Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
3 ._ 1:3 i W :'1 ‘ 1, 4 ‘. 15 A .» _1»'$;_*'»l“» \§<§I§}Z,' . _}:i’__‘_¢.‘ I \ 1 1 i I I \ Y 1 Sygn. akt II CSK 60/O9 O D P I S I‘ I 3 7 f ‘ WYROK 1 i W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2009 r. Sqd Najwyzszy w sk%adzie : 1.' '1' ., 71 _ SSN Marian Kocon (przewodniczqcy, sprawozdawca) ‘,_., 5 SSN Wojciech Jan Katner SSN Hubert Wrzeszcz 1." Protokolant Man/la Czajkowska w sprawie z powédztwa J K» p|2eciwko Skarbowi Pafistwa Sqdowi Rejonowemu w Kaliszu ‘I 0 zapiatg, ’ po rozpoznaniu na rozprawie w lzbie Cyvvilnej w dniu 20 sierpnia 2009 r., skargi kasacyjnej powoda * od wyroku Sa_du Apelacyjnego w Lodzi z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt I ACa 529/O8, f ‘ uchyla zaskariony wyrok i sprawcg przekazuje Sqdowi , Apelacyjnemu w Lodzi do ponownego rozpoznania oraz s ~ orzeczenia o kosztach postcgpowania kasacyjnego. Q r i . . I N: m'ygm:1lc',wI;1$;L::w:_: ;"_m¢;p: Zn /L‘?\' (E!w§C: i iétezrszcy in? F]. |§§lQ]' :;:,;_._!;,1,Y.:, l‘~ ' * I‘ {I 11:? ' 1 ' F . IYIGr"'>’'<1 |;'L.F‘n'_1|'.u.’,'.'.’ \ . ‘ I X, .. 2L '. .._ Q0 3 ._ 1:3 i W :'1 ‘ 1, 4 ‘. 15 A .» _1»'$;_*'»l“» \§<§I§}Z,' . _}:i’__‘_¢.‘ I \ 1 1 i I I \ Y 1 Sygn. akt II CSK 60/O9 O D P I S I‘ I 3 7 f ‘ WYROK 1 i W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2009 r. Sqd Najwyzszy w sk%adzie : 1.' '1' ., 71 _ SSN Marian Kocon (przewodniczqcy, sprawozdawca) ‘,_., 5 SSN Wojciech Jan Katner SSN Hubert Wrzeszcz 1." Protokolant Man/la Czajkowska w sprawie z powédztwa J K» p|2eciwko Skarbowi Pafistwa Sqdowi Rejonowemu w Kaliszu ‘I 0 zapiatg, ’ po rozpoznaniu na rozprawie w lzbie Cyvvilnej w dniu 20 sierpnia 2009 r., skargi kasacyjnej powoda * od wyroku Sa_du Apelacyjnego w Lodzi z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt I ACa 529/O8, f ‘ uchyla zaskariony wyrok i sprawcg przekazuje Sqdowi , Apelacyjnemu w Lodzi do ponownego rozpoznania oraz s ~ orzeczenia o kosztach postcgpowania kasacyjnego. Q r i . . I N: m'ygm:1lc',wI;1$;L::w:_: ;"_m¢;p: Zn /L‘?\' (E!w§C: i iétezrszcy in? F]. |§§lQ]' :;:,;_._!;,1,Y.:, l‘~ ' * I‘ {I 11:? ' 1 ' F . IYIGr"'>’'<1 |;'L.F‘n'_1|'.u.’,'.'.’ \ . ‘ I X, .. 2L '. .._ Q0 1, ß, _- 1; ¿__¿Jf1EfiÊÍ;? 1:?“` I-q¬_ .- ; _. 'Ĺ _ "¦':¦|-"' Ä: Ľ..\-Q-¿;"."Í:." . _ -üş Ű L` '=;..~ā- - 3-' .L 1.- li- ei? _'M- -_=` _„J __ .I sygn. akt 1| osk so/09 0 D P I S WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2009 r. Sąd Najwyższy W składzie : SSN Marian Kooon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Jan Katner SSN Hubert Wrzeszcz Protokolant Maryla Czajkowska W sprawie z powództwa J K' pmeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu W Kaliszu o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie W izbie Cywilnej W dniu 20 sierpnia 2009 r., skargi kasaoyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego W Łodzi z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt l Aßa 529ƒ08, I uchyla zaskarżony Wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Apelaoyjnemu W Łodzi do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. l 1“-l;¬: on"¿¿iii;ii„:;~.~.'l;1at: wf- .›:.:' (šr':'._=:~';ił: i "\_.' |--3 'Í li ji i'i„ʦ'J¦ _.-" _f "I\.f ¿_ 1 -„ a' ' ii Ĺ~`.ti:r.'±f:‹'._y ł1¬'.I~"[f:} šym. _.„ HI r ;LE ¿.„„,ƒ. `¦ _xlquä Y-F J' 1- Ll-'E11' 1,11 10
--- STRONA 2 ---
*1 2 Uzasadnienie Sad Okrogowy w Kaliszu wyrokiem 2 dnia 7 maja 2008 r. zasadzit od pozwanego Skarbu Pafistwa Sqdu Rejonowego w Kaliszu na rzecz powoda J K~ kwote 83029,66 zt z odsetkami tytutem zwrotu nienaleznego éwiadczenia (art. 410 § 2 k.c.). U podtoza tego rozstrzygniocia Iegt poglqd, 2e z dniem 1 stycznia 2002 r. ustat obowiqzek odprowadzenia do budzetu Skarbu Partstwa kwoty 20% optaty stosunkowej, o ktorej mowa w art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r, 0 komornikach sqdowych i egzekucji (Dz. U. 1997 r. Nr 133 poz. 882 ze zm_; date]: ,,ustawy 0 komomikach"). Sad Apelacyjny w Lodziwyrokiem z dnia 8 sierpnia 2008 r. zmienit ten wyrok i oddalit powodztwo. Nie podzielit powyzszego pogladu, a ponadto stwierdzit, Ze gdyby nawet przyjqé, 2e powod nie byt zobowiqzany do odprowadzenia dochodzonej kwoty, to dobrowolnoéé éwiadczenia potaczona z jego éwiadomoéciq, ze nie jest do tego zobowiqzany stanowi przeszkoda do Zadania zwrotu, z uwagi na brzmienie art. 411 pkt1 k.c. Skarga kasacyjna powoda oparta na podstawie pienwszej z art. 3983 k.p.c. zawiera zarzut naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy 0 komornikach, 410 § 2, 411 pkt 1, 60 k.c., i zmierza do uchyleniawyroku Sqdu Apelacyjnego oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sad Najwyiszy zwa2y1,co nastapuje: Istota zarzutu naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy 0 komornikach sprowadza sie do twierdzenia, Ze w wyniku zmian wprowadzonych ustawa z dnia 18 wrzeénia 2001 r. 0 zmianie ustawy oltomornikach sqdowych i egzekucji oraz 0 zmianie niektorych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1452, dalej: ,,ustawa nowelizujelcé1")1 komornicy z dniem 1 stycznia 2002 r. przestali byc': urzodnikami pafistwowyml a pobierane przez nich kwoty z tytutu wykonywanych czynnoéci przestaty bY¢ optatami publicznymi. Oznacza to, ze do tych kwot nie mogq byo stosowane przepisy, ktore lzqdzq zasadami gospodarki finansowej érodkami pub|icznYmi *1 2 Uzasadnienie Sad Okrogowy w Kaliszu wyrokiem 2 dnia 7 maja 2008 r. zasadzit od pozwanego Skarbu Pafistwa Sqdu Rejonowego w Kaliszu na rzecz powoda J K~ kwote 83029,66 zt z odsetkami tytutem zwrotu nienaleznego éwiadczenia (art. 410 § 2 k.c.). U podtoza tego rozstrzygniocia Iegt poglqd, 2e z dniem 1 stycznia 2002 r. ustat obowiqzek odprowadzenia do budzetu Skarbu Partstwa kwoty 20% optaty stosunkowej, o ktorej mowa w art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r, 0 komornikach sqdowych i egzekucji (Dz. U. 1997 r. Nr 133 poz. 882 ze zm_; date]: ,,ustawy 0 komomikach"). Sad Apelacyjny w Lodziwyrokiem z dnia 8 sierpnia 2008 r. zmienit ten wyrok i oddalit powodztwo. Nie podzielit powyzszego pogladu, a ponadto stwierdzit, Ze gdyby nawet przyjqé, 2e powod nie byt zobowiqzany do