Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
_ ;.=.;=='_‘.m:»_:. ., .41='.l=...,= ..» . '_.;' ..,:'':?%.==:=:= #=' '= . h. _ ,:.;_?,,;:..:...._. M x . .;.::',: q 3;.. i?i‘??=:\I'E '1 :.¢’1=.:1»§:¢1.:=:1vi€e:b’ ' AI,_11.=:5_==g.,;.=.' ; = 4 '"r“ski; j._\'.T"=I;_r==._;_ _I =; Q :1 =mq+.=h Q“ 1::_=_..:=:5» _ _ :::*;=.m::3:: =..v..,_...5 .»¢ 1’ =I=E=rig2 " _4._. . I., 1 "I ' ‘=§:+3*.¥eI'iEé'.5l F‘ 1:%§":'3 ?' I;1;;1';_ = I2"1'." 1?9‘§“§§“ ‘ ' — :.#.€ 9 ". 122, V I:i¢.?::;e3. L:':==3; . '~'¥1..\;Es;1.:. q'i?rIr;=ifl'p 1. ;+2:'=%@=.E; ;"=§,'1'E;‘=3,‘ =;e¢._‘,_=a§_1‘‘= ==.=..,,,.. ,, (2.,1.“ ,._‘ ,._ 1 ,5. K1‘:,= _ . ..+F:; . J1 . Y> I .1."u.1.¢r,I 1:':=:1.anT.1.:: .: iiI;ii,§§.=3"§:=.'1i1* ; .;;.;,mfi _ r=";"";‘, ‘ _' mi fig» , .= Syg,,_ 31¢. 1 c 457x09 ‘ .3, . e ' . §\~\~ J I‘. ~',!=7 ".! ‘Lu \'_/‘ 2?: *15; Li. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . sad Olwzgovw W skladzie nastqpujqcymz Przéwodniczqoyz SS sekr sqdowy Katarzyna Milej O Ewa Harasimiuk Dnia 20 paidziern1ka42010 r Warszfiwa Praga w Warszawie Wydzial I Cywilny Protokolantz . ' ' ' ' ' W zawie po rozpozn na rozprawie rawy z powédztwa M ' sp P _ f ' ' ' ' D ktorowi Aresztu Sledczego L e = ..» W przemwko Skarbow1 Panstwa yre orzeka: amu w dmu 20 pazdzuermka 2010 1'. w ars 0 zadoscuczymenw w kwoc1e 120_ 000 zlotych I. powédzlwo oddala _ T'='gjfii.‘5__ . ' ' ' t owania w sprawie, koszty sqdowe przegmujqc II. me obcxqza powoda koszt_am1 pos Qp na rachunek Skarbu Pansrwa K‘ : E: km =. ;.;?;=5 ... ,i .._'=fTiE"‘_'§.I5.:;r==1' . §‘1=' .5%it . ..__,§‘<; .5 =55; 5:3 ' " ' 1!, 2%.: {xi I25: _ '36 ’'4»'1' 514. 1:". Q“? 5 '.i"§.¥' '‘I‘ = ';<‘1'%v ‘ _ Fa‘ 27:15 “ . ,. ._ =,.1 .;=:a 2 i='¢: ‘II’: !1=_=..'1tI ...r..r§..\.‘“ . “if _ “J _ 1;.E.§.13;; § 31 J / \_,1i:;:;§',a_.=.'.; 7, ';=' M;" . ' ' 1’::_ __ ~:';'== .. ; = ' '. 2;‘; r; =.~:;;@:;=__. i',::,_;3qq__._._;._. __F<. ,_ <s~='.r' 1===': ._ £4 1»£_.; ' J. _ .—.';*,.'.!€£~?
--- STRONA 2 ---
I T3" ‘% J x ta .1'=z‘;=~|~_*.!'1IEE§I\f.I_!'5'._.5=1.... " " ¢.__'_ ‘(3 45 W09 _ . 1. Pozwem z 6.03.2009 r. powod M P wniosi o zasacdzcmic na jego rzecz 4 _ ml gkarbu Pafistwa — Dyrektora Aresztu Sledczego g ~ ~ . D odszkodowama wkwocie 120 000 z%0tych. P0wo%uJap sleg na art. 77 ust 1 Konstytucp RP oraz art. 417 k.c. .11: ,i“’:11= < ‘»;>f(:,, ;\'. Zazqdai od pozwanego oraz zaldadow p8nl1£6I1C_]aI'I1f/Ch z okresu pomxgdzy wrzesmem a I ' ‘k’ 2007 r. — do dnia 8 lutego 2009 r. zapkaty kwoty 120 000 2%. wraz z Pazdzlm‘ ‘em """1'*"*3"""""* ' odsetkanu od czasu wydanza Wyroku do dma zapiaty, oraz zasqdzenla d ozwanego kosztow procesu. Wn1os% tez 0 zazqdanle od placowk1 p6n11L6I1C]31‘I'l6_] raportow o p . ‘ ':*& ,2 \ “ ,.r ;_. dziennych 1 nocnych dotyczqcych stanu osobowego cel nneszkalnyoh. W uzasadmenlu podal, 1z pl&COWk1 pC1'11i611CjaI‘I16 zobowqzanc sq do przcstrzegama ELl1‘0p€_]S1§_T16} K011W6I1Cj1 Ochrony Praw Cziowleka 1 Podstawowych Wolnoscl, Europcjsklej =5"? " b'e aniu torturom oraz nicludzkiemu tralctowaniu bqdi karaniu, Konwencp 0 zapo 1 g , , '1;2|;5 “.§::.q .;__Eu1‘0pc]sk1ch Regui W1oz1ennych, oraz norm zawartych W kkw — art. 110 — rcgulujapy normy 1;=Ipow1erzoh111 IT116SZkE:11I16_], przypadagqcoj na Jeclnego skazanego lub osadzonego na 3 m2. Zdanlem powoda pozwany W oIcres1e objqtym pozwem I116 zapewnfl nalezytych warunkow bytowych, ktore prawo I'1&l(&Zl.l]8 zapewmc osoble 1Z0lOW8.Il6]. Wskazafl, 12 przebywai 1_ przebywa W celaoh przcludnlonych, gdzze zapewnlono p0W1BI‘ZChI11Q osobze lzolowanej meco przelqaczajqcq 21112, co llI1181'Il0ZllW1& normalne fu.nl<o3onowan1c, zarowno sferze psychzcznej Jak 1 fiZYCZI1€]. Wlqze s1Q to tez Z kiopotann 2 utrzymanlom h1g1eny ~ =1» osoblste Przeludnlemc W celach s rowadzfio na mego kiopoty natury psycho — fizyozne), PTZ@]aw1a SIQ stanaml depresp, boz‘sennosc1ao zamklem aktywnoscl l"L1ChOW6_], klopotann Z 1<°n°@Im<>1@. In» IL:{\..q.=,;.,;;<.*..=:=;, . Stan ten, zdamem powoda LlZ21S€ldI11E1 zasqdzema na Jego rzecz odszkodowama izadoééuczynienia. V 2 Postanowieniem z 18.05.2009 r. powéd zostal zwolniony od kosztow sqdowych Powod zostal talcze wezwany do wskazania ,,wszystkich jednostek penitenoja.mych”, Zprzebywaniem W ktorych wiage roszozenie dochodzone pozwem (k. 25 zarzqdzehie, k. 26 ‘£5Z“’1'0t11o poéwiadczenie odbioru). Nie udzielil na weéwanie Zadnej odpowiedzi, stagrl tez €£rZ€dl?iOt6m posttzllowania bY1)' okolicznifiéci ZWiQZane z osadzeniem w Areszcie §ledcZYm L "" ‘°' "’//‘ w kontekécie r0szczer'1 powoda. ' =.=1‘ _=I,.2'§..‘=5 .. _ .;;;=.;:_3‘ _|'g:,=:=fa" =‘ =_. =1:;:$:é*;=.'a; ' r.1'»?F<=';.;:.=. ‘i 2.11;=:44=:‘" " *. " i.
