Teza / krótkie omówienie
odszkodowanie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Na pudstawia ustawy z dnia 6.69.2001 r. 0 dqatvpiw ' do informacji 'pubIicznai Dz. .U. 112 pea. 1193 ,, aim} an ;. zekaza o'f .' bllzzii f E Sygii akr 11 <1 W0? ”im..1iJii?£TL“8?miiiizgiiiéiiiiiil“ 1 WYROK WIMIENIU RZECZYPOSPOLITE1POLSKIEJ ._ mivé I HHZWIBRQ 1‘'"i@$i<°°'flW¢V g Sqd Okrggowy W Warszawie Wydziai II Cywilny __ _ adres wniuskudawcy ' _ W skiadzie nastqpujapym: Przewodniczapy: SSO Marcin Strobel Protokolant: sekr. sqd. Boiena Majewska . po rozpoznaniu W dniu 21 lutego 2012 r. w Warszdwie spravvy z powédztwa D.K. , J.Z., B.S., KP. , S.G. , A.L. , K.M. , S.M. i K.M. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Wojewodzie (...) Q zapiatgz I. zasqdza od pozwanego Skarbu Pafistwa — Wojewody (...) na rzecz powodéw: J .Z. i K.P. kwotq po 916 530,00 zi (dziewiqéset szesnaécie tysiqcy piqéset trzydzieéci ziotych), D.K. , B.S., S.G. , A.L. , K.M. kwotq po 305 510,00 z1(trzysta piqé tysiqcy piqéset dziesigé ziotych) oraz S.M. i K.M. kwotq po 101 83 7,00 zi (stojeden tysiqcy osiernset trzydzieéci siedem zlotych) z ustawowyrni odsetkami 0d dnia 8 lutego 2008 r. do dnia zapialy; II. W pozostaiej czzgéci powédztwo oddaia; III. zasqdza 0d pozwanego Skarbu Pafistwa — Wojcwody (...) na rzecz powodéw D.K. , J.Z., B.S., K.P. , S.G. , A.L. , K.M. , S.M. i K.M. kwotq p0 4452,00 zi (cztery tysiqce czterysta piqédziesiqt dwa ziote) tytuiem zwrotu kosztéw procesu. Na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sqdu Olaggowego W Warszawie z dnia 6 marca 2012 roku, sygn. akt IIC 879107 Sqd Apelacyj ny W Warszawie I Wydzial Cywilny pn rozpoznaniu W dniu 20 grudnia 2012 roku, Sygn. akt I ACa 762,=’12 1. oddala apelacjq; 2. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Wojewody (...) na rzecz D.K. , M.Z., B.S.,§4¥’./, S.G. , A.L. , K.M. , S.M. i K.M. kW0tQ S400 zI( piigé tysiqcy czterysta 2lotych) ty1uIem zwrotu kosztéw zastcgpstwa procesowego W postqpowaniu apelacyjnym. _ Sygn." akt II C 879107 Uzasadnienie W pozwie z dnia 21 grudnia 2007 1". powodowie wnosili 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa — Wojewody (...) na rzecz: vJ.Z.i K.P. kwoty p0 3084 750,00 zi, D.K. , B.S., S.G. , A.L. i K.M. kwoty po 1 027 838,70 21 oraz na rzecz S.M. i K.M. kwoty po 341 790,30 zi 2 ustawowymi oclsetkami 0d dnia wniesienia powédztwa do dnia zaplaiy oraz zasqdzenia kosztéw prooesu Wmz z kosztami zastqpstwa wediug norm przepisaiiych. W jego uzasadnieniu wskazali, i2 Prezydium Rady Narodowej m. W. orzeczeniem z dnia 23 Wrzeénia 1959 r. odméwiio poprzednikowi prawnemu powodéw, W.Z. , przyznania prawa wiasnoéci czasowej do nieruchomoéci poioionej w W. przy ul. (...) . Decyzjq z dnia 29 grudnia 2004 1. Samorzaglowe Kolegium Odwoiawcze W W. stwierdziio niewainoéé W/w orzeczenia. Na skutek ponownego rozpoznania wniosku dekretowego poprzednika prawnego powodéw Prezydcnt Miasta Wdecyzjami z dnia 128 czerwqa i 23 lipca 2007 r. odméwii powodom ustanowienia prawa uzytkowania wieczystego do czgéci w/w nieruchomoéci stanowiagej obecnie dzialki gruntu oznaczone numerami (...) i (...). W zwiaczku z pdwyisza, decyzjq powodowie wystqpili do Samorzagdowego Kolegium Odwoiawczego 0 przyznanie odszkodowania za stratq vvywoiana; niewainym orzeczcniem administracyjnym, lecz decyzjq z dnia 31 sierpnia 2007 r. odméwiono im przyznania odszkodowania. W opisanej wyiej sytuacji pozwany winien naprawié SZi(0dQ wywoianq niewainq decyzja, administracyjnq, odpowiadajapa, wartoéci niezaspokojonego prawa uiytkowania Wieczystego, ktére powodowie uzyskaliby W wypadku wydania prawidlowej decyzji (pozew z dnia 21 grudnia 2007 r. k. 1 — 59). W odpowiedzi na pozew z dnia I3 lutego 2008 r. pozwany Skarb Pafistwa Wojewoda (...) Wniési 0 oddalenie powédzfwa i zasaglzenie kosztéw p0stQpoWania Wraz z kosztami zastgpstwa procesowego wedhlg norm przepisanych.' _ . 0 l I mu
