Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
nastcgpujapym; ’ SSO Ewe Mielcarek z powédztwa M:.. .' ~Li . wW1.: : " I" odszkodowanie I oddala powédztwo, 1.4+ .===....=.._¢__.;..__._ \ / _ . . Y ./' <=E.=i_:;.j5;§!}1Ei" *5; E i.§ ' 'u:l==*!S1. .‘~. £24 :1|I: >§,§;,.\ . .~ . ,_=: ._,. ,= ..§. Q 222$ '= :'k5:14|u=§ =1 .¢~ ~¢ ~..@A & W .'; l E WYROK ' W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ sekretarz sqdowy Przemysiaw Baranowski w dniu 1 1 .07.2011 r. w Warszawie / \ /ix iififlfKn/' 19,14!’63‘ ' 45?” z= 2%. f@¢f'?Z’§¢:?»@ @ /Wywfl c 1161/as /Sfijwsko mu/O /(,&13,wLL§¢W 9 FT 2€_?€»fl._/W49/1 Q4/W Dnia 11 IipCa'2011/ r. Warszawa Praga w Warszawie Wydziafl I Cywilny Skarbowi Pafistwa _rep. przez Dyrektora Aresztu Sledczego it.21 I I odstgpuje od obciqienia powoda M. L. ' _. zwrotem k0sztéw_ zastgpstwa procesowego naleznych stronie pozwanej, I III pI'ZE.‘jITtU_[8 WpIS sqdowy na vrachunek Skarbu Panstwa, od uiszczema ktorego powod_zosta% zwolmony w caioscr. _ I . /_ 1 f
--- STRONA 2 ---
Uzasadnlenle 8 Powécl M L ' . w zlrozonym pozwie z dnja 27.10.2008r. powomjap sic; na art. 23, 24 kc oraz 448 kc, a takze art. 3 i 8 Europcjskiej Konwencji Praw Cziowickz.1‘wniés% 0 zasaplzenie 11a jego rzccz od Skarbu Paflstwa — Dyrektora Aresztu Sledczego ' . ‘ ' W'W' . kwoty 900.000 2% tytuiem zado§<5uczynienia za naruszenie godnoéci, débr osobistych, za doznanq kzfzywdq. ' Powéd wskazai, 2e zadoééuczynienia w kwocie 300.000 zi domaga sis; za pobyt W pozwanym Areszcie nie okresllaj qc czasookresu w nim pobytu. . Podai, 2c cele w ktérych wtedy przebywé1% byiy przeludnione, sprzqtkwaterunkowy by% z%ej jalcoéci jalc np. szafki, materace, poéciel, brak by%0 wentylacji w celi, brak wiasiciwego dostggpu do powietrza, szpary w 0lf£HZ;1Cl1,‘0£‘IpflC13._j8LC6 tynki i farba ze sician, przerwy w dostawach prqdu, nie'w%a§'ciwe oéwietlenie eel, brak opieki lekarskiej, brak prywatn0§ci w zakatwianiu potrzcb fizjologicznych — brak drzwi do kqcika szmitamego, brak Cifiphij wody w celach i okresowy brak zimnej wody, jcdynie raz w tygodniu kapiel, brak zajgé kuIturaln0 oéwiatowych. _ W ocenie powoda warunlci odbywania kary pozbawienia W0lnoéci nie sq godziwe co narusza p1zepisy Konstytucji prawa miqdzynarodowego oraz dobra osobiste osadzonjrch. _ Pow}/Zs_ze uchybienia stanowiq podstawcg ,,d0ch0dzoneg0 przez powoda zadoééuczynienia za dozflanq krzywdg, albowiem diugi okres przebywania W opisanych wamnkach spehmia fu11kcj§; represyjnq co do odczuwalnej krzyvvvdyi cierpienia”. I _ Powédw toku p0st_§;powania' wniés1‘ 0. zasqdzenie kwoty 800.000z1( ograniczajqc powédztwo 0 10000023?) natqmiast wniési 0 Hzasacdzenie I00.000z{ néwiqzld na rzecz Fundacji Promocji i edukacji prawnej i Zdrowotnej LEX NOSTRUM, a n%1sfQpnie "W piémie procesowym z 1.03.20 I Or ograniczyi powdfdztwo do kwoty 200.000,00z% zadoééuczyllienia za ziamanie jego praw liczgc 1000 zl za 1 dziefi pobytu W pozwanym Areszcie (k. 182188). A Dowodu z przeshuzhania powoda W charakterze strony nic przeprowadzono, zostak porninigty, wobec nieusprawiedliwionej nieobecnoéci powbda na posjédzeniu kiedy taki dowéd miak byé przéprowadzony. >8 > » . _ Pozwany wniés% 0 oddalenie powédztvya i zasqdzenie kosztévv zastQpstwa._pr0cesoweg0. W uzasé1dnie'niu pozwafiy podniési, 2e_ powéd n'ie wykaza}, . aby d_2'ia&ania pozwanego doprowadziiy do powstania u_ niegd szkocly,» a takze podniésk ,_Ze' powéd nie wykazak 1
