Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
H ZOP PY RYS ME
- PZUsK AN —"JS27 re
w. akt © 763/16 WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 maja 2015 r.
Sąd Rejonowy Poznań S. w P., Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Wioletta Janicka
Protokolant: staż. A. M.
po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015r.
na rozprawie
sprawy z powództwa P. J.
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w P.
o zapłatę
1.
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.000 zł (trzy tysiące złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia
5 listopada 2014r. do dnia zapłaty,
2.
w pozostałym zakresie powództwo oddala,
3.
nakazuje ściągnąć tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od poźwu na rzecz Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego
Poznań-Stare Miasto w P.:
- od powoda kwotę 1.350 zł z zasądzonego roszczenia,
- od pozwanego kwotę 150 zł,
4.
nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego.
SSR Wioletta Janicka
--- STRONA 2 ---
Pozwem z dnia 25 kwietnia 2014 r. powód P. J. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa — Aresztu
Śledczego w P. kwoty 30.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem
zadośćuczynienia za doznane krzywdy moralne jakich doznał wskutek pogryzienia przez insekty w czasie pobytu w
celi nr 308 oddziału C IV od dnia 20 grudnia 2013 r. do dnia 16 stycznia 2014 r. Powód zaznaczył, że o występowaniu
insektów informował dyżurnego pełniącego służbę w dniu 20 grudnia 2013 r., a także w kolejnych dniach, a mimo
tych zawiadomień nie podjęto żadnych odpowiednich kroków. Ponadto powód wskazał, że w celi panowały też inne,
nieodpowiednie jego zdaniem, warunki bytowe, w tym: nieodpowiednie oświetlenie, brak ciepłej wody.
Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Dyrektora Aresztu Śledczego w P. w odpowiedzi na pozew wniósł o
oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych. Pozwany zakwestionował twierdzenia powoda. Pozwany wskazał, że powód przebywał w ww. jednostce
w dniach od 18 grudnia 2013 r. do 16 stycznia 2014 r. i zaznaczył, że z dokumentacji medycznej powoda wynika, że nie
zgłaszał lekarzowi faktu pogryzienia przez insekty. Ponadto pozwany wskazał, że u powoda stwierdzono wszawice w
czasie jego pobytu w Areszcie Śledczym w Ś., jeszcze przed pobytem w Areszcie Śledczym w P.. Zdaniem pozwanego
warunki bytowe w każdej celi, w tym w celi w której przebywał powód są odpowiednie, natężenie światła jest właściwe,
jest też dostęp do ciepłej wody. W ocenie pozwanego powód nie wykazał, by poniósł jakąkolwiek szkodę w związku
z pobytem w ww. jednostce, a nadto, że zasądzenie na rzecz powoda dochodzonego roszczenia byłoby sprzeczne z
zasadami współżycia społecznego. Według pozwanego działania funkcjonariuszy Skarbu Państwa nie były bezprawne.
W piśmie z dnia 19 lutego 2015 r. powód potwierdził, że w czasie pobytu w Areszcie Śledczym w Ś. miał wszawicę oraz
że podjęto odpowiednie działania w tym przedmiocie. Powód zaznaczył, że w czasie pobytu w Areszcie Śledczym w
P. nie została mu udzielona pomoc lekarska mimo zgłaszania takiej potrzeby w związku z pogryzieniami. Wskazał,
że reakcja służb nastąpiła dopiero w dniu 16 stycznia 2014 r., gdy poinformował funkcjonariuszy o złożeniu pozwu.
Powód podniósł, że w ww. dniu został przeniesiony wraz z współosadzonymi do celi nr 334, a dzień później wrócili
do celi nr 308. Podtrzymał twierdzenie, że oświetlenie w celi nr 308 było nieodpowiednie, a także co do trudności z
dostępem do ciepłej wody.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód P. J. wielokrotnie przebywał w różnych placówkach penitencjarnych w związku z zapadłymi przeciwko niemu
wyrokami w postępowaniach karnych. W okresie od 1 czerwca 2013 r. do 18 grudnia 2013 r., z przerwą w dniach od
31 sierpnia 2013 r. do 29 października 2013 r. powód przebywał w Areszcie Śledczym w Ś..