--- STRONA 3 ---
l J 1. ..;=_:,.:,f» 2 ‘F’"'' ': ' " :.=‘F.==2;|'.>.:'=:.¢;;;_;_:;;¢:;_.= .. ‘K ~\ I * 2 Ostatecznle precyzujag: podstawy faktyczne roszczema pozwu, oraz samo roszczeme, E5C1 wnzosi 0 zasqdzen1e na _]CgO rzccz kwoty 120 000 z1otych tytulem zadoscuczymenm Wflrunkl odbywama kary pozbawlema wolnoscl, t]. przeludnleme, W&IL1Dl{l samtarne, __§;.___f.;._é.W1aé¢1wq 0p16kQ zdrowotnq (k. 153 stanow1sko ZEIJQIB na _rozpraw1e, k. 159 p1sn1o E . ._;.1;zf;~;:§_a .»=;Y ‘ J := :“);1'*\ 1 ‘.= . .,,. . .1 , *1 _.."';;,§: 1? '~ 1 .;=<'. =3,155.4 . ;'.4.;.>,..' ‘;1 *$1:¢;;:*1_>_. 1»!r~,w,v.1_'!T%{#?<_.J.. 152*“ '3 . 5 M ' r .33 Y» . _'__ .15¢ ‘I if?‘ _ 3' ._T<' £5. iii‘ 1 .' .[ 11; 1 .5 ‘J = 13 i 3" __'; ., ¢ L ..=‘ ... 1. 5: I Owe) Pouczony w trybic art. 5 k.p.c. zgiosil dodatkowe Wnioski dowodowe, ktorc V nie cofnaj (k. 158). Z1o2y% tez prosibq 0 nicdoprowadzanie go na terminy rozpraw. 1§1'g!s_fQp .W0b.6c dobrowolnoém stawiennictwa strony na rozprawie celem jej przeshlchania w trybie art. 299 k.p.c. W procesie cywilnym zosta1 cofnioty nakaz doprowadzenia powoda. Pozwany wniosl 0 oddalenie powédztwa w caioéci i zasqdzenie Igosztow postqpowania _ Wedlug norm przepisanych, w tym kosztow zastqpstwa procesowego (k. 47 i n. odpowiedi Ha P02aw). Wskazoil, iZ pozwany d2ia%a1 w ramach obowiqzujqcego pO1‘ZQC1klJ prawnego, zaé, Zarzuty powoda sq zwiqzane z czysto subiektywnym lstanowiskiem i nie znajduja. Potwjerdzenia w za%qczonyn1 materials dowodowym. Niezaleznic od tego stwierdzono, Ze Za SZkO'dQ wyrzqdzonq przez niezgodno z prawem dzizflanie i zaniechanie przy wykonywaniu Wfadzy publioznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarb Pafistwa lub jcdnostka smnorzqdu telytorialnego lob inna osoba prawna wykonujqca wladzq; z mooy prawa. Warunkiem koniegznym do wystqpowania z Zqdaniem odszkodowania W stosunku do Skarbu Pafistwa, 0501.; przes1anl<:i'bezprawnoéci dziaiania Iub zaniechania takiego dziaiania i wystacpienia Szknody, jest istniénie zwiagku przyczyno — skutkowego miodzy bezpraumoéciq dzialania lub zaniechania, a tq szkodq. Powod zdaniem pozwanege nie wykazal, aby W przedmiotowej sprawie zaistnialy w/W okolicznoéci. " ' _ Powyzsze stanowisko pozwany; reprezentowany przez profcsjonalnego oe%nomocnika_ Ijopigral W trakoie rozprawy. /~ _ Na marginesie nalezy dodaé, iz w zwiqzku z tre§ci§ przepisow przejs'ciowych W niniejszej sprawie nie ma wymogu zastqpowania Skarbu Pazistwa przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa (vide art. 2 ust. 1 ustawy Z 19.03.2009 r. o zmianicustawy o Prokuratorii Gcneralnej Skarbu Pa1istwa(Dz. U. Nr 79, pOZ. 660) Sqd ustalil, co nastopujer _ Powod ma 29 lat (ur. 6.01.1981r.). Przebywai W A§ kw~' I W nastegpujqcych okresach: 24.10.2007’r. 5 9.02.2009 in, 16.12.2009 31.12.2009 r. (k. 161 in. vdokumentaclja A§). Wczeéniej wjodnostkaohpenitencjamych przebywal ok. 7,5 roku. Od poozagrku osadzenia w AS do 1u_tego 2009 1:, poza s/tyczniem 2008,. 5 dniami marca 2008;, 2
--- STRONA 4 ---
w ktorych powiorzchnia wkceli na jednq osobq WY£10S11fl mniej niz 31112 05.2004 r. zostai osadzony w AS ~ " < . . Na wizytach 23.08.2004 r. r. skarzyi sis; na bole stawu kolanowego Icwego, zalccono konsultaojo w przypadku nieustqpienia dolegliwoéci (ksiqzka zdrowia powoda). Przy czym przed tutejszym Sqdem podal, iz kolano uszkodzil w 2007 r. podczas spaceru gdyz by} nieréwno wylany asfa1t(k. 154). 13.10.2004 r. odbyla sio konsultacja ortopedyczna (pacjent dysponowai USG 1.2004 r. (str. 15 kslqzki zdrowia) i RTG kolana. Ponownie z powodu bolow kolana powod odbyi wizytq lekarskq 18.08.2005 r., 1.09.2005 r. i 15.09.2005 r. opaska, leki przeciwbolowe ~ te przedhizane na. kolejne okresy: 22.09, 6.10, 0, 24.1 1200512, 26.01.2006 r. — nawet przy wizytach z powodu przeziobienia, 5.01.2006 r. _1ek1 przeoiwbolowe ponownie wyrainie z powodu bolu stawu kolanowego). 20071. powod zostai skierowany do ortopedy, na Wizyt2; 12.09.2007 nie zostai Konsultacja ortopedyozna odbyla sio 18.09.2007 r. Za.kWa1ifik0wano.go Hrtroskopii. Powod nie wyrazit zgody na artroskopiq; w warunkach wioziennych (str 10 do 1(S1&1_ZkI zdrow1a osadzonego). Ponowna konsuitacja ortopedyczna od'by1a sir; N 11.2007 r. 28.04.2008 1". Wyrazi15god¢; na zabieg (str. 14). Po koiejnychkonsultacjach mifflpfldycznych termin ustalono na 3.09.2008 r. Zabieg nie odbyi six; z powodu rozprawy P'1‘ZBd sqdem. Ostatecznie zabieg wykonano 10.06.2009 r., po kolejnych zmianach terminu. P9 Zabiegu w kolejnych miesiqcach, poczqwszy od lipca 2009 r. powod zgiaszal dolegliwoéci kolana Iewego. Podczas pobytu powoda W ZK w S. . ziecono zaopatrzenie ortopedyczne P9“/Oda — stabilizator zewnotrzny stawu kolanowego lewego (,19.01.2010 r.). Wydano go . bezpiatllie 10.05.2010’ r. po przetransportowaniu powocla dia potrzeb procesowych do W . ", do A8 _ . Obecnic jest konsultowany i leczony fegulamic. Tm/8 ustalanie placowki celem przeprowadionia rckonstrukcji ACL. Trzykrotnie wydano °PiHi¢;. i2 mote byé "leczony W zakiadzie karnym. . , . ' ' W dniach 8.10.2007 r. — 12.10.2007 1‘. odbjwvahysiq Wizytacja Aresztu przez sodziego Wizfiatora ds. penitencjamych obejmujqca okres 1.01.2007 r. — 30.09.2007 r. (k. 83 _ 104 3 1: \~.1‘_uc. 0081:, 3 dniami lipca 2008 i 1'0 dniami styoznia 2009 r. powod p1'.Z6byVs/8.1 drugiego pobytu, ocl grudnia 2009 r. zapewniono powodowi Wifl§CiW6 Wymagane ustawq W tym zakresie. Kqcik sanitamy w celach, W ktoryoh przebywal odgrodzony écianami, bez drzwi wejéciowych, ktore zastqpowala zasiona. Powod Z wizyt i konsultacji lekarskich, giownie 2 przyczyn ortopcdycznych — bole
--- STRONA 5 ---