--- STRONA 3 ---
naruszenia jego dobr osobistych, brak zatem przesbanek do Wyplaty powodowi zédoééuczynienia. Seltd ustali} co nastqpuje: V _ Powod przebywal W Areszcie Sledczym ."' ~"' D ~ ' .w okresach: od28.05.2008r do 2.02.2009r (zwolniony zosta} 4.0220091" (k. 8788 i k.25 8263). l _ Powod nie skiadai skarg dotyczqcych jakoéoi po§cieIi, sprzqtu kwatemdkowego, stanu okien, sician i pocflog, kqcika sanitamego, Zajegé sportowych i kuIu1ralno oéwiatowych, korzystania z kqpieli czosiciej nizjeden raz W tygodniu, na opiekq lekarskao a t‘aJ<z'e na umieszczenie go W celi 0 powierzcimi nmiej niz 3 m 2 na 1 osodzonego. Uciqziiwe dla powoda byio brak ciepk:j wody w celach, okresowo takze zimnej, nicdoéwietienie col, a takze jedynie raz w tygodniu kqpiel. ' W tym okresie powod przebywai W dwooh pawilonach '1 i = l. W pawilonie oddzia} .». W celi m“ ' o pow. 12,72 II12 przez 6 dni, W pawilonie oddziak. cola .1 o pow. 12,67 n12 przebywa} od 3.06.2008r. do 4.09.2008r. W trakcie jego pobytu W ce1achj.w. zaludnicnie Wynosifo od 2 do 6 osob. W pawilonie ' oddziai. 'w oeli ; .i . o powierzchni‘ 5,15 m2 powod przebywa} od I.10.2008r. do 3.12.2008r. i W okrcsie tym zatrudnienie WYIIOSHO 2 osoby. W okresie od 1.0120091‘ do 2.02.2009r w celi nr 36 o pow 5,08 ml przobyWa.%o 2 osadzonych(k.8788 i k. 2ss~263) ' Cele. W ktorych powod przebywa% sq wyposazone standardowo i 'tak WI obu pawilonach W celach znajdujq siq kqciki sanitarne: W pawilonie o écianach murowanych, a W, pawilonie .1, wydzielonylkaccik stelazem. Kazdy kqcik sanitamy wyposazony jost W nieprzezéroczj,/stat zasiohko, Zadeo unis jest (ho nie mofze zé wzglqdow bezpieczefistwa) Wyposazony W drzwi .,n We_]sc10W8. I Bezspomym jest, Ze powod pI‘Z6bYVV8l W celach, w ktorych powierzclmia celi na jednacl osobo wynosiia rnniej niz .3 mg oraz, Ze kresy townie byiy ciqgle. I Powod oéwiadozyl, 2e za doznanq krzywdq i cierpienie nalezy mu sic; ostateoznie precyzujqc 200.000 21, ale nie potrafi% sprécyzowaé, jakiego konkremie uszczerbku doznah Postanowiénie z dnia I2.04.20I0r dopuszczono do udzia%u w sprawie po stronie powoda. Fundacjq Promocji Edukacji Prawniczej i Zdrowotncj LEX NOSTRUM 2/s w Warszawie (k.20I202) A W dniach od 24 ~ 2.7 paidziernika 2008r, 0"raz 1 i 30.1_O.2008r. odbyiy sir; wizytacje Arészto 8Iedcz_ego pr_zez sqdziego wizytatora ds. penitencjarnych xobejm_uj_qca o1_<_r_es od dz_1ia 1 stycznia 200%. do dnia 20.09.2007r; (sprawozdanie 1<. 95'120 ). Pojernnoéé Aresztu Wynosi 1385 miejsc, a na dato wizytacji wynosilo 1600 osadzonych co daje115,5%. Wizytator stwierdzihze 2
--- STRONA 4 ---