odprowadzenia dochodzonej kwoty, to dobrowolnoéé éwiadczenia potaczona z jego éwiadomoéciq, ze nie jest do tego zobowiqzany stanowi przeszkoda do Zadania zwrotu, z uwagi na brzmienie art. 411 pkt1 k.c. Skarga kasacyjna powoda oparta na podstawie pienwszej z art. 3983 k.p.c. zawiera zarzut naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy 0 komornikach, 410 § 2, 411 pkt 1, 60 k.c., i zmierza do uchyleniawyroku Sqdu Apelacyjnego oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sad Najwyiszy zwa2y1,co nastapuje: Istota zarzutu naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy 0 komornikach sprowadza sie do twierdzenia, Ze w wyniku zmian wprowadzonych ustawa z dnia 18 wrzeénia 2001 r. 0 zmianie ustawy oltomornikach sqdowych i egzekucji oraz 0 zmianie niektorych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1452, dalej: ,,ustawa nowelizujelcé1")1 komornicy z dniem 1 stycznia 2002 r. przestali byc': urzodnikami pafistwowyml a pobierane przez nich kwoty z tytutu wykonywanych czynnoéci przestaty bY¢ optatami publicznymi. Oznacza to, ze do tych kwot nie mogq byo stosowane przepisy, ktore lzqdzq zasadami gospodarki finansowej érodkami pub|icznYmi "¬ 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy W Kaliszu wyrokiem z dnia 7 maja 2008 r. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa -Sądu Rejonowego W Kaliszu na rzecz powoda J K' kwotę 83029,66 zł z odsetkami tytułem zwrotu nienależnego świadczenia (art. 410 § 2 k.c.). U podłoża tego rozstrzygnięcia Iegł pogląd, że z dniem 1 stycznia 2002 r. ustał obowiązek odprowadzenia do budżetu Skarbu Panstwa kwoty 20% opłaty stosunkowej, o ktorej rnnwa W art. 59 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 199? r, o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. 1997 r. Nr 133 poz. 882 ze zrn.; dalej: „ustawy o komornikach”]. Sąd Apelacyjny w Łodawyrokiern z dnia 8 sierpnia 2008 r. zmienił ten Wyrok i oddalił powództwo. Nie pedzielił powyższego poglądu, a ponadto stwierdził, że gdyby nawet przyjąć, że powod nie był zobowiązany do odprowadzenia dochodzonej kwoty, to dobrowolność świadczenia połączona z jego świadomością, że nie jest do tego zobowiązany stanowi przeszkodę do żądania zwrotu, z uwagi na brzmienie art. 411 pkt1 k.c. Skarga kasacyjna powdda - oparta na podstawie pierwszej ż art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach, 410 § 2, 411 pkt 1, 60 k.c., i zmierza do uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: istota zarzutu naruszenia art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach sprowadza Się do twierdzenia, że W wyniku zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy okomornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektorych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1452, dalej: „ustawa nowe|izująGā"-L komornicy z dniem 1 stycznia 2002 r. przestali być urzędnikami państwowymlr a pobierane przez nich kwoty z tytułu wykonywanych czynności przestały BYĆ opłatami publicznymi. Oznacza to, że do tych kwot nie mogą byc stosowane przepisy, ktore rządzą zasadami gospodarki finansowej środkami publicznymi' ;_ i
--- STRONA 3 ---
3 2 wtym art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach. W konsekwencji, z dniem 1 styoznia 2002 r. ustat obowiqzek komornikow odprowadzenia do budzetu Skarbu Pafistwa kwoty 20% optaty stosunkowej, i to takze w sprawach wszczetych przed tym dniem. W ceiu odniesienia sie do powyzszego zarzutu na wstepie wskazaé trzeba, ze skarzacy pomija, i2 w zakresie opiat egzekucyjnych naleznych za egzekucje swiadczefi pienieznych ustawa o komornikach zastapita dotychczasowy system optat uiszczanych za poszczegolne czynnosci egzekucyjne dokonywane przez komornika (zob. rozporzadzenie Ministra Sprawiedliwosci z dnia 24 czetwca 1991 r. w sprawie taksy za czynnosci komornikow (Dz. U. Nr 62, poz. 264 ze zm.) systemem optat uiszczanych za prowadzenie egzekucji, a wiec systemem optat od catej egzekucji. innymi siowy, w przypadku prowadzenia przez komornika egzekucji swiadozenia pienieznego obowiqzuje zasada, 2e nalezna jest jedna optata egzekucyjna o_d prowadzenia egzekucji, a nie optaty egzekucyjne od poszczegoinych czynnosci egzekucyjnych skiadajacych sie na te egzekucje. Potwierdzeniem ptzywoianej zasady jest brzmienie poszczegolnych przepisow ustawy (art. 47 i art. 48). Na marginesie, o podobnej prawidtowosci moina mowié wprawdzie w wypadku egzekucji swiadczefi niepienieznych (art. 50 i art. 51 ustawy), niemniej jednak tu ustawa przewiduje szereg unormowari szczegolnych (art. 53, art. 55, art. 57 i art. 58). Przyjecie zasady, ze w wypadku egzekucji swiadczeri pienieznych nalezy sie jedna optata egzekucyjna za prowadzenie egzekucji, a nie optaty egzekucyjne za poszczegolne czynnosci egzekucyjne, wiaze sie w ustawie 2 brakiem mechanizmu, ktory pozwalatby na ustalenie, jaka czeso catej opiaty egzekucyjnej nalezna jest od pojedynczych czynnosci egzekucyjnych dokonywanych w ramach egzekucji. Za mechanizm taki nie mote byé uznany podziat catej optaty stosunkowej polegajacy na wyodrebnieniu czesci optaty uiszczanej przez wierzyciela przy wszczeciu egzekucji (art. 45 ust. 1 ustawy — Wbrzmieniu obowiazujapym przed 1 stycznia 2002 r.) oraz czesci tej opiaty sciaganej od diuznika (art. 59 ust. 1 ustawy). Powyzsze wyodrebnienie nie jest odniesione bowiem do poszczegolnych czynnosci egzekucyjnych, a jedynie do, odpowiednio, wszozecia egzekucji i jej skutecznego przeprowadzenia. Ponadto podziat opiaty egzekucyjnej przy egzekucji swiadczeri pienieinych na ' 0 '\...L \__:J sC 3 2 wtym art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach. W konsekwencji, z dniem 1 styoznia 2002 r. ustat obowiqzek komornikow odprowadzenia do budzetu Skarbu Pafistwa kwoty 20% optaty stosunkowej, i to takze w sprawach wszczetych przed tym dniem. W ceiu odniesienia sie do powyzszego zarzutu na wstepie wskazaé trzeba, ze skarzacy pomija, i2 w zakresie opiat egzekucyjnych naleznych za egzekucje swiadczefi pienieznych ustawa o komornikach zastapita dotychczasowy system optat uiszczanych za poszczegolne czynnosci egzekucyjne dokonywane przez komornika (zob. rozporzadzenie Ministra Sprawiedliwosci z dnia 24 czetwca 1991 r. w sprawie taksy za czynnosci komornikow (Dz. U. Nr 62, poz. 264 ze zm.) systemem optat uiszczanych za prowadzenie egzekucji, a wiec systemem optat od catej egzekucji. innymi siowy, w przypadku prowadzenia przez komornika egzekucji swiadozenia pienieznego obowiqzuje zasada, 2e nalezna jest jedna optata egzekucyjna o_d prowadzenia egzekucji, a nie optaty egzekucyjne od poszczegoinych czynnosci egzekucyjnych skiadajacych sie na te egzekucje. Potwierdzeniem ptzywoianej zasady jest brzmienie poszczegolnych przepisow ustawy (art. 47 i art. 48). Na marginesie, o podobnej prawidtowosci moina mowié wprawdzie w wypadku egzekucji swiadczefi niepienieznych (art. 50 i art. 51 ustawy), niemniej jednak tu ustawa przewiduje szereg unormowari szczegolnych (art. 53, art. 55, art. 57 i art. 58). Przyjecie zasady, ze w wypadku egzekucji swiadczeri pienieznych nalezy sie jedna optata egzekucyjna za prowadzenie egzekucji, a nie optaty egzekucyjne za poszczegolne czynnosci egzekucyjne, wiaze sie w ustawie 2 brakiem mechanizmu, ktory pozwalatby na ustalenie, jaka czeso catej opiaty egzekucyjnej nalezna jest od pojedynczych czynnosci egzekucyjnych dokonywanych w ramach egzekucji. Za mechanizm taki nie mote byé uznany podziat catej optaty stosunkowej polegajacy na wyodrebnieniu czesci optaty uiszczanej przez wierzyciela przy wszczeciu egzekucji (art. 45 ust. 1 ustawy — Wbrzmieniu obowiazujapym przed 1 stycznia 2002 r.) oraz czesci tej opiaty sciaganej od diuznika (art. 59 ust. 1 ustawy). Powyzsze wyodrebnienie nie jest odniesione bowiem do poszczegolnych czynnosci egzekucyjnych, a jedynie do, odpowiednio, wszozecia egzekucji i jej skutecznego przeprowadzenia. Ponadto podziat opiaty egzekucyjnej przy egzekucji swiadczeri pienieinych na ' 0 '\...L \__:J sC 3 wtym art. 59 ust. 4 ustawy o komornikach. W konsekwencji, z dniem 1 stycznia 2002 r. ustał obowiązek komorników odprowadzenia do budżetu Skarbu Państwa kwoty 20% opłaty stosunkowej, i to także W sprawach wszcżętych przed tym dniem. W celu odniesienia się do powyższego zarzutu na wstępie wskazać trzeba, że skarżący pomija, iż W zakresie opłat egzekucyjnych należnych za egzekucję świadczeń pieniężnych ustawa o komornikach zastąpiła dotychczasowy system opłat uiszczanych za poszczególne czynności egzekucyjne dokonywane przez komornika (zob. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 1991 r. W sprawie taksy za czynności komorników (Dz. U. Nr 62, poz. 264 ze zm.) systemem opłat uiszczanych za prowadzenie egzekucji, a Więc systemem opłat od całej egzekucji. innymi słowy, W przypadku prowadzenia przez komornika egzekucji świadczenia pieniężnego obowiązuje zasada, że należna jest jedna opłata egżekucyjna od prowadzenia egzekucji, a nie opłaty egzekucyjne od poszczególnych czynności egzekucyjnych składających się na tę egzekucję. Potwierdzeniem przywołanej zasady jest brzmienie poszczególnych przepisów ustawy (art. 47 i art. 48). Na marginesie, o podobnej prawidłowości można mówić wprawdzie W wypadku egzekucji świadczeń niepieniężnych (art. 50 i art. 51 ustawy), niemniej jednak tu ustawa przewiduje szereg unormowań szczególnych (art. 53, art. 55, art. 57 i art. 58). Przyjęcie zasady, że W wypadku egzekucji świadczeń pieniężnych należy się jedna opłata egzekucyjne za prowadzenie egzekucji, a nie opłaty egzekucyjne za poszczególne czynności egzekucyjne, wiąże się W ustawie z brakiem mechanizmu, który pozwalałby na ustalenie, jaka część całej opłaty egzekucyjrrej należna jest od pojedynczych czynności egzekucyjnych dokonywanych w ramach egzekucji. Za mechanizm taki nie może być uznany podział całej opłaty stosunkowej polegający na Wyodrębnieniu części opłaty uiszczanej przez wierzyciela przy wszczęciu egzekucji (art. 45 ust. 1 ustawy - wbrzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r.) oraz części tej opłaty ściągane) od dłużnika (art. 59 ust. 1 ustawy). Powyższe wyodrębnienie nie jest odniesione bowiem do poszczególnych czynności egzekucyjnych, a jedynie do, odpowiednio, wszczęcia egzekucji i jej skutecznego przeprowadzenia. Ponadto podział opłaty egzekucyjnej przy egzekucji świadczeń pieniężnych na ' .¿i9“§ """¬¬.l- ~«__J¬-" -""r-'Ĺ
--- STRONA 4 ---
4 czesé uiszczana przy wszczeciu egzekucji i czesé sciaganq nastepnie Qd dmznik . nie ma wptywu na catkowitq wysokosé tej optaty (art. 49 ustawy). a Podkreslio nalezy, Ze zasada pobierania jednej optaty egzekucyjne] pm ez komornika od prowadzenia egzekucji éwiadczefi pienieznych a nie op“ ' a egzekucyjnych od poszczegolnych czynnosci egzekucyjnych, utrzymana W new zostata po zmianach ustawy dokonanych ustawa nowelizujacq, jqgra Weszja w zycie z dniem 1 stycznia 2002 r. Zasada ta ulegta zreszta wzmocnieniu, skoroi w art. 45 ust. 2 ustawy (wersji obowiazujapej od dnia 1 stycznia 2002 r.) mowa jest o pobraniu optaty egzekucyjne] ,,za dokonana egzekucje swiadczefi pieniQ2nyg|ff wwysokosci 15% wartosci egzekwowanego roszczenia. W stosunku do stamj prawnego sprzed 1 stycznia 2002 r. istotna zmianq byto jednak to, Ze w zakresie; egzekucji swiadczefi pienieznych ustawa nowelizujaca praktycznie uniezaleznita wszczecie egzekucji od uiszczenia czesci optaty stosunkowej przez wierzycieta; iprzyznata komornikowi jedynie prawo zqdania zaptaty niewielkiej czesci catej naleznej optaty stosunkowej (art. 45 ust. 5 i 7 ustawy w nowym btzmieniuj. Praktycznie cata optata egzekucyjna jest obecnie sciagana od dtuinika w razie skutecznego przeprowadzenia egzekucji (art. 45 ust. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy pd zmianach obowiazujacych od 1 stycznia 2002 r.). W dalszej kolejnosci wskazaé nalezy, Ze elementem stosunkow prawnych zachodzacych w toku egzekucji (wykonania zabezpieczenia) pomiedzy wierzycieiem i komornikiem jako organem egzekucyjnym z jednej stront’. a komornikiem (takze jako organem egzekucyjnym) i dtuznikiem z ctrugiej stromt. jest zagadnienie ponoszenia kosztow zwiqzanych z dokonywaniem czynnoéfii egzekucyjnych. Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 1 ustawy (przepis ten nie W zmieniony ustawa nowelizujaca) komornikowi nalezy sie zwrot wydatkéw gotowkowych poniesionych toku egzekucji, na pokrycie ktorych zgodnie z art. 45 ustawy (rowniez ten przepis nie ulegt zmianie) moze zqdao on zaliczki od str0nY= ktora wniosta o dokonanie czynnosci. W mysl natomiast art. 43 ustawy (przepisier takie nie ulegt zmianie) za prowadzenie egzekucji i inne czynnosci wymienionf w ustawie komornik pobiera optaty egzekucyjne. Ograniczajac dalsze rozwaiaflii do optat egzekucyjnych stwierdzié naleZy, 2e W swietie przepisow ustawy OW“ egzekucyjna pobierana przez komornika jest naleznoscia przymusowa, okresloni 4 czesé uiszczana przy wszczeciu egzekucji i czesé sciaganq nastepnie Qd dmznik . nie ma wptywu na catkowitq wysokosé tej optaty (art. 49 ustawy). a Podkreslio nalezy, Ze zasada pobierania jednej optaty egzekucyjne] pm ez komornika od prowadzenia egzekucji éwiadczefi pienieznych a nie op“ ' a egzekucyjnych od poszczegolnych czynnosci egzekucyjnych, utrzymana W new zostata po zmianach ustawy dokonanych ustawa nowelizujacq, jqgra Weszja w zycie z dniem 1 stycznia 2002 r. Zasada ta ulegta zreszta wzmocnieniu, skoroi w art. 45 ust. 2 ustawy (wersji obowiazujapej od dnia 1 stycznia 2002 r.) mowa jest o pobraniu optaty egzekucyjne] ,,za dokonana egzekucje swiadczefi pieniQ2nyg|ff wwysokosci 15% wartosci egzekwowanego roszczenia. W stosunku do stamj prawnego sprzed 1 stycznia 2002 r. istotna zmianq byto jednak to, Ze w zakresie; egzekucji swiadczefi pienieznych ustawa nowelizujaca praktycznie uniezaleznita wszczecie egzekucji od uiszczenia czesci optaty stosunkowej przez wierzycieta; iprzyznata komornikowi jedynie prawo zqdania zaptaty niewielkiej czesci catej naleznej optaty stosunkowej (art. 45 ust. 5 i 7 ustawy w nowym btzmieniuj. Praktycznie cata optata egzekucyjna jest obecnie sciagana od dtuinika w razie skutecznego przeprowadzenia egzekucji (art. 45 ust. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy pd zmianach obowiazujacych od 1 stycznia 2002 r.). W dalszej kolejnosci wskazaé nalezy, Ze elementem stosunkow prawnych zachodzacych w toku egzekucji (wykonania zabezpieczenia) pomiedzy wierzycieiem i komornikiem jako organem egzekucyjnym z jednej stront’. a komornikiem (takze jako organem egzekucyjnym) i dtuznikiem z ctrugiej stromt. jest zagadnienie ponoszenia kosztow zwiqzanych z dokonywaniem czynnoéfii egzekucyjnych. Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 1 ustawy (przepis ten nie W zmieniony ustawa nowelizujaca) komornikowi nalezy sie zwrot wydatkéw gotowkowych poniesionych toku egzekucji, na pokrycie ktorych zgodnie z art. 45 ustawy (rowniez ten przepis nie ulegt zmianie) moze zqdao on zaliczki od str0nY= ktora wniosta o dokonanie czynnosci. W mysl natomiast art. 43 ustawy (przepisier takie nie ulegt zmianie) za prowadzenie egzekucji i inne czynnosci wymienionf w ustawie komornik pobiera optaty egzekucyjne. Ograniczajac dalsze rozwaiaflii do optat egzekucyjnych stwierdzié naleZy, 2e W swietie przepisow ustawy OW“ egzekucyjna pobierana przez komornika jest naleznoscia przymusowa, okresloni 4 1.. 'I część uiszczaną przy wszczęciu egzekucji i częśc ściąganą następnie Od dłużnik _ nie ma wpływu na całkowitą Wysokość: tej opłaty (art. 49 ustawy), a Podkreślic należy, że zasada pobierania jednej opłaty egzekucyjne] prz ez' komornika od prowadzenia egzekucji świadczeń pieniężnych 3 nie Üpłt ' a egzekucyjnych od poszczególnych czynności egzekucyjnych, utrzymana W pełny została po zmianach ustawy dokonanych ustawą nowelizującą, która weszła W życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Zasada ta uległa zresztą wzmocnieniu, skürć; W art. 45 ust. 2 ustawy (Wersji obowiązującej od dnia 1 stycznia 2002 r.) müwa íesy o pobraniu opłaty egzekucyjne] ,,za dokonaną egzekucję świadczeń pieniężnyw Wwysokości 15% wartości egzekwowanego roszczenia. W stosunku do gramj prawnego sprzed 1 stycznia 2002 r. istotną zmianą było jednak to, że W zakresie; egzekucji świadczeń pieniężnych ustawa nowelizująca praktycznie uniezależniła' wszczęcie egzekucji od uiszczenia części opłaty stosunkowej przez wierzyciela: iprzyznała komornikowi jedynie prawo żądania zapłaty niewielkiej części całej należnej opłaty stosunkowej (art. 45 ust. 5 i 7 ustawy W nowym brzmieniu); Praktycznie cała opłata egzekucyjne jest obecnie ściągana od dłużnika W razie; skutecznego przeprowadzenia egzekucji (art. 45 ust. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy po zmianach obowiązujących od 1 stycznia 2002 r.). ` W dalszej kolejności wskazać: należy, że elementem stosunków prawnych zachodzących W toku egzekucji (wykonania zabezpieczenia) pomiędzy wierzycielem i komornikiem jako organem egzekucyjnym z jednej strony. a komornikiem (także jako organem egzekucyjnym) i dłużnikiem z drugiej stroníir jest zagadnienie ponoszenia kosztów związanych z dokonywaniem czynnüśßi egzekucyjnych. Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 1 ustawy (przepis ten nie hifi zmieniony ustawą nowelizującą) komornikowi należy się zwrot wydatków gotówkowych poniesionych toku egzekucji, na pokrycie których zgodnie z art. AU ustawy (również ten przepis nie uległ zmianie) może żądać on zaliczki od stronifl która wniosła o dokonanie czynności. W myśl natomiast art. 43 ustawy (przepiāifii także nie uległ zmianie) za prowadzenie egzekucji i inne czynności wymienieni W ustawie komornik pobiera opłaty egzekucyjne. Ograniczając dalsze rożważāflli do opłat egzekucyjnych stwierdzic należy, że W świetle przepisów ustawy üliłřiti egzekucyjne pobierana przez komornika jest należnością przymusową, określont
--- STRONA 5 ---