|=. ~ J r I5 ' 1 :55" =.='g¢:.@:; ‘7 .=.5:2. . 8 5'1. ~.at: P r (L I" f 2. F ‘_ . an >51. 'vi >' 11' 0 {\ *1.’. 14; :. ;=;;; 1. J. \ n5... .,,. ..r .1 =8 2? . :1 '1 ‘$53? 2.44 .;._.. 4 _,_» 3 .... ‘ii "H, 8 " i:'8 =\ J :. a .a :1 ' E‘ ‘L. 1! 1 1 4 '1 .1 1 11 1 .1. 2444<1; = { '1' ..= J3 Sprawozdanie 2 Wizytacji). Pojemnoslé. Aresztu. Wynosi 13,85 miejsc. Zaludnicnie na datg Wizytacji Wynosiio 1690 osadzonych. Wizytgitor stwierdzii, iz dokonywane sq remonty pawilonow i cei mieszkalnych, kompleksowy remont osprzqtu kwaterunkowego zamontowanego W celach. Pozytywnie oceniono Wyiywiénie osadzonych (wolynoty ochwaly osadzonych). VW dzialc siuzby zdrowia Aresztu zatrudnionyoh bylo 3 Iekarzy ogolnych na etatach funkcjonariuszy, jeden lekarz ogolny ~ 0,5 etatu cywilnego, 2 lekarzy stomatologow, W tym jeden na 0,5 etatu cywilnego, 7 lekarzy specjalistow w ramach ozqstck etatéwz. radiolog, chiruxg naczyniowy, psychiatra, dermatolog,/neurolog, laryogolog, okulista, 11 piclogniarek, W tym 10 na etatach funkcjonariusza, oraz 1 na etacie cywilnym, oraz tcchiiik RTG. W okresie objotym wizytacjq lekarze ogélni udzielili 6233 porad lekarskich, stomatolodzy przyjoli 3557 osadzonych. 427 éwiadczefi zdrowotnych udzielono W Szpitalu A8 W (W tym badania radiologiczne Poza klatkq Piefsiowq)» PYZY "Hey _. 212 byio konsultowanych, bqdi diagnozowanych W plaoowkaoh cywilnej shizby zdrowia, a takze konsultowanych W ramach ostrego dyzuru. Dostarczona iloéé Iekow zabezpioczala potrzeby zdrowotne osadzonych,»W tym nosicieli wirusa HIV. W jednostce prowddzone by1o_ takze substytucyjne leczenie osob uzaieznionych od substancji opiatowych. Badania radiologiozne osacizonych Wykonywane sq raz W tygoduiu przez Niepubliczny Zak1adEKO —R6I1t01'8.p1‘aCOVVI11QRTG Szpitala A8 przy ul. '. i . . ,'. Na dziefi 5.10.2007 r. W'A1‘6SZC1€ zatrudnionych byio odplatnie 191 osadzonych, 10 osadz_or_1ych W podmiotach zewnqtrznych, oraz 3 osadzonych przy pracach charytatywnych i 90 osadzonych nieodpiatnie na rzecz jednostki. W Areszcie prowadzona jest dziatalnoéé postpenitencjarna, ktilturalno — oéwiatowa, dziaia bibliotcka, weWnQtrzny radiowozei. Wcelach mieszkalnych sq gniazda antenowci do odbioru telewizji kablowej. Dziaiajq éwietlice oddziaiowe. Prowadzonefiést tez Centrum Ksztahienia Ustawicznego na poziomie szkoiy podstawowej. gimnazj um, zasadniczej szkoiy zaW0doWej, technikum uzupeh1iaj2;oego._ W dniach 21 i 30.10.2008 r. odbywaia sio kolejna “okresowa wizytacjé Aresztu przez sgdziego wizytatora ds. penitencjamych dotyczapa okresu od 1.10.2007 r. do 6.I0.2008r. (k. 56 — 81 sprawozdanie z wizytacji). Praca administracji ikierownictwa Aresztu uzyokala pozytywnq ocenq. Pojempoéé Arcsztu nie ulegla zmianie W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego. Zzfludnienie W chwili Wizytacji osiqgnqio 1580 osadzonych, 3 W dniu 29.09.2008 r. lwynioslo 1600 osadzonych. Kontroli podlogai takze Oddziai Zewnqtrzny W'1 i 9’ [‘ — ‘zak1ad'karny typu polotwartego. Wizytator stwierdzii, it dokonywane sq remonty p;1Wilon6w 'i cel mieszkalnych, kompleksowy remont osprzotu kwaterunlcowego zélmontowanego W celéoh. Pomimo zniniejszenia érodkéw i 4
--- STRONA 6 ---
13'T.*"~?~;. .\. J _ =0 3;‘ B na 2008 r. _]8.1{0SC wykonywanych prao, oraz Wy2yw1en1e me ulegiy zmlame. W *1’ J , :.g i . , 1 siuiby zdrowia Aresztu zatmdnionych byio 3 ickarzy ogolnych na etatach A dwoch lekarzy ogolnych po 0,5 etatu cywilnego, 2 lekarzy stomatologow, 1 jeden na 0,5 etatu cywilnego, 7 lekarzy specjalistow W ramaoh czzistek etatéw: W okresie objfitym wizytacja. Iekarze ogo n1 u ..i=;._.,.i5;_.g,1" I5. ;~..a;: psychiatra, dermatolog, nsurolog, Iaryngolog, okulista i chirurg, 10 pielqgniarek na funkcjonariusza, oraz 2 po 0,5 etatu oywilncgo, oraz technik RTG. . '1 ' dzielili 6511 porad lekarskich, W W ’ ‘ “ = (W tym badania radiologiczne poza klatka, piersiowq), przy uiicy '§1:;;r;.=i.:_:;,::;< '“ X ‘w iiomatolodzy przyjqli 3121 osadzonych. 480 éwiadczeii zdrowotnych udzielono W Szpitaiu '—\ J w 0W16Ci€16_]. 248 osadzonych miaio przeprowadzone wysokospecgaiistyczne badama 9 :._.= ' 4; h stre o d Z1.lI'1.1 w placowkach 1"iagnostyczne i konsultacje, oraz konsultacje w ramac o g y siuzby zdrowia. W 2008 r. wykonano 1529 badafi radiologicznych klatki piersiowej In ' N' blicznc o Zakiadu >' 9 .|_| .. .|_r 4 ..v " ~..',|= =1?r===I < '“ 'F.1‘=‘é'I1.=§2'12; =='.=.;'.:':' \\ 41' 2 . ., ‘A ..z..1...= . . . .. 1511'tE%"4:5E" 2 '=an1 ' '“'¢e;._L.'=‘:‘i *1 .s F . .1:=| . | 1 . _.4:,.._=. 5,,1..\ 1. ir L 4 *, fir; 2 4 .,. . .:;.:== .= .JT‘.' _J.) ;1 _. .. \:'§‘.'_1 , ' '.,..j= '.~,._..:' . :.4. ,1»: .:'_:;r.;;;‘., ' 15$” ii' Li ’ ',;:l;1ii‘ .'§'} I FF_i‘< ' ._ "\I>1 | 3' ¥:';£{ .;I;{i; :. ., :e=¢.1 ' ' 11' . E .1 \ 5:». t 11. 1 r. 91%;‘:; ~;iA.=.m_ A..._;_2_ J1. 1 — .,!: {K ..< .?'<* . .=.;;_; I Opiski Zdrowotnej EKORent i hmbuians wiqziennej siuzby zdrowia z ramach badafi Wykonywanych raz W tygodniu w ambulansie iepu _g Dostarczona ilosé lekow zabezpieozaia potrzcby zdrowotne osadzonych, W tym nosicisli Wirusa HIV. W Areszcie prowadzona jest dziaialnosé postpenitencjama, kulturalno oswiatowa, dziaia biblioteka, Wewngtrzny radiowqzei. W ceiach mieszkalnych sac gniazda antenowe do odblioru telowizji ka.b'IoWej. Dziaiajq swietlice oddziaiowe. " _ Arcszt dysponuje 138 etatami pracy, przy czym zatrudnianych byio 173 osadzonyoh, a na dziefi 1.10.2008 r. I83 osadzonyoh. Osadzeni podejmowali rownniez pracq nieodplatnie na rzecz jednostki, Iub podmiotow zeWnQtrznych._W 2008 r; odnotowano Wzrost liczby skarg na dziaialnosé jednostki, z 440 skaig przez trzy kwartaly 2008 r. 3 uznano za zasadne. Wpiynoio. 