--- STRONA 2 ---
_ W jej uzasadnieniu pozwany podniosi, ii stwierdzonie niewainoéci orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. W. dotyczyiojodynie cz/géoi nieruchomoéci, stmlowiqcej obecnie dziaikg oznaczona, (...) , b:=gda,ca, rhicniem koiminalnym. Nie obejmowaio zaé 0110 ozqéci nieruchomoéci stanowiapej obecnie Wiasnoéé Skarbu Pafistwa, oznaczonej jako dziaika (...) . W tej, WIQC czqéci roszczenie powodéw nie zasluguje na uwzglgdnienie, Wobeo braku wyczerpania lrybu, 0 ktéiym moWa w art. 160 k.p.a. W dalszej czqsici pozwany podniési zarzut przedawnienia roszozenia oraz brak przesianek do nabyoia pi'aWaW1asn0s':¢i czasowej nieruchomoéoi, objqtej orzieczeniem Prezydium Rady Narodowej 1'11. W. z dnia 23 wrzeénia 1959 r. (odpowiedz na pozew pozwanego Skarbu Paxistwa — Wojewody (...) 2 dnia 13 Iutego 2007 r. k. 66 — 71). Sqd ustaiii nastqpuj apy stan faktyczny: Orzeczeniem z dnia 23 wrzeénia 1959 1'. Prezydium Rady Narodowej rn. W. odmowiio dotychczasowemu wiaécicielowi W.Z. przyznania prawa Wiasnoéci czasowej do nieruchomoéci poiozonej W W. przy ul. (...) , opisanej W ksiqdze hipoteczniej pod nazwq ,,Nieruchom0§6 W mieécie W. oznaczona nr (...) przy ul. (...) ”. W zWia,zku z objqciem wyiej wymienionej nieruchomoéci dziaianiem dekretu z dnia 26 paidziernika I945 1‘. o Wiasnoéci i uiytkowaniu gruntow na obszarze Miasta W.oraz odmowa, przyznania dotychczasowemu Wi’8.§C1C16i0W1 prawa Wiasnoéci czasowej, opisana powyiej nieruchomoéé przeszia na Wiasnoéé Skarbu Pafistwa, a nastgpnie (...) W.. ’ A Postanowieniem Sqdu Rejonowego dla W. (...) 2; dnia 29 wrzesinia 1975 1'. stwierdzono, i2 spadek po W.Z. zmariym dnia 14 kwietnia 1963 r. nabyiy dzieci zmarlegoz H.G. , J.M. , I.Z. i K.P. po 1,54 czqéci kaidy z nich. W dniu 28 Wrzeénia 1986 r. zmarla H.G. , po ktérej spadek, zgodnie z postanowieniem Sa,du Rejonowego dia W.z dnia 6 iistopada 1996 r. nabylyjej dzieci: D.K. , A.L. i S.G. p0 1.13 czqéci. ' Postanowieniem Sqdu Rejonowego dla W. (...)z dnia 22 Wrzeénia 1978 r. stwiordzono, Ze spadek po l.Z. naby1aI.Z. , W caioéci. I.Z. zmaria W dniu 14 grudnia 2001 r., a' spadek po niej, zgodnie z postanowioniorn Sqdu Rejonowego dla W. (...)z dnia 7 sierpnia 2002 r. nabyla W ca1o§ciJ.Z.. W dniu I0 ozerwca 2002 r. zmaria J.M. , a zgodnie z postanowieniem S:acdu Rej onowego dla W. (...)z dnia 11 grudnia. 2002 r. spadek po niej nabyli B.S. i K.M. po 3r'9 czfigéci oraz T.M. , K.M. i S.M.po L/9 czgéci spadku kaidy 2 nich. Decyzjq z dnia 29 grudnia 2004 r., na wniosek powoianych wyZ§_j%\stQpcow prawnych dotychczasowego Wiaéciciela przedmiotowoj nieruchomoéci, Samorzeidowe Kolegium OdWo1aWczie W W. srwierdziio niewainoéé orzeczenia administraoyjnego Prezydium Rady Narodowej rn. W. z dnia 23 W1‘ZB§l‘l1Z:1 1959 r., W ozqéci dotyczatcej gruntu stanowiqoego Wiasnoéé (...) W.. Powoiana, W wyiej Wymienionej decyzji, czegéé nieruchomoéci opisanej na wstqpie, stanowiqcej pierwotnie Wiasnoéé W.Z., obecnie stanowi czqéé dziaiki gruntu oznaczonej numerem ewidenoyjnym 41 o powierzchni 1 033 m2. Rozpoznaj ago ponownie Wniosek dekretowy zioiony przez W.Z. decyzjq z dnia 18 czerwca 2007 r. Prezydent Miasta W. odméwii powodom (jego nastqpcom prawnym), ustanowienia prawa Wiasnoéé czasowej (uiytkowania wieczystego), tej czoéci gruntu. Decyzjq zaé z dnia 23 Iipca 2007 r. odmowii im ustanowienia takiego prawa do dziaiki gruntu oznaczonej obecnie numerem ewidencyjnym 1, stanowiapej wiasnoéé Skarbu Pafistwa. ' W dniu 9 sierpnia 2007 r. powodowie wystapili do Samorzqdowego Kolegium Odwoiawczego W W. z wnioskiem 0 przyznanie odszkodowania za szkodq spowodowans, Wydaniem uznanego za niewazne orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. W. z dnia 23 wrzeénia 1959 r. "Decyzja, 2. dnia 31 sierpnia 2007 r. Samorzqdowe Kolegiurn Odwoiawcze w W. odmowiio