dokonywane sa remonty pawilonow i eel znieszkalnyeh, kornpleksowy remont osprzetu kwaterunkowego zamontowanego W eelaeh. W dziaie shtzby zdrowia zatrudnieni byli 3 lekarzy ogolnych na oaty etat 2 Iekarzy ogélnych na 0,5 etatu, oraz W ramaeh ezastek etatu Iekarze stomatolodzy, radiolog, ehirurg, psychiatra, dermatolog, neurolog, laryngolog, okuI_ista,' technik RTG i pielegniarki. W okresie objetym wizytaeja lekarze ogolni udzielili 6511 porad lekarskich W okresie 3 kwartahfiw 20081 W roku_ 2008 odnotowano wplyw 440 skarg z czego za zasadne zostalo uznanych 3, (k.1 17) ' W Areszcie Sledezym W czasie pobytu w nim powoda w okresie 20081‘ wystepowato przeludnienie. Dyrektor Aresztu 8Iedczego o stanie zaludnienia informowa1s‘aLd penitencjarny (k. 123,124,125,126,127) Powod nie wnosi1 skarg zwiazanych z wamnkami odbywania kary pozbawienia wolnoéei, przeludnienia _W celaeh, nie zapewnienia odpowiedniej jakoslei sprzetu kwatermistrzowskiego, nieodpowiedniego Ieozenia lub jego braku. Stuehany w eharakterze éwiadka M 5 ' O1 1 zezna1, Ze do 31 marca 2009r. praeowa1 w pozwanym Areszeie Sledezym, a konkretnie organizoWa1 zajeeia kulturalne, W tym biblioteke. l Powéd korzystai z poérednietwa W zakupie dla niego prasy, nie korzystai natomiast z biblioteki — nie mia1za1o2onej karty biblioteeznej. Powod nie uczestniezyi W przygotowaniu audyeji radiowych, nie zgiaszaf Zadnych propozyeji. W Areszeie Sledezym bylry organizowane m.in. koneerty W éwietlicaeh oraz byly prowadzone zajeeia sportowe i sp_otka11ia z Iudimi kultury. Istnia1a mozliwoée zainstalowania W eelaeh odbiornikow telewizyjnyoh, a W 2008 roku osadzeni mieli mozliwoéé ogladaé meeze pi1karskie(k.19’7199). _ _ . '8Wiadek At" . G. V . zatrudniony na stanewisku kierovmika dziaiu kwatermistrzowskiego ‘W pozwanym Areszeie 81edczym zezna1, iZ_ odpowiaded za warunki bytowe osob osadzonyeh tj. wyposazenie eel, zywienie, transport, media. Kazda eela ma okno zabezpieezone krata z tym, Ze W celaeh W ktérych przebywajq tzw. niebezpieczni wewnatrz okna satzw. ,,b1endy” 1 takieh eel jestok. 20. Kaeik sanitarny nie posiada drzwi, sq instalowane zas1onki z trzeeh strocnlma écianki. System Wentylaeji w celachjest grawitacyjny. Zdaniem éwiadka okna W eelaeh mozna otWieraé_ z kateln 90°. Przyznai, Ze Aw eelach nie ma eiepiej wody oraz, Ze istnieje mozliwoée ezestszych‘ kapieli W’ opareiu 0 wniosek osadzonego skierowany 3
--- STRONA 5 ---
do Dyrektora Aresztu Sledczego. Zezoal, Ze Zaden z osadzonych o taka111o2liWo§e nie zwracal sie do niego (k. 199200). . Sluchany W eharakterze éwiadka A. * K” W dniu 0l.0'7.20l0r. przed Sadem Rejonowym W T." ‘ ' Wydziall Cywilny ( Cps 38f10) zeznal, Ze najednego osadzonego W Ateszeie 8Iedezym W W ~ ~. notourycznie przypada mniej niz 3m’ . Przebywad w jednej celi z powodem, ktory mial nowotwor i jego zdaniem przebywanie jego osoby w warunkaoh Aresztu 8ledczego ’ 1 “ bylo zwyklym torturowaniem. Nie mia1 bowiem zadnej opieki lekarskiej. Powod zostal zwolniony z Aresztu 8ledezego na poezatku 2009r., a jego przypadek éwiadek ol<;re§1aljal<o skrajnego dramatyzmu ( k. 243244). _ Bezspomym jest, ze