5 co do Wysokosci, sposobu ustaiania i pobierania przez normy ustawy, ktore maja bez watpienia charakter przepisow publicznoprawnych. Ustawa takze okresla podmioty zobowiazane do uregulowania optat egzekucyjnych, jak rowniez sankcje ztytutu ich nieuregulowania (por. art. 45 ust. 7 i 8 ustawy w brzmieniu obecnym oraz art. 45 ust. 4 i 5 ustawy w brzmieniu obowiajzujacym przed dniem 1 stycznia 2002 r.) oraz tryb ich reaiizacji (zob. art. 59 ust. 1 ustawy; przepis ten nie zostat zmieniony ustawa nowetizujaca). Podkreslenia wymaga okoiicznosé, 2e optaty egzekucyjne sq jedynie pobierane przez komornika, lecz z tytutu dokonywanych czynnosci egzekucyjnych komornik nie staje sie wierzycieiem uczestnikow postepowania egzekucyjnego (postepowania o wykonanie zabezpieczenia). Wskazuje to na okoiicznosé, ze optata egzekucyjna jest , wbrew odmiennemu pogiadowi skarzacego, naleznosciq o charakterze publicznoprawnym, stanowiaca rodzaj daniny pubticznej. Niczego nie zmienia tu okolicznosé, ze pizychody z optat egzekucyjnych zgodnie z art. 35 ustawy (ustawa nowelizujqca nie wprowadzita do niego zmian) przeznaczone sa na pokrywanie kosztow dziatainosci egzekucyjnej komornika, a nadto na jego dochod z tytutu prowadzonej dziatatnosci (art. 3 a ustawy w nowym brzmieniu; pOp|2€dI‘|iO zgodnie z art. 61 i 62 ustawy w brzmieniu obowiazujacym pized dniem 1 stycznia 2002 r. przychody z optat byty przeznaczone m.in. na wynagrodzenie komomtka). Przeznaczenie srodkow zuzyskanych optat egzekucyjnych nie moze byé uznane za rozstrzygajace dia oceny charakteru prawnego tych optat, gdyz stanowi ono jedynie wyraz woli ustawodawcy co do rozdysponowania tych srodkow (przeznaczenie srodkow 2 optat wynika bowiem z ustawy), a ponadto zaznaczyé nalezy, 2e zgodnie z art. 59 ust. 4 ustawy (przepis ten nie ulegt zmianie) i tak czesé przychodow ze stosunkowych opiat egzekucyjnych stanowi dochod budzetu pafistwa. Decydujace die ustaienia charakteru optat egzekucyjnych jest to, Ze sa one uiszczane tytutem Drowadzenia egzekucji (wykonania zabezpieczenia), a wiec tytutem reaiizacji zadart Publicznych pafistwa, postugujacego sie w tym wypadku komornikiem dziatajacym Jako funkcjonariusz pubticzny w roii organu egzekucyjnego. Przyjecie, ze optata egzekucyjna stanowi rodzaj daniny publicznej, ktorej ustalenie, wysokosé oraz Silosob reaiizacji okresiaja normy publicznoprawne, prowadzi do wniosku, 29 FE'>Wnie2 uprawnienie komornika jako organu egzekucyjnego do Zadania Q00 f 1 x \..'' 5 co do Wysokosci, sposobu ustaiania i pobierania przez normy ustawy, ktore maja bez watpienia charakter przepisow publicznoprawnych. Ustawa takze okresla podmioty zobowiazane do uregulowania optat egzekucyjnych, jak rowniez sankcje ztytutu ich nieuregulowania (por. art. 45 ust. 7 i 8 ustawy w brzmieniu obecnym oraz art. 45 ust. 4 i 5 ustawy w brzmieniu obowiajzujacym przed dniem 1 stycznia 2002 r.) oraz tryb ich reaiizacji (zob. art. 59 ust. 1 ustawy; przepis ten nie zostat zmieniony ustawa nowetizujaca). Podkreslenia wymaga okoiicznosé, 2e optaty egzekucyjne sq jedynie pobierane przez komornika, lecz z tytutu dokonywanych czynnosci egzekucyjnych komornik nie staje sie wierzycieiem uczestnikow postepowania egzekucyjnego (postepowania o wykonanie zabezpieczenia). Wskazuje to na okoiicznosé, ze optata egzekucyjna jest , wbrew odmiennemu pogiadowi skarzacego, naleznosciq o charakterze publicznoprawnym, stanowiaca rodzaj daniny pubticznej. Niczego nie zmienia tu okolicznosé, ze pizychody z optat egzekucyjnych zgodnie z art. 35 ustawy (ustawa nowelizujqca nie wprowadzita do niego zmian) przeznaczone sa na pokrywanie kosztow dziatainosci egzekucyjnej komornika, a nadto na jego dochod z tytutu prowadzonej dziatatnosci (art. 3 a ustawy w nowym brzmieniu; pOp|2€dI‘|iO zgodnie z art. 61 i 62 ustawy w brzmieniu obowiazujacym pized dniem 1 stycznia 2002 r. przychody z optat byty przeznaczone m.in. na wynagrodzenie komomtka). Przeznaczenie srodkow zuzyskanych optat egzekucyjnych nie moze byé uznane za rozstrzygajace dia oceny charakteru prawnego tych optat, gdyz stanowi ono jedynie wyraz woli ustawodawcy co do rozdysponowania tych srodkow (przeznaczenie srodkow 2 optat wynika bowiem z ustawy), a ponadto zaznaczyé nalezy, 2e zgodnie z art. 59 ust. 4 ustawy (przepis ten nie ulegt zmianie) i tak czesé przychodow ze stosunkowych opiat egzekucyjnych stanowi dochod budzetu pafistwa. Decydujace die ustaienia charakteru optat egzekucyjnych jest to, Ze sa one uiszczane tytutem Drowadzenia egzekucji (wykonania zabezpieczenia), a wiec tytutem reaiizacji zadart Publicznych pafistwa, postugujacego sie w tym wypadku komornikiem dziatajacym Jako funkcjonariusz pubticzny w roii organu egzekucyjnego. Przyjecie, ze optata egzekucyjna stanowi rodzaj daniny publicznej, ktorej ustalenie, wysokosé oraz Silosob reaiizacji okresiaja normy publicznoprawne, prowadzi do wniosku, 29 FE'>Wnie2 uprawnienie komornika jako organu egzekucyjnego do Zadania Q00 f 1 x \..'' 5 J r co do wysokości, sposobu ustalania i pobierania przez normy ustawy, które mają bez wątpienia charakter przepisów publicznoprawnych. Ustawa także określa podmioty zobowiązane do uregulowania opłat egzekucyjnych, jak również sankcje ztytułu ich nieuregulowania (por. art. 45 ust. 7 i 8 ustawy W brzmieniu obecnym oraz an. 45 ust. 4 i 5 ustawy W brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 r.) oraz tryb ich realizacji (zob. art. 59 ust. 1 ustawy; przepis ten nie został zmieniony ustawą nowelizującą). Podkreślenia wymaga okoliczność, że opłaty egzekucyjne są jedynie pobierane przez komornika, lecz z tytułu dokonywanych czynności egzekucyjnych komornik nie staje się Wierzycielem uczestników postępowania egzekucyjnego (postępowania o wykonanie zabezpieczenia). Wskazuje to na okoliczność, że opłata egzekucyjne jest , Wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego, należnością o charakterze publicznoprawnym, stanowiącą rodzaj daniny publicznej. Niczego nie zmienia tu okoliczność, że przychody z opłat egzekucyjnych zgodnie z art. 35 ustawy (ustawa nowelizująca nie wprowadziła do niego zmian) przeznaczone są na pokrywania kosztów działalności egzekucyjnej komornika, a nadto na jego dochód z tytułu prowadzonej działalności (art. 3 a ustawy W nowym brzmieniu; poprzednio zgodnie z art. 81 i 62 ustawy W brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 r. przychody z opłat były przeznaczone m.in. na wynagrodzenie komomika). Przeznaczenie środków zuzyskanych opłat egzekucyjnych nie może być uznane za rozstrzygające dla oceny charakteru prawnego tych opłat, gdyż stanowi ono jedynie wyraz woli usiawodawcy co do rozdysponowania tych środków (przeznaczenie środków z opłat wynika bowiem z ustawy), a ponadto zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 59 ust. 4 ustawy (przepis ten nie uległ zmianie) i tak część przychodów ze stosunkowych opłat egzekucyjnych stanowi dochód budżetu państwa. Decydujące dla ustalenia charakteru opłat egzekucyjnych jest to, że są one uiszczane tytułem Dfüwadzenia egzekucji (wykonania zabezpieczenia), a Więc tytułem realizacji zadań Publicznych państwa, posługującego się W tym wypadku komornikiem działającym Jako funkcjonariusz publiczny W roli organu egzekucyjnego. Przyjęcie, że opłata Egzekucyjna stanowi rodzaj daniny publicznej, której ustalenie, wysokość oraz Süosób realizacji określają normy publicznoprawne, prowadzi do wniosku, że füwnież uprawnienie komornika jako organu egzekucyjnego do żądania Z-_-- .2_"łrÜ
