Wyrok II CSK 269/07

--- STRONA 1 --- Sygn. 81¢ III c 1324109 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKEEJ ‘ Dnia 15 listopada 2010 r. Sqd Okrqgowy W Warszawie, HI W)/dzia1Cywilny W nastopujapym Skiadzlei ' Na podstawie ustawy 2 dnia 6.99.2001 r. 0 dostepie V do informacii publisznei D2. U. H2 poz. 1198 2 péén. zm. '  .  . ' przekazano informacje |3Ubiic2na1 w forrnie Przewodiiiozqoy. SSR del. Agmeszka Rafaiko Protokolant. Marta Krygler dokumemu ‘uh W fame pmmmmi po rozpoznaniu W dniu 15 listopada 2010 r. na rozprawie, w Warszawie ..... ...... Em: | nazw|sPo wnl dawn sprawy z powodztwa J.J. _ Lb " . L przcoiwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Ccntralny Zarzqd Slu2l3§_’_ 0 Hd[35 wnioskodawcy 1. Powodztwo oddaia. V 2. Nie obciagza powoda kosztami postqpowania strony przeciwnej. 3. Koszty sqdowe, od uiszczenia ktorych powod zostai zwolniony przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Uzasadnienie . Pozwem 2 dnia 19 listopada 2009 r. (data prezentaty) J.J. wniosi 0 zasqdzenie na jego rzecz od Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Centralny Zarzqd Siuiby Wiagziennej kwoty 120.000,00 2% tytuiern zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych z art. 24 k.c., naruszenio art.8 ust.1 i art. Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci, W zwiqzku z pobytem powoda W Areszoie Sledczym W P., Zakiadzie Karnym W L., Areszcie $ledczym W B., W ktérych to jednostkach penitenojarnyoh nie zapewniono mu Wiaéoiwyoh Warunkow socjalnych i bytowych, wla§ciWej opieki medycznej, dostqpu do ciepiej Wody, zajegé kulturalno  osiwiatowych, jak rowniei osadzono powoda W przeiudnionych celaoh (k. 2 pozeW).' W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Paiistwa reprezentowany przez Centralny Zarzqd Séuiby Wiqziennej W W. zastcgpowany przez Prokuratorio Generalnz; Skarbu Pafistwa Wniosi 0 oddalenie powédztwa W oaioéoi oraz zasqdzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa kosztow postqgpowania Wediug norm przepisanych. Jednoczeénio podniosi zarzut przedawnienia roszozenia za okres przecl 31 paidziernika 2009 r. (k. 22). Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: J.J . przebywai W nastopuj ace)/ch jednostkaoh penitencjarnych: 1. W Areszcie $iedozym W P. W okresie od 18 do 25 kwietnia 2008 r. oraz od 17 ozerwca 2008 r. do 25 Wrzeénia 2009 r.; 2. W Zakiadzie Iflarnym W L. W okresie od 26 kwietnia do 16 czerwca 2008 r.; 3. _w Areszcie Sledczym W B. W okresie od 26 Wl'Z6§l1iEl do 28 paidziernika 2009 r. (po2.eW k. 2, pismo powoda k. 34, zeznania powoda k. 98  99). Spoérod Wskazanych jednostek JJ. przebywai okresowo W oelaoh, W ktorych powierzohnia mieszkalna byia mniejsza nit 3 m na osobo (bezsporne  pozew, odpowiedi na pozew). ' Sqd zwaiyl, co nastgpuj e. u Niniejszym pozwem powod dochodzii zadoééuczynienia pienioznego za naruszenie jego dobr osobistyoh, jakimi sq godnoéé, prawo prywatnoéoi i prawo do intymnoéci. Zrodia naruszenia swoich dobr osobistych powod upatrywai W przebywaniu w celach nie spehiiajqcych wymogow metraiovvych, niezapewnieniu Wi'fl§CiW}/Ch Warunkow sanitarnych (brak odpowiednio oddzielonych kapikow sanitarnych), W braku Wiaéciwej opieki modyoznej, braku ciepiej wody, przerwach W dostawie energii eiektryczncj i niewiaéciwym o§Wietleniu oel, W braku zajqé kulturalno  oéwiatowych (pozew k, 2, zeznania powoda k. 98  99). W ocenie Sqdu niniejsze powodztwo jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Zgodnie 2 art. 23 k.c. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, czeéé, swoboda sumienia (...) pozostajq pod ochrona prawa cywilnego, niczaleinie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Z kolei art. 448 k.c. przewiduje, i2 W razie naruszenia dobra osobistego sqd moie przyznaé temu czyje dobro zostaio naruszone, odpowiedniq sumo Iytulem zadoééuczynienia pieniqinego za doznanq krzywdq lub na jego Zqdanio zasqdzié odpowiednizg sumo pieniodzy na Wskazany przez niego cel spoieczny niezaieinie od innyoh érodkow potrzebnych do usuniocia skutkow naruszenia. A ' W pierwszej kolejnoéci Wymaga rozwaienia okolicznoéé, czy ijakie dobra osobiste powoda zostalynaruszone. Odnoszqc sing do trodIa naruszenia dobr osobistych powoda W postaci naruszenia jego prawa do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnoéci to, jak wynika z zebranego W sprawie _materialu dowodowego, powod miai zapewnione godne warunki odbywania kary pozbawienia wolnoéci. Cele m_ieszkalne W ktorych przebywai powod byly Wyposaione W sprzcgt kwaterunkowy oraz wzqdzcnia sanitarné zgodnie 2 przepisami I'OZp0I‘Z3_d2B1‘li& Ministra Sprawiedliwoéci Z dnia 1? paidziernika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowyoh osob osadzonych W zakiadach karnych i aresztach éledczych (Dz.U. Nr 86; poz. 1820). Powod miai osobne miejsce do spania i odpowiednie Warunki do utrzyrnania higieny. Powod miai rownioz zapownionq opiekqmedycznq i dostop do zajQé‘kulturalno  oéwiatowych. Powod nie przedstawii iadnych dowodow, poza swoimi twierdzeniami, na poparcie podnoszonych zarzutow W omawianym --- STRONA 2 --- zakrosie. Nie wykazai nawet, na czym dokiadnie polegaio owe niezapewnienio Warunkow bytowyoh W poszozegolnych jednostkach penitenojarnyoh.  Okolicznoéé, ii powod odbywat karg W przeludnionych celach Sad uznai za bezsporna. Nie byia am rowniei kwestionowana przez pozwanego. Zdaniem Sadu niezapownienie przez Skarb Pafistwa osadzonym W jednostkaoh ponitencjarn}/ch, przez caiy okros przebywania W nich, minimalnych norm powierzchniowyoh, nie mote byé stanem, ktory zasiugujo na aprobateg. N.i6\‘Vq1Ij]iiWi6 zatem osadzenio powoda J.J. W celach nadmiernie przeludnionych, W Warunkaoh nie zapewniajacyoh intymnoéoi przy Wykonywanych czynnoéciach higienicznych stanowi naruszenie dobr osobistyoh poW;oda W‘ pos’t_aoi' jégo_: '_godnoéci. Powyiszego nie moina jednak traktowaé jako aktu represji skierowariego i'rid'yWidL_1alnie przeoiwko powodowi. Niedogodnoéoi, ktore spotkaiy powoda W zwiazku z odbywaniem kary W takim samyrn stopniu dotyczyiy irmych osadzonyoh. Warunki to zaé byiy takie, jak W danej sytuaoji mogia optymainie zapewnié administracja aresztu. Pomimo uZnania,_.i2 Warunki, W 'kt61"ych byt osadzony powod naruszyiyjego godnoéé i prawo do prywatnoéci, to gradacja tyoh naruszefi nie przybratajednak takiej formy, W ktorej moina by podzieliotwierdzenie powoda o osadzoniu go W niegodziwych, nieludzkioh warunkach, co dopiero W ooenie Sadu uzasadniaioby Zadanie zasadzenia odszkodowania i zadosléuczynienia. W tym miejscu naleiy zwrocié uwago, ie pomimo Wskazanych Wyzej niedogodnoéci, powod miai zapewnione miejsce do spania, bezpiatna opiekq rnedyczna, dostqp do zaj Qé kulturalnooéwiatowych. Mia’: zatem lepsze Warunki nii znaczna czqéé osob przebywajacych na woinoéci, ktére, W przeciwiefistwie do powoda, respektuja normy prawa karnego, a. ktore czosto bez swojej Winy Zyja W niedostatku i ubostwie. Sad meriti podziela poglad Wyraiony przez Sad Najwyiszy W Wyroku z dnia 2 paidziernika 2007r. II CSK 269/07, zgodnie "z ktorym samo osadzenie W przeludnionej coii nie jest Wystarczaj aca podstawa do uwzglodnienia Zadania zasadzenia zadoééuczynienia. Takie W