nastgpcom prawnym dotychczasowego wiaéciciela przedmiotowej nieruchomoéci, przyznania odszkodowania, W zwiqzku ze stwierdzeniem decyzjq z dnia 29 grudnia 2004 r. niewainoéci orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. W. z dnia 23 Wrzeénia 1959 r., odmawiajapego W.Z. przyznania prawa wiasnoéci czasowej do nieruchomoéoi przy ul. (...) W W. nr hip. (...). " _ ' Wobec opisanej Wyiej odmowy‘ przyznania odszkodowania przez WIW organ powodowie W dniu 21' grudnia 2007 r. wystqpili przeoiwko pozwanerniz z niniejszym powédztwern. . Aktualna ' na datg orzekania W sprawie niniejszej wartoiié prawa uiytkowania Wieczystego (wizisnoéci lczasowej), czoéci opisanej na Wstopie nieruchomoéoi, stanowiqcej obecnie czgsié dziaiki oznaczonej 'numerem ewidencyjnym (...)o powierzohni 1033 m2, bqdzgcej
--- STRONA 3 ---
Wiasnoécia, Miasta W. , ocenianej Wediugjej stanu z daty Wydania orzeozenia Prezydium Rady Narodowej m. W. Wynosi 4 897 620,00 21. Powyiszy stan faktyczny Sad ustal i1 W oparciu 0 nastqpuj ace doWody: tytui wykonawczy z dnia 11 lutego 1946 1'. (k. 1213), éwiadectwo Wydziaht Hipoteoznego Sqdu Okreggowego W W.z dnia 4 pazidziemika 1945 1'. (k. 14), zaéwiadczenie Sqdu Rejonowego dla W. (...)z dnia 20 kwietnia 2005 r. (k. 1516), Wniosek dekretowy Wraz z dowodem jego opiacenia (k. 1718), orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. W. zdnia 23 Wrzeénia 1959 1'. (k. 19), postanowienia 0 nabyciu spadku przez nastopcow prawnych W.Z. (k. 2024), pismo Urztgdu m. st. W.z dnia 29 listopada 2005 r. (k. 25), decyzjq Samorzadowego Kolegium Odwoiawczego z dnia 29 grudnia 2004 r. (k. 2629), decyzjq Prezydenta m. W. z dnia 18 czerwca 2007 1'. i 23 lipca 2007 r. (k. 3038), wniosek 0 odszkodowanie z dnia 9 sierpnia 2007 r. (k. 3841), decyzjq Samorzadowego Kolegium Odwoiawczego W W.z dnia 31 sierpnia 2007 r. (k. 4244), fotokopie planu zagospodarowanie przestrzennego przedmiotowej nieruchomoéci (k. 8386), informacjq Z rejestru gruntéw (k. 105), decyzjq 0 ustanowieniu uzytkowania Wieczystego 2. dnia 7 grudnia I964 1'. wraz Z umowa 0 ustanowieniu uiytkowania Wieczystego (k. 106115), dokumentacjq dotyczaca postqpowari administracyj nych zwiazanych z przedmiotowa nieruchomoécia, doiaczona, do akt sprawy niniejszej, opiniq biegiego S.M. (k. 266327),‘ opinio biegiego R.S. wraz z opinia uzupeiniajaca, (k. 469520 i 545562), zeznania biegiego R.S. (k. 575577). . Sad dai WIEFQ powoianym wyiej dokumentom, ktérych autentycznoéci i zgodnoéci Z rzeczywistym stanem rzeczy nie kwestionowaia Zadna ze stron niniejszego posttgpowania. Zbqdnym byio, zatem Zqdanie ich o1'ygina1oW,’a co za tym idzie, mozliwym staio sir; oparcie na nich, jako na doWodach, 0 ktolych moWa W art. 308 k.p.c. W tym miejscu Wskazaé naleiy, i2 zasadniczo okolicznoéci faktyczne niniejszej sprawy byiy pomitgdzy stronami bezsporhe, i jako takie nie wymagaiy dowodu, albowiern strony roiniiy sio jedynie odmienna ocena prawila, zasadnoéci zgloszonego przez powodéw iztdania. Wiara, obdarzyé naleiaio rowniei opiniq bieglego S.M. oraz opiniq i Wyjaénienia biegiego R.S. , kiore W éwietle dosiwiadczenia zawodowego i Zyciowego bieglyoh oraz ziozonych przez nich Wyj aéniefi nie budza Zadnych Watpliwoéci Sadu orzekajacego W sprawie niniej szej. Wskazaé przy tym naleiy strony nie kwestionowaiy ustalefi poczynionych przez biegiego S.M., a po Wyjaénieniach ziozonych przez biegiego R.S. ostatecznie rowniez jego ustalefi dok<?nych w sporzadzonej przez niego opinii, ktore zgodnie z twierdzeniami biegiego pozostawaiy r6Wni 2 aktualne na datq orzekania W sprawie niniejszej. Niczego istotnego do sprawy zdaniern Sadu nie Wnosiiy zaé zioione przez pozwanego dokumenty maj ape éwiadczyé 0 ,,nieuchronno§ci wywiaszczenia” przedrniotowej nieruchomoéci. Zdaniem Sqdu orzekajacego W sprawie niniejszej, sama moiliwoéé Wywiaszczenia, nie Wpiywa, tak na ocengzasadnoéci, jak