--- STRONA 6 ---
6 uiszczenia takiej optaty ma charakter pubiicznoprawny 1 podiega realizaqi za pomoca wtasciwych srodkow przewidzianych dla tego rodzaju uprawnieft Na marginesie zaznaczyé nalezy, ze optaty egzekufiyjne uregulowane wustawie wykazuja bez watpienia pewne podobiefistwo do optat sqdowych, uiszczanych w postepowaniu rozpoznawczym oraz sajdowym DOStQpOwan]u egzekucyjnym zgodnie z ustawa z dnia 13 czeiwca 1967 r. o kosztach sadowych w sprawach cyvvilnych (tekst jednolityz Dz. U. z 2002 r., 9, poz. 88, dale] "ustawa okosztach") oraz wydanymi na jej podstawie przepisami WykQnawCzYmi_ Obie kategorie optat uiszczane sq bowiem na rzecz okreslo nego organu postepowania (optaty sadowe na rzecz sadu, optaty egzekucyjne na rzecz komornika jako organu postepowania egzekucyjnego) z tytutu dziatatnosci tego organu zmierzajacej do osiagniecia celu danego postepowania (postepowania rozpoznawozego albo pewnydh elementow postepowania egzekucyjnego przed sajdem oraz postepowania egzekucyjnego przed komornikiem). tch wysokosé, sposob ustalenia, pobierania oraz sankcje z racji ich nieuregulowania regulujq pizepisy bezwzglednie obowiazujace o charakterze publicznoprawnym. W zwiazku 2 tym wypada podkreslié, ze w titeraturze sitnie reprezentowany jest poglad 0 publicznoprawnym charakterze naleinosci z tytutu kosztow sadowych (a Wi¢< rowniez sktadajacych sie na nie optat sadowych), jak rowniez o pubiicznoprawnyn charakterze prawa Skarbu Parfistwa do zadania ich uiszczenia przez zobowia,zan' do tego podmiot. Prawo to wynika bowiem ze stosunku pubiicznoprawneg taczacego sad jako organ postepowania z podmiotem zobowiazanym d uregulowania kosztow (optaty). Z racji podobieristwa funkcji optat sadowych oraz funkcji optat egzekucyjmt‘ pmyjaé nalezy, Ze podobne stanowisko jest uzasadnione w pizypadku OP" egzekucyjnych i prawa komornika do Zadania ich zaptaty. Ustawa wprowadzita istotne zmiany w zakresie regutacji statusu komoffi oraz finansowania egzekucji komorniczej. Doso stwierdzio, ze komOF0i\< F rzadami rozporzadzenia Ministra Sprawiedtiwosci 2 31 grudnia 1959 o komornikach (Dz. U. z 1961 r., Nr 13, poz. 66 ze zm.), ktore obowiqzyvvato czasu wejscia w zycie ustawy, byt pracownikiem partstwowym powotanym 6 uiszczenia takiej optaty ma charakter pubiicznoprawny 1 podiega realizaqi za pomoca wtasciwych srodkow przewidzianych dla tego rodzaju uprawnieft Na marginesie zaznaczyé nalezy, ze optaty egzekufiyjne uregulowane wustawie wykazuja bez watpienia pewne podobiefistwo do optat sqdowych, uiszczanych w postepowaniu rozpoznawczym oraz sajdowym DOStQpOwan]u egzekucyjnym zgodnie z ustawa z dnia 13 czeiwca 1967 r. o kosztach sadowych w sprawach cyvvilnych (tekst jednolityz Dz. U. z 2002 r., 9, poz. 88, dale] "ustawa okosztach") oraz wydanymi na jej podstawie przepisami WykQnawCzYmi_ Obie kategorie optat uiszczane sq bowiem na rzecz okreslo nego organu postepowania (optaty sadowe na rzecz sadu, optaty egzekucyjne na rzecz komornika jako organu postepowania egzekucyjnego) z tytutu dziatatnosci tego organu zmierzajacej do osiagniecia celu danego postepowania (postepowania rozpoznawozego albo pewnydh elementow postepowania egzekucyjnego przed sajdem oraz postepowania egzekucyjnego przed komornikiem). tch wysokosé, sposob ustalenia, pobierania oraz sankcje z racji ich nieuregulowania regulujq pizepisy bezwzglednie obowiazujace o charakterze publicznoprawnym. W zwiazku 2 tym wypada podkreslié, ze w titeraturze sitnie reprezentowany jest poglad 0 publicznoprawnym charakterze naleinosci z tytutu kosztow sadowych (a Wi¢< rowniez sktadajacych sie na nie optat sadowych), jak rowniez o pubiicznoprawnyn charakterze prawa Skarbu Parfistwa do zadania ich uiszczenia przez zobowia,zan' do tego podmiot. Prawo to wynika bowiem ze stosunku pubiicznoprawneg taczacego sad jako organ postepowania z podmiotem zobowiazanym d uregulowania kosztow (optaty). Z racji podobieristwa funkcji optat sadowych oraz funkcji optat egzekucyjmt‘ pmyjaé nalezy, Ze podobne stanowisko jest uzasadnione w pizypadku OP" egzekucyjnych i prawa komornika do Zadania ich zaptaty. Ustawa wprowadzita istotne zmiany w zakresie regutacji statusu komoffi oraz finansowania egzekucji komorniczej. Doso stwierdzio, ze komOF0i\< F rzadami rozporzadzenia Ministra Sprawiedtiwosci 2 31 grudnia 1959 o komornikach (Dz. U. z 1961 r., Nr 13, poz. 66 ze zm.), ktore obowiqzyvvato czasu wejscia w zycie ustawy, byt pracownikiem partstwowym powotanym ____- Ei UÍSZCZBUÍ3 ÍBKÍBÍ Üßičliy ma charakter publicznoprawny i püdlüga rgajjzacji za pomocą właściwych środków przewidzianych dla tego rodzaju uprawniery Na marginesie zaznaczyć należy, że opłaty egzekucyjne uregulowane wustawie wykazują bez wątpienia pewne podobieństwo do opłat sądowych' uiszczanych W postępowaniu rozpoznawczym oraz sądowym postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z ustawą z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych W sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., 9, poz. 88, dalej ,,ustawa okosztach") oraz wydanymi na jej podstawie przepisami Wyl<@nawc¿¬¿m¿_ Obie kategorie opłat uiszczane są bowiem na rzecz określonego organu postępowania (opłaty sądowe na rzecz sądu, opłaty egzekucyjne na rzecz komornika jako organu postępowania egzekucyjnego) z tytułu