Wyrok II KKN 158/00

--- STRONA 1 --- WYROK Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2000 II KKN 158/00 Przepis art 44 § 1 kk przewiduje wyjątek od obligatoryjnego orzekania przepadku na rzecz Skarbu Państwa przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa, który dotyczy sytuacji, gdy przedmioty te „podlegają zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi” LEX nr 46030. Prok i Pr -wkł. 2001/3/3 46030 Dz.U.1997.88.553; art 44 Skład orzekający Przewodniczący: Pierwszy Prezes SN Lech Gardocki Sędziowie SN: Przemysław Kalinowski, Elżbieta Sadzik (spr) Protokolant: Kamila Różańska Prokurator Prokuratury Krajowej: Krzysztof Parchimowicz Sentencja Sąd Najwyższy w Warszawie- Izba Karna po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2000r sprawy Konrada M. skazanego z art 291 § 1 w zw z art 91 § 1 kk i Macieja M. skazanego z art 279 § 1 kk z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanych od wyroku Sądu rejonowego z dnia 31 marca 1999r 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o dowodach rzeczowych i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania 2. w pozostałej części kasację uchyla 3. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa Uzasadnienie faktyczne Wyrokiem z dnia 31 marca 1999r Sąd Rejonowy skazał: 1. Konrada M. za to, że w okresie od jesieni 1997r do kwietnia 1998r działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobnikami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej pomagał w ukryciu samochodów osobowych, marki Fiat 126p o wartości 7000 zł, czym działał na szkodę M.K., marki Łada Samara o wartości 1000 zł czym działał na szkodę K.W., marki Fiat 126p o wartości ok 3500 zł czym działał na szkodę P.S., marki Fiat 126p o wartości ok 5000 zł czym działał na szkodę M.T.- wiedząc, że zostały one uzyskane za pomocą czynu zabronionego. Za to na podstawie art 291 § 1 kk w zw z art 91 § 1 kk skazał oskarżonego na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na zasadzie art 70 § 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił warunkowo na okres próby trzech lat, na podstawie art 71 § 1 kk orzekł grzywnę w wysokości dwustu stawek dziennych, licząc po 10 zł za jedną stawkę dzienną, na podstawie art 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył okres pozbawienia wolności od dnia 8 kwietnia 1998r do dnia 21 lipca 1998r przyjmując, że jeden dzień pozbawienia wolności równa się dwóm stawkom grzywny, na zasadzie art 73 § 2 kk oddał oskarżonego pod dozór kuratora. 2. Macieja M. za to, że w okresie od dnia 16 stycznia 1998r do dnia 20 lutego 1998 r w Radomiu, działając w warunkach przestępstwa ciągłego, dokonał kradzieży z włamaniem pojazdów marki Fiat 126p o wartości nie mniejszej niż 15.500 zł na szkodę osób prywatnych w tym (…) Za to na podstawie art 279 § 1 kk skazany został na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia --- STRONA 2 --- wolności, której wykonanie zawieszono warunkowo na okres próby trzech lat, na podstawie art 71 § 1 kk, orzeczono grzywnę w wysokości dwustu stawek dziennych, licząc po 10 zł za jedną stawkę dzienną, zaś na zasadzie art 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w tej sprawie od dnia 30 kwietnia 1998r do dnia 24 lipca 1998r przyjmując, że jeden dzień równa się dwóm stawkom dziennym grzywny, na podstawie art 73 § 2 kk oddano oskarżonego pod dozór kuratora Powyższym wyrokiem Sąd Rejonowy orzekł przepadek dowodów rzeczowych wymienionych na k. 34, 35 i 36 akt sprawy. Wyrok uprawomocnił się w pierwszej instancji i nie został uzasadniony, wobec braku wniosków w tym zakresie. Od powyższego wyroku, na podstawie art 521 kpk wniósł kasację Prokurator Generalny, na korzyść oskarżonych. Zarzucił mające wpływ na treść wyroku rażące naruszenie prawa. 