i wysokoéci roszczenia powodow, o czym bqdzie poniiej mowa, stad dowéd tego rodzaju, nie W1'l0S1i niczego istotnegoi dla sprawy niniejszej, W éwietle regulacji przewidzianej przepisem art. 227 k.p.c. Sad zwazyi, co nastqpuje: Zgioszone przez powodow roszczenie jest czgéciowo uzasadnione i co do zasady zasiuguje na uwzgigdnienie W éwietle opisanego Wyiej stanu faktycznego, podstawy zgioszonych przez powodéw roszozefi, upatrywaé nalefcy, w regulacji przepisu art. 160 k.p.a. oiqeélajapego przesianki odpowiedziainoéci odszkodowawczej Skarbu Paflstwa zwiazanej z powstaniem szkody na skutek wydania ,,wad1iWej", niezgodnej z prawem deoyzji administracyjnej. . Pomimo uchylenia cytowanego wyiej przepisu ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o _z.mianie ustawy ~ kodeks cywilny oraz 0 zmianie niektorych ustaw (Dz. U. (...) 62 poz. 1692), na podstawie art. 5 tejie ustawy, bgdzie on rniai nadal zastosowanie do roszczsfi 0 naprawienio szkody wyrzatdzonej wydaniem przed dniem 1 WI‘ZE}§I‘l1E1 2004 r. ostateoznych decyzji administracyjnych, ktérych niewainoéé Iub wydanie 2 naniszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono takzive po tej dacie (patrz tak Sad Najwyiszy W uchwale z dnia 31 marca 2011 r. III CZP 112110 —OSNC 2011778175). " . _ ' Stosowhie do treéci powoianego wyzej przepisu art. 160 § 1 i3 k.p.a. stronie, ktora poniosia szkodq na skutek wydania decyzji administracyjnej Z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a., albo stwierdzenia niewainoéci takiej deoyzji, shliy roszczenie o odszkodowanie za poniesiona rzeozywisttt szkodq, chyba 22 ponosi ona wing za powstanie__o_kolicznoéci Wymienionych w tym przepisie. Odszkodowanie przyshlguje od organu, ktéry wydalidecyzjQ; naruszenieni art. 156 § 1 k.p.a., a do odszkodowania tego stosuje siq przepisy kodeksu cywilnego z w"'y1a,czeniem art. '41 8 tego kodeksu.
--- STRONA 4 ---
W niniojszej sprawio bezspomym jest, its nieruchomoéé poioiona przy ul. (...) W W. stanowiqca Wiasnoéo poprzednika prawnogo powodow W.Z. objota zostaia dziaianiem dekretu o W1'flS1‘l0§C»1 i uiytkowaniu gruntow na obszarze rn. W.. Bezspornym jest rowniei, ii ztoiony przoz niego wniosek o przyznanie praWa Wlasnoéci czasowej do przedmiotowej nioruchomoéci zostai zaiatwiony odmownie orzeozeniern Prozydium Rady Narodowej 111. W. z dnia 23 wrzeénia 1959 1'. W éwietle przeprowadzonego W sprawie niniejszej postegpowania dowodowego niewajcpliwym jest rownit:2, i2 Wyiej wymienione orzeozenie W odniesieniu do czoéoi przedmiotowej nieruohomoéci stanowiagsoj obocnio W1asnoéé Miasta W. 0 powierzchni 1 033 mg (ozoéé dziaiki 0 numerze ewidonoyjnym 41), deoyzja Samorzqdowego Kolegium Odwotawczego W W. 2 dnia 29 grudnia 2004 r. uznane zostaio za niowaine i to ze skutkiem ex tuno. Uznaé, zatem naiezy, i2 nastqpoy prawni dotychczasowego Wlaécioiela nieruchomoéoi, wywodzacy sWoje prawa, z dziedziczenia, moga skutooznie domagaé siq naprawienia szkody (odszkodowania), polegajaoej na pozbawieniu ich mozliwozSci uzyskania prawa Wi21Sl'10§C1 ozasowej (uiytkowania Wicczystego), przedmiotowej nieruohomoéci, skoro na skutek Wadliwego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. W. z dnia 23 Wrzeénia 1959 r. zostali go pozbawieni. Stwierdzenie niewainoéci tego orzeczenia skutkowaio, co prawna ponownym rozpoznaniem wniosku o ustanowienie uiytkowania Wieczystego do przedmiotowej nieruchomoéci, lecz jednoczeénie skutkowaio odmowa ustanowienia tegoi prawa przez Prezydenta m. W. z powodu nieodwracainych skutkow, do jakich doprowadziio jego wydanie, poprzez dalsze rozporzadzenie przedmiotowa niemchomoécia tj. oddanie jej W uiytkowanie Wieczyste Spoidzielni Mieszkaniowej ,,(...)” (obecnie spoidzielni Mieszkaniowej ,,(...)”), na mocy umowy z dnia 18 iutego 1965 r. (patrz decyzja Prezydenta m. W. z dnia 18 ozerwoa 2007 r.). Oddanie T11B111Ch0IIl0§01W