działalności tego organu zmierzającej do osiągnięcia celu danego postępowania (postępowania rozpoznawczego albo pewnych elementów postępowania egzekucyjnego przed sądem oraz postępowania egzekucyjnego przed komornikiem). lch wysokość, sposób ustalenia, pobierania oraz sankcje z racji ich nieuregulowania regulują przepisy bezwzględnie obowiązujące o charakterze publicznoprawnym. W związku z tym Wypada podkreślić, że w literaturze silnie reprezentowany jest pogląd o publicznoprawnym charakterze należności z tytułu kosztów sądowych (a więt również składających się na nie opłat sądowych), jak również o publicznoprawnyrr charakterze prawa Skarbu Państwa do żądania ich uiszczenia przez zobowiązań' do tego podmiot. Prawo to wynika bowiem ze stosunku publicznoprawneêł łączącego sąd jako organ postępowania z podmiotem zabawiązanyrn Ü uregulowania kosztów (opłaty). Z racji podobieństwa funkcji opłat sądowych oraz funkcji opłat egzekucyifti" przyjąć należy, że podobne stanowisko jest uzasadnione w pmypadku UD' egzekucyjnych i prawa komornika do żądania ich zapłaty. Ustawa wprowadziła istotne zmiany W zakresie regulacji statusu komütfl rnik F 1960 oraz finansowania egzekucji komorniczej. Dość stwierdzić, że komo rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 grudnia o komornikach (Dz. U. z 1961 r., Nr 13, poz. 66 ze zm.), które obowiązywfitü czasu wejścia W życie ustawy, był pracownikiem państwowym powołanym
--- STRONA 7 ---
¢;F 1: "t§ _I .‘ 3 1 J 1. U 1 i I u 1.. z J 7 | ._, F ; . ' 0 ‘.1 .<5 r;¥'¢?T.‘!IR 1 YV‘ ‘ H )3! petnienia czyrmosci egzekucyjnych i innych wskazanych w ustawie. Pod rzadami ustawy status komornika ulegat zmianie najpierw bedac funkcjonariuszem pubticznym pozostawat nadat pracownikiem wtasciwego sqdu rejonowego, 3 wwyniku zmian ustawodawczych (ustawy nowelizujqoej) zachowat status funkcjonariusza pubiicznego, ate wykonuje swoje czynnosci na wtasny rachunek (art. 3a ustawy). Rozwoj reguiacji statusu komornika nie zmienii jednak tego, co pomija skarzqcy, Ze komornik jest organem postepowania egzekucyjnego, a przez to rowniez organem wtadzy pubiicznej. Komornik nigdy nie byt i nie jest strona postepowania egzekucyjnego. Komornika i stron postepowania egzekucyjnego (wierzycieia i dtuznika), jak juz wskazano, nie taczyt i nie ta_czy zaden stosunek 0 charakterze prywatnoprawnym, lecz stosunek o charakterze pubiicznoprawnym. Komornik dziatat i nadai dziata wytqcznie w imieniu partstwa, ktorego zadaniem jest zapewnienie wykonania wyrokow sadowych. Reasumujac, niepodobna podzietié przytoczonego stanowiska skarzacego, 2e z istoty wprowadzonych ustawa nowelizujaca zmian dotyczacych charakteru optaty egzekucyjnej oraz statusu komornika wynika, 2e z dniem 1 stycznia 2002 r. ustat obowiazek komornikow odprowadzenia do budzetu Skarbu Panstwa kwoty 20% optaty stosunkowej, i to tak2e w sprawach wszczetych przed tym dniem. Rozstrzygniecie tej kwestii wymaga wyktadni przepisow intertemporainych wobec zmiany stanu prawnego w tym ptzedmiocie dokonanej przez ustawe o komornikach oraz ustawe nowelizujapa. Sady nizszych instancji nie ustality, w jakich sprawach t jakie optaty pobrai komornik, od ktorych odprowadzit do budzetu Skarbu Paristwa dochodzona pozwem kwote. W szczegolnosci dat wszczecia egzekucji oraz rodzaju egzekwowanych swiadczeri. Brak tych ustalerfi ,uniemo2|iwia Sadowi Najwyzszemu zajecie stanowiska w kwestii, czy kwota ta stanowi nienalezne swiadczenie, i daiej, czy podiega zwrotowi na podstawie przepisow o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sad Najwyzszy na koniec jedynie zauwaza, 2e powotywane w art. 104 ustawy o komornikach oraz w art. 8 ust. 1 ustawy zmieniajacej ,,pt2episy dotychczasowe" oraz ,,wejscie w zycie ustawy" winny byé odnoszone do wtasciwego sobie tta normatyvvnego. Dta pietwszego z powotanych artykutow I r J1‘ 1 ;‘__._ .7 ..: 1 K 7*." ”5;?._' 2K FF. J: ‘ 1 .=.'~'..;‘,i t 4:. 1‘. r R F "1 1; ¢;F 1: "t§ _I .‘ 3 1 J 1. U 1 i I u 1.. z J 7 | ._, F ; . ' 0 ‘.1 .<5 r;¥'¢?T.‘!IR 1 YV‘ ‘ H )3! petnienia czyrmosci egzekucyjnych i innych wskazanych w ustawie. Pod rzadami ustawy status komornika ulegat zmianie najpierw bedac funkcjonariuszem pubticznym pozostawat nadat pracownikiem wtasciwego sqdu rejonowego, 3 wwyniku zmian ustawodawczych (ustawy nowelizujqoej) zachowat status funkcjonariusza pubiicznego, ate wykonuje swoje czynnosci na wtasny rachunek (art. 3a ustawy). Rozwoj reguiacji statusu komornika nie zmienii jednak tego, co pomija skarzqcy, Ze komornik jest organem postepowania egzekucyjnego, a przez to rowniez organem wtadzy pubiicznej. Komornik nigdy nie byt i nie jest strona postepowania egzekucyjnego. Komornika i stron postepowania egzekucyjnego (wierzycieia i dtuznika), jak juz wskazano, nie taczyt i nie ta_czy zaden stosunek 0 charakterze prywatnoprawnym, lecz stosunek o charakterze pubiicznoprawnym. Komornik dziatat i nadai dziata wytqcznie w imieniu partstwa, ktorego zadaniem jest zapewnienie wykonania wyrokow sadowych. Reasumujac, niepodobna podzietié przytoczonego stanowiska skarzacego, 2e z istoty wprowadzonych ustawa nowelizujaca zmian dotyczacych charakteru optaty egzekucyjnej oraz statusu komornika wynika, 2e z dniem 1 stycznia 2002 r. ustat obowiazek komornikow odprowadzenia do budzetu Skarbu Panstwa kwoty 20% optaty stosunkowej, i to tak2e w sprawach wszczetych przed tym dniem. Rozstrzygniecie tej kwestii wymaga wyktadni przepisow intertemporainych wobec zmiany stanu prawnego w tym ptzedmiocie dokonanej przez ustawe o komornikach oraz ustawe nowelizujapa. Sady nizszych instancji nie ustality, w jakich sprawach t jakie optaty pobrai komornik, od ktorych odprowadzit do budzetu Skarbu Paristwa dochodzona pozwem kwote. W szczegolnosci dat wszczecia egzekucji oraz rodzaju egzekwowanych swiadczeri. Brak tych ustalerfi ,uniemo2|iwia Sadowi Najwyzszemu zajecie stanowiska w kwestii, czy kwota ta stanowi nienalezne swiadczenie, i daiej, czy podiega zwrotowi na podstawie przepisow o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sad Najwyzszy na koniec jedynie zauwaza, 2e powotywane w art. 104 ustawy o komornikach oraz w art. 8 ust. 1 ustawy zmieniajacej ,,pt2episy dotychczasowe" oraz ,,wejscie w zycie ustawy" winny byé odnoszone do wtasciwego sobie tta normatyvvnego. Dta pietwszego z powotanych artykutow I r J1‘ 1 ;‘__._ .7 ..: 1 K 7*." ”5;?._' 2K FF. J: ‘ 1 .