kolejne zarzadzenie wewnetrzne Dyrektora Aresztu 8ledezego. W W . = z uwagi na przeludnienie pozwolily W szezegolnie uzasadnionyoh przypadkach na umieszczenie osadzonyeh W Warunkaeh W ktorych'powierzeh11ia celi na 1 osobe wynosi mniej niz 3m’ ( k.21122) 0 ezym byl inforrnowany Przewodniczaccyu Wydzialu Penitenejarnego Sadu Okregowego Warszawa — Praga ( K. 123127). Powyzszy stan faktyczny ustalono na. podstawie dokumentow, ktorym Sad dal Wiare na okolicznoéoi Wskazane W art. 244 i 245 kpc, zadna ze stron nie kwestionowaht ich autentyeznoéoi i prawidlowoéci oraz nie wzbudzily one Watpliwoéci Sacdu, co do czasu i miejsca ieh sporzadzenia. Ustalefi dokonano takze W'opareiu.o zeznania éwiadkow M. 9, (1<.19';*199), A (1<. 199200)iA _ ._ (1<.243244) Sad zwazyl co nastepuje: /,__ _ ' Bezspomym jest, Ze powod przebywal w pozwanym Areszeie w eelaeh mieszkalnych, w ktorych powierzehnia przypadaj qea na jednego osadzonego wynosila mniej nit 3 I112 Bezspomym jest, takze, Ze pozwany dzialal W ramach obowiazujacego porzadlcu prawnego, albowieni Dyrektor AS. moze utnieécié osadzonych, na czas okreélony, w Warunkach, w ktorych powierzchnia celi na jednatosobe wynosi moiej 1_1iz3 m’. Przepis amt. 248 § kkw naklada obowiazek informowania o takiejt sytuaoji sedziego penitencjarnego_. Sedzia penitenejamy tal{ac Wiedze posiadal. Sedzia wizytujacy Areszt 81edezy dokonuje m.in. ogledzin pomieszczeii Aresztu, eel mieszkalnych, przeprowadza rozmowy z tymi osadzonymi ktorzy vvyraica, na niq chee i zgkosza siq oa takq rozmowe. Powod nie zglaszal"2ad11ye_l1__skarg i uwagdo sedziego Wizytuj acego AresztL8ledczy. Przepis art. 102 art. ust. 10 _ lckw gwarantuje 4
--- STRONA 6 ---
osobie osadzonej prawo do sldadania wnioskow i skarg, W tyrn mozliwosé zaskarzenia deoyzji Dyrektora Aresztu 8ledczego. Powod z tego prawa nie skorzystat Powod nie zaoferowal Zadnych dowodow, na okoliciznosé, 2e nie zagwarantowano mu Zadnej opieki podniosi jedynie, ze lekarz rozmawial z nim 0 dalszym leczeniu, po jego operaeji ehloniaka Burkitta. V _ Przesiankq odpowiedzialnosci odszkodowawczej‘ na podstawie art. 417 kc jest szkoda W rozumieniu an. 361 § 2 kc, moze tez byé dochodzone zadoséuczyuienie pieniezne za doznanq krzywde W przypadkach wskazanych w art. 445 i 448 kc. , Roszczenie powod oparl na przepisach k.c. dotyczacyeh ochrony dobr osoubistyeh oraz na pizepisaoh prawa miedzynarodowego, na ktore powoluje sie powod. I Stosownie do dyspozyoji art. 41'? § 1 kc za szkode wyrzqdzona przez niezgodne z prawem dzia1anie lub zaniechanie przy wykonywaniu wiadzy publicznej ponosi odpowiedzialnosé Slkarlb Pafistwa lub jednostka samorzqdu terytoriainego lub inna osoba prawna Wykonuj qea te Wladze. Wlkontekscie odpowiedzialnosci z art. 417 kc przez ,,dzia1anie lub zaniechanie niezgodne prawem” nalezy rozumieé niezgodnosé z konstytueyjnie roztunianymi irodiami prawa, czyli Konstytueja, ustawami ratyfikowanymi umowami miedzynarodowymi, itd., a. eiezar Wykonywania tej niezgodnosci spoczywa na p0SZl(0d0W81‘lYII1. _ Warunlciem