Wyrok II1C 43

--- STRONA 1 --- Sygn. aktII1C 43:10 WYROI{W IMIENIU 1<z1=.czi=osrou re; POLSKIIJ d 1 wtaustmz (Ma 92 ML udD.._.,.,...a Hi pg £3? ubiicznei D? U iiigfipil%gia.1¢ii1{'  do in arm | P i > _ ‘ _ . I _. . I. ' f rm ‘Q publiozna. w toiiiile vi Warszawlo, Wydzlai III Cyvuiny pizzfigfnagrfikfifb W giflmia przetwmzflne] Przexvodniozqcy SSO Ewa Wilkowska Q3 fig] ‘Af{.{,¢j),LJ(£,<I)fl/L Protokolanti prolokolant sqdowy  stazysta Mariusz Zorawski ' ......... .. _ . po rozpoznariiu w dniu 5 listopada 2010 r. w Warszawie, na rozprawio sprawy 2 powodztwa P. C. W159 i "aZW'5k° w:"°5k°dawcyLf przcciwko Skarbowi Pafistwa  Centralnemu Zarzqdowi Siuiby W igzicnncj M . (D/yd‘, Ozapiato l. oddala powodztwo,  """"""""""" H adres wnloskodawcy I. odstgpuje od obciagania powoda zwrotem kosztow zastqpstwa proccsowego na rzccz pozwanogo, III. nieuiszczone koszty sqdowe przejmuje na rachuriek Skarbu Paristwa. Syg11.aILIIIIC 43:10 UZASADNIENIE P. C. w dniu I3 stycznia 2010 roku 2102):! pozcw przeciwko Skaibu  Centraluemu Zarzqdowi Siuzby Wiqziennej w W. o zasddzenie najego rzecz od pozwanego kwoty 100.D00,00 zl lytuiem zadoééuozynienia za naruszenie jego dobr osobistych takich jak godnoéé, iniegralnoéé cielesna czy prawo do intymnoéci Z\Ni4Zai‘i6 2 przzabywaniem w przeludnionych celach podczas wykonywania wobcc niego kaiy pozbawieniawoinoéci w Areszcie Sledczyrn we W., i w Zakladzie Kamyrn w W., w oparciu o przepisy art. 24 i 448 k.c. _ Uzasadniajqc swoje stanowisko procesowe powod podnosii w uzasadnieniu pozwu, iz w okresie od 25 ozerwca 2006 roku do 25 paidziernika 2006 roku przcbywajap w okresie tymczasowego aresztowania w Zakiadzie Kamym we W. przez okres 4 miesiqcy, gdzie nie zapewniono mu odpowiednicli, przewidzianych przepisami prawa warunk6\v bytowych dotyczqcych warunkow metrazowych w celi, ktore czosto nie speinialy ustawowego minimum normy 3 mg na osadzonego, warunkow sanitamych Lmielnoziiwiajqcych zachowanie higicny na odpowiednim poziomic, braku doslatccznej iloéci érodkow czystoéci, nicodpowicdnicgo wyiywienia tj. nie doprawionego i nicdogotowarmgo, brak dostopu do jakikolwiek ksiqzek prawniczych, ograniczenic éwiatia dzicnnego wobcc tcgo ze byiy za male o1ma z siatkami, ograriiczonia éwiatia elektrycznego, co uniemoiliwiaio mu czytanic ksiqzek oraz wszelkicgo Iodzaju prasy oraz korospondencji i spozywania cicpfych posilkow i napojdw, b_raku dostatcozncj iloéci maszynck do golonia, pasty do zobow, niemoznoéé korzystania ze §wiet]icy, poniewaz zostaia ona przcznaczona ria sole rnieszkaine. Rowniet w Zakiadzie Kamym w W., gdzio powod przr:bywa od paidziomika 2006 do chwili obocncj odbywajqc karg pozbawionia wolnodci jego zdaniem nie zapowriioiio mu odpowicdnich, przewidzianych przcpisami prawa warunkow bytowych dotyczqcych warunkow metraiowych w celo nic spclniaiy ustawowego minimum normy 3 m2 no osadzoncgo, a nadto wystgpo\»va! tutaj problem robactwa. floozew wmz z uzasadnieniem  k 2  6). . Pozwany Skarb Pafislwa Centralny Zarzqd Siuiby Wioziennej w W,  nie uznal powddztwai wnosil o jcgo oddalenie w caioéci z zasqdzeniem kosztow proccsu, W tym kosztow zastopstwa procosowego wedlug norm przepisaiiych. Pozwany podnosii