=.'~'..;‘,i t 4:. 1‘. r R F "1 1; , _ 1_1._, .. 1- ;__ fł __ ;ll Ê " -. F' U - _': I Ę Z _ 'T ' sr 'Í H' 1:. 1' 'I I. 5|' i. Ł: "'-`-'E 'IZ '| .l' .¬' 'Í __ 1 1 J '- "_1 wnym. a działa wyłącznie W imieni ' 'ft pełnienia czynności egzekucyjnych l innych W k s azanych w ustawie. Pod rządami Ustawy status komornika ulegał zmianie - najpiennr będąc funkcjonariuszom if' publicznym pozostawał nadal pracownikie m właściwego sądu rejonowego, 3 Wwyniku zmian ustawodawczych (ustaw y nowelizującej) zachował status funkcjonariusza publicznego, ale wykonuje swo' je czynności na własny rachunek '- (art. 3a ustawy). Rozwój regulacji statusu kom ornika nie zmienił jednak t pomija skarżący, że k ` ` ego, co omornrk jest organem o t p s ępowania egzekucyjnego, a przez ie również organem władzy publicznej Komo ' .- _ rnik nigdy nie był i nie jest stroną postępowania egzekucyjnego. Komornika i t 4 . sron postępowania egzeku ¿ (wierzyciela i dłużnik ` ` ' cyjnego a), jak juz wskazano, nie łączył i nie łączy żaden sto _ o charakterze prywatn sunek oprawnym, lecz stosunek rr _.l .' o charakterze publicznopra _ Komornik działałi nad l ' ` u panstwa, którego zadaniem jest zapewnienie wykonania wyroków sądowych. Reasumując, niepodobna podzielić przytoczonego stanowiska skarżącego, że z istoty wprowadzonych ustawą nowelizującą zmian dotyczących charakteru opłaty egzekucyjnej oraz statusu komornika wynika, że z dniem 1 stycznia 2002 r. ustał obowiązek komorników od prowadzenia do budżetu Skarbu Panstwa kwoty 20% opłaty stosunkowej i to t k' _ a ze W sprawach wszczętych przed tym dniem. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga wykładni przepisów intertemporalnych wobec zmiany stanu prawnego W tym rz d p e miocie dokonanej przez ustawę o komornikach oraz ustawę nowelizującą. Sądy niższych instancji nie ustaliły, w jakich sprawach i jakie opłaty pobrał komornik, od których odprowadził do bud' zetu Skarbu Państwa dochodzoną pozwem kwotę. W szczególności dat wszczęcia egzekucji oraz rodzaju egzekwowanych świadczeń. Brak tych ustale' ` n ,uniemożliwia Sądowi Najwyższemu zajęcie stanowiska W kwestii, czy kwota ta stan ` ` owr nrenależne świadczenie, i dalej, czy podlega zwrotowi na podstawie przepisów b o ezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd Najwyższy na koniec jedynie zauważa, że powolywane W art. 104 ustawy o komornikach oraz W art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej ,,przepisy dotychczasowe" oraz ,,wejście W życie ustawy” winny być odnoszone do właściwego sobie tła normatywnego_ Dla pierwsze o g z powołanych artykułów íł/l ;__ _i"l 'ł l _-'ni'-.Z ż l'- -r --.' ..- I I '- _' I _ _ __ , r' '_ Ÿ'r_ I 1 __ _ I' -. _ Ę* :_ _.n I.-__ ' "|-_ ._ -'I :'- . "- . -`-*1 Ĺ " *-1 ,, _ .r.-`_ ._ Í. ,'_ - -' 1 at” :r-.' ` 'I ._ 7.:-_ |I¿L. Ja _ -_ . ._|- _. ._ '_ _ I '.__:_| 1' ' ..¦| ' 1.* Ê '| 5 ir Ê' .ii _ '-1.' .`- -;' .|_'. il' _ 5' _ - -_'¬=¬.¬;r.-."_.,='.*'¬. =_fif.""".=..I_2|'. ¬¬-u-_-nl.' I'-''H _;:""'-' .-¬'
--- STRONA 8 ---
8 DfZeDiS8mi tymi beda bowiem ptzepisy rozporzadzenia Ministra 3 DF3Wied|;Wo z dnia 24 czerwca 1991 roku w sprawie taksy za czynnosci k0m0rnik éct OW U N I’ 62. D0Z 264). Natomiast dia art. 8 ust. 1 ustawy zmieniajacej prz “ ePi$y usta WV o komornikach w brzmieniu obowiazujacym przed 1 stycznia 2002 rgku rowniez art. 104 ustawy 0 komornikach w brzmieniu sprzed zm' W I W I871. ,, 9" ' . _ ustawy" w przypadku art. 104 ustawy Oznacza ustawe O k tsciewzyci _ omornikach winterpretacji art. 8 ust 1 ustawy zmieniaj ' ' ’ Za qcej — te wtasnie ustawe zmienia‘ I610:.1. Z it/Ch przyczyn Sad Najwyzszy orzekt, jak w wyroku T‘ta orygiitriic iv/It§'.ti\:c gmdpigy /It 1/:30 1'11}: EBA CYVWLNA Stzwrszy it1Spl]‘_T .a_dowy VVYDZIAK ti _ Mczryla C '_j.’owsrea: I tym e é JZ 3 8 DfZeDiS8mi tymi beda bowiem ptzepisy rozporzadzenia Ministra 3 DF3Wied|;Wo z dnia 24 czerwca 1991 roku w sprawie taksy za czynnosci k0m0rnik éct OW U N I’ 62. D0Z 264). Natomiast dia art. 8 ust. 1 ustawy zmieniajacej prz “ ePi$y usta WV o komornikach w brzmieniu obowiazujacym przed 1 stycznia 2002 rgku rowniez art. 104 ustawy 0 komornikach w brzmieniu sprzed zm' W I W I871. ,, 9" ' . _ ustawy" w przypadku art. 104 ustawy Oznacza ustawe O k tsciewzyci _ omornikach winterpretacji art. 8 ust 1 ustawy zmieniaj ' ' ’ Za qcej — te wtasnie ustawe zmienia‘ I610:.1. Z it/Ch przyczyn Sad Najwyzszy orzekt, jak w wyroku T‘ta orygiitriic iv/It§'.ti\:c gmdpigy /It 1/:30 1'11}: EBA CYVWLNA Stzwrszy it1Spl]‘_T .a_dowy VVYDZIAK ti _ Mczryla C '_j.’owsrea: I tym e é JZ 3 8 przepisami tymi będą bowiem przepisy rozporządzenia l\/lrnrstra Sprawiedliwaścř (Ü2_U_ N, 52_ p0z_ 254)_ Natomiast dla art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej ~ przepisy Ustawy Z (jaja 24 aaamea 1991 roku W sprawie taksy za czynności komorników Ü kümarnjkaah W brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 rokU_ W tym również art. 104 ustawy o komornikach W brzmieniu sprzed zmian. _,Wejście W życie . Zaś W interpretacji art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej ~ tę właśnie ustawę zmieniajaaą ustawy" W przypadku art. 104 ustawy oznacza ustawę o komornikarzh Z (ych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak W wyroku. nr. .-..-..~«;..=_.re 1.-..›lrn‹.:i'..'=r rnrrirßißi' H J Z ."'..'-r :filii iii*--'15' :_-';.Ąn NAJWYŻSZY .¿_¬_t__,.__,_,„__.„. .nd-HW? lZE}A CYVWLNA WYDZIAŁ li / i"łfi'.:1r'1-'¿rr. C' `-Í-"fiw5"“I _flf li Ê»
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Łodawyrokiern z dnia 8 sierpnia 2008 r. zmienił ten Wyrok#II CSK 60/O9 O D P I S I#art. 410 § 2 k.c.#art. 59 ust. 4 ustawy#art. 411 pkt1 k.c.#art. 3983 k.p.c.#art. 51 ustawy#art. 45 ust. 1 ustawy#art. 59 ust. 1 ustawy#art. 49 ustawy#art. 45 ust. 2 ustawy#art. 45 ust.#art. 39 ust. 1 ustawy#art. 45 ustawy#art. 43 ustawy#art. 35 ustawy#art. 3a ustawy#art. 104 ustawy#art. 8 ust. 1 ustawy#art. 8 ust