odpowiedzialnosei Skarbu Pafistwa jest zatem bezprawne dzia1anie furikejonariuszy Skarbu Pafistwa, szkoda po stronie powoda, oraz normalny zwiazek przyczynowy pomiedzy szkoda a bezprawnym dzialaniem bsdé zaniechaniem. W ustalonym stanie faktycznym brak jest wykazanej szkody p_rzez powoda. Powod skarzy sie na poziom swiadezefi soejalnych, zdrowotnych nie przedstawii Zadnej konkretnej szkody, jaka mizdaby mu zostaé W3/rzacdjzqona W zwiazku Z gwarantowanym W Areszeie Qledozym poziomem W/W sWiadezezi i generalnie ZWii1_Zl(ll z Wanmkami odbywania. ktuy pozbawienia Wolnosei. ~ W kontekscie niezaehowania nonny powierzchniowej dzialanie pozwanego W niziiejszej sprawie byte zgodne z prawem, a konkretnie z art. '77 ust. 1 Konstytucji, art. 248 § 1 kkw, § 2 ust. 4 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z ditlia 26.08.2003r. W sprawie trybu postepowania Wlaseiwych organow W Wypadku, gdy liczba osadzonyeh W zakladach kamych lub aresztach sledczyeh przekroezy W skali kraju ogdlnq poj emnosé tyeh zakiadéw (Dz. U. Nr 152, poz. 1497) oraz § 1_4 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 25 sierpnia 2003r. W sprawie regulamiim organizacyjno‘porzatdkowego Wykonywaziia kary pozbawienia Wolnoéei. Po uehyleniu 248 kkw i zmianie przepisow rowniei by1y zaehowane proeeclury 5
--- STRONA 7 ---
pod Wzgledem ich zgodnosoi z obowiazujacymi przepisami. Bezspornym jest, ze W europejsldej przestrzeni prawnej nie funkcjonuje pojeeie standardow europejskieh W zakresie Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci, a zwlaszeza brak jest scisiego i Wiqzaoego olcreslenia norm powierzehni majacych przypadaé na kazdego osadzonego. Kazdy kraj we Wlasnyeh przepisach decyduje 0 tzw. warunkaeh odbywania kary pozbawienia Wolnosci. Trybuna1 Praw Cziowieka (BCHR) oraz Europej ski Komitet Przeeiwdziaiania Torturom oraz Nieludzkiemu i Ponizaj a,c_emu Traktowaniu albo Karaniu jedynie zaleca, a nie narzuea podejmowanie okreslonych krokéw dotyozacych funlccjonowania jednostek penitencjarnyeh. , j A , Z orzeeznictwa Sada Najwyzszego jak i Europejskiego Trybunalu Praw Czlowieka nie Wynika, Ze powierzelmia eeli przyslugujqca kazdemu osadzonemu moze bye samotna, i wystarczaj aca przes1anka,'oeeny, ozjy doszio do naruszenia zagwarantowanyeh W Konwencji (orzeczenie z 6.03.2001r. Dongoz przeciwko Gruzji). I"'rzy ustalaniu, czy warunki pobytu w zakiadzie przekraczaja, zakres dolegliwosci uzasadniajacyeh stwierdzenie, Ze nastqpiio naruszenie art. 3 e.k.p.c. ECHR posluguje sie kryterium tzw. kumulatywizej oceny zaistnialych Wamnkow. Polega ona na kompleksowej ooenie Wszysticich aspektow Warunloow loraz rygoru pobytu m.in. powierzehni eeli, liozby oséb W oeli, Wartmkow sanitamyeh, mozliwosci zapewnienia minimum prywatnosci, Wiek oraz Wiele innych okolieznosei. I talc zarzut powoda niewlaseiwego traktowania bezsprzeoznie powinien zostac’: poparty odpowiednild dowodami (Wyrok z 2.04.2001; Keenen przeciwko Wielldej Brytahii, Wyrok z 15.11.2001 Iwaficzuk przeeiwko Polsce). " W kontekscie ewentualnej odpowiedzialnosei