Wyrok II CKN 606/00

--- STRONA 1 --- _ _ __ ___ |CSK433i06tekst Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeri Sqdu Najwyzszego dosiepnej pod adresem §mm Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 22 lutego 200? r. _  I CSK 433106 1. Orzeczenie Sqdu przyznajqce zadoééuczynienie ma charakter rozstrzygniecia deklaratoryjnego, a nie konstytutywnego. Zobowiqzane do zapiaty zadoééuczynienia (art. 445 § 1 k.c:.) ma charakter zobowiqzania bezterminowego, totez przeksztaicenie go w zobowiqzanie terminowe moze nastqpié w wyniku wezwania wierzyciela (pokrzywdzonego) skierowane wobec diuznika do speinienia Swiadczenia (art. 455 |<.c.).. Zywaioryzacyjny aspekt odsetek, prowadzqcy w rezultacie do powiekszenia ogélnej kwoty przyznanego pokrzywdzonemu zadoééuczynienia pienieznego, powinien byé brany pod uwage przy rozwazaniu sposobu zasqdzenia odsetek za opéinienia w speinieniu zacioééuczynienia. LEXnr274209 ‘ 274209 D.z_.lL_1li6A.i.6.93: am. 4A5;e|1. 455; art. 481 Skiad orzekajqcy Przewodniczqcy: Sedzia SN Zbigniew Strus. Sedziowie SN: Teresa BielskaSobkowicz, Mirosiaw Bqczyk (spr.). Protokoiani: Anna Matura. Sentencja Sad Najwyzszy w sprawie z powédztwa Teresy J. przeciwko Szpitalowi im. M.  Samodzielnemu Publicznemu Zakiadowi Opieki Zdrowotnej w W. i Polskim Kolejom Paflstwowym SA w W. 0 zadoééuczynienie, cdszkodowanie, rente i ustalenie odpowiedzialneeci na przyszéoeé, po rozpoznaniu na rozprawie w lzbie Cywilnej w dniu 8 Iutego 2007 r. skargi kasacyjnej powédki od wyroku Sqdu Apelacyjnego z dnia 13 kwietnia 2006 r.,  I uchyla zaskarzony Wyrok w punkcie 2 (drugim) w czeéci oddalajqcej apelacje powédki w odniesieniu do odsetek ustawowych od zadoééuczynienia orez zmienia Wyrok Sqdu Okregowego z dnia 24 stycznia 2005 r., w punkcie IV (czwartym) w ten sposéb, 2e zasqdza od pozwanych na xzecz powédki solidarnie ustawowe odsetki od zasqdzonej W punkcie 1 {pierwszym) tego wyroku kwoty 50.000 (pieédziesiqt tysiecy) zi od dnia 17 sierpnia 2004 r. do dnia 23 stycznia 2005 r. wiqcznie, a w pozostalym zakresie apeiacje powedki oddala; ll oddaia skarge kasacyjne w pozostaiym zakresie.  Uzasadnienie faktyczne Powédka domagaia sie zasqdzenia poczqtkowo 0d pozwanego Skarbu Paflstwa  Obwodu Lecznictwa Kofejowego w W. zadoééuczynienia w wysokoéci 50.000 zi. W zwiqzku z tym, ie w 1996 r. Obwéd ten stai sie Samodzielnym Publicznym Opieki Zdrowotnej, peinomocnik powédki cofnqi powédztwo wobec Skarbu Pafistwa, a do procesu wezwano w charakterze pozwanego Obwbd Lecznictwa Kolejowego w W. Sp. z 0.0. W lipcu 1999 r. jako pozwane wskazane zostaiy trzy podmioty: wspomniany obwéd {obecna nazwa  Szpital im. M.  Samodzielny Pubiiczny ZOZ w W.). Przedsiebiorstwo Panstwowe PKP 1 Skarb Pafistwa  Minister Transportu i Gospodarki Morskiej. Zarzqdzeniem z dnia 12 CZBFWCEI 2001 r. Sad Okregowy ustalii, ze wiaeciwym statio fisci Skarb Pafistwa jest Wojewoda Mazowiecki. W toku procesu PP PKP przeksztaiciio sie w PKP SA w W. ’ W piemie procesowym z dnia 17 sierpnia 2004 r. powédka rozszerzaia powédztwo i domagaia sie zasedzenia zadoééuczynienia w wysokosci 500.000 zi, renty uzupeiniajqcej w wysokoéci 1.300 zi miesiecznie oraz odsetek bez okreéienia ich dat. W dniu 10 stycznia 2005 r. peinomocnik powédki ostatecznie sprecyzowai roszczenia powédki: 1) 500.000 zi zadoééuczynienia 2 odsetkami od kwoty 50.000 od dnia 2 czerwca 1997 r., a od kwoty 450.000 od dnia 17 sierpnia 2004 r.; 2) renta uzupeiniajeca (skapitalizowana w kwocie 158.600 zi za okres ed czerwca 1994 do sierpnia 2004 r. z odsetkami od dnia 10 stycznia 2005 r.; .3) renta uzupeiniajqca w kwocie 1.300 zi miesiecznie od dnia 17 sierpnia 2004 r.; 4) ustalenie . odpowiedzialnoeci wszystkich pozwanych na przyszioéé na przyszie nastepstwa operacji tarczycy przeprowedzonej u powédki w dniu 27 czerwca 1994 r. ' Sad Okregowy zasqdzii cad pozwanych  Szpitala im. M.  