Postanowienie IIC247/09

--- STRONA 1 --- Sygn.aktIIC247/09 ‘ "'.. .....»f»;~‘» 1,; =(\:5.5 l !/|,.'Z;Z" “Q //'.’/;»'e,;,¢\;\\§§ r 1'4 ‘[1 X WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2010r. Sad Okregowy w Lodzi, II Wydzial Cywilny w skladzie nastepujacym: Przewodniczacy Sedzia S.O. E.Steckiewicz—Ochocka Protokolant K.Loska ' po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010:. w Lodzi na rozprawie sprawy 2 powédztwa K W przeciwko Redaktorowi Naczelnemu Oddzialu w L B P 0 ochrone débr osobistych i zaplate 1.oddala powédztwo; 2.zasadza od K W . na rzecz Redaktora Na czelnego Oddzialu w L . B4 ' P kwote 397721/trzy tysiace dziewieé— set siedemdziesiat siedem/zlotych tytulem zwrotu kosztéw zastepstwa procesowego. --- STRONA 2 --- I Sygn. akt II C 247/09 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 27 paidzicrnika 2008 r. K» W wystqpil przeciwko Redaktor Naczelnej redakcji ,, _ "’ w osobie B: P dornagajqc siq aby pozwana na 1amach ' J wydania ,, " "’, w terminie 14 dni ocl uprawomocnicnia siq wyroku, opublikowala w f0rrnac1e me mniejszym ni2 1/8 strony oéwiadczenie w przedmiocie przeprosin powoda 0 nastcgpujalcej treéci: {Redakcja ,, _ _ ’ przeprasza adwokata K W Kancelarii Adwokackiej w T ul. ‘ za dopuszczenie siq naruszenia Jego débr osobistych poprzez opublikowanie w dniu 22 sierpnia 2005 r. i 9 wrzeénia 2005 r. na lamach Gazety szkalujqcych Jego dobre irniq, nieprawdziwych publikacji jednoznacznie sugerujqcych dopuszczenie sis; przez Niego p1'Z6StQpStW polegajqcych na sfa%szowaniu faktury, wyiudzeniu pieniQdzy oraz pomawiajqcych G0 0 zachowania sprzeczne z zasadami etyki adwokackiej}. W dalszej kolejnoéci pozwany zazqdal, Zeby pozwana zaniechala dalszych narusze1'1 jego débr osobistych, drogg usuniqcia, W terminie 7 dni 0d uprawomocnienia siq wyroku, ze stron intemetowych ,, "’ wszystkich artykuiéw dotyczqcych jego osoby wraz z komcntarzami sporzqdzonyrni przez intemautéw. Powéd wystosowal takze przeciwko pozwanej gazecie roszczenie natury majattlzowej, wnoszqc 0 przyznanie kwoty 200.000 zl tytulem zadoééuczynienia za doznanq przez niego krzywdq, powstalq na skutek rzeczonych publikacji, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 maja 2008 r. oraz zasqdzenia kwoty 10.000 ézk na rzecz_ Fundacji ,,1 W ” W K . Oprécz tego zwrécil sig on réwniez 0 zwrot kosztéw procesu. Uzasadniajqc swoje Zqdania powéd podal, i2 stal siq gléwnym bohaterem cyklu artykuléw w 0 ,, : _ ' "’, ktérc kolejno ukazywa%y sic; w dniach: 22 sierpnia' 2005 r. z tytulem ,,Lewa faktura i wymdzenie pieniqdzy”; 9 wrzeénia 2005 r. z tytu{em ,,Nie chcq sqdzié adwokata” i 14 wrzeénia 2005 r. z tytulem ,,Nikt nie chce sqdzié adwokata”. W treéci nieprawdziwych i nierzetelnych anykuléw zostaly mianowicie opisane zdarzenia z udzialem powoda, przy czym jednoznaczna wymowa publikacji wskazywala na to, Ze chodzi 0 powazne przestqpstwa, ktélych sprawcqjest powéd. W publikacjach zostal teZ zawarty szereg niepochlebnych opinii oraz negatywnych sformulowafi na temat powoda, co biorqc pod uwagq wykonywany przez niego zawéd adwokata, postawilo go W wyjqtkowo zlym éwietle w oczach opinii publicznej oraz narazilo na utratq zaufania. Autorzy artykuléw w osobach M: M i A K 1 za ,wszelkq cenq i réznymi dostzgpnymi érodkami i metodami starali siq oddzialywaé na czytelnikéw, co znalazlo swoje odzwierciedlenie w arbitralnych i subiektywnych rozstrzygniqciach, przypisujqcych powodowi popeknienie p1'Z6StQpStWa jeszcze przed wydaniem wyroku. W ocenie powoda dziennikarzc nie zweryfikowali rzetelnie wszystkich okolicznoéci faktycznych oraz nie dolozyli naleiytej starannoslci przy zbieraniu materiahfiw do artykuléw, gdyz ograniczyli siq; oni do jednorodncgo Zrédla informacji, rezygnujqc z poznania wersji samego powoda. Powéd wskazai, Ze przedmiotowe artyku{y bezpoérednio naruszajq jego dobra osobiste, bowiem wyw0la1y one doniosle reperkusje we wszystkich sferach zycia powoda. Powéd nadmienil i2 spotkal sicg Z licznymi szykanami oraz napicgtnowany zostal caloksztalt jego zachowania na kazdej plaszczyinie. Zdaniem powoda dziennikarze naruszyli podstawowq zasadq prawnq dotyczqcq domniemania niewinnoéci, ciqgle postqpowali wbrew dziennikarskiej etyce oraz nie zachowali wymogéw przewidzianych w prawie prasowym, bowiem poszukujqc sensacji tendencyjnie i nieprofesjonalnie skonstruowali swoje --- STRONA 3 --- 2 wypowicdzi prasowe. Na koniec powod zaznaczyi, ii na lamach gazety nie znalazla sie zadna wzmianka, Ze postawione mu przez prokurature zarzuty okazaly sie caikowicie bezzasadne, czego wyrazem byl uniewinniajapy go wyrok karny. /pozew k. 3 — 6/ W odpowiedzi na pozew pozwana redaktorka zazqdaia oddalenia powodztwa oraz zasqdzenia od powoda kosztow procesu. Strona pozwana przede wszystkim uznaia, Ze nie mozna mowié 0 bezprawnoéci dziaiania dziennikarzy, ktorzy postepowali zgodnie z informacyjnz1 rolq prasy, zachowujqc nalezytq starannoéé i skrupulatnoéé podczas swojej pracy. Zaznaczyla rowniez, iZ nie doszio do namszenia dobr osobistych powoda, bowiem artykuly stanowiiy zwykiq informacjq prasowq, zwieile relacjonujqcq poczynione przez organy écigania ustalenia na temat osoby powoda. Wszystkie informacje przedstawione w artykulach pozyskane zostaiy z legalnyoh i wiaiygodnych irodel, przez co noszq one walor prawdziwo§ci, tym bardziej Ze powodowi zostaly przeciez postawione konkretne zarzuty karne o treéci opisanej w artykulach. Tym samym wspomniane publikacje czynily zadoéé uzasadnionemu interesowi spoiecznemu, ktory wymagal jak najszerszego zaprezentowania caiego tla sprawy, ze wzgledu na to, Ze chodziio o wazne i istotne wydarzenia z udzialem znanej osoby. Poza tym wbrew twierdzeniom powoda w wypowiedziach prasowych nie zawano Zadnych okreélen ocennych czy wanoéciujqcyoh osobe powoda, jak rowniez nie przypisano mu Zadnych negatywnych przejawow zachowania. Pozwana zakwestionowala rowniei/. zgioszone roszczenie majqtkowe, zarzucajqc mu nadmiernie wygorowanie. /odpowiedi na pozew k. 62 — 64/ Zapatrywania stron nie ulegiy juz Zadnej zmianie, czemu daiy one wyraz na ostatniej rozprawie odbytej dnia 2 marca 2010 r. /protokéi rozprawy k. I24 — 125 odwl Sqd Okregowy ustalil co nastepuje: ,, ’ jest gazetq o charakterze informacyjnym, majqcq zasiqg ogolnopolski. Ukazuje sie ona codziennie od poniedzialku do soboty. Poszczegolne wydania gazety w aspekcie terytorialnym sq zroznicowane, gdyz zawierajq one dodatki lokalne. Taki teZ dodatek ukazuje siq w regionie Na czele 0 _ redakcji ,, ' ” stoi B P — , peiniqcq funkcje redaktora naczelnego i szefa regionu ,,i ”, skupiajqcego w sobie kilka mniejszych redakcji lokalnych. W strukturach gazety w_ charakterze dziennikarzy zatrudnieni sq M M ' i A K K Przyjc;ta,'w ' dodatku regionalnym ,,» ' '”, praktyka zakiada, iz dziennikarze nie posiadajq specjalizacji lecz zajmujq szerokim spektrum tematow i zagadnien. Giownym kryterium doboru tematow jest ich ranga, wainoéé i ciqzar gatunkowy, dlatego tez 1 2 ' dodatku, ograniczajqcym sie co do zasady do informacji z terenu miasta I ' ', pojawiq sie niekiedy sprawy z innych rniejscowodci. W swojej pracy Mr M ' ' i A K zajmowali siq tez tematami i zagadnieniami 0 charakterze prawnym. /okolicznoéci bezsporne; nadto zeznania pozwanej k. 125  125 odw; zeznania éwiadka M M k. 85 odw — 86/ K: W jest adwokatem prowadzqcym indywidualnq kancelarie w T i Poza powodem dziaialnoéé na tej samej piaszczyinie prowadzila jeszcze jedna prywatna kancelaria oraz zespol adwokacki. Powod byi ogélnie znany i cieszyi siq dobrq Opiniq, czego wyrazem byio to, Ze czesto zwracano sie do niego 0 udzielenie pomocy prawnej. Na biezqco powod prowadzii duze iloéoi spraw, zarowno drobnych, jak i wyjqtkowo powainych. Miedzy innymi powéd wystepowai jako obrofica w jednym z wqtkow dotyczqcych ,,~ 2”. /zeznania powoda k. 124 odw — 125 odw/ --- STRONA 4 --- 3 W ramach éwiadczonych przez siebie usiug w zakresie pomocy prawnej nawiqzal on znajomosié z P . We ' . co mialo miejsce w 2002 r. Powéd podjaj sie mianowicie obrony mezczyzny, ktdry zostal oskarzony o gwalt na konkubinie. Rozmowe z powodem przeprowadziia siostra oskarzonego A G‘ Powod przyjql od kobiety kwote 2.000 zi na poczet przysziego wynagrodzenia. Jednoczeénie wystawil on fakture na kwote 1.220 zi, uznajqc i2 sq to koszty rejestracji sprawy w postepowaniu przygotowawczym. Dodatkowo oéwiadczyl, i2 pobrana przez niego nadwyzka bedzie siuzyla zaliczkowemu rozliczeniu niezbednych wyjazdow. Wreszcie poinformowai kobiete, Ze wysokoéé ostatecznego wynagrodzenia bqdzie negocjowai indywidualnie 2 jej bratem. Obopolne kontakty klienta z obrorica; miaiy miejsce w warunkaoh aresztu éledczego (AS W — ), poniewaz wzgledem P W zastosowano izolacyjny sirodek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Z tego tez wzglqdu powod kilka razy dojezdiai do Aresztu §ledczego w W oraz do siedziby Prokuratury w P A ' ktora prowadzila w tej sprawie éledztwo. W poiniejszym czasie powod dostai jeszcze kwote 5.000 zl znow za poérednictwem A G , kt6ra_ potraktowai jako czeéé naleznego mu wynagrodzenia. /zeznania powoda k. 124 odw — 125 odw; zeznania éwiadkéw: P W 1<. 