Następnie został przetransportowany do Aresztu Śledczego w P., gdzie był osadzony:
-od 18 grudnia 2013 r. do dnia 16 stycznia 2014 r. — w celi nr 308,
-od 16 stycznia 2014 r. do 17 stycznia 2014 r. — w celi nr 334,
-od 17 stycznia 2014 r. do 29 stycznia 2014 r. — ponownie w celi nr 308.
W tym czasie razem z powodem w jednej celi Aresztu Śledczego w P. osadzeni byli S. D. i P. G..
Bezsporne : wydruk z przeglądarki rozmieszczenia dot. powoda (k. 39), wydruki z przeglądarki pobytów dot. powoda
(k. 40- 45v), zeznania świadka S. D. (k. 120-121) zeznania świadka P. G. (k. 121), zeznania powoda (k. 89-90, 122).
W czasie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w Ś.,w dniu 12 listopada 2013 r. stwierdzono u niego wszawicę i w
związku z czym jego odzież przekazano do dezynsekcji oraz przeprowadzono kurację. Powód został wyleczony. Po
przetransportowaniu powoda do Aresztu Śledczego w P. w dniu 18 grudnia 2013 r. stwierdzono aktualność jego badań
profilaktycznych i odnotowano brak zaleceń.
--- STRONA 3 ---
Dowód: książeczka zdrowia osadzonego (k. 75-83) , zeznania powoda (k. 89-90, 122).
Od początku osadzenia powoda w Areszcie Śledczym w P. w okresie objętym pozwem, tj. od 18 grudnia 2013r. w
celi nr 308 występowały insekty. Były to wszy odzieżowe i pluskwy, które gryzły powoda i pozostałych osadzonych,
co było szczególnie uciążliwe w nocy. Robactwo wychodziło z materacy i występowało w pościeli, kocach, w odzieży.
Powód i inni współosadzeni zgłaszali ten problem służbom penitencjarnym. Pierwsze zgłoszenie miało miejsce już
w dniu 20 grudnia 2013 r., a kolejne dokonywane były każdego następnego dnia, aż do 16 stycznia 2014 r. Powód
codziennie informował o obecności insektów pielęgniarkę, która wydawała lekarstwa osadzonemu S. D.. Pielęgniarka
wydała osadzonemu S. D. butelkę środka do smarowania ciała, po którego zastosowaniu wszy ginęły. Powód takiego
środka nie otrzymał. Ponadto powód i inni współosadzeni o powyższych okolicznościach kilkakrotnie informowali
także oddziałowego, a ten funkcjonariusz zalecił osadzonym posprzątanie celi, ale nie wydał im żadnych środków.
Innych działań służby penitencjarne nie podjęły.
W końcu, w dniu 16 stycznia 2014r. powód i pozostali osadzeni w celi 308 zostali przeniesieni do celi nr 334,
a w tym czasie w celi nr 308 przeprowadzono dezynsekcję. Powodowi i pozostałym osadzonym wydano nową
odzież, ale nie wymieniono materacy, ani koców. Następnego dnia, czyli 17 stycznia 2014r. powrócili do celi nr
308. Przeprowadzona dezynsekcja nie dała trwałego rezultatu, początkowo robactwa było mniej, ale później sytuacja
wróciła do poprzedniego stanu. Osadzeni ponownie zgłaszali problem służbom aresztu.
Dowód: zeznania świadka S. D. (k. 120-121), zeznania świadka P. G. (k. 121), zeznania powoda (k. 89-90, 122 ).