pozwanego za naruszenie dobr osobistych powoda godnosei i naleiytego tralgtowania przez funkejonariuszy S.W. podkreslie nalezy, Ze zgodnie z deeyzja aft. 23 k.e. dobra osobiste cziowieka W szczegélnoéci Wolnosé, ezesé (...) pozostaja, pod oehrona prawa eywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej W innyeh przepisaeh. Koclekscywilny nie zawiera definieji débr osobistych brak tefz jest katalogu tyeh dobr. , Zgodnie z art. 24 § 1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dzialaniem moze Zqdaé zaniechania tego dziaiania, ohyba, Ze nie jest ono bezprawne. Na zasadach pizewidzianych w kocieksicjicywilnym moze min. Zadaé zadoséuezynienia pienieznego lub zap1aty odpowiedniej sumy pienieznej na wskazany cei spoieezny; 6
--- STRONA 8 ---
Artykut 448 kc stanowi, 12 W razie naruszenia dobra osobistego sad mote przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia sume tytulem zadoséuezynienia pienieznego za doznana, krzywde. Przesianlta ochrony débr osobistyeh‘ jest ich naruszenie lub groiby naruszenia oraz bezprawnose dziaiania sprawey naruszenia. . Nie ulega watpliwosoi, i2 naleiy sie posiugiwaé kryteriami natury obiektywnej, nie zas, jedynie subiektywnym odezueiem osoby Zadajacej ochxony (orzecznictwo SN) i miernika pozwaiajacego ustalié ezy doszio do naruszenia dobra osobistego nalezyi szukaé W opinii publicznej. A I Przy ocenie ezy doszlo do naniszenia dobr osobistych nalezy brad pod uwage ca1oksztal"t ok_olicznos'ci. Powod domagai sic; oohrony takich dobr jak godnosé i czesé oraz prawa. do odpowiedniej opieki medycznej. Artykut 77 Konstytueji RP stanowi, i2 kazdy ma prawo do Wynagrodzenia szkody, jaka mu zosta1a Wyrzadzona przez niezgodne z prawem dziaianie organu wtadzy pubiieznej. Wprowadzono zatem nowy, podwyzszony standard odpowiedzialnosci odszlcodowawczej, niezaleznie od winy i oparty jedynie na przestankach niezgodnosci _z prawem dziatania organu W zwiazku z wykonywaniem Wladzy publicznej, szkody po stronie osoby poszulwjacej ochrony prawnej oraz zwiazlcu przyczynowego miedzy szkoda a niezgodnym z _ prawem dzialaniem wiadzy publicznej. Sad‘ Najwyzszy W Wyroku Z 25'.o4.19s9r. ICR 143zs9 (OS_P i KA 1990, nr 9, poz. 330) wyjasnii, Ze godnosé osobista jest sfera osobowosei, lctora konkretyzuje sie .w poezuciu Wiasnej 'Wartosei eziowieka 1' oezekiwaniu szacunku ze strony innych Iudzi. Poozucie to ksztaituja okolicznosei zewmetrzne. J’ Stosownie do tresci art. 30 Konstytucji RP, przyrodzona i~ niezbywalna godnosé cziowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiazkiem Wladz publieznych. Powinien ten obowiazek bye realizowany szezegolnie tam, gdzie Paristwo dziaia w ramach imperium, realizujae swoje zadania represyjne, ktérych Wykonywanie nie moze prowadzié do wiekszego ograniczenia praw czlowieka i jego godnosoi, niz totwynika z zadafl oehromiych i celu zastosowania srodka (LEX or 315849. M. Prawn. 2007/21/1 172). W Wyroku z dnia 2.10.200?r. (II CSL 269/07) Sad Najwyzszy stwierdzii, ,,i2 zapewnienie przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosei jest jednym z podstawowych wymagafi demokrat'ycznego, pafistwa prawnego, znajdujaeym Wyraz W normaeh prawa miedzynarodowegd'jedna1<Ze osadzenie skazanego W celi mieszkalnej W Warunkaeh, W ktoryeh powierzehnia na jediia, osobe Wynosiia mniej niz 3 m2, przy 7