99 odw  100 odw, A G k. 100 odw; infonnacja Z A§ k. 290  zalqczonych akt karnych II K 710/06/ Po pewnym czasie obie strony sie rozstaiy, gdyz Pr W wypowicdzial powodowi pelnomocnictwo. Bezpoéredniq przyczynq rezygnacji z uslug powoda byly, powstale pomiqdzy oboma mezczyznami, nieporozumienia na tie finansowo — majajckowym, przy czym kazdy z mezczyzn mial zupelnie inne spojrzenie na cale to zagadnienie. /zeznania powoda k. 124 odw — 125 odw; zeznania éwiadka P‘ W ' k. 99 odw — 100 odw/ P A W " nie podobaia sie postawa prezentowana przez mecenasa oraz zgiaszane przez niego roszczenia pieniezne. Mianowicie caioksztah wypowiedzi i zachowania swojego obroficy potraktowal on jako probe wykorzystania zlej sytuacji, w ktérej sam sie znajdowal. W jego ocenie obronca staral sie od niego pozyczyé duza sume pieniedzy, sugerujap i2 ma Iiczne znajomoéci w wymiarze sprawiedliwoéci. /zeznania éwiadkéwz P‘ W k. 99 odw — 100 odw/ Z kolei w oczach powoda P W :=' byi nierzetelnym klientem, ktory nie chciai uiécié caloéci wynagrodzenia, ustalonego na poziomie 10.000 zl. /zeznania powoda k. 124 odw 125 odw/ Na poczqtku 2004 r. P W zwrocii sie do Okregowej Rady Adwokackiej W C _ z wnioskiem 0 wszczecie postepowania dyscyplinarnego przeciwko adwokatowi K W P W i szczegolowo opisal caioksztalt relacji iqczqcych go z powodem, podajqc i2 mecenas pobral od niego kwote 7.000 zi, ktorej nastepnie nie chcial zwrocié, mimo wypowiedzenia peinomocnictwa. Jednoczeénie wskazal, i2 powod za wszelkq cene staral sie go nakionié do udzielenie pozyczki lub znalezienia osoby, ktora bylaby gotowa to zrobié. W koficowej czeéci swojego pisma wnioskodawca zaznaczyi, iz bedzie konsekwentnie dagyi do ukarania mecenasa oraz wydalenia go z palestry. /skarga k. 121 — 123; wniosek k. S6 — 58; pismo k. 116; wyjaénienia k. 117 — 118 — zalqczonych akt kamych II K 710/06; zeznania powoda k. 124 odw — 125 0dw// Dnia 24 wrzeénia 2004 r. P W zlozyi w Prokuraturze  . . f w W. zawiadomienie 0 popeinieniu przestepstw przez adwokata K W --- STRONA 5 --- 4 polegaj qcych na sfalszowaniu faktury VAT, oszustwie i wyiudzeniu pieniedzy. /zawiadomienie o przestepstwie k. 2 —~ 5 — zaiqczonych akt karnych II K 710/06/ Do prowadzenia niniejszej sprawy zostala Wyznaczona Prokuratura Okregowa w I. I z siedzibqw S , ktora w dniu 15 listopada 2004 r. wydaia postanowienie 0 wszczeciu dochodzenia, 0 czyn z art. 286 § 1 k.k. /postanowienie o wszczeciu k. 25 — zalqczonych akt karnych II K 710/06/ Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2004 r. Rzecznik Dyscyplinarny Okregowej Rady Adwokackiej w C g zawiesil postepowanie dysoyplinarne, z uwagi na fakt wszczqcia postepowania przygotowawczego przez organy écigania. /postanowienie o zawieszeniu k. 76 — 77 — zalqczonych akt karnych II K 710/06; zeznania powoda k. 124 odw — 125 odw/ Toczqce sie postepowanie przygotowawcze, ktore w miedzyczasie przybralo forme éledztwa, zostaio zakoriczone w dniu 31 maja 2005 r., kiedy to sporzqdzono akt oskarzenia. Prokuratura zarzucila K» W ' popelnienie dwoch przestepstw sprowadzajqcych sic; do poéwiadczenia nieprawdy z art. 271 § 1 i 3 k.k. oraz oszustwa z art. 286 § 1 k.k. Pierwszy z tych czynéw polegai na tym, Ze w miesiqcu wrzeéniu 2002 r. w TY ' K /V dziaiaj ap w celu osiqgniecia korzyéci majqfl<0wej, bedqc jako podatnik uprawniony do wystawienia faktury VAT, wystawiajqc fakture nr poéwiadczyl w nicj nieprawdg, co do okolicznosici inajatcej znaczenie prawne, poprzez wpisanie jako wplaconej kwoty 1.220 21, podczas gdy w rzeczywistoéci kwota ta wynosiia 2.000 21. Natomiast opis drugiego czynu wyglqdal tak, 2':e w dniu 30 wrzeénia 2002 1'. w T: i ' K ‘W dziaiajqc w celu osiqgniecia. korzyéci majqtkowej doprowadzil A G ' ' do niekorzystnego rozporzqdzenia mieniem P’ W. polegajqcym na wyplaceniu kwoty 5.000 Z1 na szkode tegoz pokrzywdzonego, ktérego jako adwokat by} obroficq w sprawie karnej, wprowadzajqc W blqd A G , co do wyraienia przez P W I pisemnej zgody na dokonanie powyzszej wplaly. /akt oskarzenia k. 170 — 176/ Z uwagi na to, Ze sqdziowie orzekajqcy w Sqdzie Rejonowym W T ' 7 zlozyli oéwiadczenia o wylqczeniu ich od rozpoznawania sprawy karnej przeciwko K~ W , Sqd Okregowy w Pi I dnia 12 lipca 2005 r. wydal postanowienie, rnocq ktorego wyiqczyi czeéé sedziow od rozpoznawania tejze sprawy. P W wystqpii jednak z wnioskiem o wylqczenie pozostalych sedziow, dlatego tez Sqd Rejonowy zwrocil sie do Sqdu Najwyzszego w W ' z wnioskiem 0 przekazanie sprawy innemu sqdowi. W dniu 6 paidziernika 2005 r. SN podjql decyzje 0 przekazaniu sprawy do rozpoznania Sqdowi Rejonowemu w R /oéwiadczenia sedziow k. 179 — 199, 201 — 203; postanowienie SO k. 212 — 213; wniosek o wyiqczenie k. 219 — 221; postanowienie SR k. 222; postanowienie SN k. 224/ Prokuratura Okregowa w Li oraz jej Oérodek Zamiejscowy 2 siedzibq w S oficjalnie nie udzielali przedstawicielom mediow informac_ii 0 przebiegu i stanie postqpowania przygotowawczego toczapego sic; przeciwko K W‘ . W tym zakresie ze strony Prokuratury kontakt z mediami utrzymujq rzecznicy prasowi, ktorzy jednak nie wypowiadali sic; na Iamach mediow 0 tejze sprawie, jak townie: na ten temat nie organizowali zadnych konferencji prasowych z udzialem dziennikarzy. /informacje z prokuratury k. 92, 95, 113/ --- STRONA 6 --- 5 Mimo tego dziennikarze doéé dobrze orientowali sie na jakim etapie znajduje sie sprawa karna, w ktorej oskarzono K W . T4 wiedzq dysponowai rowniez M1 M 2 ,,l 1%”. Dziennikarz poznal ogolne tlo sprawy na skutek informacji przekazanych przez jednego z czytelnikow gazety. Te; osobq byi sam P W: ' ktory rowniez dostarczyi dziennikarzowi akt oskarienia. Nastepnie zgromadzone przez siebic dane sprawdzii W prokuraturze, rozmawiajqc nieoficjainie z jednym z prokuratorow, z ktoiym kontaktowai sie telefonicznie. Caioéé materiaiu poruszyla dziennikarza, dlatego tei udal sie on do redaktor naczelnej B P  ' wskazujqc 12 ma wiedze w przedmiocie interesujqcej i ciekawej sprawy 0 wydiwieku lokalnym. Pozwana zaaprobowaia zamiary swojego podwiadnego i wyrazila zgode na dalsze zajmowanie sie sprawq. /zeznania éwiadka M. I M ' k. 85 odw — 86; zeznania pozwanej k. 125 — 125 odw/ M; M owoce swojej dziennikarskiej pracy zawari w artykule zatytuiowanym ,,Lewa faktura i wyludzanie pieniedzy”, ktéry zostal opublikowany w ,, ’ dnia 22 sierpnia 2005 r. na str. 3. Na wstepie W ramach naglowka dziermikarz postawil teze, Ze ,,K1. W. znany adwokat odpowie przed sqdem za sfaiszowanie faktury i oszukanie klienta, za co grozi mu nawet 8 lat wiezienia. Nastepnie W dalszej czeéci doéé szczegéiowo opisano przebieg Wydarzefi z udzialem klienta P I W. i jego obroncy adw. K W. Dziennikarz Wskazai przy tym, ii caia rozmowa zostala nagrana, jak r(')wnie2 powoial sie na swoje irodla W prokuraturze, éwiadczqce o tym, Ze organy écigania dysponujq mocnymi dowodami. Na koncu artykulu dziennikarz zamieécii konkluzje 0 charakterze ostrzeienia, piszqc i2 ,,przy okazji tego aktu oskarienia widaé jak na dloni, jak pracujq dla klientéw niektorzy ich obroncy”. /artykui k. 13; zcznania slwiadka M ' M ' k. 85 odw — 86/ Ten sam temat zostal podjety w artykule 0 tytule ,,Nie chcq sqdzié adwokata”, ktéry znalazl sie w gazecie w wydaniu z dnia 9 wrzeénia 2005 r. Autor artykuiu zastosowal typowq technike dziennikarskq, polegajqcq na przypomnieniu czytelnikom w ogolnym zarysie podstawowych faktow. Nastepnie skupil swojq uwage na kwestiach proceduralnych zwiqzanych 2 problemami wymiaru sprawiedliwoéci co do siedziby i skladu sqdu, ktory mialby orzekaé w sprawie. Dziennikarz zaznaczyi, i2 sami sedziowie nie chcq zajmowaé sie tq sprawq, z racji znaj omoéci oskarzonego, bqdi to na gruncie prywatnym bqdi tez zawodowo — urzedowym. Potern wyjafinii zaé salomonowe rozwiazanie (wylapzenie niektorych sedziow), ktore znalazi Said Okregowy W Pi ' ' dziwiqc sie przy tym, Ze jednak mimo wszystko nakazano rozpoznanie sprawy W T ' I . Ostatni fragment artykuiu posiwiecono wywiadowi z rzeoznikiem prasowym Sqdu Okregowego w P . /artykui k. 14; zeznania éwiadka M I M k. 85 odw — 86/ Identyczny W swojej wymowie byl nastepny artykui z dnia 14 wrzednia 2005 r. ,,Nikt nie chce sqdzié adwokata”, z tq roznicq, i2 jego autorkq byia A; K . /artykul k. 14/ Wszystkie powyzsze publikacje miaiy rdwniei swoje