Cele mieszkalne w Areszcie Śledczym w P. posiadają instalacje elektryczną, w tym oświetlenie, gniazda wtyczkowe
oraz instalację umożliwiającą wezwanie funkcjonariusza. Ilość źródeł światła, a także ich moc jest dostosowana
do powierzchni celi. (...) podlegają przegłądom. W przypadku kącików sanitarnych sposób ich oświetlenia jest
uzależniony od ich konstrukcji; jeżeli kącik jest oddzielony od celi ścianą murowaną na pełnej wysokości wówczas
ma swoje oświetlenie, jeżeli kącik nie jest murowany oświetlenie jest wspólne dla kącika i dla celi. Dopuszczalne jest
posiadanie przez osadzonego małej lampki, konieczne jest wtedy złożenie wniosku do dyrektora placówki i uzyskanie
jego zgody. Oświetlenie ogólne jest wyłączane przez funkcjonariusza po godz. 22:00.
Ciepła woda jest doprowadzona do części cel. W czasie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w P. na przełomie
2013/2014r. osadzeni mieli dostęp do łaźni raz w tygodniu, w celach była tylko zimna woda. W Areszcie Śledczym dość
często pojawia się problem robactwa, z uwagi na to, że jest duża rotacja osadzonych, a są to osoby pochodzące z różnych
środowisk, na wolności żyjące w różnych warunkach. Zgodnie z harmonogramem raz w miesiącu przeprowadzane
są czynności dezynsekcyjne w celach, przy czym nie zawsze każde pomieszczenie podlega takim comiesięcznym
zabiegom. Zabiegi te wykonuje podmiot zewnętrzny — specjalistyczna firma. Ponadto w przypadku jednostkowego
stwierdzenia w celi insektów przeprowadzana jest dodatkowa dezynsekcja.
W celi nr 308 w czasie pobytu powoda działało jedno źródło oświetlenia umieszczone przy wejściu do celi. Kącik
sanitarny nie był wyposażony w indywidulane źródło światła. Do celi nie była doprowadzona ciepła woda. Powód miał
możliwość skorzystania z ciepłej wody raz w tygodniu poza celą.
Dowód: zeznania świadka M. P. (k. 90-91), zeznania świadka S. D. (k. 120-121), zeznania świadka P. G. (k. 121),
zeznania powoda (k. 89-90, 122 ).
Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, a
także na podstawie zeznań świadków oraz zeznań powoda. Zebrane w sprawie dokumenty uznano za wiarygodne,
gdyż ich prawdziwość i autentyczność nie była kwestionowana przez strony postępowania, jak również Sąd nie znalazł
podstaw, aby czynić to z urzędu. Także kopie dokumentów — niekwestionowane przez strony okazały się przydatne
w ustaleniach faktycznych. ,
Zeznania świadka M. P. oceniono jako wiarygodne. Świadek zeznawał spójnie, w sposób konkretny. Jako
funkcjonariusz pełniący służbę w Areszcie Śledczym w P. miał ogólną wiedzę co do stanu cel, w tym ich wyposażenia
--- STRONA 4 ---
w oświetlenie, dostępu osadzonych do ciepłej wody, a także czynności podejmowanych w kwestii występowania tam
insektów. Świadek nie miał wiedzy bezpośrednio dotyczącej dezynsekcji przeprowadzonej w celi nr 308 w czasie
osadzenia tam powoda.