81 sitarg z tytuiu opieki zdrowotncj, 74 na warunki bytows, 72 na t.ra1<t0wanie przez finlkcjonariuszy, 45 dotyczaccii/roh widzefi i rozmow. W trakcie Wizytacji W oddzialach osadzeni nie zgiaszali skarg, uwag i postuiatow dotyczagzych warunkow odbywania kary lub tymczasowego aresztowania. W 5 bezposrednich rozmowach z osadzonymi Wyjasniano kwestie zwiqzane z warunkowym zwolnieniem i uzyskiwaniem zezwolefi na. ozasowe opuszczsnie jednostki pehitencj arnej. W Areszcie §iedczym ~ 2. ’ . _ w czasiie pobytu W nim powoda istotnie Wystopowaio przeludnienie. Dyrektor wydawai stosowno zarzqdzenia wewnotrzne (k. 105, 106, 107). Na,bié2a,co infonnowano takze sigd psnitencjariiy 0 aktualnej sytuacji dotyczqcej zaludnienia W jednostce (k. 108 115 » pisma). Powéd nie wnosii skarg zW_ia_zanych ' ' 0 1 dn' nie W cslach niézapeinienio z Warunkami odbywania kary pozbawienia, wolnosci, prze u 1e , ' odpowiedniej jakosci sprzqtii kwatermistrzowskiego, nieodpowiednie Ieczéni Iub jsgo brak. . _ 5 flak /
--- STRONA 7 ---
.1 a 1! if E115 I |_ val 3 4 F .. 3 L . * In ' _r_ _ .. — Powyzszy Stan falctyozny ustalony zostat .i1a podstawie dokumentow urzqdowych ktorym Sqd dat wiaro na okolicznoéci Wskazane W art. 244 i 245 k.p.c., ‘ Zadna ze stron nie kwestionowala ioh autentycznoéci i prawdziwosci, oraz .. ich s orzqdzenia. Dokonu]a,c =1 Wzbudzily one Wa,tpl1wosc1 Sqdu, co do czasu 1 I111€]SCE1 _ p ' ' ' S d i 1 od uwago oswiadczenia %'I?'?:=' I£E;;f'7=‘FrF4L{5 tzstalen faktycznych zoceny matenaiu dowodowego, Q wz a_ p avt W szczegolnoéci jego oéwiadozenie, iz do uszkodzema stawu Z roZPr ’}’> .. ,3 14:1? '. doszlo w trakcie spaceru na tercme pozwanc] }ednostk1 ]J6I11t€1'1C_}aI'1'16]‘ W 2007r. .=; ‘»: ::; !§=~;'. zdrlowia osadzonégo, ktorym to dokumontom Sqd dai wiarq. T5‘¢.a;,.==1.._ .3,:.;.;_.5i=.»' 4"=fl':!’a?.i ' ' ' ' k ' ’ d ', dowodami W Postaci dokumentow zawartymi W ksiaice .,OsW1adozeme to me orespon 1116 2 ,. { ._.. '='?i‘i=r=="' = _ ._v.r. ...:1 =.=. ¢..,,._:.,=< 355, 5 2 '‘$1.: =..§ ?§‘;= _i;' . Y. ._ Ki. :\.,=1 ,=T—: 1;; Q1,=_~ ;.:. , . 5' ‘I ': :;.=:=*._'1_; =9 . f. ';'!55:";' ‘IT ' .1.;,.<_,_===_L...‘ _‘. . jag 5*: ¢ I..1.".\== Kw¥=' 1*‘: ? .<, . g.52E ;s¢.~= .. ._.. ,1 . I <;,. .I, r " =..=. .' . \\?§ 9 __.__._..._. ..W. _|_,__5,w 2 ii 1|>=.=\u~v\.»>a|..1..~_.~_.4_v.;.»..=.M.._2...___|w..._. ___ ,.._ .. 1 1 W éwietic poczynionych ustalefi i zaoferowanych dowodow Sa,d zwazyi, co nastqpuje: Powod przebywail W celach mieszkalnych, W ktorych powierzchnia przypadajqca najednego osadzonego W3/nosita mniej nit 3 m2 (okolicznosé niesporna) .PoWierzc1mia uzytkowa ce1'i nie odpowiadala wymogom z art. 110 kkw. Pozwany dziaiai W ramach obo"'Wia,zuja,cego porzqdku prawncgo (legalnie), bowiem W myél art. 248 § 2 kkw dyrelctor AS Lubizakiadu kamcgo moze umiescié osadzonych, na czas okreélony W Warunkach, W ktoryoh powierzchnia W celi na jodna, osobq; Wynosi rnniej nit 3m2. Przepis ten nakiada obowiqzsk bezzwiocznégo informowania o tym fakcie sqdziego penitencjarnego. Sodzia penitenojarny Wicdzq no ' ten temat posiad:.11, gdyz byl regularnie informowany o panujqcej sytuacji. Areszt jest icgulamie Wizytowany p1‘Z6Zip1‘Z6(1iStaWiC181i Sa_du Oknggowego W Warszawie, VIII Wydziai Penitenojarny, Sqdzia dokonuje min. oglcgdzin pomieszczefi Arcsztu, W szczegolnosci osl mis'szkalnych Wisgkszosci oddzialow, przcprowadza rozmowy ze wszystkilmi osadzonynii, ktotzy’f>odcZas wizyty W cclach wyfazaja, ohqé i zglaszaja, sis 11Z.1IOZITlOWQ z'wizytuja,cym. Zdecydowania witgkszoéé osadzonych (W tym powod) nie zgiaszaia zadiiych skarg i uwag ani Wnioskow) lub pytafi. Protokoiy wizytacyjne potwierdziiy, iz praca kierownictwat ii administracji Aresztu zashiguje na pozytywns, occns; i nie wymaga przedstawiania» wnioskow i zalecefi; i Art. 102 ust. 10 kkw gwarantuje osobie skazanej pf8.W0 do sktadania Wnioskow i ska1fg,_podobnie jak iismiejc mozliwoéé zaskarzenia decyzji Dyrektora A8 (m.iri. art. 6 kkw, art. 7 par. I i 2 kkw. Powod» W zaloscsie okolicznosci faktycznych, bodqoych podstawa, roszczenia W niniejszej sprawie W tego prawa nie korzystai. Powod doznai urazu koiana nieznanych okolicznoéciach (iednaicze ,na peWi1o nie zWia,zanyoh z pobytem W pozwanej jednostce penitoncjamej ‘W 2007 r. jako to pi6IV+/i/)1;niC podawai), W zwiaczlcu z tym jest /
--- STRONA 8 ---
.:===. ;.r==, .1. "e.%'1‘;.:5;€. ;;. 2 .2 ' u.::= . =|.:z.rar '\ 1' I1:i=5 :=:*; :.l__ 3' . :_:@2; ‘I ; J _., _;.:.:' I .,5 ==.... " =1 9‘ _. . F sf Vi ~: 1' 3 i @ konsultowany i leczony. W mziferiaie dowodowym zgromadzonym W sprawic mirq nie potwierdzfly siq okolicznoéci wskazywane przez powoda z pozwie, a zwiqzane psychicznym powoda, ewentualnq dgipresjq. M.in. powéd nigdy nic wnioskowal go opiekq psychologicznat, Nie by} te2': nawet jednorazowo konsultowany psychologa ani psychiatrq, nie zglaszai tr:2 w trakcic licznych wizyt Iekarskich depresyjnych. ~ . Przeslanlq odpowiedzialnoéci odszkodowawczej na podstawie art. 417 k.c. jest szkoda rozumieniu art. 361 § 2 k.c., maze tez byé dochodzone zadoééuczynierlie pieniqzne doznanq krzywdq w przypadkach wskazanych w art. 445 i 448 k.c. Roszczenic powoda znaleié oparcie réwniez w przepisach k.c. dotyczqcych ochrony débr osobistych, oraz przepisach prawa miqdzynarodowcgo, na ktére powoiuje siq powéd —'u/yz11ieniajaLc jedynie akty. ’ ' Stosownie do dyspozycji art. 417 par. 1 k.c. za SZkOdQ wyrzagdzona przez niezgodne 2 prawem dziaianie lub zanicchanie przy wykonywaniu wiadzy publicznej ponosi odpowiedzialndsié Skarb Pafistwg lub jednostka samorzqdu terytorialnego lub inna osoba prawna vvykonujagzq