1. materialnego, a mianowicie art 71 § 1 kk, polegające na orzeczeniu grzywny na podstawie tego przepisu podczas gdy jej orzeczenie było możliwe na podstawie art 33 § 2 kk 2. procesowego, a mianowicie art 410 kpk polegające na niedokonaniu istotnych dla rozstrzygnięcia o dowodach rzeczowych ustaleń oraz na nierozważeniu całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło do orzeczenia o przepadku na rzecz Skarbu Państwa przedmiotów, mimo że podlegały one zwrotowi osobom pokrzywdzonym W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny opartego o przepis art 71 § 1 kk, a także w części dotyczącej rozstrzygnięcia o dowodach rzeczowych i w tym zakresie przekazanie sprawy Sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Krajowej wnosił na rozprawie kasacyjnej o uwzględnienie kasacji w całości. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Słusznie podnosi w kasacji Prokurator Generalny, iż zaskarżony wyrok dotknięty jest rażącą obrazą prawa materialnego w tej części, w którym wymierzył skazanym kary grzywny. W realiach niniejszej sprawy, grzywna powinna być wymierzona skazanym nie na podstawie art 71 § 1 kk, w wymiarze określonym w tym przepisie, którego zasady i w tym względzie zostały naruszone, lecz w oparciu o przepis art 33 § 2 kk, a wtedy wysokość tej orzeczonej kary, mieściłaby się w granicach przewidzianych przepisem art 33 § 1 kk. Zauważyć jednak należy, że przepis art 523 kpk poza uchybieniami wymienionymi w art 439 kpk dopuszcza korygowanie orzeczeń w trybie kasacji w przypadku zaistnienia dwóch przesłanek, po pierwsze, stwierdzenia „rażącego naruszenia prawa” i po wtóre, istotnego wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia. O ile w zasadzie, każde naruszenie prawa materialnego ma charakter rażący, o tyle nie każde uchybienie tego rodzaju, może być kwalifikowane, jako mogące, czy mające, istotny wpływ na treść orzeczenia. (zob kodeks postępowania karnego Komentarz pod red P. Hofmańskiego , Warszawa 1999, s 806) Kwestia istotnego wpływu takiego uchybienia na treść orzeczenia, podlega ocenie in concreto, przy uwzględnieniu stopnia, w jakim dane uchybienie wpłynęło lub mogło wpłynąć na treść zaskarżonego orzeczenia, w szczególności na sytuację skazanego (wyr SN z 3.04.1996r II KKN 2/96 OSNKW 1996 z 7-8, poz 42) W ocenie Sądu najwyższego, stwierdzona w niniejszej sprawie w zaskarżonym wyroku rażąca obraza prawa materialnego, nie miała istotnego wpływu na treść orzeczenia, a w szczególności na sytuację skazanych. Nie została spełniona zatem druga z wskazanych wyżej przesłanek art 523 kpk, wymaganych do skorygowania w tym trybie zaskarżonego orzeczenia. Gdyby zatem grzywna została wymierzona skazanym na podstawie art 33 § 2 kk, a więc w oparciu o prawidłowy przepis prawa karnego materialnego, to zarówno przesłanki jej wymierzenia, jak też wysokość odpowiadałaby prawu. Z powyższych powodów Sąd Najwyższy uznał, iż rażące naruszenie prawa materialnego w --- STRONA 3 --- konkretnym rozpoznawanym przypadku, nie miało istotnego wpływu na treść zaskarżonego kasacją orzeczenia w tej części, a w konsekwencji orzekł w tym zakresie o oddaleniu kasacji Sąd Najwyższy uznał za uzasadnioną kasację w części dotyczącej orzeczenia w zaskarżonym wyroku o przepadku dowodów rzeczowych na rzecz Skarbu Państwa. Przypomnieć należy, iż przepis art 44 § 1 kk przewiduje wyjątek od obligatoryjnego orzekania przepadku n rzecz Skarbu państwa przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa, który dotyczy sytuacji, gdy przedmioty te „podlegają zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi”. W zaskarżonym wyroku orzeczono o przepadku na rzecz skarbu państwa wszystkich dowodów zabezpieczonych w sprawie bez analizy materiału dowodowego pod kątem przesłanek przewidzianych w przepisie art 44 § 1 kk co niewątpliwie, jak słusznie podnosi kasacja, miało wpływ na rozstrzygnięcie w kwestii praw pokrzywdzonych do swojej własności Uchybienie to uznać należy za rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art 410 kpk, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia w tym przedmiocie. W tej części zatem, uwzględniając kasację Prokuratora Generalnego, zaskarżony wyrok uchylono i przekazano w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Sąd ten, przy ponownym rozpoznaniu kwestii dowodów rzeczowych, winien poczynić stosowne ustalenia i orzec zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisu art 44 § 1 kk Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.