Zeznaniom świadka S. D. dano wiarę w przeważającej części. Świadek wskazywał, że po przeprowadzonej dezynsekcji
robactwo w celi występowała w takim samym natężeniu, ale przeczyły temu zeznania powoda i świadka P. G., z których
zeznań wynikało, że sytuacja uległa przejściowej poprawie. Poza tym świadek zeznał, że od pielęgniarki otrzymał jakiś
środek na wszy, czego nie potwierdził ani powód ani świadek P. G.. Sąd uznał, że najwidoczniej taki preparat został
wydany jedynie świadkowi S. D.. Zaznaczyć należy, iż z książeczki zdrowia powoda nie wynika, by w Areszcie Śledczym
w P. zalecono mu stosowanie jakiegoś środka na wszy. Pozostała część zeznań w całości korespondowała z pozostałym
materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Zeznaniom świadka P. G. dano wiarę w całości. Z zeznań tego świadka wynikało, iż w okresie objętym pozwem w celi,
w której przebywał wraz z powodem występowały wszy i pluskwy, że ich gryzły. Potwierdził też zgłaszanie problemu
służbom aresztu i wykonanie dezynsekcji w styczniu 2014 r. oraz warunki panujące w celi. Nie dano wiary co do części
zeznań, w których świadek wskazał, że na czas dezynfekcji przeniesiono osadzonych w tym powoda do celi nr 325
- z materiału dowodowego w postaci zeznań powoda i wydruków z historii rozmieszczenia jednoznacznie wynikało
bowiem, że celą przejściową była cela nr 334.
Zeznaniom powoda również dano wiarę w całości, Powód zeznawał spójnie i rzeczowo, a jego zeznania
korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym. Powód wskazywał przede wszystkim na występowanie w celi
robactwo i w zasadzie brak reakcji służb aresztu na ten problem.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo okazało się częściowo zasadne.
Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia,
nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa,
artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony
przewidzianej w innych przepisach.
Zgodnie natomiast z art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, możę żądać
zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także
żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w
szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych
w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na
wskazany cel społeczny. Zgodnie z $ 2 tego przepisu jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona
szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych natomiast stosownie do treści
art. 448 $ 1 k. c w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało
naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie
zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków
potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Z cytowanych przepisów wynika jednoznacznie, ze ochrona dobro osobistych przysługuje jedynie przed działaniem
bezprawnym. Przesłanka ta ujmowana jest w prawie cywilnym bardzo szeroko, przyjmuje się bowiem, że bezprawnym
jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a nawet z porządkiem prawnym, czy zasadami współżycia
społecznego. Na ten temat wielokrotnie wypowiadął się Sąd Najwyższy, który m.in. stwierdził, że „za bezprawne
uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności
usprawiedliwiających je do których zalicza się: 1) działanie w ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez
obowiązujące przepisy prawa; 2) wykonywanie prawa podmiotowego; 3) zgodę pokrzywdzonego (ale z zastrzeżeniem
uchylenia jej skuteczności w niektórych przypadkach) oraz 4) działanie w ochronie społecznie uzasadnionego
--- STRONA 5 ---
interesu” (wyrok SN z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, OSP 1990, nr 11 — 12, poz. 377). Ocena czy nastąpiło
naruszenie dóbr osobistych nie może być subiektywna, a więc dokonana według miary indywidualnej wrażliwości
zainteresowanego (wyrok SN z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 33/97, OSNIC 1997, nr 6 - 7, poz. 93). Pamiętać należy,
że ustawodawca w przepisie art. 24 k.c. wprowadził domniemanie, iż każde działanie naruszające dobro osobiste jest
bezprawne, a na pozwanym ciąży ciężar wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie ( wyrok
SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1149/98, LEX nr 50831).
Bez wątpienia przytoczone przepisy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie i zasadność roszczenia powoda należy
oceniać przez ich pryzmat. Pamiętać przy tym należy, że zgodnie z art. 30 Konstytucji, przyrodzona i niezbywalna
godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona stanowi obowiązek władz publicznych. Obowiązek
ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim wszędzie tam, gdzie Państwo działa w ramach
imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia
praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka represji (uzas, wyroku
SN z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 2008/1/13). Y
J
Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary' pozbawienia wolności jeśt jednym z
podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego.
Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i
publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz, 167 i 169) głoszący, że każda osoba pozbawiona
wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art.
3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub
poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w
zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nieńaruszających
godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli
iich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia
takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego
uszczerbku. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji
wprowadzające wskazane zasady na grunt prawa polskiego.
