozprawie przed tym Sądem w dniu 22 marca 1999 r. (k. 40 - 42 o.). Wobec tego zarzut powódki, w którym podnosi, iż Sąd nie rozpoznał jej wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu Sąd Apelacyjny uznał za nieuzasadniony. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu skierowany do Sądu Apelacyjnego został oddalony postanowieniem z 22.11.99 r. (k. 66). Za nietrafne Sąd Apelacyjny uznał też zarzuty zmierzające do wykazania, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Z art. 112 § 2 k.p. wynika bowiem, że pracownik może wystąpić do Sądu Pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary dyscyplinarnej. Z powyższego wynika więc, że Sąd, który uwzględnia roszczenie pracownika w tym przedmiocie orzeka wyłącznie o uchyleniu kary dyscyplinarnej, jak to uczynił Sąd Okręgowy w punkcie I) zaskarżonego wyroku. Obowiązujące przepisy nie dają podstaw do żądania przez pracownika stwierdzenia przez Sąd w sentencji wyroku, iż kara udzielona została z naruszeniem przepisów. Jedynym możliwym roszczeniem w tym przedmiocie jest żądanie uchylenia kary, wobec czego Sąd Okręgowy prawidłowo zakwalifikował roszczenie powódki, w którym odwoływała się od udzielonej kary nagany i sentencja zaskarżonego wyroku w tym zakresie jest zgodna z obowiązującym prawem. 4 właściwości postanowieniem wydanym na rozprawie W dniu 3 września 1998 r., na której powódka była obecna (k. 32, 32 0.). Do Sądu Wojewódzkiego sprawa wpłynęła 23.11.1998 r. (k. 36), a więc W dacie złożenia przez powódkę wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, Sąd Rejonowy nie był już W posiadaniu akt tej sprawy. Skoro powódka wiedziała o przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu do rozpoznania, to Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinna skierować do Sądu właściwego. Z akt sprawy Wynika zaś, że do Sądu Okręgowego taki wniosek nie wpłynął, powódka nie złożyła go też na rozprawie przed tym Sądem W dniu 22 marca 1999 r. (k. 40 - 42 o.). Wobec tego zarzut powódki, W którym podnosi, iż Sąd nie rozpoznał jej wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu Sąd Apelacyjny uznał za nieuzasadniony. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu skierowany do Sądu Apelacyjnego został oddalony postanowieniem z 22.11.99 r. (k. 66). Za nietrafne Sąd Apelacyjny uznał też zarzuty zmierzające do wykazania, że Sąd Okręgowy' nie rozpoznał istoty sprawy. Z art. 112 § 2 k.p. Wynika bowiem, że pracownik może wystąpić do Sądu Pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary dyscyplinamej. Z powyższego wynika więc, że Sąd, który uwzględnia roszczenie pracownika W tym przedmiocie orzeka wyłącznie o uchyleniu kary dyscyplinarnej, jak to uczynił Sąd Okręgowy w punkcie I) zaskarżonego wyroku. Obowiązujące przepisy nie dają podstaw do żądania przez pracownika stwierdzenia przez Sąd W sentencji wyroku, iż kara udzielona została z naruszeniem przepisów. Jedynym możliwym roszczeniem W tym przedmiocie jest żądanie uchylenia kary, wobec czego Sąd Okręgowy prawidłowo zakwalifikował roszczenie powódki, W którym odwoływała się od udzielonej kary nagany i sentencja zaskarżonego wyroku W tym zakresie jest zgodna z obowiązującym prawem. --- STRONA 5 --- 5 Wyrok w części dotyczącej uchylenia kary nagany Sąd Okręgowy wydał na skutek uznania powództwa w tym zakresie przez stronę pozwaną. Wobec tego, jak trafnie podniósł w uzasadnieniu