internetowe odpowiedniki, bowiem zostaly one umieszczone na portaiu I .pl. Dodatkowo zgodnie z mechanizmem funkcjonowania portalu aitykuiy zaopatrzono W komentarze i opinie czytelnikéw — internautow, ktorzy mogli sie wypowiedzieé i zaprezentowaé swoje poglqdy. Zamieszczenie ich W tym miejscu mialo sluzyé zainicjowaniu szerszej dyskusji na ten temat. /anykuly z komentarzami k. 15, 16, 17, 18, 19, 20/ --- STRONA 7 --- P i | > i > 1 1 i 6 M M , zarowno przed, jak i po napisaniu artykulow, nie kontaktowal sie z powodem, po to aby poznaé jego Wersje. Dziermikarz uznal, iz skoro dysponuje aktem oskarienia, pozytywnie zweryfikowanym W prokuraturze, to sq Wystarczajqce podstawy, aby ujawnié te informacje opinii publicznej. /zeznania éwiadka M M 6 k. 85 odw — 86/ ' K W dowiedziai sie o tych publikacjach od klientow. Wiekszoéé z nich wyrazala swoje oburzenie i deklarowala poparcie dla powoda. Identycznie zareagowali znajomi prawnicy, ktorzy dopytywali samego powoda co sie dzieje i dlaczego W ogole ukazujq sie tak bulwersujqce artykuiy. Mimo tego cala ta sprawa, a zwiaszcza rzeczone artykuiy niekorzystnie przelozyiy sie na sytuacje finansowo — majqtkowq powoda, czego wyrazem byl przejéciowy spadek obrotow prowadzonej przez niego kancelarii. /zeznania powoda k. 124 odw — 125 odw/ Wyrokiem z dnia 23 paidziernika 2007 r. Sqd Rejonowy w R I uniewinnil oskarionego W zakresie przestepstwa oszustwa opisanego W dyspozycji art. 286 § 1 k.k. Odnoénie pierwszego zarzutu dotyczqcego poéwiadczenia nieprawdy drogq sfalszowania faktury Sqd zmienil kwalifikacje prawnq czynu, przyjmujqc iz zachowanie oskarionego stanowilo wykroczenie skarbowe okreélone w art. 62 § 5 k.k.s., przy czym W tej czeéci postepowanie zostaio umorzone, z uwagi na zaistniale przedawnienie karalnoéci. /wyrok SR k. .319  320; uzasadnienie Wyroku k. 330 — 336 — zalapzonych akt kamych II K 710/06/ Fakt Wydania powyiszego wyroku nie zostai odnotowany przez ,,e _” na jej iamach. Po czeéei wpiyw na to mialy zawirowania personalne W ! ' ' redakcji ,, _ Ogolnie rzecz biorqc sprawe po M M ' ' przejeia A. K z tym Ze potem przebywaia ona na urlopie macierzyfiskim. Opracowywane przez niq tem_aty zostaly rozdzielone pomiedzy innych dziennikarzy, jednakze Zaden z nich nie kontynuowal ju2 wqtku, W ktorym giownym bohaterem byl adwokat K ' W. /zeznania pozwanej k. 125 — 125 odw/ Dnia 28 maja 2008 r. powdd za po§rednictwem swojego pelnomocnika wystosowal do pozwanej ostateczne Wezwanie do usuniecia skutkow naruszenia dobr osobistych, domagajqc sie pisemnych przeprosin, opublikowania przeprosin na lamach gazety oraz zaniechania dalszych naruszeri poprzez usuniecie przedmiotowych anykulow ze stron intemetowych gazety. /wezwanie k. 9 — 10/ Podobne wezwanie 2 Zqdaniem przeprosin powoda dotarlo tez do P” ‘ W I /Wezwanie k. 98/ Dokonujqc ustalen faktycznych Sqd opari sie na powolanych dowodach, w szczegolnosiciz dowodach 2 dokumentow — nie budzqcych wqtpliwoéci co do ich zgodnoéci z rzeczywistym stanem rzeczy i nie kwestionowanych przez ktoraikolwiek ze stron oraz czesiciowo na zeznaniach powoda i na zeznaniach powolanych W sprawie siwiadkéw. Podkreélié nalezy, 2e powyzszy stan faktyczny, co do zaistnialych zdarzefi i Wypowiedzi jest niesporny pomiedzy stronami, aczkolwiek kazda z nich ocenila go W inny sposob, wyciqgajag: z tego odrebne Wnioski. W zwiqzku z tym, Ze te same fakty zostaiy odmiennie potraktowane przez strony, zaé ich stanowiska w tym przedmiocie sprowadzajqce sie do powstaiych roznic zdar'1 oraz odmiennoéci wynikajq ze zroznicowanej oceny prawnej zachowafi stron, to kwestie szczegoiowo zostanq omowione w ponizszych rozwazaniach prawnych, bowiem majq one charakter stricte merytoiyczny i pod wzgledem przeslankowym istotnie rzutujq one na --- STRONA 8 --- 7 zagadnienie odpowiedzialnosci cywilnoprawnej 2 tytuiu naruszenie dobr osobistych. Sad zdecydowal sie przy tym na stosunkowo szerokie ujecie stanu faktycznego, po to aby lepiej naéwietlié caie skomplikowane i zagmatwane tio sprawy. Sad Okregowy zwaiyl co nastepuje: Powodztwo jako niezasadne nie mogio sie ostaé i podlegalo oddaleniu. Twierdzenia pozwu sugerowaiy, Ze powod uwaza strone pozwana za sprawce naruszenia jego dobr osobistych, ktore to naruszenie negatywnie przeiozyio sie na sytuacje osobista i zawodowa powoda. Roszczenie powoda nalezy analizowaé W swietle przeslanek wynikajacych z art. 23 k.c. i 24 k.c. W zwiazku z art. 448 k.c. Zgodnie z powszechnie przyjetym pogladem, dobra osobiste to pewne Wartoéci niematerialne laczace sie éoisle z jednostka ludzka. W mysl art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnosci m.in. zdrowie, wolnoéé, czesé, swoboda sumienia i inne pozostaja pod ochrona prawa cywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Powolany przepis nie zawiera jednak definicji dobr osobistych, jak rowniez nie stanowi Wyczerpujacego katalogu tych dobr. Konstrukcja przepisu Wyrainie Wskazuje, Ze mamy do czynienia z Wieloscia dobr osobistych, z ktorych kazde zasluguje na ochrone. Poza tym sfera débr osobistych ulega caly czas rozwojowi oraz przeksztalceniom. Z istoty zmiennosci katalogu dobr osobistych wynika bowiem, 2e Wraz ze zmianami stosunkow spolecznych moga pojawiaé sie i znikaé pewne dobra osobiste podlegajace ochronie. Okreslone Wartosci rnajajednak tak duze znaczenie, Ze tradycyjnie zalicza sie je do kategorii dobr osobistych. Z art. 23 k.c. wynika, ii ochrona dobr osobistyoh moZe byé realizowana za pomoca roznych srodkow i mieé zarowno charakter niemajatkowy, jak i majatkowy. Ochrona taka przysluguje przed bezprawnym namszeniem dobra osobistego, rozumianym jako zachowanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami wspoliycia spolecznego, bez Wzgledu na wine, a nawet swiadomosé sprawcy. Zarazem art. 448 k.c. stanowi, i2 w razie naruszenia dobra osobistego, Sad mote przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone, odpowiednia surne tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia sume pieniezna na wskazany przez niego cel, niezaleznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Powoiane przepisy wymieniaja tym samym jakie przeslanki musza byé speinione, aby doszio do udzielenia ochrony prawnej dobr osobistych. Przeslanki te sa nastepuj ace: a) istnienie dobra chronionego prawem b) naruszenie lub przynajmniej zagroienie naruszeniem danego dobra c) bezprawnoéé dzialan naruszajacych. W niniejszej sprawie oczywistym jest to, Ze mamy do czynienia z dobrem chronionym. Niewatpliwe jest bowiem to, Ze peinej ochronie podlega czesé cziowieka, w ramach ktorej mofma Wyroznié pojecie godnosci osobistej. W swietle orzecznictwa i pismiemiictwa pojecie czoi obejmuje dWa aspekty: zewnetrzny rozumiany jako dobre irnie, dobra opinia, dobra slawa oraz wewnetrzny przejawiajacy sie W godnoéci osobistej, wyobrazeniu o wlasnej wartoéci. (tak SN w wyroku z 7 listopada 2000 r., I CKN 1149/98, LEX nr 50831). --- STRONA 9 --- 8 I Czesé i godnosé jako wartosci Wiasciwe kaidemu cziowiekowi uznaje sie za jedne z najwazniejszych dobr osobistych, podlegajacych szczegolnej ochronie. (tak SN W wyroku 2 dnia 29 paidziemika 1971 r., II CR 455/71, opubl. OSNC 4/72 poz. 77). W wyroku z dnia 8 paidziernika 1987 r., II CR 269/87, opubl. OSNCP 4/89 poz. 66 Sad Najwyzszy wyjasnil, Ze czesé dobre imie i dobra slawa ezlowieka sq pojeciami obejmujacymi Wszystkie dziedziny zycia osobistego, zawodowego i spoiecznego. Naruszenie czci moZe wiec nastapié zarowno przez pomowienie o ujenme postepowanie W Zyciu osobistym i rodzinnym jak i przez zarzucanie niewiasciwego postepowania W Zyciu zawodowym, naruszajace dobre imie danej osoby i mogace narazié ja na utrate zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej dzialalnosci. Druga z przesianek interpretuje sie W ten sposéb, Ze Wszelkie rozwaiania o naruszeniu lub stanie zagrozenia sq dokonywane pod katem skutkow jakie Wywoiuje one W swiecie zewnetrznym. Ocena czy dobro osobiste W postaoi czci cziowieka zostalo zagrozone lub naruszone Wymaga zastosowania kryteriow o charakterze obiektywnym. Nie ma tu bowiem znaczenia subiektywna reakcja i odczucia pokrzywdzonego lecz istotny jest odbior danej Wypowiedzi przez osoby trzecie i reakcja opinii publicznej. (SN W wyroku z 26 paidziernika 2001 r., V CKN 195/01, LEX n_r 53107). Ocena, czy nastapilo naruszenie dobra osobistego, nie moze byé dokonana Wediug miary indywidualnej wrailiwosci osoby, ktora czuje sie dotknieta zachowaniem innej osoby (por. wyrok SN z 5 kwietnia 2002 r., I CKN 953/00, opubl. LEX nr 55098). Przypisywanie danej osobie zachowafi watpliwych etycznie, niehonorowych czy nieuczciwych godzi W jcj dobre imie. Przy czyni ocena, czy naslapilo naruszenie dobra osobistego, nie