Europejski Trybunał Praw Człowieka, rozpoznając sprawy dotyczące warunków odbywania kary pozbawienia
wolności, uznał za obowiązek państwa dokonywanie systematycznej kontroli decyzji podejmowanych w zakładach
karnych w celu zapewnienia odpowiednich warunków życia więźniów, z uwzględnieniem normalnych i uzasadnionych
wymagań związanych z pozbawieniem wolności (wyrok z dnia 5 grudnia 1979 r., skarga (...), i z dnia 12 stycznia 1995
r., skarga (...)).
Zauważyć należy, że obowiązkiem powoda było wykazanie przy użyciu wszystkich dostępnych środków dowodowych,
że doszło do naruszenia dóbr osobistych, a na pozwanym ciążył ciężar wykazania, że działanie naruszające dobra
osobiste były zgodne z prawem.
W ocenie Sądu powód wykazał, że odbywał karę pozbawienia wolności w celi, w której występowały insekty i to na
przestrzeni kilku tygodni. Okoliczność ta świadczy o naruszeniu jego dóbr osobistych, bowiem takie warunki uwłaczają
godności człowieka, są poniżającei wżaden sposób nie stanowią uzasadnionych i normalnych dolegliwości związanych
zodbywaniem kary pozbawienia wolności. Podkreślić należy, że robactwo było bardzo uciążliwe, powód znosić musiał
ciągłe ukąszenia (pluskwy i wszy żywią się krwią ludzką), insekty szczególnie dawały się we znaki poprzez aktywność
w nocy, zakłócając powodowi nocny wypoczynek. Powszechnie przy tym wiadomo, że wszy ludzkie jako pasożyty
roznoszą groźne choroby oraz że pozbycie się wszawicy i pluskiew wymaga specjalnego reżimu sanitarnego - kąpieli,
zastosowania specjalnego leku, zmiany bielizny i odzieży a nawet pozbycia się materaca czy całego zapluskwionego
łóżka. Tymczasem zdaniem Sądu pozwany nie zapewnił powodowi odpowiednich warunków podczas jego pobytu w
celi nr 308. Mimo wielokrotnego zgłaszania problemu zarobaczenia celi służby aresztu podjęły działania po blisko
miesiącu, przeprowadzając dezynsekcję w dniu 16 stycznia 2014 r. Wcześniej, przez prawie cztery tygodnie nikt
nie reagował, nie podjęto żadnych, chociażby doraźnych działań mających na celu usuniecie problemu robactwa.
--- STRONA 6 ---
i .
Dopiero w dniu 16 stycznia 2014r. powodowi wymieniono odzież, nie wymieniono jednak materacy i koców. Powód
nie otrzymał żadnego środka zwalczającego wszy, nie miał też częstszego dostępu do ciepłej wody. Zresztą dezynsekcja
nie odniosła skutku, bo robactwo nadal występowało. Przez prawie cztery tygodnie powód był więc narażony na
pogryzienia przez owady, na uciążliwości związane z ich obecnością, a potem po zabiegach dezynsekcji ten stan uległ
nieznacznej poprawie. Obiektywnie rzecz ujmując powód mógł zatem odczuwać znaczny dyskomfort związany z takimi
„warunkami osadzenia i nic dziwnego, że głównym problemem w jego odczuciu była kwestia występujących w celi
insektów. Tym samym w ocenie Sądu żądanie przez powoda zadośćuczynienia za przebywanie w takich warunkach
uznać należy co do zasady za usprawiedliwione.
Żądanie zadośćuczynienia powód wywodził również z innych okoliczności dotyczących warunków panujących w celi
308. Mianowicie podnosił, że brak było w celi odpowiedniego oświetlenia i dostępu do ciepłej wody. .
Zgodnie z art. 110 $ 2 zd. 2 k.k.w. cele mieszkalne wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający
skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do
pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie
do czytania i wykonywania pracy.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że oświetlenie w celi funkcjonowało, a zgodnie z
obowiązującymi regułami oświetlenie to było jedynie wyłączane po godzinie 22, z uwagi na zapewnienie osadzonym
ciszy i spokoju nocnego. Wskazać należy, iż o ile w celi nie było dostępu do ciepłej wody to osadzeni w Areszcie
mieli zagwarantowane cotygodniowe wizyty w łaźni. Powód nie był zatem pozbawiony dostępu do ciepłej wody,
chociaż w sytuacji występowania wszawicy warunki higieny w tym zakresie należało jednak uznać za niewystarczające.