uiytkowanie Wieczyste osobie trzecioj prowadziio do braku mofaliwoéoi restytuoji naturalnej (braku moiliwoéci uzyskania przez powodéw tego rodzaju prawa do nieruohomoéé), a co za tym idzie skutkowaio jego faktyczna utrata, do tej ozqéci nieruohomoéci. Uznaé, zatem naleiy, ii odmowa ustanowienia prawa uiytkowania wieozystego nieruohornoéci na rzecz poprzednika prawnego powodow byia W odniesieniu do toj ozqéci nieruchomoéci, skutkiem Wydania sprzocznogo z prawem orzeozonia 2 dnia 23 Wrzeénia 1959 r. Gdyby, bowiom wydano prawidiowa, deoyzjo rozpoznajacq Wniosek dotychczasowego Wiaéoioiela o przyznanie prawa Wiasnoéci czasowej (uzytkowania Wioozystego), uzyskaiby on opisano wyiej uprawnionie (przynajmniej do opisanej Wyioj czoéoi przedmiotowoj nieruohomoéci), przedstawiaj ace okreélonq i wymiorna ekonomioznie Wartoéé. Wniosek dotyohczasowogo Wiaéciciela 0 przyznane prawa Wtasnoéoi ozasowej podlegai, bowiem uwzglqdnioniu, jezizoli sposob dotyohczasowego korzystania z gruntu dal sit; pogodzié zjego przeznaczeniem wedtug planu zabudowy (patrz art. 7 dokrotuz dnia 26 paidziernika 1945 1'. o Wiasnoéci i uiytkowaniu gruntow na obszarze In. W.). i 0/ W sprawie niniojszoj niewatpliwym i bezspornym pomiodzy str ami jest bowiem, is‘: Wedtug obowiazujacego W dacie Wydania opisanego wyioj wadliwego orzoozenia z dnia 23 Wrzoénia 1959 r., pfzedmiotowa nieruohomoéé znajdowaia siq na terenio, ktory Wediug obo\viaz11jaoego planu zagospodarowania przeznaczony by} pod zabudowe; skupiona, co zdaniem Sadu nio wykluozato korzystania Z niego przoz osobq fizyozna. Dotyohczasowy sposob korzystania 2 przedmiotowogo gruntu dai sio zatem pogodzié z planami jogo zabudowy, W ktorych grunt ten przoznaczono pod zabudowo skupiona, co staio sio rownit:2 przedmiotem ustalefi W ramach postqpowania administraoyjnego zwia,zanego ze stwierdzeniem niewaiznoéci orzeczenia z dnia 23 wrzeénia 1959 r. (patrz decyzja z dnia Samorzadowogo Kolegium Odwotawozego W W. z dnia 29 grudnia 2004 r. Wraz z uzasadnieniem). W tym miej sou Wskazaé zaé naleiy, iz pozwany W toku niniejszego postegpowania nie przedstawit, a nawet nie powoiai Zadnego dowodu mogttcego obalié domniemanio Wynikaj ape z powoianej wyiej dooyzji, a przedstawiajao dokumenty dotyczqce planu zabudowy przodmiotowej niertlchomoéci, potwierdzii jedynie faktjej przeznaczenia w W/w planie pod zabudowg skupionq, ktora zdaniem Sadu nie koliduje 2 mozliwoécia dalszego korzystania z niezabudowanej nieruchomoéci przez jej dotychczasowego Wiaécicieia. Uznaé zatem naleiry, ii W Wyniku Wydania opisanego wyiej Wadliwego orzeczenia i dalszych wvynikajacych sta_d skutkéw tj. rozporzadzenia nieruchomoécia na rzecz osoby trzeciej, restytucja naturalna poiegaj apa na przyznaniu powodom (ich poprzednikowi prawnemu) prawa wiasnosici ozasowej (uiytkowania Wieozystogo), staia sit; niemoiliwa, pomimo stwierdzenia niewainoéci ,,wad1iwego_” orzoozenia i wyeiiminowania go 2 obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Woboo powyzszego uznaé naleiy, i2 pomiodzy orzeczoniem Prezydium Rady Narodowej m. W. 2 dnia 23 Wrzeénia 1959 r., a powoiywana przez powodifiw szkods, uszczerbkiem wynikajqoym z niozaspokojonia prawa do przyznania prawa Wlasnoéci czasowej (uiytkowaniai wieczystego) zachodzi zwiazek przyczynowy, o ktorym mowa W art.‘ 361 § 1 k.c. (patrz tak Sad Najwyiszy W uchwale z dnia 21 marca 2003 r. I11 CZP 6103 OSNC 20041114'oraz W wyroku 2 dnia 27 iistopada 2002 r. I CKN 1251100 Lox nr 118330). ' Zgioszone przez poWodoW roszczonie uznaé, zatem nalezy za uzasadnione, choé jodynie, co do tej czoéci nioruchomoéci, co do ktorej stwierdzono jego niewainoéé. W tej bowiem ozoéoi powolana przez powodow szkoda jost, bowiem skutkiem wydania wadliwego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej I11. W. z dnia 23 Wrze:§nia'1959 r., 'na skutek ktorego pozbawiono ich mozliwoéoi uzyskania prawa Wiasnoéoi