iz w kontekécic odpowiodzialnodci Skarbu Pafistwa \N'}’1'likfljqC6_]' z art. 24 k.c. w z. z art. 443 k.c. , nalezy W tym przypodku mimo ismienia domniemania bezprawaoéci naruszenia dobra osobistcgo, to jcgo zdaniem cioiar wykazania Ze nastqpiio naruszenie dobra osobistego zgodnie 2 art. 6 k.c. i art. 232 zd. I k.p.o. spoczywa na powodzie. Dlatego toz powod zada_ia_c ochrony ddbr winien precyzyjnic okreéiié naruszonc dobra oraz udowodnié Z9 do ioh naruszenia doszio. _ Pozwany podnosii zc warunki sanitarno higieniczne w oelach mieszkalnych W klérych powod odbywai karq pozbawicnia wolnodci byiy zgodno z przopisami prawa. Cole micszkalrie byiy wyposaione w ldzko dla kazdego skazancgo, odpowiednia iloéciqstoldw, szafeki taborctdw oraz érodkow utizymanio czystoéci w oeii. Osadzenic micli dostop do oiepiej wody, korzystaii z kqpieli zgodnie z rozporzqdzeniem co najmniej raz w iygodniu, kazda cola byla wyposazona w kqcik S5.l1iEEt1T1}', cclo byiy ogrzewane i wcnty1ovva.r1e. _. ' Nadto pozwany na podstawie art. 442‘ § 1 k.c. podnosil zarzut przcdawnienic co roszczcii powoda (0dp0wi'eaL‘ ml pozew  la 24  2 F) . Said Okrggowy ustaiil nasugpujqcy stan faktyczny: P. C. by} skazany i odbywa karq pozbawicnia wolnoéci pozbawienia wolnoéci ad czcrwizza 2006 roku do chwili obccncj floozew k 3. 5). Powod przebywal w od 25 czcrwca 2006 roku do 25 paz’/dziornika 2006 roku w Areszcio Sledczym we W., gdzie ‘by! tymczasowo arcsztowany, a nastopnie przebywa w Zakiadzie Karnym w W. od paidziernika 2006 roku do chwiii obecnej. P. Cz. przebywai w tych zakiadach karriych w colach gdzie panowaio przeludnienic (zesmmia pawoda k F8, pisma Zaldadu kwnego w W k 6?, 63,1. Cele w ktcirych przobywai byiy W}'p0Si1Z0i'l6 standardowo. Powod zgiaszai zastrzezcnia co do ismicjgccgo przcludnienia w_cc|ach, jak rowniez zastrzozenia co do komforlu osadzcnia, braku érodkow higionicznych, wyzywienia, ktorego mialo by'é za rnaio i bylo niedobre oraz niemoinoéci korzystania Z zajoé kulturalno  oéwiatowych i sportowych, bibliotéki i dwiatiioy wystopowania robactwa w colach, braku prqdu eleklrycznego w ciqgu dnia i nocy, ktory by} dostqpny tyiko w'okre§1onych godzinaoh, niewiaéoiwego odbywania spaperd\v, klorc odbywaly sio na powicrzchni 15 1112, braku rnozliwoéci zaiywania kzipieli codziennie, braku ciopioj wody w celaoh. Powod zglaszal swoje uczestnictwo we Mszy Swiglej vve W., gdzie jego wnioski nie byiy uwzglqdniane. Nix: miai on zastrzezefi co do praklyk religiinych w W. fzemania powoda ic 7? ~ 79). Said zwoiyl, co nastqpujc: Roszczenie powoda jest bezzasadne i rlie zasiugiwaio ria uwzglqdliienie. Powdd w niniejszcj sprawie domagai sic; zadoéouczynienia za naruszenie jego dobr osobislych, spowodowanc odbywaniem kaiy pozbawicnia wolnoéci w warunkach przeludnienia. Powod wskazujqo, na czym jcgo zdaniem polegaio to naruszenie dobr osobistych, twiordzii, ii bodqc osadzonym w Areszcie dicdczym we W. i w Zakiadzie Kamym w W. nic miai zapownionych odpowiednich warunkow bytowych w celach mieszkainych 2 uwagi na wystopujqce w nich przeludrlienie, oraz nie zapowniono mu nalezytych warunkow do zaohowania higieny osobistej, wyslqpowaia niemoznoéé zazywania codziennej kqpieli