Powód nie wykazał, by w celi oświetlenia nie było bądź było niesprawne. Nie udowodnił również, by oświetlenie to
było niewystraczające do czytania bądź też wykonywania pracy, ani nawet nie wykazał by takie czynności w ogóle
podejmował.
'W tym miejscu zaznaczyć należy, że o naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonego w
zakładzie karnym nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności, związanych z samym
pobytem w takim zakładzie, polegających np. na niższej od oczekiwanej jakości warunków sanitarnych; nie powinno
się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne, a nie wynikają z
odbywania żadnej kary (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2010 r., IV CSK 449/10). Z tego względu
Sąd uznał, że żądanie przez powoda zadośćuczynienia z uwagi na złe — w jego ocenie - oświetlenie celi czy ograniczony
dostęp do ciepłej wody co do zasady było nieusprawiedliwione. Tym niemniej wskazać należy, że z uwagi na inne
okoliczności (zarażenie wszawicą) powód powinien mieć możliwość częstszych kąpieli w ciepłej wodzie.
Reasumując — Sąd uznał, że godność powoda jako skazanego została naruszona, przez to, że w okresie od 18 grudnia
2013r. do dnia 29 stycznia 2014r. z jednodniową przerwą odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym
w P. w celi w której występowały pluskwy i wszy, co oczywiście nie odpowiada uznanym normom poszanowania
człowieczeństwa.
Przy ustaleniu wysokości należnego powodowi zadośćuczynienia należało wziąć pod uwagę rozmiar dolegliwości i
intensywność doznanej krzywdy, ocenianych według miar obiektywnych, oraz stopień negatywnych konsekwencji
dla powoda wynikających z dokonanego naruszenia dobra osobistego, w tym także niewymiernych majątkowo,
jak i intensywność naruszenia oraz stopień sprawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r., V
CKN 1010/00). Sąd miał na uwadze rodzaj naruszonego dobra (godność człowieka, narażenie zdrowia), długość
czasu w jakim do naruszenia dochodziło (tj. ponad miesiąc), a także subiektywne odczucia powoda oraz to, by
zadośćuczynienie utrzymane było w rozsądnych granicach. W konsekwencji Sąd przyjął, że zasadnym jest ustalenie
wysokości zadośćuczynienia na kwotę 3.000 zł adalej idące roszczenie powoda uznał za wygórowane.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 24 w związku z art. 448 k.c. zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę
3.000 zł.
--- STRONA 7 ---
Oodsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 4818 1k.c. uznając, że pozwany pozostawał w opóźnieniu oddnia otrzymania
wezwania do zapłaty, które zastępowało doręczenie w dniu 4 listopada 2014r. odpisu pozwu. Z tego względu odsetki
zasądzono od dnia 5 listopada 2014r.
Na podstawie art. 113 ust. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych tytułem
nieuiszczonych kosztów sądowych (opłaty sądowej) Sąd nakazał ściągnąć od powoda z zasądzonego roszczenia na
rzecz Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w P. kwotę 1.350 zł, natomiast od pozwanego kwotę
150 zł.
Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego, mając na uwadze
okoliczności sprawy, w tym złą sytuację materialną powoda (brak dochodów).
SSR Wioletta Janicka | +
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Najwyższy#II CR 419/89#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 30 Konstytucji#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 Europejskiej#art. 8 ust. 1 Konwencji#art. 47 Konstytucji#art. 448 k.c.#art. 113 ust. 11 ust.#art. 102 k.p.c.