Wyrok II CKN 859/00

--- STRONA 1 --- __ __ ___ II CKN 859fO0  tekst Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 20 listopada 2002 r.  _ ll CKN 859100 Z }edna szkoda w rozumieniu przepisu art. 441 § 1 k.c. mamy do czynienia albo wtedy, gdy z natuxy swej jest ona niepodzielna, atbo wowczas, gdy udzial sprawoow w jednym delikcie przesadzi o niemoznoéci podziatu wywotanyoh nim skutkow. LEX nr 78881 78881 :amM1 Sktad orzekajqcy Przewodniozacy: SSN Jan Gorowski. Sadziowie SN: Bronistaw Czech, Marian Kocon (sprawozdawca). Sentencja Sad Najwyzszy w sprawie z powodztwa Zaktadow Przemystu Dziewiarskiego "L." w L. przeciwko Alicji G.  Przedsiabiorstwu Zagranioznemu "A." w L. i Eleonorze C. 0 zaplato, po rozpoznaniu w lzbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2002 r. na rozprawie kasacji pozwanej Eleonoiy C. od wyroku Sadu Apelaoyjnego WL. 2 dnia 19 pazdziernika 1999 r., uchyla zaskarzony wyrok w punktach E (pierwszym), il (drugim} w czaéci dotyozqcej pozwanej Eleonory C. 1 w tym zakresie przekazuje sprawe; Se1dowiApe|aoyjnemu wt. do ponownego rozpoznania i orzeozenia o kosztach postapowania kasaoyjnego. Uzasadnienie faktyczne Sad Apelacyjny w L. wyrokiern Z. dnia 19 pa2dziernika__19_99 r...miQdzy. innymi_ zasadzit soltdarnie od Aiicji G.  Przedsiabiorstwa Zagranicznego "A." w L. i Eleonory C. na rzecz Zaktadow Przemystu Dziewiarskiego "L." w L kwote; 171048.84 zt z odsetkarni. Sad ustalit, ze stosunek najmu blizej oznaczonych pomieszczefi produkcyjnyoh, magazynowych I biurowyoh rozwiazano z pozwana Alicja G. bez zachowania terminu wypowieclzenia. Po bezskuteoznym uptywvie zakreélonego terminu do wydania tyoh pomieszczeh (20 paidziernika 1992 r.) powod wystapit z pozwem eksmisyjnym, ktory zostat uwzgladniony wyrokiem Sadu Wojewodzkiego w L. z dnta 30 {ipca 1993 r. Pozwana Alicja G. pomieszczenia te wydata dopiero w dniu 23 marca 1994 r. W okresie od dnia 1 lipca 1992 r. do dnia 31 rnaja 1993 r. ozaéé z nich, pomieszozenia pafleru, podnajmowata corce Eleonorze C., wbrew zakazowi wynikajaoemu z umowy. Na gruncie tych ustalefl Sad uznat, ze niezwrocenie przez pozwane owyoh pomieszczefi w terminie stanowito delikt 2 art. 415 k.c., i wyrazit pogiad, iz przy konstrukcji solidarnej ich odpowiedziatnoéoi nieistotny byt przedmiotowy zakres odpowiedzialnoéoi kazclej z nich. W kasacji wniesionej od powyzszego wyroku, opartej na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c., pozwana Eleonora C. zarzucila naruszenie art. 415, 224, 225, 230, 441, 6 i 7 k.c. W konkluzji wniosta o zmtana zaskarzonego wyroku przez oddalenie powodztwa w odniesieniu do niej, badz uchy1enie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. \\ Uzasadnienie prawne . Sad Najwyzszy zwazyl, co nastapuje: Istota zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie, ktore wyniklo 2 podniesionych w kasacji zarzutow, dotyczyta problemu ochrony interesow wtaéciciela pozbawionego mozliwoéci korzystania z rzeczy w wyniku posiadania jej przez nieuprawniona do tego osoba. Skarzaca pominota, 2e interesy te rnogq byo chronione za pomoca wielu instytuoji prawa oywilnego. Racja wiac miata skarzaca jedynie o tyie, 0 ile upatrywata moziiwoéci tej ochrony w powotanych