--- STRONA 9 ---
speinieniu prz_eslanek okreslonych W art. 248 § 1 kkw jest zgodne z prawem (OSNCZD 2008/3175). _ " Obowiazek — jak W}/Zej ~ Wynika takze z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske miedzynarodowego paktu praw osobistych i publieznych 2 dnia 19 grudnia 1966r. (Dz. U. z 197"/'r., Nr 38, poz. 167 i 169) oraz art. 3 e.k.p.e. stanowiacyeh, Ze kazzda osoba pozbawiona Wolnosci bedzie traktowana W sposeb humanitamy i z poszanowaniem przyrodzonej godnosoi cztowieka. Te zasady Wyrazaja takze art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji. Pozwany Skarb Pafistwa wykazal, Ze jego dzialanie, W tym osadzenie powoda — na krotki okres — W celi W Warunkaeh, W ktorych powierzchnia najedna osobe Wynosiia mniej 1112 3 in’ byio zgodne z prawem. * Przepis art. 3 ECHR (Dz. U. 2 1993, Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowi, 12 ,,nikt nie moze bye poddany torturom ani nieludzkiemu lub ponizajaeemu traktowaniu albo karaniu”. Definicja pojecia ,,tortury” zostala W caiosci przejeta z Konweneji W sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okmtnego, nieludzkiego iub ponizajaeego traktowania albo karania, przyjetej przez Zgromadzenie Ogelne Narodew Zjednoczonyeh dnia 10 grudnia 1984r. (Dz. U. z I989r., NI 63, poz. 3?8) — art. 1 ust. 1 w/W Konwencji brzmi: ,,W rozumieniu niniejszej konweneji okreslenie ,,tortury” oznaeza kazde dziaianie, kteiym jakiejkolwiek osobie umyslnie zaclaje sie ostry bel iub cierpienie, fizyczne bade psychiczne, W celu uzyskania od niej lub od osoby trzeciej informacji lub wyznania, W oelu ukarania jej za czyn popelniony przez nie, lub osobe trzeeia albo o ktora. dokonanie ona podejrzana, a takze W celu zastraszenia lub Wywarcia nacisku na nia lub trzeeia osobe albo W jaldmkolwiek innym celu wynikaj acym z Wszelkiej formy dyskryminaeji, gdy taki bel lub eierpienie powodowane sq przez funkcjonariusza pafistwowego lub inna, osobe Wystepuj aca W charakterze urzedowym lub z ieh poleeeniaalbo za wyraimi lub milezaea zgoda. Olcreslenie to nie obejmuje bolu lub cierpienia Wynikajaeyeh jedynie ze zgodnych z prawem sankcji, nieodlaeznie zwiazanych z tymi sankejami iub Wywolanyeh przez nie przypadkowo”. ‘ . Z powyzszego Wynika, 2e ta czese art. 3 e.k.p.c. nie ma zastosowania do stant1.faktycznego, kterego powed Wywodzi swoje roszezenie. ~ ' , Powed nie wykazat, iz byl traktowany W sposob nieludzki i bonizaj aey przez funkej onariuszy sluzbylwieziennej. Podniesione przez poyvoda zarzuty zwraeanie sie do niego po imieniu i nazwisku, kontroli W ozasie udawania sie do kapieli, stukaniu W drzwi celi po 22°”, gdy nie byla przestrzegana cisza W Zadnym razie hie mozna uznae — z obie1_<1tyWnego purtktu widzenia ~ za nieludzkie lub ponizaj ace dia powoda. ‘ _ 8
