Postanowienie II K 154/04

--- STRONA 1 --- Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2006 r. II KK 97/06 1 - - 2 3 UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia E. Sadzik (spraw.) Sędziowie: P. Hofmański, F. Tarnowski Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie D. B. w przedmiocie wydania wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 4 maja 2006 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego (RPO - 505241 - II/05/SW) od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II K 154/04, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymiaru kary łącznej i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie faktyczne D. B. został skazany prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w K.: z dnia 2 marca 2001 r. w sprawie II K 624/00 za czyn: z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. popełniony w dniu 4 sierpnia 2000 r. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. popełniony również w dniu 4 sierpnia 2000 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. sąd orzekł wobec ww. karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie II K 714/01 za czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., popełniony w dniu 30 czerwca 2000 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby oraz grzywny w wysokości 20 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł. Postanowieniem z dnia 19 maja 2004 r. karę grzywny zamieniono na zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 10 dni. z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie II K 574/00 za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. popełniony w nocy z 10/11 lipca 2000 r. na karę roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem z dnia 17 marca 2005 r. Sąd Rejonowy w K. (sygn. II K 154/04), po rozpoznaniu wniosku skazanego D. B. w przedmiocie wydania wyroku łącznego, rozwiązał orzeczenie o karze łącznej zawarte w wyroku z dnia 2 marca 2001 r., sygn. II K 624/00 i na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami z dnia 2 marca 2001 r. w sprawie II K 624/00 oraz z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie II K 574/00 orzekł wobec niego karę łączną 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (w pozostałym zakresie wyroki te podlegały odrębnemu wykonaniu). Na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej sąd zaliczył okres pozbawienia wolności w sprawie II K 624/00: od dnia 8 sierpnia 2000 r. do dnia 2 stycznia 2003 r., od dnia 2 czerwca 2003 r. do dnia 23 lipca 2004 r. oraz od dnia 2 sierpnia 2004 r. do dnia 17 marca 2005 r. II KK 97/06 - Wyrok Sądu Najwyższego --- STRONA 2 --- Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego. Na podstawie art. 572 k.p.k. w pozostałym zakresie umorzył postępowanie. Powyższy wyrok łączny uprawomocnił się w dniu 31 marca 2005 r. Od ww. wyroku kasację na korzyść D. B. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając "rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie art. 86 § 1 k.k. polegające na orzeczeniu wobec skazanego kary łącznej pozbawienia wolności wyższej od sumy kary łącznej pozbawienia wolności wymierzonej w sprawie II KK 624/00 i kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 574/00". W konkluzji wniósł o uchylenie w zaskarżonej części wyroku Sądu Rejonowego w K. i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania temu sądowi. Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna, dlatego rozpoznana została w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Brak uzasadnienia wyroku łącznego uniemożliwia dokładne zapoznanie się z tokiem rozumowania Sądu Rejonowego w zakresie wymierzonej kary łącznej, jednak na podstawie jego treści można stwierdzić, iż przy wymierzaniu kary sąd ten nie wziął pod uwagę kary łącznej wymierzonej w sprawie II K 624/00 za poszczególne przestępstwa. Nie biorąc pod uwagę ww. kary łącznej, sąd, orzekając karę łączną w wyroku łącznym poruszał się w granicach od 3 lat i 6 miesięcy do 7 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności. W konsekwencji wymierzył D. B. karę łączną 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Orzekając karę w takiej wysokości sąd oparł się na odosobnionym i budzącym kontrowersje w orzecznictwie i doktrynie poglądzie, iż wydając wyrok łączny sąd nie jest związany wymierzoną w jednej ze spraw karą łączną. Konsekwencją przyjęcia takiego stanowiska było orzeczenie wobec D. B. kary pozbawienia wolności o większej dolegliwości od tej, jaka istniałaby w wyniku wykonania poszczególnych wyroków, tj. kary 4 lat i 6 miesięcy orzeczonej w sprawie II K 624/00 i kary roku i 9 miesięcy wymierzonej w sprawie II K 574/00. Suma bowiem tych kar (6 lat i 3 miesiące) jest niższa o 3 miesiące od kary łącznej wymierzonej wyrokiem łącznym, tj. 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Przejęty przez Sąd Rejonowy w K. pogląd stoi w sprzeczności ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, prezentowanym w szeregu orzeczeń, m.in. w wyroku z dnia 6 września 2000 r., sygn. III KKN 340/00 (LEX nr 51106), w którym stwierdził, "iż kara łączna w wyroku łącznym nie może stwarzać większej dolegliwości od tej, jaka wiązałaby się z kolejnym wykonaniem poszczególnych wyroków podlegających połączeniu. Ratio legis instytucji kary łącznej (wyroku łącznego) polega bowiem na tworzeniu korzystniejszej sytuacji prawnej dla skazanego, na odpowiedniej redukcji sumy kary podyktowanej względami humanitarnymi (zob. wyrok z 18 stycznia 1996 r., II KRN 171/95, Prok. Pr. 1996, nr 7-8, poz. 6; wyrok z 28 października 1993 r., III KRN 238/93, OSNKW 1994, z. 1-2, poz. 11; wyrok z 17 grudnia 1973 r., I KR 257/73, Biul. SN 1974, z. 2, poz. 34; wyrok z 25 lipca 1972 r., V KRN 285/72, Biul. SN, z. 11, poz. 131; wyrok z 31 sierpnia 1971 r., V KRN 322/71, OSN Pr. Gen. 1972, z. 1, poz. 5)." W związku z przedstawionym stanowiskiem, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną i uchylił zaskarżony w części wyrok, przekazując jednocześnie sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania, z zaleceniem uwzględnienia przedstawionych zapatrywań prawnych. O kosztach postępowania kasacyjnego, sąd orzekł zgodnie z art. 638 k.p.k.