w kasaoji przepisaoh przyznajaoych wtaéoioieiowi roszczenie 0' wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy wobec posiadacza samoistnego lub zaleznego w zlej wierze (art. 225 i 230 k.c.) oraz posiadacza samoistnego lub zaleznego w dobrej wie|2e, ktory dowiedziat sia 0 wytoczeniu przeciwko niemu powodztwa 0 wydanie rzelczy (art. 224 § 2 k.c. i art. 230 k.c.). Wbrew jednak odmiennemu zapatrywaniu skarzacej, interesy wtaéciciela pozbawionego mozliwoéci korzystania z rzeczy w wyniku posiadania jej przez nieuprawniona do tego osoba moga byo chronione rowniez za pornoca przepisow o odpowiedzialnoéci deliktowej za czyn wtasny (art. 415 w zw. z art. 361363k.c.). Nie mozna bowiem wykiuczyé, 2e objecie przez posiadacza wtadztwa nad cudza mecza lub poiniejsze jego Wykonywanie nosio badzie znamiona deliktu z art. 415 k.c., tak jak to trafnie przyjat Sad Apelacyjny na grunoieustalonych w sprawie okolicznoéci faktycznych. System lnformacji Prawne] Lox (Lax Omega) 2812014 Stan prawny programu: 20140731 -_ __ rr oku sssłco - terz: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2002 r. - _ ll CKN 8591109 Z jedną szkodą w rozumieniu przepisu art. 441 § 1 k.c. mamy do czynienia aibo wtedy, gdy z natury swej jest ona niepodzielna, aibo wówczas, gdy udział sprawców w jednym delikcie przesądzi o niemożnosci podziału wywołanych nim skutków. LEX nr 78881 78881 Ľ1z.Ll.2014.]2fl: fiĽĽ.¬'í'.-Ś|i.1 Skład orzekający Przewodniczący: SSN Jan Górowski. Sędziowie SN: Bronisław Czech, Marian Kocon (sprawozdawca). Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zakładów Przemysłu Dziewiarskiego "L." w Ł. przeciwko Alicji G. - Przedsiębiorstwo Zagranicznemu "A." w Ł. i Eleonorze C. o zapłatę, po rozpoznaniu w izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2002 r. na rozprawie kasacji pozwanej Eleonoły C. od wyroku Sądu Apelacyjnego wŁ. 2 dnia 19 pazdziernika 1999 r., uchyla zaskarżony wyrok w punktach l tpierwszymj, il (drugim} w częsci dotyczącej pozwanej Eleonory C. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu wŁ. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie faktyczne Sąd Apelacyjny w Ł. wyrokiem z. dnia 19 pażdziernika.,19_99 r. -między innymi, zasądził solidarnie od Alicji G. - Przedsiębiorstwa Zagranicznego "A.“ w Ł. i Eleonory C. na rzecz Zakładów Przemysłu Dziewiarskiego "L." w Ł. kwotę 1?1.048,84 zł z odsetkami. Sąd ustalił, że stosunek najmu blizej oznaczonych pomieszczeń produkcyjnych, magazynowych i biurowych rozwiązano z pozwaną Alicją G. bez zachowania terminu wypowiedzenia. Po bezskutecznym upływie zakreslonego terminu do wydania tych pomieszczeń (20 pazdziernika 1992 r.) powód wystąpił z pozwem eksmisyjnyrn, ktory' został uwzględniony wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 30 iipca 1993 r. Pozwana Alicja G. pomieszczenia te wydała dopiero w dniu 23 marca 1994 r. W okresie od dnia 1 iipca 1992 r. do dnia 31 maja 1993 r. częsó z nich, pomieszczenia parteru, podnajmowała córce Eleonorze C., wbrew zakazowi wynikającemu z umowy. Na gruncie tych ustaleń Sąd uznał, że niezwrócenie przez pozwane owych pomieszczeń w terminie stanowiło delikt z art. 415 k.c., i wyraził pogląd, iz przy konstrukcji solidarnej ich odpowiedziainosci nieistotny był przedmiotowy zakres odpowiedzialnosci kazdej z nich. W kasacji wniesionej od powyższego wyroku, opartej na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c., pozwana Eleonora C. zarzuciła naruszenie art. 415, 224, 225, 230, 441, 8 i 7 k.c. W konkluzji wniosła o zmianę zaskarzonego wyroku przez oddalenie powództwa w odniesieniu do niej, bądż uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. `“~.