rnoze byé dokonana wediug miary indywidualnej wrazliwosci osoby, ktora czuje sie dotknieta zachowaniem innej osoby, ale musi bye dokonana przy stosowaniu kryteriow obiektywnych ( tak te2 S.A. w Lodzi W wyroku z 28 sierpnia 1996, I ACr 341/96, opubl. OSP 2/97poz. 42). Zawsze liczy sit; wiec spoieczny odbior danego zachowania, oceniany Wediug kryteriow Wiasciwych dla ludzi rozsadnych i uczciwych. (miedzy innymi Wyrok S.A. W Krakowie z 13 grudnia 1991 r., I Acr 363/91, opublik Orzecznictwo Sadu Apelacyjnego W Krakowie W sprawach cywilnych i gospodarczych — rocznik I, poz. 62). Przy ocenie naruszcnia czci nalezy mieé 11a uwadze obok odczué osoby Zadajacej ochrony prawnej, ktore mega byé subiektywne, takze obiektywny odbior wypowiedzi w_ opinii spolecznej. Nie mozna tez przy tej ocenie ograniczyé sie do analizy wybranych, wyizolowanych zwrotow, ale zwroty te na1eZy wykladaé na tle caiej Wypowiedzi. O naruszeniu dobra osobistego innej osoby mozna takie rnowié w przypadkach wypowiedzi, relacjonujacej tak dobrane fakty, aby dobor ten mogl posiuzyé do uzasadnienia oceny zachowania powoda jako nagannego W stosunkach miedzyludzkich, W dzialalnoéci zawodowej lub innej (tak Sad Apelacyjny W Lodzi W wyroku z 26 Wrzesnia 1991 r., I ACr 219/91, opubl. OSA w Lodzi 1/92 poz. 3). Miemika pozwalajacego na ustalenie czy namszona zostaia godnosé takiej osoby nalezy poszukiwaé W tzw. opinii publicznej, bedapej wyrazem pogladéw powszechnie przyjetych i akceptowanych przez spoieczeiistwo i funkcjonujacych W nim wzorcow, stanovviacych docelowy punkt odnoszenia oceny, dostarczaé powinny przede wszystkim zapatrywania ludzi rozsadnych i uczciwie myslacych. Obowiazujace prawo nie chroni przed kazdym, jakimkolwiek naruszeniem dobr osobistych. Przyznaje ja wowczas, gdy naruszenie dobra osobistego jest jednoczesnie naruszeniem prawa podmiotowego. Moznosé Zadania ochrony prawnej jest wieo uzaiezniona od tego aby nastapilo naruszenie uczucia ludzkiego przez naruszenie jakiegos konkretnego, obiektywnie ujetego dobra (np. czci) oraz  co Wia_ze sie 2 Wymagana przez art. 24 § 1 k.c. bezprawnoscia, dziaiania  by nastapilo naruszenie jakiegos przyslugujacego pokrzywdzonemu podmiotowego prawa osobistego. (por. uzasadnienie powoianego powyzej wyroku Sadu Najwyzszego z 25 kwietnia 1989 r.). Formuiujac teze wyroku z 6 czerwca 1972 r., I CR --- STRONA 10 --- 9 274/72 SN doszedi do przekonania, ze uzywanie uwiaczajqcych siow pod adresem innej osoby jest niedopuszczalne, bo jako godzqce W cudzq czesé jest przez prawo zabronione. Postawienie uwlaczajqcego zarzutu stanowi naruszenie dobra osobistego niezaleznie od tego, czy osoby do ktorych ten zarzut dotari zakwaiifikowaiy go jako Wiarygodny, malo Wiarygodny czy oczywiscie nieprawdziwy. Wystarozy, by sam zarzut mogl byé oceniony jako obiektywnie uwiaczajqcy, czy obrazliwy i by osoba, ktorej dotyczy mogia go poczytaé za naruszajqcy jej dobra osobiste (tak Sqd Apelacyjny W Katowicach W wyroku 2 27 lutego 2003 r., I ACa 1048/02, opubl. OSA W Katowicach 2/03 poz. 12). Warto jednak zaznaczyé, Ze ta przeslanka nie zawsze jest rozumiana a2 tak tygorystycznie. Mianowicie Sqd Najwyzszy W wyroku z 19 maja 2004 r., I CK 636/03, opubl: Legalis potwierdzii dotychozasowq linie orzeczniczq, przyznajqc ze przy ocenie, czy doszlo do naruszenia dobra osobistego, decydujqce znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby zqdajqcej ochrony prawnej, lecz to  jakq reakcje wywoluje W spoleczefistwie zdarzenie, stanowiqce podstawe tego Zqdania. Jednakze SN zauwazyl rowniez, ze przy tej ocenie nie mozna jednak zupeinie wykluczyé subiektywnego odczucia osoby zqdajqcej ochrony prawnej. Zalezy to m.in. od istoty zdarzenia, na ktore powoiuje sie osoba uwazajqca, ze nastqpiio naruszenie jej dobr osobistych. Podobny pogiqd SN Wyrazii W wyroku z 23 maja 2002 r. IV CKN 1.076/00, opubl: OSNC 9/03 poz. 121, méwiqc, iz: W Wypadku naruszenia dobr osobistych polegajqcego na obrazie czci uwzgledniaé nalezy nie tylko znaczenie slow, ale rowniez kontekst sytuacyj ny, W ktorym zostaly uzyte. Odnosnie trzeciej przeslanki stwierdzié nalezy, Ze W obecnym stanic prawnym kazde naruszenie dobra osobistego zasadniczo uznawane jest za bezprawne. Bezprawnosé to sprzecznosé z normami prawa lub zasadami Wspoizycia spolecznego ujmowana W kategoriach obiektywnych. Kc. W'p1'OWEldZ1i tutaj domniemanie bezprawnosci naruszenia dobra. Kazde Wiec naruszenie kwalifikowane jest jako bezprawne. Domniemanie jest jednak wzruszalne i nie ma zadnych przeszkod, aby zostaio ono obalone. Skutkuje to przerzuceniem ciezaru dowodu Wykazania braku bezprawnosci przyczyn, dla ktorych nastqpilo naruszenie na sprawce i to jego obciqza ryzyko nie Wyjasnienia Wszystkich okolicznosci. Okolicznosciami kontratypowyrni Wylqczajqcymi bezprawnosé sq np: zgoda poszkodowanego, dzialanie W ramach obowiqzku prawnego, Wykonywanie Wlasnego prawa podmiotowego, obrony koniecznej, czy Wreszcie dziaianie podjete W obronie uzasadnionego interesu spolecznego Iub prywatnego. Pozwany musi wiec udowodnié, ze zachodzi jedna z okolicznosci Wylqczaj qcych bezprawnosé jego naruszen. Poza tym nie uohyla bezprawnosci dziaiania powolywanie sie na to, ze ma sie okreslony stylistycznie sposob forrnulowania mysli. Przekroczenie granic obrony W jakimkolwiek postepowaniu prawnym za pomocq nierzeczowych "argumentoW", nie odnoszqcych sie do przedmiotu postepowania, lecz dotyczqcych negatywnej charakterystyki osoby przeciwnika W sposéb uwiaczajqcy jego czci, dobrernu imieniu, godnosci jest bezprawne i podlega ocenie na podstawie art. 23 i 24 k.c. (tak SN W wyroku z 25 kwietnia 1990 r., I CR 147/90, niepub1.). To stanowisko stanowilo rozwinjecie Wczesniejszych poglqdow judykatury. W wyroku z 19 paidziemika 1989 r., II CR 419/89, opubl. OSPiKA 11/90 str. 377 SN powiedzial, ze oswiadczenia peinomocnika procesowego skiadane W postepowaniu sqdowym imieniem reprezentowanego, naruszajqce dobra osobiste strony przeciwnej, mogq byé uznane za bezprawne, jezeli zawierajq fakty i oceny przedstawione ze éwiadomosciq niezgodnosci ich z prawdq. Z kolei W wyroku z 19 stycznia 1978 r., I CR 254/78, opubl. OSNCP 6/79 poz. 121 SN uznai, iz uczestnik postepowania nie moze powotaé sie W sprawie cywilnej na dane charakteryzujqce niekorzystnie sylwetke przeciwnika, jezeli ich nieprawdziwosé jest mu znana, moze natomiast powoiaé sie na dane niesprawdzone, potrzebne do obrony jego stanowiska W sprawie, obowiqzany jest jednak do oglednego --- STRONA 11 --- i , I0 formuiowania swych twierdzeri; podanie takich danyoh W formie drastycznej moze uzasadniaé odpowiedzialnosé przewidzianqw art. 24 § 1 k.c. W przypadku publikacji prasowych dodatkowo w gre Wchodzi jeszcze caloksztalt regulacji prawnych zwiqzanych z pracq dziennikarzy. Sposrod tych unormowafi prymat wiedzie ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe ( Dz. U. Nr 5 z 1984 r., poz. 24 z pozn. zm.). Juz pierwszy z tych przepisow, a mianowicie art. 1 jest niezwykle Wazny, gdyz okresla ona jakq role peiniq W spoieczefistwie media. Przepis ten stanowi, Ze prasa, zgodnie z Konstytucjq Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta 2 Wolnosci Wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawnosci zyoia publicznego oraz kontroli i krytyki spoiecznej. W zwiqzku z tym nie bez powodu media powszechnie sq okreslane mianem ,,czWartej Wiadzy, ze Wzgledu na wielki i mocny zakres oddziaiywania. Przedstawiciele mediow nie zachowujqjednak peinej swobody, W11)/In znaczeniu, ze nalozone sq na nich okreslone ograniczenia. Nie mogq tez oni naduzywaé przyslugujqcej im Wolnosci slowa. Najwazniejszym kryterium, ktoiym majq poslugiwaé sie dziennikarze jest zgodnosé ich Wypowiedzi i publikacji z rzeczywistosciq. Stosownie do art. 6 ustawy prasa jest zobowiqzana do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk. Poza tym media zobowiqzane sq do respektowania takich wartosci, jakimi sq dobra osobiste czlowieka. Wolnosé siowa nie oznacza bowiem dowolnosci Z korzystania z niej. W mysl art. 10 ust 1 dziennikarz ma obowiqzek dziaiania zgodnie z etykq zawodowq i zasadami Wspolzycia spolecznego, W granicach okreslonych przepisami prawa. Granice swobody Wypowiedzi dziennikarza Wyznaczajq ogolnc rcguly postepowania akceptowane W spoleczefistwie, zas rzetelnosé dziennikarskq Wyznaczajq reguiy zawarte W art. 12 prawa prasowego. W mysl ust.1 dziemikarz jest obowiqzany zachowaé szczegolnq starannosé i rzetelnosé przy zbieraniu i Wykorzystywaniu materialow prasowych, W szczegolnosci sprawdzié zgodnosé z prawdq uzyskiwanych Wiadomosci lub podaé ich irodio. Wobec powyzszego ustawodawca zobowiqzujqc dziennikarza do szczegolnej starannosci i rzetelnosci przy zbieraniu i