--- STRONA 10 ---
Brak bowiem W zaehowaniu fun1<cjonarius_zy siuzby Wieziennej eech brutalnosei, fizyeznego i psychicznego zneeania sie o natezeniu dajacym zalcwalifikowae ich dziaianie jako Wyczerpuj ace znamiona przepisu, nay l<tere powoiuje sie powed. W oceriie Sadu, W sprawie niniejszej powed nie Wykazal Zadnej z Iprzestanek odpowiedzialnosci Skarbu Paiistwa, a to na nim — zgodnie z art. 6 kc spoczywal ciezar udowodnienia faktew, z ktorych Wywodzil skutki prawne. ' Powed nie udowodnii, i2 dziaianie pozwanego byio niezgodne z prawem (bezprawne), nie Wykazai, by poniesi jakas szkode W zwi_a,zk_u_\<dzia1arliem pozwanego. Zdaniem Sadu brak jest rewniez adekwatnego zwiazku przyczynowego mieclzy rzekomymi krzywdami powoda w zwiazku z osadzeniem W przeludnionych celach , 21¢ Wyposazonych i wentylowanych i nie zapewnieniu mu Wlasciwych W&I‘l.lIl.1((§W. dla intymnosci W kaciku sanitarnym, a postepowani em pozwanegofwykonywanie kary pozbawienia Wolnosci. Powed spedzii W pozwanym Areszcie, ok. 9mcy. W sprawie niniejszej domagai sie zadoseuczyiiienia pienie2nego za ten t.j. od maja 2008r do 2.02.200'9r ' Skoro co uznai Sad — pozwany wykazai brak bezprawnosei W dziaianiu jego funkcjonariuszy, brak zatem podstaw do przyjecia odpowiedzialnosci pozwanego z tytuiu naruszenia debr osobistych powoda w zwiazku z Warunkami odbywania kary pozbawienia Wolnosei. Nie ulega Watpliwosei, 2e osoba skazana na kare pozbawienia Wolnosci musi miee swiadomose ograniczeii i dolegliwosei, jakie Wiaza, sie z izolaeja i zobowiazana jest znosie rygory 2ycia codziennego W jednostce penitencjarnej, Wynikajace z przepisew prawa zawartych W k.k.W., stosovmyoh rozporzadzeniaeh iérediach prawa miejseowego W postaei Zarzadzeii Dyrektora Aresztu 81edczego. Rozstrzygajac o roszczeniaeh finansowych osadzonych nie mozna dokonywae W oderwaniu od ogelnyeh Warunkew ekonomicznych i soejalnyeh istniej acych W Polsce. vWiedza ogelnie znanaijest okoliczriose niedofinatisowania siuzby zdrowia, plaeewek oswiatowyeh, Wieziemtictwa oraz Wielu swiadezefi "soejalnylch i zdrowotnych. Przeeietna kwota jalca, Skarb Pafistwa Wydaje. na jednego wieinia to 76,00 21 dziennie. U strony pozwanej przeprowadzane" sa, isulceesywne remonty i przebudowy. Osadzeni maja coraz lepsze Warunki bytowei w tych realiach zasadzenie na rzecz powoda zadoseuozynienia za naruszenie jego dobr osobistyoh lezaioby W sprzeeznosoi z powszechnym poczuciem spraWied1iWosci, a nawet stanowiioby naduzycie prawa. Z tych te2 Wzgledew Sa orzeki jak W sentencji. I O kosztach postepowania, W tym na1e2nych stronie pozwanej , zwrotem kosztew zastepstwa proeesowego Sad orzekia W oparciu 0' jjrzepiss 102kpc uznajae, i2 istnieja, uzasadnione przeslanki nie obciazania nimi powoda M. L. I , . ' 1 9
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa Praga#II CSL 269/07#art. 102 art.#art. 417 kc#art. 248 § 1 kkw#art. 3 e.k.p.c.#art. 24 § 1 kc#art. 30 Konstytucji#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 e.k.p.e.#art. 3 ECHR#art. 1 ust.#art. 6 kc