ta. wladzq. W kontekécie odpowiedzialnoéci z art. 417 k.c., przez ,,dz_ia{anie Iub zaniechailie niezgodne z prawem" nalezy rozumieé niezgodnoéé z konstytucyjnie rozumianymi Zrédlaini prawa, czyii Konstytucjq, ustawami, ratyfikowanymi umowami miqdzynarodowymi oraz 1‘OZpOfZQdZ6HiHlI1i, a ciqzar wykazania tej niezgodnoéci spoczywa 1_1a poszkodowanym. (...) ustaionym stanie faktyoznym, brak jest podstaw do przypisania" pozwanemu odpowicdzidlhoéci za doznanc przez powoda uszkodzeniefciala, w postaci uszkodzenia kblana. Nie wykazany zostal tez zwiqzck przyczynowy pomigdzy stanem zcLrowia_ powoda, awanmkami odbywaniav kaly pozbawienia wolnoéci. W istocie. VVyk0I1E1I1i¢‘_)ZE1bi8g11 lartroskopii bylo wielokrofizie przekladane, przy czym pierwotnie by%a to decyzja powoda, ktéry nie wyrazi} zgody na leczeniaw warunkach zakiadu karncgo. Dopiero p0 kolejnych opiniach, it leiczenia moze byé prowadzone W Warunkach izolacji zmienil zdanie. _ Dziaianie pozwanego w niniejszej. sprawie .by%0 zgodne z prawem, a 'k0nk1'etn_ic zart. 77 ust. 1 Konstytucji, art. 248 § 1 k.k.W., '§ 2 ust. 4 rozporzqdzenia Ministra Sprawicdliwoéci z dnia 26 sierpnia 20013 r. ‘W sprawie trybu postqpowania wtaéciwych organéw w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakladach karnych Iub aresztach éledczych przekroczy W skali kraju ogélnq p0jcmno§é tych zakiadéw (Dz.U. Nr 152, poz. 1497) oraz § l 7
--- STRONA 9 ---
_ 1 :=. ;= ;=:=.;:,r.=a_i5!.5_!;=';¢_':=.'1;:'_'I'_==&:._!:.=.:5'1 '==}i::=jsF:'1'::>I==zfig! 1: ' Fa!=g:_=;:;15=__ 1 : . Mmlstra SpraW1edl1wosc1 z d.n1a 25 slerpma 2003 r. W sprawle regulammu wykonywania kary pozbawienia wolnoéci. Po zmianic (mm. uchylonm 248 kkw) fowmez zachowane byiy proqedury pod wzglodem 10h W kontekscle ewentualneg odpowiedzialnoéci pozwanego za naruszeni ddbr powodaz godnoscz 1 prawa do ochrony zcIrow1a podkreshonalezy, ze zgodme art. 23 k.c. dobra osob1ste czlovweka, Jak w szczegolnosm zdr0w1e, wolno swoboda sunnenia (...), pozostajq pod ochronq prawa cywiinego niezaleznie od I, L l‘A\ C)‘ u gony pfZ6WIdZI8n6] w 1I]IlYCh przeplsach. Kodeks cywllny me zaw1era dflfilllcjl dobr am tez przcp1su VVY_]&SI11aj qcego, czy ma na wzglqdzxe og0% dobr 0s0b1stych _]&1(0 ,..,._::“.—=‘ on zb1OI, ktoremu odpowlada ogolnc prawo os0b1ste podmlotowc. Brak _]6St takze ka‘a1°g“ ‘Y°h °‘°b’ " . ._ ‘ _ d Na zasadzie art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobr0 osobzste zostagc zagrozonc cu zym ;§§ i'fi1&H!6m moze Zqdac zamechama tego dzlalama, chyba, Ze me Jest ono bezprawne. W raz1e &°*T@kona111a naruszema moze on takze zqdac, azeby osoba, lctora dopuscfla 51:; naruszema czynnoéci potrzebnych do usuniocia jego skutkow, W szczegoinosici, azeby ztozyla ==ra=‘:':'.i&§;§55Iifififi=“%' . '. I 911: .;1"{:j};I5éw1adczen1e odpow1edn1e_| treécl 1 w odpowiednicj form1e. Na zasadach przewadzianych '1 kodeksie moze on rowniez zqdaé zadosiéuczynienia pieniqznego Iub zapiaty odpowiednicj Slrmy pieniozncj na wskazany cel spolcczny. Natomiast jezeli wskutck naruszcnia dobra. osobistego zostala W)/rzacdzona szkoda majqtkowa, poszkodowany mote zqdaé jej naprawienia na zasadach ogolnych (§ 2 cytowanego przepisu). Takze art. 448 14.0. stanowi, iz W razie namszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone, odpowiedniq sumo tyfifiem zadoééuczynienia pieniqzznego za dozna.r1.:at krzywdc5, .;% I §.;:; ( ) nmzalezmc od mnych srodkéw potrzebnych do llSllI1iQCI& skutkow naruszema. Przesiankq ochrony débr osobistych jest zatem xch naruszeme lub powstamc grozby _ ":1; Ilaruszonia, oraz bezprawnoéé dzzaiania sprawcy naruszenia. . € .’ Przy occnie, czy doszlo do naruszenia dobra ‘ osobistego nalezy posiugiwaé siq kryieriami natury obiektywnej, hie zaé jodynie Subiektywnym odczucicm osoby zqdajqccj °°hY°nY — co wielokrotnie w swych orzeczeniach podkrcélal Sqd Najwyzszy. — i miernika, Pozwalajqoego Llstalié, czy doszio do naruszeniafdobra osobistcgo, nalezy szukaé w opinii Gr..I . Pllblicznej. Podkreéla sio przy tym, i2 przy ocenie, czy doszlo do namszenia dobra osobistego, ktorego ochrony domaga 51¢; osoba’ zglaszzgocca Zqdme, nalezy braé pod uwago czdoksztalt . ¢_f»4~.=;=> . =;:1;‘... " ~».;<_>£:z;~
--- STRONA 10 ---
.;3'§;~_?.:.;j._.2; , . . ..‘_ . :5 .3’ .*: ,.. .=* 4 \ }\||.1~I1'_'I _> ...|... ., ‘ nie zaé zwrot, czy zachowanie wyrwane z calej wjzpowiedzi, czy tez z kontekstu Q, ' ‘_ Na temat bezprawnoéci dziatania Sad Najwyzszy wypowiedziat "sic; W sposob bardzioj ' II CR 419/89 (OSP 11 12/90, poz. 377), gélny W orzeczeniu z dnia 19.10.1989 r. W sprawle in Zc za bezprawne uwaia sio kazde dzialanie naruszajaco dobro osobiste, jezeli L . L I’ ' ' ' " ' d'b b‘ t ch na 0 <5} zalicza sieg: 1 Q —;'E 55 3» 7 ;.;—»A ; 3. » 2* if .' ' — 1]1.'§:*?"f5:§'I 5' ,..;:7_'.! < 4.. F . '=::+=571.4’' ,=.1.; 1; . ..,.=; 1 fi“l';"3i‘BE‘i;.v2 E? .;'.;= : 1,. \. iii >.< ‘$5r.E51‘ _ x 5: *2 Z. . 111:]Qr :_=.'i Y I ~» ‘Y:5. 24> : , .. :.r.'=:.;< 'r_._._;.;‘ _ .;.£1; . ... ._.__.._.a . ._... . . 131. =:< 4 ':=_=._ .\ . 5:.‘.=:I=.‘:¢j . ._....‘_. . IfE1I‘ . . ,. . ..‘ . '1‘£:.=;,' £'=:.=. ; éi ' . =25? > y. 3 ._. W .6 W7 1.. Yzzs, \=;.::a ~ ‘ . .>,. \=.:. .= ‘1‘ ‘ 5... 4. . .,\_ $1 .1\ _.F1. ‘Q. Ii F . K F. _.........._.......,..,,,_,__,._.. \5V“9¢=lIfirvI\m~|\1.._ .7,» zachodzi Zadna z szczegélnych okolicznoéci usprawiedliwiajapych _je oraz, Ze ,,d0 oko 1cznosc1 wylaczajapych bezprawnosc naruszema 0 r oso 1s y g dzialanie w ramach porzqdku prawnego, tj. dziaianie dozwolone przez obovviazdjaco przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowcgo, zgodq pokrzywdzonz:go'(a1e z zastrzezeniem uchylenia jcj skutocznoéci »w niektorych przypadkach), oraz dzialanie W obronie 11zasadni0neg0.interosu?’