Wykorzystywaniu materialow prasowych nakiada na niego powinnosé sprawdzenia zgodnosci z prawdq uzyskanych Wiadomosci i do tego Wlasnie sprowadza sie istota Wskazanego przepisu. Pojecie starannosci obejmuje dokiadnosé, pilnosé, sumiennosié, troskliwosé, gorliwosé i dbalosé 0 szczegoly. Z kolei rzetelnosé jest rownoznaczna z uczciwosciq, solidnosciq, obowiqzkowosciq, konkretnosciq i odpowiedzialnosciq za siowo. Jednoczesnie stopien starannosci dziennikarza moze sie roznié W zaleznosci od Wiarygodnosci zrodia informacji (ta.k Sqd Apelacyjny W Katowicach w wyroku z 13 lipca 2007 r., I ACa 439/07, opubl. baza prawna LEX nr 337317). W art. 355 § 1 k.c. sformulowano obowiqzek nalezytej starannosci, stwierdzajqc, ze jest to starannosé ogolnie Wyrnagana W stosunkach danego rodzaju. Zas od dZ1CI'l1111(3.I‘Z3. wymaga sie zgodnie z cytowanym przepisem ,,szczego1nej starannosci”, a Wiec starannosci Wyjqtkowej, specjalnej, Wiekszej od tej, ktora jest normalnie przyjeta W obrocie cywiinoprawnym. W judykaturze powszechnie przyjete jest, ze sformuiowany W art. 12 ust. 1 pkt 1 prawa prasowego Wymog ,,szczegolnej starannosci” nalezy rozumieé jako zaleoenie kierunkowe wskazujqce zasady oceniania starannosci dziennikarza, m.in. przez sqdy. Wymég ten zaklada kazdorazowo potrzebe konstruowania modelu dzialania o szczegoinie surowych i Wymagajqcych kryteriach, stanowiqcych Wzorzec, z ktorym nalezy porownywaé kwestionowane zachowanie dziennikarza podczas Wykorzystywania zebranyoh informacji (por. postanowienie SN z 17 pazdziemika 2002 r., IV KKN 634/99, opubl. OSNKW /34/03 poz. 33; Wyrok SN z 4 wrzesnia 2003 r., IV KKN 466/00, opubl. baza orzeczen Legalis; Wyrok SN z 13 pazdziernika 2005 r., II KK 75/05, opubl. Prok. i Pr. 4/06 str. 7 oraz postanowienie SN z 7 lutego 2007 r., III KK 243/06, opubl. OSNKW 5/07 poz. 43). SN W orzeczeniu z dnia 8 pazdziernika 1987 roku, II CR 269/87, opubl. OSNC 4/89 poz. 66 --- STRONA 12 --- ' 1 1 stwierdzil, ze obowiqzek dziennikarza do zachowania szczegolnej starannosci przy zbieraniu i Wykorzystaniu materiaiow prasowych oznacza kwalifikowanq starannosé i rzetelnosé. Dokiadniej Wyjasnii to SN W wyroku z 27 kwietnia 2004 r., II CK 204/03, opubl. baza orzeczefi Legalis, zaznaczajqc iz przez zachowanie szczegolnej starannosci rozumie koniecznosé sprawdzania zgodnosci Z prawdq uzyskanych Wiadomosci, co zdaje sie miescié w zwykiych obowiqzkach dziennikarskich. Tym samym uzyskane i przeznaczone do publikacji informacje o innych osobach fizycznych czy prawnych muszq byé Weryfikowane W pelnym zakresie. Muszq byé one sprawdzone co do tego, czy sq zgodne z prawdq lub naiezy podaé pewne, Wiarygodne zrodio informacji. Niewqtpliwie stopien starannosci dziennikarza moze byé mniejszy, gdy informatorem jest uznany autorytet W okresionej dziedzinie, bqdz informuje go podmiot nalezqcy do kregu publicznego zaufania. Nie oznacza to jednak, ze Wiadomosci pochodzqcych nawet z tych zrodei dziennikarz nie musi sprawdzié. Tq kwestie przesqdzil SN W wyroku z 24 stycznia 2008 r., I CSK 33 8/07, opubl. Mon. Prawn. Nr 4/08 str. 170 mowiqc, iZ pozwany o naruszenie dobr osobistych nie moze powolywaé sie na Wyiqczenie bezpraWnosci,jes1i publikacja opiera sie tylko na dokumentach urzedowych, a jej autor nie probowai skontaktowaé sie z osobq poddanq krytyce. Potwierdzenie mozna znalezé W kolejnym, podobnym orzeczeniu, ktorego teza brzmi: ,,Wykazanie przez dziennikarza, Ze zrodlem ujawnionych faktow i ocen byi urzedujqcy Minister Sprawiedliwosci, ktorego informacje dziennikarz sprawdzii W innych dostepnych sobie zrodlach i opublikowal Wraz z Wypowiedziq sedziego W tym przedmiocie uchyia bezprawnoso publikacji prasowej naruszajqcej dobra osobiste sedziego” — Wyrok z 17 kwietnia 2008 r., I CSK 543/07, opubl. Biul. SN Nr 9/08 str. 7. Samo przekonanie dziennikarza o prawdziwosci publikowanej informacji nie speinia wymogow stawianych W dyspozycji art. 12 ust. 1 pkt. 1 Prawa prasowego. Nie ma przy tym znaczenia, czy przekonanie to jest Wynikiem Wiadomosci, jakie uzyskal z Wiarygodnych W jego ocenie zrodei. Przekazuj qc informacje do publikacji W prasie, dziermikarz Winien doiozyé najwyzszej starannosci i sprawdzié jej prawdziwosé. 1 Wynikajqcy z tego artykulu obowiqzek prawdziwego przedstawiania zjawisk jest nakazem, aby ukazywane W prasie fakty byly zgodne z rzeczywistosciq. Zadaniem Wiec dziennikarzy jest, aby przedstawiane zjawiska ukazywaé obiektywnie, to znaczy W sposob Wolny od uprzedzen, liczqc sie jedynie z faktami i krytycznie W stosunku do Wszystkich poglqdow na danq kwestie. Cechq materiaiow klytycznych powinna byé rzeczowosé. Natomiast zarzuty sformuiowane W materiale krytycznym muszq bye udokumentowane. Duze znaczenie ma tez art. 13 prawa prasowego, ktory znajduje izastosowanie W przypadku relacji kryminalnych i reportazy sqdowych. Z wiadomych Wzgledow nie ma przeszkod do przedstawiania przebiegu rozpraw, ktore z zaiozenia sq jawne, zarowno W postepowaniu karnym i cywilnym. W tym zakresie przedstawiciele mediow podlegajqjednak pewnym rygorom, ktorych odzwierciedleniem sq zakazy statuowane przez ten przepis. Przede wszystkim nie Wolno wypowiadaé W prasie opinii co do rozstrzygniecia W postepowaniu sqdowym przed Wydaniem orzeczenia W I instancji (ust 1). Poza tym nie Wolno publikowaé W prasie danych osobowych i Wizerunku osob, przeciwko ktorym toczy sie postepowanie przygotowawcze lub sqdowe, jak rowniez danych osobowych i Wizerunku swiadkow, pokrzywdzonych i poszkodowanych, chyba ze osoby te Wyrazq na to zgode (ust 2). Wyjqtek od zasady zawarty jest W ust 3, ktoly mowi, ze Wtasciwy prokurator lub sqd moze zezwolié, ze wzgiedu na Wazny interes spoieczny, na ujawnienie danych osobowych i Wizerunku osob, przeciwko ktorym toczy sie postepowanie przygotowawcze lub sqdowe. Ratio legis przytoczonego unormowania jest dqzenie do ochrony débr osobistych osob, przeciwko ktorym toczy sie postepowanie przygotowawcze lub sqdowe, skoro zezwolenie sqdu lub prokuratora, udzielone ze Wzgledu na Wazny interes spoieczny, jest tylko Wyjqtkiem od zasady, ze zgoda tych osob jest Warunkiem publikacji ich danych osobowych i Wizerunku (tak --- STRONA 13 --- > 12 SN W wyroku z 6 czerwca 2003 r., IV CKN 191/01, opubl. baza prawna Legalis). Trzeba przy tym pamietaé, Ze przyjecie prawdziwosci opisanych W artykule zdarzen nie uzasadnia odmowy udzielenia powodowi ochrony, skoro publikacja objelajego szeroko rozumiane dane osobowe i Wizerunek, bez uzyskania zgody Wymaganej art. 13 ust. 2 i 3 prawa prasowego. Jakkolwiek bowiem toczqce sie postepowanie karne legitymizuje zainteresowanie opinii publicznej zarowno samym przedmiotem prooesu, jak i osobq potencjalnego sprawcy, to jednak zakres przekazywanych informacji pozostawaé musi W rzeczowym zwiqzku z toczqcym sie postepowaniem i nie powinien umozliwiaé identyfikacji podejrzanego lub oskarzonego. Nalezy tez odréznié interesy opinii publicznej W jej informowaniu 0 danym zdarzeniu od interesow tejze opinii W ujawnieniu danych osob uczestniczqcych W zdarzeniu. Uzasadniona potrzeba ujawnienia danych osobowych lub Wizerunku moze pojawié sie tylko W Wyjqtkowych Wypadkach, gdy sama identyfikacja ma dla opinii publicznej rowniez obiektywnq Wartosé informacyjnq. W niniejszej sprawie rzeczone artykuiy W ,,' ’, podwazone przez powoda, Wbrew jego twierdzeniom, speiniaiy wszystkie powyzsze Wymogi, Wobec czego nie da sie stwierdzié, ze doszio do naruszenia dobr osobistych powoda. Autorzy publikacji W osobach M M i A K nie tylko zachowali nalezytq starannosé i rzetelnosé przy zbieraniu i Wykorzystaniu materialu prasowego, ale rowniez osobiscie zweryfikowali calq sytuacje. Dziennikarze z racji Wykonywanego zawodu oraz dziedziny, W ktorej sie czesciowo specjalizowali mieli Wiasnq Wiedze na temat Waznych i istotnych faktow zachodzqcych na styku prawa, polityki, gospodarki biznesu. Informacje W tym zakresie pochodziiy z roznych zrodei. Dobry dziennikarz korzysta przeciez z pomocy ,,informatoroW”, ktorzy przekazujq interesujqce Wiadomosci. Dzieki temu mozliwym jest poznanie Wstepnego i ogolnego obrazu sytuacji. Jednoczesnie ten obraz wielokroé jest bardzo powierzchowny i niekompletny, co oczywiscie Wymaga odpowiedniego uzupelnienia. Peiny i kompieksowy obraz moze zas powstaé dopiero po Weryfikacji zdobytych informacji. Tq drogq poszedi tez M M ‘ ktory uznai, iz jedynym racjonalnym rozwiqzaniem pozwalajqcym na weryfikacje jego informacji i danych, pozyskanych bezposrednio od zainteresowanego i uwikianego W sprawe P W , jest poznanie stanowiska organu prooesowego prowadzqcego postepowanie przygotowawcze. Wprawdzie ta Weryfikacja nie nastqpila oficjalnie drogq urzedowq na plaszczyznie reiacji prokuratura (rzecznik