„ Uzasadnienie prawne _ Sąd Najwyższy zważył, co następuje: istota zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie, które wynikło z podniesionych w kasaoji zarzutów, dotyczyła problemu ochrony interesów właściciela pozbawionego mozliwosci korzystania z rzeczy w 'wyniku posiadania jej przez nieuprawnioną do tego osobę. Skarząca porninęła, ze interesy te mogą być chronione za pomocą wielu instytucji prawa cywiinego. Rację więc miała skarżąca jedynie o tyie, o ile upatrywała możiiwosci tej ochrony w powołanych w kasacji przepisach przyznających właścicielowi roszczenie o' -wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy wobec posiadacza samoistnego lub zaleznego w złej wierze (art. 225 i 230 k.c.) oraz posiadacza samoistnego lub zależnego w dobrej wierze. który dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy (art. 224 § 2 k.c. i art. 230 kc). Wbrew jednak odmiennemu zapatrywaniu skarżącej, interesy wlasciciela pozbawionego mozliwosci korzystania z rzeczy w wyniku posiadania jej przez nieuprawnioną do tego osobę mogą być chronione również za pomocą przepisów o odpowiedzialnosci deliktowej za czyn własny (art. 415 w zw. z art. 381-383.k.c.]. Nie mozna bowiem wykiuczyó, ze objęcie przez posiadacza władztwa nad cudzą meczą lub późniejsze jego 'wykonywanie nosic będzie znamiona deliktu z art. 415 k.c., tak jak to trafnie przyjął Sąd Apelacyjny na gruncieustalonych w sprawie okoliczności faktycznych. System Informacji Prawnej Lex (Lex 'Dmegai 28_i.'-2014 Stan prawny programu: 2014-07"-31 | ¬. --- STRONA 2 --- __ Z Z _”_ ____Z___ __ _ Z __ II CKN 859/00  tekst Racje natomiast miaia skariaca, ze Sad Apelacyjny niewiaéciwie ooenii jej odpowiedzialnoéo na grunoie przyczynowoéci adekwatnej (art. 361 § 1 k.c.). Oceniajac z punktu widzenia normalnoéci nastepstwa, naiezaio rozwazyo, ozy zachowanie skamacej polegajaoe na zajeoiu czeéci pomieszczefi powodki pozostawaio w normalnym zwiazku przyozynowym ze szkoda, jaka ta poniosia w okresie sprzed ich zajecia i po ich opuszczeniu. Na piaszozyinie przyczynowoéci bowiem istnieje tylko alternatywa, albo zachowanie skarzacej pozostawaio w normatnym zwiazku przyczynowym ze szkoda i wtedy powinna odpowiadaé, albo w nim nie pozostawato i wowczas w ogoie odpowiedziainoér‘: jej nie mogia wchodzio w rachube. Wychodzac z tych zatozefi niepodobna przyjaé, jak to biednie uozynit Sad Apelacyjny, 2e normalnym nastepstwem zajecia przez skarzaca czeoci pomieszczeri powodki byio niewydanie powodce pomieszozefi w okresaoh nie objetyoh tym zajeoiem, a co za tym idzie, ze normainym nastepstwem zachowania skarzacej byio powstanie dochodzonej za ten okres szkody. Sad Apelacyjny wyrazajac poglad, ze skarzaca za czas posiadania ozeéci pomieszczefi ponosi odpowiedzialnoéé