. Przy czym naiczy pamiqtaé, i2 w art. 24"§ 1 k.c. ustawodawca wprowadzil domniemanie bezprawnoéci’ i ze to pozwany w procesie 0 ochrone; dobr osobistych ma obowiazek wykazania istnienie okolicznoéci aspraudodliwiajqoych to dzialanie, awiqc wylqczajacych bezprawnoéé. A _ Powod W niniejszej sprawie domagai sis; ochrony takich dobr jak: godnoéé, poszanowanio Zdrowia (psychioznogo), oraz prawa do ,,0dpow"iedniej Opifiki medycznej’? ' Przcpis art. 32 k.k.w. stanowi, iz nadzor nad legalnoéciai prawidtowoécia wykonywania kary pozbawienia wolnoéci, kary arosztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz érodka zabezpieczaj acego zwiazanego z umieszczeniem wzakladzie zamkniqtym, a takie kar porzadkowych i érodlcow przymusu skutkujacych pozbawienie wolnosici sprawuje sqdzia ponitencjarny. Natomiast przepisl art. 102 ust. 1 k.k.w. stanowi, iz skazany ' ma prawo W szczegolnosici do: odpowiednicgo ze wzglqdu na zachowanie zdrowia wyzywienia, odziezy, wartmkow bytowych, pomieszczefi. oraz éwiadczefi zdrowotnych i odpowiednich wanzrllcéw higieny. ' . Wejfioie w iycie Konstytucji RP w istotny sposob wplynqto no owolucje, uks/;ta{'towa11cgo up1'zed11io system1u Odp0Wi6dZi'11.|110§Ci Skarbu Pmistwu. Art. 77 konstytucji stanowi, ii kazdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka zostata mu vvwfzadzona rawem dzialanie organu wkadzy pub1icznej.Ustawa nie moze nikomu zamykaé drugi szgduvvej doohodzcnia11a1'uszonych wolnoéci tub praw. Wprowadzono nowy, podwyzszony standard odpowiedzialnoéci odszkodowawczej, niezaleznej od winy i oparty jedynic na przeslankach niezgodnoéci‘ z_ prawem dziatania organu =w zwiazku przez niezgodne »z p z wykonywaniem wiadzy pubiicznej, szkody po stronie osoby poszukujacej ochrony prawnej oraz zwiazku przyozynowego mjodzy szkoda ‘a oiczgodnym z prawem dzialaniom wladzy I publicznej . 9
--- STRONA 11 ---
C 1J1'aw‘ rt 0 .= .= .__.; _.ea . fol ..1';:5.;=.s;.._.:;=:;¢:r ;.=£.";:1 ,_ _.:‘."3=:.‘I112;P !="':" i x ':.=1'=;=';=;=5=_E;..1_;.=E . ‘=. ;_= ..;:.=,;_;.;L '.='==1l.'=&E=‘=1:': \' =5.‘.:Ei;;=;=:;.'=i=;: " .T,';:;;_,a:';'='_t¢.;51;._:;=_‘E. . .=! .;..¢;.=:.I.; =._ 0 Dobra osobiste cztowieka pozostajq pod ochrona Konstytucji; zgodnie z art. 30, I ,' ' * jjzrodzona i niezbywalna godnosé ézlowieka jest nienaruszalna, a jej poszano__wa.nie * jest obowiazkiem Wladz publicznych. Obowiazek ten powinien byé realizowany * ZQZ wtadze publiczne vprzede wszystkim tam, gdzie Pafistwo dziala W ramach imperium, hf’ 5:. at "S 4 3\7}: 1;;= } _ w '.;.‘.=__;=e '§1':=:=.1 ,1‘.('1':='a_1. . . . . 5,".T; 1,~ ..=: . =.=. " ,. __=. < J If: VTI ..._ 91 1. \_ v ., =..a J ,€_... ‘L r'~;t .*1‘:',: :~ 5,4: 1 "M 1;, 3» H 2 '1._.;"'_|J,__ : ;'17315E‘:‘. .,= ' 3 Y ., .4. 4 . 'r I 1 P ""'="IIIwQ“..w_, 1. it _”<:,._ =' .1;.'.;I5€.:a' _r; swoje zadama represyjne, ktorych wykonanie nie mote prowadzié do wiekszego 1;.='_".VI > h§_fi;'gI'21I11CZ$D1& praw oztowwka 1 jego g0dl1OSCl, 1112 to wynika z zadafi ochronnych 1 celu Ffaastosowanego érodka. . . ~ 5' ' Sad Najwyzszy w wyroku Z dnia 25 kwietnia 1989 r., I ca 143/s9 (OSPiKA 1990, nr Q, p_OZ.' 330) wyjasni}, Ze godnosé osobista jest ta sfera osobowosci, ktora konlcretyzuje sie w poozuciu wtasnej wartosci cztowieka i oczekiwaniu szacunlcu ze "strony ih11ych'lu'dzi. Poczucie to, stanowiace istotny element psychiki czt0wieka,'ksztaitowa11e jest przez ¢;. okolicznosoi zewnetrzne. l Stosownie do tresci art. 30 Konstytucji RP, przyrodzona i niezbywalna godnosé cztowieka jest nienarusza]na,' a jej poszanowanie i ochrona jest obowiazkiem wtadz "publieznyoh. Obowiazek ten powinien byé realizowany przez wtadze publiczne przede wvszystkirn tam, gdzie Pafistwo dziata W ramach imperium, realizujac swoje zadania represyjne, _1ctorych wykonanie nie moze prowadzié do vviekszego ograniczenia praw cztowiekai jego godnosci, niz to wynika z zadafi ochrozmych i celu zastosowanego srodka. (LEX nr 3158.49, M.PraWn. 2007/21/I172). W wyroku z 2.10.2007 r. (II CSL 269/07) Sad ' Najwyzszy Wypowiedziat sie, iz' zapewnienie przez Parisiwo godziwych warrmkéw odbywania kary pozbawienia wolnosci jestjednym z podstawowych wymagaré demokratycznego paristwa prawnego, zm2y'dujqcyfi1 wyraz w rzormach prawa miegdzynarodowego j'ed}"zak2e "0.s'aa'zem'e skazanego w cell’ w warm/zkach, t w ktorych powierzclmia najednq osobe wyn0si=‘a'mm'ej ntz‘ 3 m2, przy speinieniu praesiane/f okreslonych w art. 248 § I lckw, jest Zgodne z' prawem (OSNCZD_2008/3/75). V Obowiazek, o ktorym mowa powyzej wynika wprost 2 art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Poiskeimiedzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z clnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. 2 1977 r. Nr 38, poz. 9167 i 169) oraz z art. 3 e.k.p.c., stanowiacych, Ze kazda osoba pozbawiona wolnosci bedzie traktowana w‘ sposéb humanitarny i 2 p0SZ8.tIOW3I1i6IIl przyrodzonej godnoéci ozlowieka. Te zasady prawa miqdzynarodowego wyrazaja art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji. _ , » . _ Przestanka odpowiedzialnosoi za“ naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawnosé dziatania, przez ktora rozumie sie dzxatame (za111echan1e) sprzeozne .10
--- STRONA 12 ---