wyroku, zobowiązany był zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. do zbadania jedynie zgodności tego uznania z prawem i zasadami współżycia społecznego, bowiem samym uznaniem był związany. W takiej sytuacji procesowej Sąd Okręgowy nie zajmował się ustaleniem, czy udzielona powódce kara była uzasadniona i nałożona zgodnie z prawem, w związku z czym okoliczności te nie mogły być również przedmiotem pisemnego uzasadnienia wyroku. Apelacja powódki w tym przedmiocie uwzględniona więc być nie może, bowiem brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania jej za trafną. Pomimo, że w uzasadnieniu apelacji skarżąca nie wniosła żadnych zarzutów co do rozstrzygnięcia w przedmiocie oddalenia powództwa o odszkodowanie, to jednak wobec zaskarżenia przez nią wyroku Sądu Okręgowego w.'całości, Sąd Apelacyjny uznał za konieczne dokonanie kontroli prawidłowości wyroku również w tej części i nie znalazł żadnych podstaw do jego kwestionowania. Choć bowiem, zdaniem Sądu Apelacyjnego, roszczenie powódki o zasądzenie kwoty 5.000,- zł powinno być zakwalifikowane jako żądanie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w rozumieniu art. 448 k.c., a nie jako żądanie odszkodowania w oparciu o art. 24 § 2 k.c., bowiem apelująca nie dowodziła wyrządzenia jej szkody majątkowej, to jednak rozstrzygnięcie Sądu należy uznać za trafne. Przesłanką żądania zadośćuczynienia pieniężnego po myśli art. 448 k.c. jest bowiem naruszenie dóbr osobistych. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. o naruszeniu dobra osobistego można zaś mówić tylko wówczas, gdy działanie drugiej strony jest bezprawne. Trafnie Sąd Okręgowy podniósł, że nie można uznać udzielenia pracownikowi kary nagany za bezprawne działanie pracodawcy, 5 Wyrok W części dotyczącej uchylenia kary nagany Sąd Okręgowy wydał na skutek uznania powództwa W tym zakresie przez stronę pozwaną. Wobec tego, jak trafnie podniósł W uzasadnieniu wyroku, zobowiązany był zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. do zbadania jedynie zgodności tego uznania z prawem i zasadami współżycia społecznego, bowiem samym uznaniem był związany. W takiej sytuacji procesowej Sąd Okręgowy nie zajmował się ustaleniem, czy udzielona powódce kara była uzasadniona i nałożona zgodnie z prawem, W związku z czym okoliczności te nie mogły być również przedmiotem pisemnego uzasadnienia wyroku. Apelacja powódki W tym przedmiocie uwzględniona więc być nie może, bowiem brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania jej za trafną. Pomimo, zew uzasadnieniu apelacji skarżąca nie wniosła żadnych zarzutów co do rozstrzygnięcia W przedmiocie oddalenia powództwa o odszkodoxva1.i1že,"-›~to jednak wobec zaskarżenia przez nią' wyroku Sądu Okręgowego w,'całości,‹.. Sąd Apelacyjny uznał za konieczne 'dokonanie- kontroli prawidłowości wyroku również W tej części i nie znalazł żadnych podstaw do jego kwestionowania. Choć bowiem, zdaniem Sądu Apelacyjnego, roszczenie powódki o zasądzenie kwoty 5.000,- zł powinno być zakwalifikowane jako żądanie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę W rozumieniu art. 448 k.c., a nie jako żądanie odszkodowania W oparciu o art. 24 § 2 k.c., bowiem apelująca nie dowodziła wyrządzenia jej szkody majątkowej, to jednak rozstrzygnięcie Sądu należy uznać za trafne. Przesłanką żądania zadośćuczynienia pieniężnego po myśli art. 448 k.c. jest bowiem naruszenie dóbr osobistych. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. o naruszeniu dobra osobistego można zaś mówić tylko wówczas, gdy działanie drugiej strony jest bezprawne. Trafnie Sąd Okręgowy podniósł, że nie można uznać udzielenia pracownikowi kary nagany za bezprawne działanie pracodawcy, --- STRONA 6 --- 6 bowiem Kodeks pracy w art. 108 takie uprawnienie pracodawcy przewiduje. Udzielenie kary nagany nie jest więc bezprawne nawet wtedy, gdy na skutek odwołania się pracownika od tej decyzji kara dyscyplinarna została uchylona. Pracodawca ma prawo udzielić bowiem pracownikowi kary dyscyplinarnej, jeżeli pozostaje w przekonaniu, że pracownik naruszył obowiązki w sposób uzasadniający takie ukaranie. Pracownik zaś ma prawo odwołać się od nałożonej kary w trybie określonym przepisami Kodeksu pracy i ostatecznie o zasadności jego żądania rozstrzyga Sąd. Sama czynność udzielenia kary nagany nie może być więc uznana za bezprawną, wobec czego nie ma podstaw do stwierdzenia, że takim działaniem pracodawca narusza dobra osobiste pracownika. Treść pisma pozwanego z dnia 3.10.1997 r. (k. 3 akt) nie zawierała zaś żadnych sformułowań, które wykraczałyby poza konieczność uzasadnienia nałożonej kary i godziły w dobra osobiste powódki. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego należy uznać za prawidłowe i znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach . Sąd Apelacyjny nie znalazł więc podstaw do uwzględnienia apelacji powódki, wobec czego z mocy art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji. 6 bowiem Kodeks pracy W art. 108 takie uprawnienie pracodawcy przewiduje. Udzielenie kary nagany nie jest Więc bezprawne nawet Wtedy, gdy na skutek odwołania się pracownika od tej decyzji kara dyscyplinarna została uchylona. Pracodawca ma prawo udzielić bowiem pracownikowi kary dyscyplinarnej, jezeli pozostaje W przekonaniu, ze pracownik naruszył obowiązki W sposób uzasadniający takie ukaranie. Pracownik zaś ma prawo odwołać się od nałożonej kary W trybie określonym przepisami Kodeksu pracy i ostatecznie o zasadności jego żądania rozstrzyga Sąd. Sama czynność udzielenia kary nagany nie może być więc uznana za bezprawną, Wobec czego -nie ma podstaw do stwierdzenia, ze takim działaniem pracodawca narusza dobra osobiste pracownika. Treść pisma pozwanego z dnia 3.10.1997 r. (k. 3 akt) nie zawierała zaś zadnych sformułowań, które wykraczałyby poza konieczność uzasadnienia nałożonej kary i godziły W dobra osobiste powódki. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego należy uznać za prawidłowe i znajdujące oparcie W obowiązujących przepisach _ Sąd~Apelacyjny nie znalazł więc podstaw do uwzględnienia apelacji powódki, wobec czego z mocy art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji. NO oryginale wlniś E podpisy. Zu zgor:Ŝnc:å=ź :_ cręfjincł 1 ~ ',f rrlzum KŠšĹi`Lff,'F1Ĺł< ".'. 'S' ¿n`_.¿_',l~|›'¬~?!'^\: , . ,'.ł.°' › . ;. 1.. - . _ ‹'_ Ę _if 'T -3 -\„.. 1' \ _ \ (fr r '“ _.Ľ `=;Ê*'?'±, .<2 \\ /Ĺ ‹ ~ ,_ _,_ .'-¿--'='j- -_ 'H' '.;'.2-':t; ;_ -'I ¿= '=_ -. f' -f _ Y ' -='‹'_~ ' :_ 'Ê' 1. L1 “`~:~_Š`Ê?'5~_á'.`f-'›`Í`Í›?1I' 'zi E .z _. fr -'--- -, ' .¬›-› - .Ü r. -'.›_'."" "'- . f: 'f' *Š '___ |_ _ . : '- \5_ " 11"' :j_- ¿¿' ,_:;`_____4, -›-."„-,-‹ ¿ _ Ę'¿*_«".- \_` '-7.5," "¬"' :f _.,¿~ Š. '-\ ~_ , \ ¿'-'_Ĺ.¬ Ű' Ń F' 'nx _'z_-__-.~- „_ '. ¿¬^ ) _ . ._ ~c`_\` N ¿ ,_ .., ....›'