--- STRONA 5 ---
ezasowej . obecnie uzytkowania Wieozystego — do tej czeéci nieruohomoéci — tj. czeéoi nieruchomoéci przy ul. (...) o powierzohni 1 033 m2 stanowiacej obeonie ozeéé dziaiki (...) bedacej W1asnoéoiaMiasta W. . Wskazaé przy tym nalezy, 12 powodowie speinili rownieiz przesianki umoiliwiajaoe im doohodzenie tego rodzaju roszczenia (W opisanej powyzej czeéci) przed sadem powszechnyrn, uzyskujao uprzednio decyzje stwierdzajaca niewainoéé orzeczenia, bedqcego irodiem szkody, a nastepnie decyzje adrninistracyjna odmawiaj aoa im odszkodowania za wydanie W1W orzeozenia. Speinienie tego rodzaju przeslanek oraz istnienie opisanego wyiej zwiazku przyozynowego, pomiedzy Wadliwq decyzja, a powoiywana przez powodow szkoda, nie przesadza jednak jeszcze o zasadnoéoi iadania, W éwietle Wysokoéci zgioszonyoh przez poWodoW roszczefi. Porownanie Wysokoéoi szkody powstaiej na skutek Wydania Wadliwego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. W. z dnia 23 wrzeénia I959 r., ustalonej w niniejszej sprawie W oparciu 0 opinie biegiego R.S. a na kwote 4 897 620,00 Z1, w odniesieniu do udziaiow przypadajacych na kaidego z poWod6W, a wynoszaoych 9139 w stosunku do J.Z.i K.P. , 3/39 W odniesieniu do D.K. , B.S., S.G. , A.L. i K.M. oraz 1136 W odniesieniu do S.M. i K.M. , uzasadnia tv/ierdzenie, ii roszczenie zgloszone przez powodow zasluguje na uwzglednienie w odniesieniu do: a) J.Z.i K.P. , co do kwoty po 916 530,00 21; b) D.K. , B.S., S.G. , A.L. i K.M. , co do kwoty po 305 510,00 zi; ‘ c) S.M. i KM. , co do kwoty po 101 837,00 21. Majac powyzsze na uwadze Sad w oparciu o przepis art. 160 § 1 i 3 k.p.a. w zwiazku z art. 361 § i k.c. orzekt, jak W pkt. I sentencji wyroku. Rownoczeénie W pkt. II sentencji wyroku Sad oddalii powodztwo W odniesieniu do pozostatej ozeéci roszozenia, jako nie udowodnione i nieuzasadnione, tak co do zasady jak i wysokoéoi. Po pierWsze_ Wskazaé bowiem nalezy, ii W odniesieniu do pozostaiej czeéoi nieruohomoéoi przy ul. (...) W W., stanowiaoej uprzednio Wtasnoéé W.Z., a obecnie Wiasnoéé Skarbu Patistwa, powodowie nie Wykazali istnienia prejudykatu, W postaci orzeczenia administracyjnego stwierdzajacego wydanie orzeczenia Prezydiurn Rady NarodoWej m. W. z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a., badi stwierdzenia jego niewainoéci, a Wieo przesianki Warunkujacej odpowiedzialnoéé pozwanego za Wydanie ,,WadliWej” decyzji administraoyjnej W s§WietIe przepisu art. 160 k.p.a. Po drugi zaé nie Wykazali Zadnyoh innyoh przesianek warunkujacyoh odpowiedziainoéé pozwanego za szkodq zwiazana dziaianiem czy zanieohaniem pozwanego Wynikajacyoh z faktu Wykonywania Wiadzy publicznej (pat:z art. 417 k.p.c.). W pozostaiej zatern ezeéci, zgioszone przez nioh roszczenie, W éwietle powoianyeh Wyiej przepisow uznaé naleiaio za nie udowodnione, tak co do zasady jak i wysokoéci i orzecjak pkt. II sentenoji Wyroku. Zasadzajac na rzecz powodow kwoty Wskazane W pkt. I sentencji Wyl‘0}1%wLIS1IElW0W'yH11 odsetkami od dnia 8 lutego 2008 r. i oddalajac Zadanie, co do odsetek za Wozeéniejszy okres Sad miai na uwadze fakt, ii Zadanie zapiaty zawierajace ostatecznie sprecyzowane roszezenie pozWu doree'zono pozwanemu W dniu 7 lutego 2008 r. Nie speiniajac tego Zadania niezwiooznie, pozwany z dniem nastepnym, popadi W opoinienie, co z kolei uzasadnia zasadzenie od niego odsetek od dnia nastepnego po jego doreezeniu tj. dnia 8 lutego 2008 r. Majao powyisze na uwadze Sad W oparciu o przepis art. 481 § 1 k.e. orzekt o odsetkaohjak W pkt. I i II sentenoji Wyroku. W tym. miejsou Wskazaé rowniei naleiy, ii Wbrew twierdzeniom pozwanego na wysokosié ustalonego i zasadzonego na rzeoz powodow odszkodowania Wpiywu mieé nie mogia powolywana przez pozwanego ,,nieuchronno§é wywtaszczenia” przedmiotowej niemohomoéei. P0 pierwsze, bowiem okolioznoéé ta