iaini, jak'rownie2 \nystgpowaia niemoinoéoi w pelnik skorzystania z zajqé kulturalno  oéwiatowych i sportowych, bibliotcki i dwictlicy oraz. z praktyk religijnych (tylko w AS we W.) Wobec wystqpowania braku pra_du clcktrycznego w ciqgu driia i nooy, by} on pozbawiony mozliwoéci czytanie ksiajsk czy tot prasy oraz korespondencji a takzc spozywania ciepiych posiikow i napojow. S]D£lCCI'}' odbywaiy sig niewlaéciwie, poniewai odbywaiy Sig one na zbyt male} powierzchni. Natomiast wyiywienia byio za rnaio I bylo nicdobrc, a nawet do potywienia dostawaiy sio robaki (zeznania powoda k 78). Majqc na uwadze treéé iqdania powoda, naleiy zatem stwierdzié, ii swoje roszczenia 0 naruszenie dobr osobistych, wiagbe on z naruszeniem jego godnoéci osobistej, naruszciliem jcgo prawa do prywatnoéci, intymnoslci, integrainoéci ciclcsncj czytcz naruszeniem j ego dobra w postaci zdrowia. Zgodnie 2 art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak w szczegolnoéci zdrowie, wolnoéé, czcslé, swoboda sumienia. nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworczoéé naukowa, artystyczna, wynalazcza i raojonalizatorska, pozostajq pod ochronsi prawa cywilriego niezaleinie od ochrony przcwidzianej w Innych przepisach. Stosownie zaé do treéci art. 24 § I k.c, ten, czyje dobro osobisle zostaje zagrozone cudzym dziaianiem rnoze zqdac‘: zaniechania tego dziaiauia, chyba is nie jest ono bezprawnc. W razic dokonanogo naruszenia, na zasadach przewidzianych w kodcksie, mozc on rownicz Zqdaé zadoééuczyliienia pieniqinego iub zapiaty odpowiedniej sumy pienigénej ma wskazany cc! spoieczny. Zgodnic ze stanowiskicm dokllyny i judykatury, przy wyjaslnianiu istoty dobra osobistcgo, jak i jego naruszenia naleiy poslughvaé sio krytcrium obiektywn),"m, odwolujqcym sio do przyjotych w spoleczcfistwic ocen. Nalczy wioc mieé no uwadzc nic tylko subicktywne odczucie osobv iadajgcei ochrony prawncj, ale takic obiektywriq reakcjg W opinii spoieczefistwa (por. M. Pazdan ,,K0deks cywilny. Komenlarz do artykuiéw 14491]" pod red. A. Pietrzykowskicgo, CH BECK, Warszawa 2008, orzoczenie Sqdu Najwyzszcgo z dnia 16 stycznia 19261‘. w sprawie ll CR 692i’?'S, LEX nr 1998). ' W iym rniejscu naleiy ponadto wskazaé, ii w myél art. 24 § 1 k.c. ochrona przysiugujejedynie, przcd bczprawnym naruszeniem lub zagrozeniem dobra osobistego. Nic kazde wirgo zagroionie lub naruszonie takiogo dobra uzasadnia jego ochrono. _ O bezprawnoslci dccydujc i(l'YiICl'iLJI\'1 obicktywne w zwiqzku 2 czym zagrozcnic lub namszcnic dobra osobislcgo zostao moze uznane za bezprawnc,jcZc1i jest sprzecznc z szoroko rozumianyn1 porza_dIaiem prawnym, a wigs z normami prawnymi lub reguiami p0sti;gpowa.nia wynikajaicymi z zasad wspolzycia spoiecznego (M. Pazdan ,,Kodeks oywilny. Komenfarz do artykuiow 1449H" pod red. A. Pictrzykowskiego, CH BECK, Warszawa 2008). Majzic no uwadzc powyzszc, w picrwszej kolejnoéci nalezy wskazaé na naruszenie konkretnego dobra osobistcgo. ' " ' W ocenie Sqdu nie moie budzié wqtpliwofici, majqc na uwadzc zgromadzony material dowodow},', iz wokresie przebywanid powoda P. C. W oclach przcludnionycll doszlo do naruszcnia jego dobr osobistych. ' Osadzenie bowiem powoda w ceiach