prasowy) — przedstawiciele mediow, niemniej jednak dziennikarz osobiscie drogq telefonicznq skontaktowai sie z jednym prokuratorow, dzieki czemu W miare Wnikliwie, choé posrednio mogl sie on zapoznaé ze stanem sledztwa. Najistotniej sze znaczenie ma to, ze kontakt C1Z16I1I111(fll'Z€1. potwierdzii caiosé zgromadzonej przez niego Wiedzy o przypadku K W Tym samym po czesci jako zupelnie bezstronny obserwator, nie zwiqzany z zadnq ze stron, miai okazje dokiadnie przekonaf: sie jak to Wszystko Wyglqdaio. Cala relacja ze sledztwa nosila cechy bezstronnosoi i obiektywizmu. M. M i A K w peini postepowali zgodnie z wymogami i reguiami sztuki dziemiikarskiej. Przedmiotowe artykuly powstaiy W wyniku ich Wlasnyoh obserwacji, spostrzezefi, uwag, opinii, komentarzy i osqdow, aczkolwiek ich podstawe stanowi} obszemy material dowodowo — informacyjny przedstawiony przez prokuratorow. Artykuiy staly sie zwyklq relacjq ze sledztwa, opisujqcqjego ustalenia i wyniki, ktora nie przekroczyia zadnych dopuszczalnych granic. Generalnie rzecz biorqc Sqd nie dopatrzyl sie bezprawnosci po stronie dziennikarzy, gdyz im samym udaio sie skutecznie obaiié istniejqce W tym zakresie domniemanie prawne. Wyiqczenie odpowiedzialnosci za uzycie W publikacji prasowej sformulowania przypisujqcego osobie krytykowanej ujemne cechy zachodzi Wowczas, gdy zarzut jest prawdziwy i zostal podniesiony W obronie uzasadnionego interesu. Dla oceny uzasadnionego interesu spoiecznego jako przesianki uohylenia bezprawnosci naruszenia dobra osobistego --- STRONA 14 --- 13 przez krytyke na iamach prasy decydujqce znaczenie ma stan prawa i zasad Wspoizycia spoiecznego W chwili publikacji materiaiu prasowego (por. Wyroki Sqdu Apelaoyjnego W Krakowie z dnia 6 lutego 1992 r., 1 Aer 364/91 oraz z dnia 17 listopada 1993 r., I ACr 470/93 niepub1.). Z kolei SN W uchwale 2 18 lutego 2005 r., III CZP 53/04 opubl. OSNC Nr 78/05 poz. 4 stwierdzii, ze uchyla bezprawnosé dziaiania dZ16I11'111(£1I‘Z&, Wykazanie, ze przy zbieraniu i wykorzystaniu materiaiow prasowych dziaial on W obronie spoiecznie uzasadnionego interesu oraz Wypeinil obowiqzek zachowania szczegolnej starannosci i rzetelnosci — (podobnie brzmi teza wyroku SN z 14 maja 2003 r., I CKN 463/01, opubl. OSP Nr 2/04 poz. 22). Brak bezprawnosci Wynika, z tego ze dziennikarze dziaiali zgodnie z prawem prasowym oraz W interesie spolecznym. M . M i I zeznajqcy W charakterze swiadka, Wyraznie podai motywy swojego postepowania. Autor nie szukal Zadnej taniej sensacji lecz realizowal swoje obowiqzki dziennikarskie, rozumiane przez niego po czesci jako rodzaj misji spoiecznej. Celem obrony uzasadnionego interesu spoiecznego siegnqi on po prawnie dozwolone srodki, decydujqc sie na sporzqdzenie reiacji i podsumowania ze sledztwa. Redaktorzy byli W staiym kontakcie z przedstawicielami organow scigania i Wymiaru sprawiedliwosci, ezego Wyrazem byiy chociazby ich Wywiady z rzecznikiem prasowym Sqdu Okregowego W P” I . Trudno tez podejrzewaé ich o jakies emocjonalne zaangazowanie, gdyz W ramach sygnahi ostrzegawczego dla reszty spoieczeristwa, W miare suchy i zwiezly sposob opisali oni Wydarzenia z iidziaiem powoda. W tym znaczeniu artykuiy, mimo ze ze swej istoty byly rodzajem kryminalnego sprawozdania, W pewnym zakresie rniaiy tez Wydzwiek gwarancyjny, bowiem podkreslono, ze organy scigania i Wymiaru sprawiedliwosoi zawsze reagujq na Wszelkie przypadki naruszania obowiqzuj qcego prawa. Dziennikarzom mozna wprawdzie postawié zarzut, ze opierali sie Wyiqcznie na informacjach i danych pochodzqcych z jednego zrod1a,jednakZe W zastanych okolicznosciaeh byio to dzialanie usprawiedliwione. Jak juz byia go tym mowa powyzej autorzy W istocie rzeczy bazowaii na dokumentach natury urzedowej, powstaiych W trakeie sprawy karnej. Wprawdzie dziennikarze nie zapoznali sie osobiscie z aktami sledztwa, ale W zamian tego Wszystkie czynnosci zreferowai im jeden z prokuratorow. Takie postepowanie co do zasady byio poprawne i nie sposob zgiosié tutaj zadnych zastrzezeii. Ogolnie tego typu praktyka bez Wqtpienia zashlguje na aprobate. Giowny trzon wiedzy dziennikarze uzyskali dzieki rozmowie z prokuratorem. Nie moze Wiec dziwié to, ze "bezkiytyoznie przyjmowali Wszystkie przedstawiane mu informacje, zwlaszcza ze pochodzily one z bezposredniego i ze Wszechmiar Wiarygodnego zrodia. Poza tym te informacje zostaly juz uprzednio zweryfikowane przez fachowy organ, W postaci Prokuratury, ktora powolana jest do scigania przestepstw. Autorzy nie popelnil tez podstawowego i czesto spotykanego biedu, sprowadzajqcego sie do przyjecia calej sprawy za pewnik. Oczywiscie przyjeli oni pewnq Wersje Wydarzefi, ale nie probowali do tego za wszelkq cene przystosowywaé kazdej zdobytej informacji. Nie dawali Wiec automatycznie Wiary Wszystkim informacjom, tylko We Wiasnym zakresie je analizowali, przedstawiqjqc te, ktore ich zdaniem odzwierciedlaly rzeczywistosé. Poza tym nie wystqpila u nich niedopuszczalna tendencja polegajqca na przetwarzaniu danych na wiasne potrzeby. Jezeli jakas infonnacja byia ogolnikowa lub enigmatyczna, to W takiej Wiasnie formie byla ona prezentowana, bez proby jej ubarwiania. W sumie pozytywnie nalezy tez oeenié zachowanie dziennikarzy polegajqce na zaniechaniu skontaktowania sie z powodem, celem poznania jego Wersji przebiegu Wydarzen. W jednym 2 nowszych orzeczeii z 8 lutego 2008 r., I CSK 385/07, opubl. Monitor Prawniczy Nr 5/08 str. 228 Sqd Najwyzszy stwierdzil, ze dziennikarz nie ma obowiqzku W kazdych okolicznosciach zwrocio sie o Wyjasnienia do osoby, 0 ktorej ma zarniar krytycznie wypowiedzieé sie lub napisaé artykui. Uzaleznione to jest od rodzaju upublicznionych --- STRONA 15 --- E 14 informacji oraz formy W jakiej jest to dokonywane. Skoro autorzy Wybrali forme relacji ze sledztwa, to bez przeszkod mogli sie opieraé Wyiqcznie na materiale dowodowym. Poza tym dziennikarz, ktory dqzyiby do pozyskania takiego Wywiadu, sam moglby sie narazié na konkretne zarzuty, chociazby W postaci zakiocania przebiegu procesu czy wywierania niekorzystnego Wplywu na oskarzonego. Z drugiej strony W gruncie rzeczy pozytywna ocena postepowania dziennikarzy, nie stoi na przeszkodzie W Wyrazeniu dezaprobaty dla pewnych aspektow ich zachowania. W niniejszej sprawie ze Wzgledu na to, ze chodziio 0 osobe adwokata, czyli zawod zaufania publicznego, zajmujqcego eksponowanq pozycje W palestrze i srodowisku prawniczym, pozqdane bylo pozyskanie chociazby szczqtkowych Wyjasnien od powoda. Akurat tutaj dziennikarze pOW11‘lI11 Wykazaé sie pewnego rodzaju natrectwem i tak diugo naciskaé, az udaio by sie pozyskaé stanowisko powoda. Dla Wywiqzania sie z tej powinnosci natury moralnej Wystarczyloby jedynie usiyszeé od powoda, ze nie chce on komentowaé sprawy. Wowczas nie sposob byloby dziemiikarzom postawié zadnego zarzutu, skoro dali oni powodowi szanse Wypowiedzenia sie. Ten biqd i zaniechanie dziemikarzy W ogoinym rozrachunku nie mialo jednak Wplywu na ocene caiej sytuacji, gdyz na grunoie prawnym brak jest Wyraznego obowiqzku spoczywajqcego na dziennikarzach, nakazujqcego im pozyskiwanie Wyjasniefi osoby, bedqcej giownym bohaterem publikacji. W oparciu o Wszystkie dane i informacje pozyskane przez M M 1 i A1 K ' zostaia nastepnie skonstruowana tresé artykuiu. Od razu mozna powiedzieé, ze tresé publikacji W podstawowych jej punktach byla zgodna ze sporzqdzonym aktem oskarzenia. Artyku1y zawioraiy kluczowe informacje i dane o Wydarzeriiach, W ktorych brali udzial P W '1 i K A W; , opisujqc jakie relacje lqczyly obu mezczyzn. W peini do przyjecia byla Wiec zastosowana konstrukcja i konwencja artykulow, sprowadzajqca sie do zwykiej relacji czy tez sprawozdania ze sledztwa. Dziennikarze nie Wyszli ponadto, poza nakreslone przez siebie ramy, dzieki czemu caikowicie dopuszczalna byia forma artykuiow. Sqd doskonale zdaje sobie sprawe, Ze rynek prasowy W Polsce jest mocno zroznicowany. W zasadzie kazda gazeta W czyms sie speojalizuje, przy czym dotyczy to zarowno okreslonej dziedziny (gazety codzienne, gazety prawne, gazety ekonomiczne, gazety motoryzacyjne itd.), jak rowniez sposobu przedstawienia informacji (gazety informacyjne, poradniki, gazety opiniotworcze, gazety — brukowce). ,, ” jest zasadniczo gazetq codziemiq o charakterze informacyjnym, choc’: Wykazuje tez ona pewne aspiracje opiniotworcze. Zamieszczane tam artykuiy bez Wqtpienia sq zroznicowane, ale i tak trzymajq pewien przyzwoity poziom. To samo dotyczy Wiasnych, autorskich artykulow na tematy polityczne, spoieczne, obyczajowe i kryminaine. Redakcja gazety nie szuka Wiec taniej sensacji iecz probuje przedstawiaé Wywazone, choé niekiedy subiektywne opinie. Lektura jakiegokolwiek wydania ,, ” nie pozwala na