za. co wymaga podkreélenia, caia szkode, pominai, z naruszeniem art. 441 § 1 k.c., ze soiidarna odpowiedziainoéo kilku osob powstaje, jezeli podiegajaca wyrownaniu szkoda jest jedna. Wedtug stanowlska, tak pismiennictwa, jak i orzecznictwa z jedna szkoda w rozumieniu tego przepisu mamy do ozynienia aibo wteciy, gdy z natury swej jest ona niepodzielna, aibo wowczas, gdy udziai sprawcow w }ednym delikcie przesadzi o niemoznoéci podziaiu wywoianych nim skutkow. W sprawie taka sytuaoja, na gruncie dotad ustalonych okoiicznoéci faktycznych, nie zachodziia. W rezultacie byiy podstawy do przyjecia solidarnej odpowiedziainoéci skarzacej jedynie co do odszkodowania za czas posiadania pomieszczefi powodki bez tytutu prawnego, przy uwzglednieniu ich powierzchrli oraz usytuowania, gdyz jedynie W tym zakresie byte jedna szkoda w rozumieniu art. 441 § 1 k.c.  Z tych przyczyn orzeczono jak wwyroku (art. 39313 k.p.c.). System Informacji Prawnej Lex (Lei: Omega} 2812014 Stan prawny programu: 20140731 _ _ _ __ _ __Ii CKN 859r'0Ü -tekst Rację natomiast miała skarżąca, że Sąd Apelacyjny niewłaściwie ocenił jej odpowiedzialnosc na gruncie przyczynowości adekwatnej (art. 361 § 1 k.c.). Üceniając z punktu widzenia norrnalnosci następstwa, należało rozważyć, czy zachowanie skarżącej polegające na zajęciu częsci pomieszczeń powódki pozostawało w normalnym związku przyczynowym ze szkodą, jaką ta poniosła w okresie sprzed ich zajęcia i po ich opuszczeniu. Na płaszczyżnie przyczynowosci bowiem istnieje tylko alternatywa, albo zachowanie skarżącej pozostawało w normalnym związku przyczynowym ze szkodą i wtedy powinna odpowiadać, albo w nim nie pozostawało i wówczas w ogóle odpowiedzialnosc jej nie mogła wchodzić w rachubę. Wychodząc z tych założeń niepodobna przyjąć, jak to błędnie uczynił Sąd Apelacyjny, że normalnym następstwem zajęcia przez skarżącą częsci pomieszczeń powódki było niewydanie powódce pomieszczeń w okresach nie objętych tym zajęciem, a co za tym idzie, że normalnym następstwem zachowania skarżącej było powstanie dochodzonej za ten okres szkody. Sąd Apelacyjny wyrażając pogląd, że skarżąca za czas posiadania częsci pomieszczeń ponosi odpowiedzialność za, co wymaga podkreślenia, całą szkodę, pominął, z naruszeniem art. 441 § 1 k.c., że soiidarna odpowiedzialnosc kilku osób powstaje, jeżeli podlegająca wyrównaniu szkoda jest jedna. Według stanowiska, tak piśmiennictwa, jak i orzecznictwa z jedną szkodą w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia albo wtedy, gdy z natury swej jest ona niepodzielna, aibo wówczas, gdy udział sprawców w jednym delikcie przesądzi o niemożnosci podziału wywołanych nim skutków. W sprawie taka sytuacja, na gruncie dotąd ustalonych okoiicznosci faktycznych, nie zachodziła. W rezultacie były podstawy do przyjęcia solidarnej odpowiedzialnosci skarżącej jedynie co do odszkodowania za czas posiadania pomieszczeń powódki bez tytułu prawnego, przy uwzględnieniu ich powierzchni oraz usytuowania, gdyż jedynie w tym zakresie była jedna szkoda w rozumieniu art. 441 § 1 k.c. - Z tych przyczyn orzeczono jak wwyroku (art. 39313 k.p.c.). System informacji Prawnej Lex (Lek Ürnegaj 2Eir“2014 Stan prawny programu: 2014-0?-31