iladmieriiic przcludnionych, stanowi naruszcnic godnoéci osobistcj powoda. Warto podkreélié, ie Konstytucja Rzeczypospolitcj Poiskiej wart. 30 wskazujc, iZ przyrodzona i niezbywalna godnoéé czlowieka stanowi irfidlo wolnoéci i praw czlowieka i obywatcla. Jest ona nienaruszalna, ajej poszanowanio i ochrono jest obowidzkicm wladz pubiioznyoh. Ponadtoosadzenic powoda w tych warunkach stariowiio lei dodatkowo naruszenie prawa do prywatnoéci, intymnoéci (orzeczenie Sadu Apelaoyjnogo we Wroclawiu z 6.12.2007 r. sygn. {AC3 499I07, opubl. OSAW z 2009r nr 2, poz. I28). --- STRONA 2 --- Twierdzenia powoda ii nie otrzymujo on niewystarczajzicej iioéci érodkow higie11iczn}'ch w postaci papieru toaletowego czy érodkdw czystoécii pasty do zqbow, nie wskazujq aby powod otrzymywaite slrodki higieniczne slrodki czystoéci niezgodnie z obowiqzujqcymi norrnami. Kolejne zastrzczcnia powoda dotyczqce tyv\mo§ci_, twierdzehia it zywnoéé byla niedobra,.czy tcz do tcj‘Zy\'irior’ci clostawaiy siq robaki, zdaniem Sqdu to przede wszystkim nie zostaiy te twiardzenia przez powoda udowodriione, oprocz twierdraefa samego powoda Zadnych w . sprawie nie innych dowodow na to okolicznoéé. Nawet gdyby_przyja3i te twierdzenia za prawdziwc w tym zakresie, to powdd nie wykazai, aby jakakoiwiek szkoda na zdrowiu powoda kiedykolwiek powstaia. Co do pozostaiych kwestii podnoszonyph przez powoda w pozwie i wjego zeznaniach a dot. dzialainoéci kulturalno ~o§wiatowcj, sportowej, spacerow, codziermej kqpieli to zdaniem ' " ' ’ ' Sa_du, nalezy stwierdzié, i2 rid to zarzuty 'o charakterze postulatywnych w11.ioskdw co do warunkow odbywania kaiy pozbawienia wolnoéci. Powdd tutqi nie wykazujojednak zwiqzku przyczynowego pomiedzy jakimsi bezprawnym dzialaniem czy zaniechaniem zakiadow karnych, a rlaruszeniem konkretnego dobra osobistego powoda. Powod nie wykazuje tutaj takze aby wjakikolwiek sposob dzialanie administracji wiqziennej mialo laki charaicter. W tym miejscu  majqo na uwadze caioksztalt materiaiu dowodowego zgromadzonego W sprawie  na!e2a§o uznaé, iz pomimo przyj gcia przez Sad, iz do naruszenia ddbr osobistych powoda doszlo w postaci naruszonia jego godnoéci osobistej, prawa do prywatnodci, intymnoéci, to zdaniem Sqdu nie daje to podstaw§,*, do zasrrdzenia zqdoééuczynienia na rzecz powoda. Powod przebywa w zakladach kamych 0:1 2006 roku dochwili obecnej, w zwiqzku popeinieniem przcz niego przestepstwa, a zatem winien on liczyé sie z pewnymi ograniczeniami, dolegliwoéciami wynikajqcymi z tego faktu. Powdd przebywajqc w lych jednostkach penitcncjamych mia? jednak zapevmioneiniejsce do Spania, bezpiatnq opiekg mcdyczna, otrzymywiii rowriiei inns siwiadczenia zgodnie z o‘coia,zuja_cymi przepisami. Zgodraie art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobisrego Sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostato riaruszone, odpowiednia_ sumo tytuiem zadoééuczynienia pienieznego za doznang krzywdq lub na jego Zqdanie zasqdzio odpowiednia_ sumq pieniqtriq na wskazany przez niego cel spoieczny, niezaleinie od innych slrodkow potrzebnych do usunitgcia skutkéw naruszenia. Przedstawiciele judykatury jak i doktryny wskazujq na fakt, iz .,naprawienie