.$_'= =3....=_:_;;:';, ' '."'="= . .__ ,3. 1'1: .I ' ; 4‘; :,g;;.1;}? ' I \ \1 j} is '1: 1 j. _J jt i 5 ,1 2' '*9».....,._M... .=..==......_, ~r;' ,1 ,. prawnym i zasadami Wspolzycia spotecznego. Przepis art. 24 k.e. przewiduje ' '¢:; nie bezprawnosci dziatania naruszajacego dobra osobiste, co powoduje, ze na nim ciezar Wykazania, i2 jego dziztlanie bylo zgodne z prawem. __ Pozwany Skarb Pafistwa wykazal, Ze jego dziatanie, W tym osadzenie skarzaeego celiW waiuzlkaeh, W ktorych povs/ierzchniaflna jedna osooe wynosita mniej niz 3 mg’ byto z prawem. Dyrektor pozwanego Zakladu, stosownie do art. 248 § 1 1<'.I_<.W., Wydat 0 umieszczeniu osadzonych na czas okreélony W Warunkach, W ktoryeh powierzchnia oeli na jedna osobe wynosi nmiej niz 3 m2‘ Decyzja ta zostata tttrzymana W mooy przez sad y. Tej» oceny nie moze zmienié tresé Wyroku Sqdu Nflj“/j/ZSZ6g0 2 dnia 28 lutego 1., V CSK 431f06, W ktorym przyjeto, 2e odbywanie kary W przeludnionej celi narusza osobiste, zostat on bowiem Wydany w innym stanie faktycznym, w ktorym powod kare pozbawienia woljnosci nie tylko w przeludnionej celi, ale W ktorej nie byto tozek dla Wszystkich osadzonych oraz oddzielnego wezta sanitarnego, i to okolicznosci zawazyly na tresei rozstrzygniecia. Na ogolna cone zasadnosci roszczenia powoda pozostaja __tez bez istotnego Wptywu pilotazowe orzeczenia ECHR W sprawach Orchowski przeciwko Polsce (skarga nr_ 17885/05), Sikorski przeciwko Po1s<_:e"(skar3ga nr 175j99x'05), bo.Wie1i_q juz W kolejnyoh skargach uznano je za niedopuszczalne wobeczniiany przepisow i brak'pr'zes1anki przetrzymywania osadzonych W przeludnionych celach na daty ztozenia skarg do ECRH. . W orzecznictwie Sadu Najwyzszego w Wyroku 2 28.02.2007 r. uznano prawo osadzonego do domagania sie zadoséuczynienia W przywédztwie przeeiwko Skarbowi Pafistwa za szkody spowodowane przeludnieniem i nieodpowiednimi W31‘1.1l1k&I}’1i sanitarnymi W zaldadach penitencjarnych. (wyrok SN z~28.02.2007 r. w sprawie _V CSK 431/06, takée Wyrok SA We Wroctawiu z 6.12.2007 r. W sprawie I ACa 499f07). W stanie faktycznym, bedacym przedmiotem badania Sadu byty uszkodzenia ciata, osadzonego. Po skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sad Apelacyjny We Wrootawiu stwierdzit, iz przeludnieiiie w polaczeniu z nieodpowiednimi warunkami zycia ‘i Warunkami sanitamymi Wzaktadzie kamym mogto przyczynié sie do ponizajacego tralctowania, w»sposdb naruszajacy dobra osobiste osadzonego. Sad potepit praktyki utrzymywania wysokiego wskainika przeludnienia W zaldadach karnych na terenie catego kraju.'Zauwa2ono jednak, i2 sad nie ma obowiazku przy2_.nawa11ia odszkodowania za kazde naruszenie dobr osobistych. Jednym z glownych kryteriow oceny, czy iialezy przyznaé zadoséuczynienie za naruszenie dobr osobistych by} stopiefi Winy stronypozwanej. Uznano, i2 W zwiazku z przeludnieniem ‘nie mozna przypisaé winy osobom zarzadzajacyin konkretnymi jednostkami penitencjarnymi, 1 bowiem nie mogty one odmowié przyjecia kolejnych skazanych, badi tymczasowo ' _11 E
--- STRONA 13 ---
326 bye poddany tort 1 l l Ch Ogé1nOkI~a_jQ\»\’El sytuacja powodowata, iz trudno bytoby p1'zyja¢, iz dziatano any " , . . . £0“ M . . ' 'erze. Nadto podkreslono, 12 przyznawanie jaktchkolwiek =1 9 ' . , _ . . . . ' . 0 Ft by r: onizenia, bitdz W 2'36] W1 u t jm na1uSZBl"l13 dobr osoblstych W zwiarku z pI761L1dn18n1E:1T1 by o picniaint/911 Z W ‘1 O(;Z1lCi6IT1 sprawledltwosci (ostatecznie roszezenie oddalono). me Z powszechnym P ’ Zna] art 248 kkw Za sprzeczny Z art. 40 1 41 konstytuoji RP_ 26.05.2008 r. TK u ' ' _ _ . SK 25/07) N16 Wykluczono jednak mozhwosci ozasowego umieszczetua skazanyeh Na V _ _ . _ h O powierzchni nja osobe mniejszej n12 31112, W sytuaojaoh nadzwyozajnyeh, typu as . W ' ' w"y1"o1cow skazujacych — zgodnie z art. 110 par. 2 kkw. Wzrost przestepczoscl 1 no tannin unfit}, mocy obowiazuj acej art. 248 kkw :20 W Wvmkach Orchowski przeciwko Polsce (skarga tnr 17885/05 Sprawa, 0 , 1 nar\,1sZ6Tli8 dobr osobistych toczyta sie W I instancji przed polskim éuczynienie z 1l}f1.I L1 iZ63 ECHR), Sikorski przeciwko Polsce (skarga nr 17599105) 1 ohwili orzekania p I edniono mszczcnia Osadzonych .2 tytutu przeludnienia. W Wyrokach W sprawaoh; Latak Wko Polsce (skarga m» 52070f08) i Lomifiski przeciwko Polsee (skarga nr 33S02f09) uszczalne W kontekscie proeedury Wdroionej przez art.110 nat uznat skargi za 111690? 1.2009r. skariacy nie byii juz osadzani W oelach . kkw, oraz zWaZyWSZY= 12 PO 261 Vierzchni ponizej 3mg przypadajacej na jednego osadzonego. Dz. U‘. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowi, 12: ,,Nikt Przepis art. 3 ECHR ( _ urom ani nieludzkiemu tub ponizajapemu traktowaniu tortury” zostata W catosci przejeta z Konwencji W sprawie araniu D6fi111C]3 P019613 == _ Stoggwanja {Q1{U1 01'fiZ innego okrutnego, nieludzkiego lub ponizajaeego traktowania IZ6; Zgromadzenie Ogélne Narodow Zjednoczonych dnia 10 grudnia M1119, przyjefi>1 P 39 r Nr 63; poz. 378) — art. 1 ust. 1 Wfw Konwenoji brzmi: r‘ (DZ U. z 19 = onwencji okreélenie "to1"tu.rv" oznaoza kazde dziakanie, ktérym Olwlek Osoble urnyslnie zadaje sir; OSU} bot lub oierpienie, fizyczne badz psyohiczne, uzyskanla Dd me] lub odvosoby trzeciej informacji lub wvznania W celu ukarania jej b ’ zecia albo 0 ktorego dokonanie jest ona podejfzana, n popejniony pI‘Z6Z nialub oso e tr ' acisku na nia lub trzeoia osobe Zumieniu niniej szej K * , . _ 1 I ' r . 1 ' ' ' 0 7 V . . 2 "e w 1 Z35tIElSZB11Ita lub wywarcla n oe u ' (36111 Wvnikajaoym z wszeikiej formy dyskryminaeji, gdy taki bol Ilakimkolwiek innym ~ ‘lpifinie powodowan 3 . ‘@111 egdtacznie zwiazanye 6 sa przez ,funkcjonar1usza panstwowego lub tuna oso Q ujékgac W charaktelZ6 urzedowyrn lub z ich polecenia albo za Wyraéna lub milozaca Q1q~e§1eni6 to nie Obejmuje boluj lub oierpienia wynil<aja,cych jedynie ze zgodnych A 0 h z tymi sankcjami lub Wywotanych $E1I1kC_|1, n1 . 12 _. ;,v£_5.;,€,£.__,<, . .