stanowila zdatzenie przyszie i jako takie nie stanowiace nastepstwa dziatania czy zanieohania pozwanego, Z ktorego wynikia szkoda (patrz art. 361 k.c.), a jako taka nie moie rzutowaé na ustalenie Wysokoéoi spowodowanej przez niego szkody. Po dmgie zaé, W toku niniejszego postepowania pozwany, podnoszacy tego rodzaju‘ zarzut, nie Wykazat, iz tego rodzaju wywiaszczenie rzeozywiécie by nastapilo, a nadto powodowaio skutek W postaci zmniejszenia czy tei zwiekszenia rozmiaru szkody. Powotane przez pozwanego okolicznoéci dotyczaoe ,,nieueh1onnoéci Wywviaszozenia”, zdaniern Sadu, nie przesadzaja jeszcze o wydaniu deoyzji wywiaszczeniowej oraz jej skutkow Wywtaszczenia i wypiaty odszkodowania z tego tytulu. Moiliwoéé wydania decyzji Wywiaszczeniowej W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomoéci, jut po wydaniu Wadliwego orzeczenia, bedacego irodlem szkody, jej Wykonaniu, nie moie byé, zdaniem Sadu, antycypowana W niniej szym postopowaniu, a oo za tym idzie nie moie przesadzaé tak o samym uprawnieniu do odszkodowania, jak ijego Wysokoéci. Innymi siowy, Sad nie jest uprawniony do oceny zdarzenia przysztego jedynie W oparciu o stworzony 1;_W istocie nicweryfikowalny obiektywnie hipotetyczny model takiego zdarzenia i jego skutkow oraz do rozwazania na tej podstawie zasadnoéci roszozenia i jego wysokoéci, W odniesieniu do szkody powstaiej na dlugo przed zdarzeniem, mogacym Wedtug owego modetu rodzié dalsze ijedynie hipotetyczne skutki, i to tak W odniesieniu do istniejacegoi stanu faktyoznego, jak i prawnego. Z takirn samym, bowiem skutkiem mozna czynié zatozenie, Ze majatek poWodoW (ieh poprzednikow prawliych) podlegatby przej eoiu na rzecz Skarbu Pafistwa, bez praWa do odszkodowania, jako znacj onalizowany, opuszczony czy poniemiecki.
--- STRONA 6 ---
Z uwagi na poWyZsze okolicznoéoi, Sad orzekajacy W sprawie niniejszej nie podziela stanowiska prezentowanego W Wyroku Sadu Najwyiszego Z dnia 2 marca 2006 I‘. Wydanego W sprawie I CSK 9012005 (OSNC 20061111193), stosownie do ktorego okoliczlloéé, Ze nieruchomoéé podlegaiaby Wywlaszczeniu rna Wplyw na wysokoéé odszkodowania. Prezentowany wyiej poglad zostai zreszta zakwestionowany W kolejnym wyroku Sadu Najwyzszego Z dnia 6 marca 2008 r. W sprawie I CSK 472107 (niepublikowane) W uzasadnieniu, ktorego stwierdzono, Ze bez Znaczenia dla ustalenia odszkodowania za szkode odpowiadajaea Wartoéci nie ustanowionego prawa majatkowego (wiasnoéoi czasowej a obecnie uzytkowania Wieczystego), jest to, 2e spoma nieruchomoéé podlegalraby wywiaszczeniu. Skoro, bowiem na skutek Wadliwej decyzji poWodoWie (ich poprzednicy prawni), utraoili definitywnie prawo majatkowe, a z uwagi na odmowe jego ustanowienia, Stan ten powoduj acy istnienie uszczerbku W ich maj atku nie ulegi zmianie, to Wartoéé tego uszozerbku naleiy ustalié Zgodnie z regutami przewidzianymi w art. 160 k.p.a. W zwiazku Z art. 363 § 2 k.c. tj. Wedhig stanu istniejacego W chwili wydania wadliwej decyzji (orzeczenia administracyjnego) i cen aktualnych W chwili wyrokowania. Poglad ten W petni podziela rowniei Sad orzekajacy w sprawie niniejszej, uznajac tym samym, iZ zarzut pozwanego dotyozacy nieuchronnoéci wywlaszczenia nie moZe Wpiywaé na Wysokoéé odszkodowania naleinego powodom. . Za nieuzasadnione uznaé ro\vnieZ naleiy twierdzenie pozwanego, jakoby Z uwagi na uregulowanie art. 102 § 1 Prawa rzeozowego, nawet W wypadku wydania decyzji Zgodnej Z prawern, poprzednik prawny poWod6W nie uzyskaiby prawa Wiasnoéoi iczasowej (uZytkowania wieczystego) do przedmiotowej nieruchomoéci, z uwagi na jej obciaienie na rzecz 05619 trzecich, W zwiazku Z istniejaoym W ksiedze hipoteoznej Wpisern o Iistach Zastawnyoh Towarzystwa (...) miasta W.. V/brew tym twierdzeniom, Zdaniem Sadu orzekajacego W sprawie niniejszej, regulacja Zawarta W art. 7 dekretu 0 Wiasnoéci i uZytkoWaniu gruntow na obszarze