szkody niemajqtkowej nie jest objgte ogolna zasadq peinego naprawienia szkody wyraionq w art. 361 § 1 k.c. Naprawicnie szkody riiemajdtkowej w drodze zadoééupzynienia ma charakter wyjqtkowy, zasada peinej kompensacji szkody nie wymaga przyznania zadoééuczynienia w kazdym. wypadku wystqpienia krzywdy" (uzasadnienie TK “z T.02.2005r. sygn. SK 49103). ,,Sqd oceniajqc moiliwoéé zarowno mozliwoéé zasqdzenia jak i wysokoéé odpowiedniej sumy pieniqznej musi wziagi pod uwage kompensacyjny, a nie reprcsyjny charakter zadodéuczynienia" (oizeezenie SN z 19.04.2006 r. sygn. IIPK 245/05, OSNCP 2007 nr 78 poz. 101). Naieiy tr:2 wzia_é pod uxvagg ,,ciq2ar gatunkowy poszczegdlnych dobr osobistych, nie wszystkie dobra osobiste zasiugujqnajednakowy poziom ochrony za pomoca_ érodkow 0 charakterze majqtkowym. Srid musi zbadar’: tez nasilenie ziej woli oraz ceiowoéé zastosowania takiego érodka" (orzeczenie SN z I2.12.2002 VCKN 1531/00), ,,mL|si tez Sad odpowiedzieé na pytanie, czy nie bedzie wiaéciwe ograniczcnie sie do érodkow niemajqtkowych" (wyrok SN z 19.04.2006 r. sygn. I1 PK 245/05 OSNCP z 2004 nr 78 poz. 101). i\»1'a_iqc na uwadze okoiicznoéci, w jakich doszlo do naruszenia dobr osobislych powoda, to nalezy stwierdzio ii roszczenie powoda o zasqdzenie zadoééuczynienia nie zasiuguje no uwzglqgdnienie bowiem dobra osobisle powoda nie zostaly HBTUSZOHB dziaianiami stanowiapymi indywiduainie skierowanq przeciwko powodowi represjo. Warunki wjakich powod przebywai dotyczyiy tcz innych osadzonych w tych zakiadach karnych. . Warunki te byiy takie,jakie w danej sytuacji administracja zakiadow kamych mogla zapewnié, starajqc sie ograniczyi: izolacyjne skutki kary pozbawienia woinoéci. Na podstawic zgromadzonego materiaiu dowodowego nie mozna stwierdzié, iz mimo ze doszio do naruszenia dobr osobistych powoda, to jcdnak naruszenia te nie przybraiy taker forme, w ktorej mozna byloby uznaé, ii powod przebywal w wamnkach niegodziwych, nieludzkich bedqcych torturq. Art. 443 k.c. stanowi tylko jederi ze érodkow siuzqcych do usuniecia naruszenia dobr osobistych. Dopuszczalna jest kumulaoja poszczcgolnych érodkow ochrony ddbr osobistych przewidzianych w art. 24 i 448 k.c. Powod nie wysttrpil w tej sprawie z roszozeniem niemojqtkowym, wystqpujqc jedynie z roszczeniem majqtkowym o zasridzenie zadoééuczynienia, ktore w ocenie Sqdu, jak to jui \N'}"iB_j wskazano, jest niczasadne. Orzekajqc o kosztach postepowania, Sa_d opari sie na treéci art. 102 k.p.C, zgodnie z ktorym w wypadkach szczegolnie uzasadnionych said mote zasqdzié od strony przegiywajqcej tylko czeéé kosztdw albo nio obcizrzar’: jej w ogole kosztami. Zdaniem Sqdu take. uzasadniona sytuacja ma rniejsce w przedmiotowej sprawie. Powdd jest bowiem osoberktdra nie posiada dochodow, uni iadnego maja_tku,_jest obecnie osobq ktéra odbywa karg pozbawienia i niejest w stanie ponieéé koszlow zastgpstwa procosowego na rzecz pozwancgo, w zwiqzku z ozyrn Sod odstapii od obciegania powoda kosztami postepowania na rzecz strony pozwanej, jak i tc2 nie obciqzai tez Sad powoda kosztarni Sqdowymi, majap na wzgledzie tea‘: sytiiacjg materialnq powodo. Majap na uwadze povvyisze, orzeczono jak w sentencji wyroku.