orzeozeniaoh ETPC najczoéciej zwracano uwagq na zie Warunki sanitarne, niehigienioznoéé i brak prywatnoéci przy korzystaniu z urzadzeri sanitarnych, permanentna niemozliwoéé zaspokojonia potrzoby snu spowodowana niowystarczajapa iloécia ioiekjak i nieustannie zapaionym éwiaticm czy panujacym haiasem, niedostateczne oéwietlenio uniemozliwiajaoo ozytanie, zia Wentylacjq, Warunki prowadzace do rozprzestrzeniania sir; ohorob badi brak mozliwoéci loczenia. Trybunai uwzgiqdniai skumulowany efekt tych Warunkow, a takie speoyfiozne zarzuty podnoszone przoz skariacych. Rowniei; Sad Najwyiszy W Wyroku z dnia 28 lutego 2007r. nie uzaieinii moiliwoéoi zasadzenia zadoééuozynienia od potwierdzenia faktu osadzenia. W warunkach metraiowych odbiegaj aoyoh od norm Wskazanej W art. 1 10 § 2 k.k.W. Moiliwoéé taka zostaia bowiem poiaczona zjednoozesnym naruszeniem takich podstawowyoh standardow jak zapevmienie kaidemu osadzonemu oddzieinego miejsca do spania albo oddzielenia Wozia sanitamego od ogolnoj przestrzeni oeli. W niniejszej zaé sprawie brak bylo podstaw do przyjooia, it powod W takioh Warunkaoh odbywai karo pozbawienia Woinoéci. Pow}/Zsze okolioznoéci nie znaiaziy potwierdzenia W zebranym W sprawie materials dowodowym. Podkreélié naleiy, ii: kaidy z osadzonyoh mial swojo rniejsco do spania, ponadto, jakjui podkroélono, pozostaie Wyposaienie oel realizuje podstawowo standardy i odpowiada obowiazujacym przepisom prawnym. Zdaniom Sadu J .J . popeiniajao przestqpstwo musiat liczyé sir; 2 tym, it kart; za swoj czyn boclzie odbywal W WiQZi6I}iLl, W ktorym z oozywistych Wzglqdow nie ma komfortu. Tymczasem W okresie objqtym pozwem by} tymczasowo arosztowany W zwiazku z zarzutami popeinienia oioikich gatunkowo przestopstw, m.in. z art. 148 § I k.l<., art. 280 § 2 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 279 l k.k. (protokot rozprawy k. 113). Reasumujac, zdaniem Sada brak jest podst:1W do zasadzenia na rzecz powoda jakiejkolwiok kWoty zadoééuozynienia za naruszenie jego dobr osobistych, ktore Wiqzaio sig z Warunkami odbywania kary. W orzecznictwie Sadu Najwyiszego ugruntowany jest poglad, zgodnie 2 ktorym sad nie ma ohowiazku zasadzenia zadoééuozynienia W kazdym przypadku naruszenia dobr osobistych (por. wyrok SN z dnia 19.04.2006r. I1 PK 245f05 OSNP 2002!’?8? 10 1). Zasadzenie zadoééuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sadu opartej na anaiizie okolioznoéci konkrotnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formic (vide wyrok SA W spr. I ACa S33E06). Podstawowym krytorium decydujacym o moiliwoéci zasadzenia zadoééuczynienia Winien bye’: m.in. stopiofi Winy naruszycieia, rodzaj naruszonego dobra oraz poozucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W wyroku Sadu Najwyiszego z dnia 12. 1 2.20021". V CKN 1 581/00 Wskazano takze, i2 decyzja 0 zasadzeniu zadoéénczynienia Winna byé poprzedzona takze zbadaniem nasilenia ziej woli naruszyciela i oeiowoéci zastosowania tego érodka. Odnoszac siq do kwestii Winy, tej przesianki odpowiedzialnoéci za niezapewnienie osadzonym Warunkow metrazowych zgodnych z art. 110 § 2 k.k.W. upatrywaé naleiy poza jednostkami penitencjarnymi, ktore bezpoérednio odpowiadaja za Warunki W jakich powod odbywai kartg. Jednostki te pomimo przepelnienia, nie moga odmowié przyjqoia skazanego, a gospodarkq finansowa prowadza W oparoiu o prawo budietowe. , Majac na uwadze powyisze, orzeczono jak W sentencji. _ . O kosztaoh sadowych rozstrzygnigto na podstawic art. 102 k.p.c., majap na uwadze fakt, Zepowod nadal przebywa z Zakladzie Kamym i nie wykonuje pracy zarobkowej.