postawienie Wniosku, ze mamy do czynienia z gazetq — brukowcem. Ta z kategorii publikatorow charakteryzuje sie pewnymi szczegolnymi cechami, determinowanymi przez swiadomq cheé szokowania czytelnikow. W takiej prasie dominuje Wiec sensacyjnosé i koloryt, co ze zrozumialych Wzgledow Wymaga przestrzegania pewnej konwencji. Pozqdane rezultaty osiqga sie za pomooq pewnych sztuczek graficznych w postaci zmiany czcionki, wythiszczania i brania W ramki. Najistotniejsze jest jednak sama tresé, ktora powinna byé jak najbardziej dosadna i ostra. Identyczna regula dotyczy tytuiowania artykuiow, gdyz czytelnik od razu powinien Wiedzieé 0 czym bedzie dalej czytai. Posiugiwanie sie okreslonq konwencjq przy konstmowaniu zawartosci gazety nie zwalnia jednak redaktorow i dziennikarzy od przestrzegania Wymogow przewidzianych przez prawo prasowe. Bez wqtpienia dziennikarze maja prawo do tropienia i opisywania zdarzen mogqcych bulwersowaé spoieczeristwo. Istnieje jednak wymég, by odbywaio sie to z poszanowaniem regui obowiqzujqcych dziennikarzy, a zatem z zaohowaniem zawodowej starannosci i rzetelnosci W gromadzeniu i Wykorzystywaniu materialow (tak SN W wyroku z 7 listopada 2007 r., II CSK 390/07, opubl. baza prawna LEX nr 421023). Podobne stanowisko --- STRONA 16 --- 15 Wyrazii Sqd Najwyzszy W wyroku z 21 marca 2007 r., I CSK 292/06, opubl. baza prawna LEX, mowiqc ze ani dziaianie W imie uzasadnionego interesu spolecznego, ani dqzenie do sensacyjnosci tytuiow prasowych nie moze sie odbywaé kosztem rozpowszechniania jako prawdziwych faktow, ktore obiektywnie powinny budzié Wqtpliwosci. Dqzenie prasy aby W opublikowanym artykule osiqgnqé zamierzenia moralizatorskie musi mieé swoje granice W Wartosciach nadrzednych, zwiqzanych z jednostkq Iudzkq. Jakkolwiek nie mozna odmawiaé pubiikacjom prasowym Waiorow spoleczno  Wychowawczych, to jednak ukazanie ujemnych zjawisk spoiecznych, anomaliow zycia spolecznego nie moze nastepowaé kosztem czoi i spokoju jednostki, ktorej dobra osobiste zostajq naruszone (tak Sqd Apelacyjny W Katowicach W wyroku 2 13 lipca 2007 r., I ACa 439/07, opubl. OSA 4/08 poz. 18). Natomiast SN W wyroku z 27 iutego 2003 r., IV CKN 1846/00, opubl. Pip Nr 2/05 str. 120 Wskazai, ze nawet prawdziwosé informacji zawartych W materiale prasowym nie zawsze Wylqcza bezprawnosé dzialania dziennikarza, bowiem istotne znaczenie majq Wlasciwa forma i sposob ujecia Wypowiedzi dziennikarskiej. Powyzszym wymaganiom W caiej rozciqgiosci sprostala strona pozwana. Ogolnie rzecz biorqc redakcja ,, =.” znaiazia ,,z1oty srodek” publikujqc ciekawe i wciqgajqce teksty o tematyce spoieczno — poiityczno — prawno — obyczajowej. Wiekszosé tekstow jest troche podkoloryzowana, po to aby zainteresowaé czytelnika. Z drugiej strony zawaite sq W nich z reguiy rzeczywiste i prawdziwe informacje o zaistniaiych Wydarzeniach. Ogolnq linie prezentowanq przez gazete podtrzymali tez jej pracownicy W osobach M . M. i A j K _. Po raz kolejny z caiq stanowczosciq trzeba podkrcslié, ze przedmiotowe arlykuly byiy normalnymi relacjami reporterskq z przebiegu sledztwa, W najwazniejszych jego punktach. Autorzy niczego tam nie zmienili, nie przerobili, nie pomineli ani nie dodali. Dqzenie do zainteresowania czytelnika nie przeiozyio sie jednak na W peini swiadomie ubarwienie Wiasnego artykulu, co przej awiio sie brakiem Wiasnych opinii, komentarzy, uwag i osqdow. Autorzy nie pokusili sie tez 0 mozliwosé skrytykowania powoda, do czego mieli przeciez peine prawo. Tak naprawde powod zostai potraktowany jak kazda inna osoba, ktora stala sie podmiotem zainteresowania organow soigania. Zasadniczo W tekstach, poza nielicznymi, ale drobnymi Wyjqtkami, nie znalazly sie zadne Waztosciujqce okresienia i sformulowania o pejoratywnym Wydzwieku. Nie zamieszczono tam Wreszcie zadnych sugestii czy niedomowieri. Z kolei uzyte sforrnuiowania o naturze ocemiej, 2 reguly byiy raczej wywazone, stonowane i umiarkowane. Autorzy nie Wypowiadali sie negatywnie o powodzie, a jezeli juz to czynili uzywali typowych okreslefi, Wzbraniajqc sie raczej przed uzywaniem niezwykle ostrych sformuiowafi, co dose dobrze swiadczy o sztuce i kulturze dziennikarskiej. Artykuiy nie bylz tez personalnym atakiem na powoda, a ich wymowa Wbrew pozorom nie zostala skierowana przeciwko niemu. Zdaniem SN dobro osobiste osoby fizycznej moze zostaé naruszone caiq tresciq publikacji i jej sensem, a nie tylko konkretnym sformuiowaniem. Mozliwe jest rowniez naruszenie dobra osobistego tresciq publikacji prasowej, 2 ktorej Wynikajq jednoznaozne sugestie co do nagannego moralnie postepowania osoby Wskazanej W tej publikacji (Wyrok z 7 lipca 2005 r., V CK 868/04, opubl. baza prawna LEX). Z drugiej strony nie ma Wyraznych przeszkod, aby dziennikarz, jeszcze przed Wszczeciem postepowania przygotowawczego, publikowai informacje o czynach sprzecznych 2 prawem, o okolicznosoiach ich popeinienia, a nawet podawal nazwiska osob, ktore uwaza za sprawcow. Obowiqzany jest  jak zawsze  przestrzegaé regui okreslonych W prawie prasowym i musi liczyé sie zewentualnymi negatywnymi konsekwencjami prawnymi swego dzialania. Chodzi tutaj zarowno o ewentualnq odpowiedzialnosé prawnokarnq, jak i cywilistycznq. W szczegolnosci Wchodzi to W racbube W razie swiadomego podania W materiale prasowym nieprawdziwych informacji dotyczqcych osoby sprawujqcej funkoje publiczne z komentarzem Wskazujqcym na mozliwosé popeinienia przez niq czynu karalnego. Takie postepowanie dziennikarza uzasadnia Zqdanie ochrony dobr osobistych, niezaleznie od --- STRONA 17 --- 16 przedstawionego motywu i celu, ktorym kierowai sie dziennikarz (por. Wyrok SN z 6 grudnia 2005 r., I CK 204/05, opubl. Biul. SN 2/06). Niezaleznie od tego W judykaturze przewaza poglqd, ze upublicznienie przypisania uzasadnionej mozliwosci popelnienia przestepstwa uwiacza czoi kazdego cziowieka (miedzy innymi Wyrok SA W Poznaniu z 4 lipca 2006 r., I ACa 21/06, opubl. baza prawna LEX). Z posiadanej przez Sqd wiedzy Wynika, iz Wielokrotnie zdarzaiy sie przypadki, gdzie reprezentanci mediow byli inicjatorami Wszczecia okreslonych postepowafi przeciwko osobom postepujqcym W niewiasciwy sposob. Mianowicie dziennikarz ma okazje zdobycia informacji ze srodowisk, W ktorych z duzq niecheciq traktuje sie oficjalnych przedstawicieli Wymiaru sprawiedliwosci i organow scigania. Dzialania dziemiikarzy powinny bye jednak dwutorowe. W pierwszej kolejnosci Wskazane jest ziozenie stosownego zawiadomienia o popelnieniu przestepstwa do organow scigania. Taka informacja ze swej natury musi mieé charakter kompletny, gdyz prokuratura czy policja musi mieé Wszystkie niezbedne dane, aby moo Wyjasnié konkretnq sprawe. Wspomniany caiosciowy charakter tejze informacji oznacza, ze przedstawia sie Wszystkie okolicznosci zdarzenia, tak co do czasu, miej sea jak i osoby. Przewaznie zawiadomienie takze zawiera dane o sprawcy, przy czym jego osoba jest Wskazywana W roznorodny sposob, takze poprzez uzycie niekorzystnych sformutowafi. Niekiedy ziozone zawiadomienia okazujq sie niezasadne, co nie oznacza samo przez sie, 2e zawiadamiajqcy dopuscii sie naruszenie. dobr osobistych, skoro dziaiai zgodnie ze W swojqwiedzq, W interesie publicznym, realizujqc takze swoj ustawowy obowiqzek. Kazdorazowo trafiajqce do organow scigania informacje W postaci zawiadomien o przestepstwach, jak rowniez informacje uzyskiwane przez same organy W drodze podejmowanych czynnosci (zeznania swiadkow) podlegajq nastepnie ocenie i Weryfikacji pod kqtem ich Wiatygodnosci. O ostatecznej kwalifikacji czynu i przypisaniu odpowiedzialnosci kamej decydujq prokuratura i Sqd, ktore sq fachowymi organami, posiadajqcym odpowiedniq Wiedze i doswiadczenie. Drugi kierunek dzialania dziennikarza, do ktorego ma on peine prawo, to przedstawienie rezultatéw swojej pracy W formie artykuiu prasowego. W tym jednak przypadku zachowanie dziennikarza powinno byé juz ogledne i umiarkowane. Zarzut popelnienia przestepstwa przez okresionq osobe zawarty W artykule lub nawet tylko taka sugestia jest niewqtpliwie rodzajem krytyki i napietnowania tejze osoby, tyle tylko ze jest to najdalej idqca krytyka, rodzqca powazne nastepstwa W zyciu zawodowym i osobistym takiej osoby. Z tego tez Wzgledu zdaniern Sqdu raczej nalezy poprzestaé na ogolnych informacjach o danej osobie, poprzez uzycie takich sformulowari, ktore nie pozwalajq na jej identyfikacje. Ogolnie przyjmuje sie, iz fakt, Ze dziermikarz nie posiuzyi sie W tresci artykuhi nazwiskami osob nie moze go ekskulpowaé, zwazywszy na dokiadnosé, z jakq opisal fakty i zdarzenia, pozwala na identyfikacje przedstawionych tam osob. Natomiast M M ' i A K ' byli o tyle W komfortowej sytuacji, Ze powodowi przedstawiono w akcie