m. W. stanowiia uregulowanie szczegolne W odniesieniu do przepisow Prawa rzeczowego, W ktorej ustawodawoa W sposob szczegéiowy i wyczerpujacy uregu1oWa1 przeslanki nabyoia prawa Wiasnoéci czasowej do nieruchomoéoi przez dotychczasowego wiaéciciela, nie przewidujac Zadnych Wyjatkow i nie uzaleiniajac nabycia tego praWa od spelnienia dodatkowych przestanek, W tym przesianek wynikajacych Z przepisow Prawa rZeczoWego..SZczego1ny i Wyjatkowy oharakter tej regulacji oraz sposob ustanowienia przesianek (Warunkovv) nabycia prawa wiasnosici ozasowej, przewidziany W dekrecie, a rnajaoy oharakter szezegolny, W odniesieni do przepisow Prawa rzeozowego, Wykluczai zatem rnoiliwoéé rozszerzenia katalogu przesianek nabycia prawa Wiasnoéé czasowej przewidzianyeh W dekreeie, o dalsze przesianki, W tym przewidziane W przepisaoh Prawa rzeczowego. Tego rodzaju zarzut pozwanego (zmierzajacy do Wykazania braku Zwiazku rzyozynowego pomiedzy opisana na Wstepie ,,WadliWa,” deoyzja, a powotywana, przez powodow s uznaé Zatem naleiy Za nieuzasadniony. Wreszcie Wskazaé naleiy, ii uwzglednieniu roszozenia Zgtoszonego przez poWodoW (W opisanej powyiej ozeéoi) nie mogt, Zdaniem Sa,du' orzekajacego W sprawie niniejszej, Zniweczyo zarzut przedawnienia. . Roszczenie o odszkodowanie, o ktorym mowa W art. 160 § 1 k.p.a. przedawnia sitg boWiem 2; uplywem trzech lat od dnia, W ktorym stala sit; ostateczna decyzja stwierdzajaca nieWaZno§é deoyzji Wydanej Z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. albo decyzja, W ktorej organ stwierdzii, Ze ZfiSi(3I'Z01'13. deoyzja zostaia Wydana Z naruszeniem prawa (patrz art. 160 § 6 k.p.a.). Wbrew bowiem twierdzeniom pozwanego do roszczefi o naprawienie szkody wyrzadzonej ostateozna decyzja administracyjna Wydana przed dniem 1 Wrzeénia 2004 r., a WIQC tak jak to ma miejsce W sprawie niniejszej, ktérej niewainoéé lub Wydanie Z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, zastosowanie ma art. 160 § 1,2,3 i 6 k.p.a., a nie jak to twierdzi pozwany przepis art. 442‘ k.c. (patrz powolana na wstepie uchwata Sadu Najwyiszego z dnia 31 marea‘20I1 r.). Orzekajac o kosztach postepowania, naleinych powodom od pozwanego, Sad miai na uwadze fakt, iZ ulegli oni pozwanemu, w odniesieniu do Wskazanych w pozwie Zadafi, W 213 czeéci, W odniesieniu do wysokoéci zgioszonych W pozwie roszczefi. 5 Majao powyzsze na uwadze Sad Zasadzii od pozwanego rzeoz powodow 1/3 czeéé poniesionych przez nich kosztéw dzielacje pomiqdzy powodow W czeéciach réwnych, a wiec ta czeéé kosztoW,_jaka odpowiada wysokoéci, W ktorej powodowie wygraii proces, w odniesieniu do caiego zgioszonego W pozwie Zadania. Na koszty to skiadaja sie: uiszozona opiata od pozwu (100 000,00 Z1), opiata od pehiomoeniotwa i opiaty sadowe oraz naleinoéci biegtyoh (iacznie 12 992,91 Z1) oraz wynagrodzenie pehlomocnika procesowego bedacego adwokatem, ustalone 2 uwzglednieniern jego nakiadu praoy i stopnia zawiioéoi sprawy na kWott=; 7 200,00 Z1, jako najniisza stawka liczona od W3.I’t0§C1 przedmiotu sporu, co iacznie daio kwote 120 192,91 Z1. Trzecia czesié tej kwoty (odpowiadajaca wysokoéci, W jakiej powodowie utrzymali sie Ze swym Zadaniem) odpowiada zaé kwooie 40 065,00 Z1, a dzielona W ozeéeiach rownych pomiedzy poWodoW i Zaokraglona do pehlego Ziotego, daje kwote 4 452,00 Z1 naleina kaidemti Z nioh. Majao powyisze na uWadZe Sad W oparciu o przepis art. 100 k.p.c. orzeki o kosztaoh jak W pkt. III sentencji Wyroku. " .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#IIC 879107 Sqd Apelacyj ny W Warszawie I Wydzial Cywilny pn rozpoznaniu W dniu 20 grudnia 2012 roku#art. 160 k.p.a.#art. 308 k.p.c.#art. 227 k.p.c.#art. 5 tejie#art. 156 § 1 k.p.a.#art. 7 dokrotuz#art. 417 k.p.c.#art. 481 § 1 k.e.#art. 361 k.c.#art. 363 § 2 k.c.#art. 102 § 1 Prawa#art. 7 dekretu#art. 160 § 1 k.p.a.#art. 160 § 6 k.p.a.#art. 100 k.p.c.