--- STRONA 14 ---
c' \ przypadl<Qw0.”. Ust,. 2 cytowanego przcpisu stanofifi, ii: ,, Artykul ten nie narusza kgdzynarodowych 1ub' ustawodawstwa Wcwnqtrznego, zawierajqcych Iub mogqcych postanowienia 0 szcrszym zastosnwaniu. . Z definicji zacytowanej powyzej wynika, i2 ta czqéé art. 3 ECIIR nie ma zastosdwania faktycznego, z ktérego powéd wywodzi swoje roszczenie. tej sytuacji tylko nalczy stwierdzié, Ze Europejski Trybunal Praw Czlowicka dokonujqc wykladni EKPCZ stwierdzil, Ze cierpienie ivl_lpOk0fZ6I1i6 muszq w kazdym razie przekraczaé element cierpienia wpisanego W pozbawienie wolnoéci, éby‘ stanowiky tego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwictnia 2003 r., nr 38812/97,‘ Péhoracki Ukrainie, oraz m 50390199, McG1inchey i inni. przeciwko Zjednoczonemu ). Powéd nie wykazal takze (de facto nawct nie zg1'asza{ takowego zarzutu), iz by% w sposéb nieludzki i ponizajqcy przcz funkcjonariuszy sluzby wiqzieimej powéd. W kontekécie kryteriéw przyjqtych przez Komisjg Praw Cz%0wieka Trybunal Praw Cziowieka m.in. w sprawach przcciwko Grecji (196912), Blytanii (197112, 198212), przeciwko Szwajcarii (1977) nalezy uznaé, ‘ii dzialanie" onariuszy SW w niniejszcj sprawie wzadcn sposéb nie moie z obiektywncgo pilnktu byé uznane za nicludzkie lub ponizajape dla powoda. Brak Bylo W ich zachowaniu brutalnoéci, fzycznego i psychicznego znegcania sin; 0 natqgzcniu daj qcym zakwalifkowai: ich dziafanie jako wyczerpuj ape znamiona przépisu, na ktérylpowoiuje siq powéd. Reasmnujqc, w niniejszej sprawie powéd nie wykazal Zadnej. z przeslanek odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa, a to na nim zgodnie a art. 6 k.c. spoczywai ci<=€zm udowodnienia faktéw, Zktélych wywodzil skutki prawns. Powéd nie udowoclnil, iz dz1a&a11ié pozwanego bylo niezgodne z prafiém (bezprawm:),'nie wykazat, by poniésl jaka§'szk_odQ w zwjqzlm z dzialaniem pozwanego. Ponadto w ocenie Sacdu\brak jest rbwnicz adekwatnego zwiqzku przyczynowego miqdzy rzekomymi cierpieniami powoda zwiqzanymi z jego zlym saxfiopoczuciem psychicznym zwiqzku z osadzeniem W przeludnionych ceiach, oraz kondycjq jego Iewego kolana, a postqpowaniem pozwanego (wykonywanie kary pozbawiefiia wolnoéci). Bezspofna jest bowicm okolicznoéé, i2 powéd od co najmniej szeéciu lat cierpi na dolegliwoéci zwiqzane ze hstawem Akolanowym i ,,zastarza1ym” uszkodzeniem kolana lewego. ’ ‘ Koniecznym hylo dla merytorycznego rozstrzygflisgcia Zqdania powoda ustalenie czy po s1:ron_ie' pozwanej zaistnialy jaki<:kolwi'ek ' bézprawne dziaiania lub zaniechania, zaniedbania, ktc'1rych sklitkiem bylo pogorszenie Etanu zdrowia powoda. Z dokmnentéw ' 13 q
--- STRONA 15 ---
zgromadzonyoh w spraiwie ( ksiqikg zdrowia) w§nika, iz sam fakt odbywania kary pozbawienia wolnoéci pozostaje bez zxwiqzku z rozmiarem cierpic:r'1 Zwiqzanych z wystvtgpujaccymi niego schorzeniarni. _Przebywajap W kolejnych kamych i arevsztach siledczych powod miak zapewnionq stosownq diagnosiykq, medyoznq, a takic oferowano mu zabiegi operacyjne, jeden przeprowzidzono. Powod us%ug medycznych, leczenia éwiadczonego w warunkach wiqziennych zaldadow ozym w sposob oczywisty utrudnial poprawq swego stanu zdrowia. Z opinii do ksiqzki zdrowia wnioskowaé nalczy, iz powod powolrujqc siq na stan zdrowia, uzyskaé przerwq w odbywaniu kary pozbawienia wolnoéci. Przcprowadzenie dowodowego w tym zalcresic byio niemozliwe,‘ w zwiqzku zc stanowiskiem iz nie chce byé doprowadzany na terminy rozprawy. Reasumujap, przy powoianiu sic; na art. 24 k.c. zadoscuczynienia pieniqznego mozna jeéli riastagpiio naruszenie dobra osobistego danej osoby, ale wskutck dzialania, ktérc bezprawne, a oiqzax wykazania braku bezprawnoéci oiagy na pozwanym. W ocenie Sqdu wykazai, brak bezprawnosici w dzialaniu jego funkcjonariuszy. Majap na uwadze przeprowadzoncgo pQS’£Qp0W8I1ia dowodowcgo oraz uwzglodniajqc caioksztah sprawy brak byio podstaw do przyjqcia odpowiedzialnoéci pozwanego z tytuiu dobr osobistych powoda 'w zwiqzku z warunkami odbywania kary pozbawienia W kontekécic zapewnicnia odpowiedniej opieki mtzdycznej. Podnieéé nalezy, iz e wolnoéci jest karq za postqpowanie sprzecznc z obowiqzujqcym porzqd1<iem prawnym. Osoba skazana na karq pozbawienia wolnoéci musi mieé éwiadomoéé ograniczefi i jakie wiqzq sio z izolacjani zobowiqzmua jest znosioIygoxfy Zycia. codziennego w penitencjarnej, wynnikagrasc e przepisow prawa zawartych W‘ k.k.w., stosownych rozporzqdzeniach i irodlach prawa miejscowego W postaci Zarzqdzefi Dyrektora Aresztu filedczego. Oczywiécie warunkow przeludnienia nie mozna uznaé za nonnalny i uzasadniony element kary pozbawiehia wolnoéci, jednakze — poza tzw. wymogami elementarnymi okrcélonymi W kkw i regulaminie odbywania kary pozbawienia wolnoéci (a takze katach prawa miqdzynarodowego), rozstrzygajqc o roszczeniach finansowych osadzonych nie mozna abstrahowaé od ogolnych warunkow ekonomicznych i socjélnych istniejapych w Polsce. 448 k.c. Co za tym_ idzie roszczenie powoda nie zasiuguje na uwzglqgdnienie, bowiem art. w razie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé terhu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone, odpowiedniq sumo tytulem zadoééuczynienia picniqznego za doznanq krzywde; lob 11a jego 2aLdani'emzasaLd‘zié odpowiedniq sumo pi_'eni<gznac na wskazany przoz niego cel spoicczny, niezalcznie od innych érodkéw potrzebnych do usuniqcia skutkow stanowi, it ,, ' 14
--- STRONA 16 ---
6 Cr a (...).”. Zatem nowet W przypadkw stwierdzcnia naruszenia dobr osobistych jest fakuitatywne. (p0r._Wyr0k SN z 19.04.2006 r., II PK 245f05, OSNP 01, wyrok SN Z 27.08.1969 r., I PR 224/60, OSNCP1970, nr 6, poz. 111).' .. dnoéci roszczenia powoda zasqdzenia wymaga réwniez, ii przy ocenie zasa nalezy uwzglqdnié dodatkowe okolicznofici, tak jak niedofinanasowanie zdrowia, placowek oéwiatowycvh, Wiqziermictwa i wielu innych sfer Zycia publioznego éwiadczefi socjalnych i zdrowotnych. W takich realiach zasqdzcnia, na rzecz zadoscuczynienia za naruszenie jcgo dobr osobistych, nawct gdyby do tego dosz%o, to naruszenie nie Wyfimikaioby z celowego i naoechowanego Z14 wolq dzialania podmiotu odpowiedzialnego za warLLnki odbywania kary pozbawienia lezfzaloby w sprzecznoéci 2 powszechnym poczuciem sprawiedliwoéci, a wrqcz uznaé to za naduzycia prawa, od czego nie mozna abstrahowaé przy orzekania Z powyzszych wzglgdow, na podstawie Wczeéoiej cytowanych przepisow orzeczono jak sentencji. . O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., uwzglodniwszy", i2 powod nie ma staiego ldochodu ani tez zasobow magefiourych na pokrycie znacznych kosztow 1 W sprawie. . 1 _/,._ A 15
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Apelacyjny We Wrootawiu stwierdzit#II CR 419/89#art. 77 ust#art. 417 k.c.#art. 5 k.p.c.#art. 299 k.p.c.#art. 2 ust. 1 ustawy#art. 110 kkw.#art. 248 § 2 kkw#Art. 102 ust. 10 kkw#art. 6 kkw#art. 7 par.#art. 361 § 2 k.c.#art. 417 par.#art. 248 § 1 k.k.W.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 32 k.k.w.#art. 102 ust. 1 k.k.w.#Art. 77 konstytucji#art. 30 Konstytucji#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 e.k.p.c.#art. 24 k.e.#art. 110 par.#art. 248 kkw#art.110 nat#art. 3 ECHR