oskarzenia okreslonych zarzutow. Wobec czego mozliwym byio dalsze rozpowszechnianie stawianych mu zarzutow, jak rowniez badanie ich Wiarygodnosci poprzez pryzmat poszczegolnych czynnosci dowodowych, podejmowanych na etapie postepowania przygotowawczego. Innq rzeczq jest to, ze zarzuty prokuratorskie nie potwierdziiy sie przed sqdem, ktory uniewimiii powoda, ale na to dziennikarze nie mieli juz Zadnego wplywu. W tym miej sou mozna jednak udzielié C1Z16I1I‘l11(HI‘ZO1'I1 kolejnego przytyku, bowiem kultura dziennikarska i dobre obyczaje Wymagaiy tego, aby przedstawié opinii publicznej, chociazby W postaci krotkiej Wzmianki, fakt wydania takiego Wlasnie rozstrzygniecia, ktore bylo korzystne dla powoda i calkowicie oozyszczalo do za zarzutow. Konkludujqc w ocenie sqdu nie zostala speiniona przesianka bezprawnosci zachowania dziennikarzy, co wykluczalo mozliwosé poeiqgniecia do odpowiedzialnosci pozwanej za opublikowanie podwazonego artykulu, W gazecie ktorq redagowala. --- STRONA 18 --- 1/1 17 Sqd doszedl te2 do przekonania, 2e nawet gdyby przyjqé stanowisko przeciwne zakiadajqce istnienie bezprawnosci, to i tak nie doszio do naruszenia dobr osobistych powoda. Namszeriia swoich dobr osobistych powod upatrywai W uzyciu przez strone pozwanq negatywnych i obrazliwych sformuiowaii pod swoim adresem, ktore jego zdaniem przybraly postaé pomowienia go o popeinienie przestepstwa, ktorego faktycznie sie on nie dopuscil. W ocenie powoda niewlasciwe i niekorzystne potraktowanie go przez pozwany tygodnik nosilo znamiona oszczerstwa i szykanowania, a W Wyniku tych dzialafi znaozqco ucierpiaia jego czesé oraz dobre imie, bowiem zaczqi byé on inaczej postrzegany W srodowisku, W ktorym sie obracal. Powod wskazai mianowieie, ze jest adwokatern aktywnie i z sukcesami dziaiajqcym W srodowisku prawniczym, a prasowa Wypowiedz pozwanej naraziia go na utrate zaufania, zaszkodziia jego reputacji oraz Wpiynela na oceny formulowane przez Wspoipracownikow, kolegow oraz klientow, gdyz W calosoi zdeprecjonowano go nie tylko jako prawnika, ale te2 jako cziowieka. Z podanych przez powoda 1l‘lfOI‘I‘1’l8Cj1 Wynika Wiec, 2e swojego uszczerbku dopatruje sie ona giownie na plaszczyinie zawodowej. Wage problemu dostrzegia judykatura, gdyz Sqd Apelacyjny W Katowicach W wyroku z 12 styoznia 2004 r., I ACa 628/03, opubl: OSA rok 2005, Nr 6, poz. 28, str. 62 stwierdzii, 2e niezaieznie od tego, 2e upublicznienie przypisania uzasadnionej mozliwosci popeinienia przestepstwa uwlacza czci kazdego ozlowieka, to tym bardziej jest to dotkliwe, gdy dotyczy osob ze sfery dzialalnosci gospodarczej. Opinii publicznej, bowiem, popeinienie przestepstwa W takich Warunkach, kojarzy sie najczesciej 2 naduzyciami dla uzyskania korzysoi osobistych. Prawie, ze identycznie Wypowiedzial sie SN W wyroku 2 6 maroa 1991 r., I PR 469/90 OSP 5/92 poz. 117, stwierdzajqc 2e istniejq zawody, 2 ktorymi wiqze sie szczegolny stopiefi spoiecznego zaufania i dla pelnienia ktorych niezbedne jest przestrzeganie szczegolnych regui godnego zachowania sie, a zachowanie to moze odnosié sie rowniez do sfery zycia prywatnego i rodzimiego. Przede wszystkim trzeba zaznaczyé, 2e Wszystkie artykuiy odzwierciedlaiy owczesny stan rzeczy. Potwierdzeniem tego byio rozwijajqce sie przez caly czas postepowanie przygotowawcze, ktore nastepnie przeniesiono na etap sqdowy. Dziermikarze mogli Wiec pisaé o powodzie jako o sprawcy przestepstw, gdyz W tym kiertmku zmierzalo postepowanie. Konieczne jest tutaj przytoczenie istotnego wyroku Sqdu Apelacyjnego W Warszawie, 1 ACa 1149/06, opubl. OSA WWa Nr 2/08 poz. 25, W ktorym uznano, 2e ochrona wolnosci Wypowiedzi obejmuje nie tylko opinie Wywazone i rozsqdne i nie zalezy od formy ich Wyrazenia. Ocena, nawet przesadzona, ale oparta na faktach prawdziwych, jezeli nie zawiera tresci zniewazajqcych, nie powinna byé uznana za naruszenie czoi. W mysl wyroku SN z 12 stycznia 2005 r., I CK 346/O4, opubl. Mon. Prawn. Nr 3/05 str. 132 dziennikarz ma prawo do prezentacji zjawisk ocenianych jako naganne, mo2e tez Wyrazaé zwiqzane 2 tym negatywne oceny. Dziennikarze W swoim aitykule rzetelnie i kompleksowo naswietlii pewne negatywne zjawisko spoieczne W postaci Wadliwych relacji panujqcych miedzy oskarzonymi klientami a ich obroncami. W szczegolnosci gazeta nie opublikowala Wizerunku powoda, jak rowniez nie podaia jego peinych danych osobowych, zwyczajowo poprzestajqc na jego imieniu, pierwszej literze nazwiska oraz pseudonimie. Dla osoby postronnej, nie znajqcej powoda, niemozliwa byia Wiec jego identyfikacja. Oczywiscie osoby powiqzane ze srodowiskiem prawniczym bez przeszkod mogiy sie zorientowaé o kogo chodzi, ale dla przewazajqcej czesci spoiecznosci lokalnej powod pozostawai jednym 2 anonimowych prawnikow. Z powyzszego jednoznacznie Wynika, 2e powod nie zostal nara2ony na wymierny uszczerbek W sferze dobr osobistych. Prasowe Wypowiedzi przede Wszystkim nie stanowiiy zakwestionowania dotychczasowej pozycji osobistej i zawodowej powoda oraz peinionych przez niego rol spolecznych. Ogolnie rzecz biorqc Wizemnek powoda nie zostal nadszarpniety, bowiem powoda nie pomowiono W srodovfisku, W ktorym sie Wowczas znajdowai. Dla powoda --- STRONA 19 --- 1 18 najistotniejsze znaczenie mialo to, 2e zostal on Wprost okreslony mianem przestepcy, co 2 kolei jego zdaniem Wywolaio reperkusje W sferze 2ycia osobistego i zawodowego. Analizujqc rzeczone artykuiy mozna 2auWa2yé, 2e ich Wymowa W istocie rzeozy sugeruje, i2 mamy do czynienia 2e sprawcq dopuszczajqcym sie czynow zabronionych, a Wiec 2 przestepcq. Mimo tego artykuiy Wcale nie przesqdzaiy 0 Winie powoda leez jedynie Wskazywai, i2 na1e2y sie liczyé z takq wlasnie Wersjq Wydarzen. Po publikacji artykulu czlonkowie rodziny powoda, jego znajomi, przyjaciele, koledzy, Wspoipracownicy oraz sqsiedzi zasadniczo nie zmienili swojego stanowiska Wobec powoda, ktory do tej pory ogolnie byl postrzegany W pozytywny sposob. Zadna 2 grona tych osob nie odwrociia sie od powoda, ktory Wciqz cieszyi sie ich poparciem. Nikt Wiee nie zareagowai na te zarzuty i nie przywiqzywai do nich nadmiernej wagi. Negatywne s1oWa o powodzie zasadniczo nie zrobily Wiekszego Wrazenia i zostaly uznane za niewiarygodne. Wyrazone zas W artykuiach zapatrywanie nie zmienilo ich Wiasnyoh osqdow o powodzie, ktory nadal byi korzystnie odbierany. Wizerunek powoda, jego imie oraz czesé nie doznaiy Wiec Zadnego wiekszego uszczerbku. Oczywiscie powod poczui sie urazony i zdeprecjonowany, ale jego szkoda W postaci dyskomfortu psychicznego byia przede Wszystkim subiektywna oraz nieznaczna pod Wzgledem obiektywnym co nie pozwalalo na poeiqgniecie pozwanej do odpowiedzialnosci cyWilnej na gruncie dobr osobistych. Sprawa odbiia sie rowniez pewnym echem W lokalnej spoiecznosci, bowiem byla ona przedmiotem zainteresowania i rozwazan osob, ktore mniej lub bardziej 2na1y powoda. W stanie faktycznym ujawniono, ze nie pociqgnelo to za sobq zadnych niekorzystnych nastepstw dla powoda, poniewaz byly to jedynie roznego rodzaju Wzmianki o tym, 2c ktos komus cos mowil, ale bez podawania konkretow i szezegoiow. Inaczej mowiqc Wypowiedzi prasowe zasadniczo nie doprowadziiy do zadnych niewiasoiwych reakcji osob postronnych Wzgledem powoda. Do powoda nie docieraly przeciez Zadne negatywne komentarze i niepochlebne opinie, a zwiaszcza takie, ktore W skrajnej postaci sprowadzalyby sie do tego nie powinien on byé dalej adwokatem. Powod starai sie co prawda wywodzié, i2 po Wspomnianych artykuiach radykalnie spadly obroty W jego kancelarii, co takze nalezy potraktowaé poprzez pryzmat namszenia dobr osobistych. Te okolicznosci nie zostaiy jednak uprawdopodobnione, nie mowiqc ju2 o ich udowodnieniu. Konkludujqc powodztwo tak czy inaczej nie mogio byé uwzglednione co znalazlo swoje odzwierciedlenie W sentencji wyroku, mocq ktorego powodztwo zostalo oddalone. Stwierdzony brak naniszenia dobr osobistych powoda W oczywisty sposob Wyklucza mozliwosé przyznania mu stosownego zadoséuczynienia, Wobec czego racji bytu pozbawione sq rozwazania o tym srodku majqtkowym chroniqcym Wartosoi niematerialne W postaci dobr osobistych. Powod W oatosci przegral sprawe, Wobec czego Sqd siegnql do art. 98 k.p.c., zawierajqcego W swojej tresci zasade odpowiedzialnosci 2a Wynik procesu. Tym samym pozwana otrzymaia zwrot kosztow procesu W kwocie 3.977 21. Jedyny skladnik tej naleznosoi stanowiiy koszty zastepstwa procesowego, gdyz pozwana korzystala 2 pomocy specjalisty W osobie adwokata. Wynagrodzenie nalezne peinomocnikowi zostaio ustalone W oparciu o § 6 pkt 6 i § 11 ust 1 pkt 2 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie oplat 2a czynnosci adwokackie ( D2. U. Nr 163 2 2002 r. poz. 1348 2 p62n. 2111.).