Samodzieinego Pubiicznego ZOZ i PKP SA w W. solidarnie: 1) kwote 50.000 zi tytuiem zadoééuczynienia za krzywde od dnia 24 stycznia 2005 r.; 2) kwote 12.240 zi (rente skapitalizewanq) od dnia 11 stycznia 2005 r.; 3) rente uzupeiniajqcq w kwocie po 340 zi miesiecznie poczynajqc od dnia 10 Iutego 2005 r. 2 odsetkami; 4) lustalii solidarnq odpowiedzialnoéé pozwanych za ewentualne przyezie nastepstwa System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3712013 Stan prawny Programu: 20130918 __ _ _ _ CSK 433r'Ü6-tekst Tekst orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Sądu Najwyższego dostępnej pod adresem m Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 200? r. _ ' I CSK 433r'06 1. Orzeczenie Sądu przyznające zadośćuczynienie ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, a nie konstytulywnegc. Zcbowiązane do zapłaty zadośćuczynienia (art. 445 § 1 k.c.) ma charakter zobowiązania bezterminowego, toteż przekształcenie go w zobowiązanie terminowe moze nastąpić w wyniku wezwania wierzyciela (pokrzywdzonego) skierowane wobec dłużnika do spełnienia świadczenia (art. 455 k.c.)._ 2."Walcryzacyjny aspekt odsetek, prowadzący w rezultacie do powiększenia ogólnej kwoty przyznanegc pckrzywdzonemu zadośćuczynienia pieniężnego, powinien byc brany pod uwagę przy rczważaniu sposobu zasądzenia odsetek za cpóżnienia w spełnieniu zadośćuczynienia. .i_EXnr2?4200 ` 274200 I a1ILśś5;fiĽt._-'izāfii fil'2t.3_dl Skład crzekający Przewodniczący: Sędzia SN Zbigniew Strus. Sędziowie SN: Teresa Bielska-Scbkcwicz, Mirosław Bączyk (spr.}. Prctckclant: Anna Matura. Sentencja Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Teresy J. przeciwko Szpitalowi irn. M. - Samodzielnemu Publicznemu Zakiadowi Opieki Zdrowotnej w W. i Polskim Kolejom Państwowym SA w W. o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę i ustalenie odpowiedzialności na przyszłość, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 8 lutego 200? r. skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 kwietnia 2006 r., . I uchyla zaskarzony wyrok w punkcie 2 (drugim) w części oddalającej apelację powódki w odniesieniu do odsetek ustawowych od zadośćuczynienia oraz zrnienia wyrok Sądu Okręgowego z dnia 24 stycznia 2005 r., w punkcie IV (czwartym) w ten sposób, że zasądza od pczwanych na rzecz powćdki solidarnie ustawowe odsetki od zasądzonej w punkcie 1 (pierwszym) tego wyroku kwoty 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) zł od dnia 17 sierpnia 2004 r. do dnia 23 stycznia 2005 r. włącznie, a w pozostałym zakresie apelację pcwódki oddala; ll oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie. - Uzasadnienie faktyczne Powćdka dcmagała się zasądzenia początkowo od pozwanego Skarbu Państwa - Obwodu Lecznictwa Kolejowego w W. zadośćuczynienia w wysokości 50.000 zł. W związku z tym, ze w 1005 r. Obwód ten stał się Samodzielnym Publicznym Opieki Zdrowotnej, pełnomocnik powódki cofnął powództwo wobec Skarbu Panstwa, a do procesu wezwano w charakterze pozwanego Obwód Lecznictwa Kolejowego w W. Sp. z c.c. W lipcu 1000 r. jako pczwane wskazane zostały trzy podmioty: wspomniany obwód (obecna nazwa - Szpital im. M. - Samodzielny Pubiiozny ZOZ w W.}, Przedsiębiorstwo Panstwowe PKP i Skarb Państwa - Minister Transportu i Gospodarki Morskiej. Zarządzeniem z dnia 12 czerwca 2001 r. Sąd Okręgowy ustalił, że właściwym static fisci Skarb Państwa jest Wojewoda Mazowiecki. W toku procesu PP PKP przekształciło się w PKP SA w W. ' W piśmie procescwym z dnia 1? sierpnia 2004 r. powćdka rczszerzała powództwo i domagała się zasądzenia zadośćuczynienia w wysokości 500.000 zł, renty uzupełniającej w wysokości 1.300 zł miesięcznie oraz odsetek bez określenia ich dat. W dniu 10 stycznia 2005 r. pełnomocnik powćdki ostatecznie sprecyzował roszczenia powódki: 1) 500.000 zł zadośćuczynienia z odsetkami od kwoty 50.000 od dnia 2 czerwca 1007 r., a od kwoty 450.000 od dnia 1? sierpnia 2004 r.; 2) renta uzupełniająca (skapitalizowana w kwocie 158.600 zł za okres od czerwca 1004 do sierpnia 2004 r. z odsetkami od dnia 10 stycznia 2005 r.; .3) renta uzupełniająca w kwocie 1.300 zł miesięcznie od dnia 17 sierpnia 2004 r.; 4) ustalenie _ odpowiedzialności wszystkich pczwanych na przyszłość na przyszłe następstwa operacji tarczycy przeprowadzonej u powódki w dniu 2? czerwca 1004 r. f Sąd Okręgowy zasądził od pczwanych - Szpitala im. M. - Samodzieinegc Publicznego ZOZ i PKP SA w W. solidarnie: 1) kwotę 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę od dnia 24 stycznia 2005 r.; 2} kwotę 12.240 zł (rentę skapitalizcwanąj od dnia 11 stycznia 2005 r.; 3) rentę uzupełniająca w kwocie po 340 zł miesięcznie poczynając od dnia 10 iutegc 2005 r. z odsetkami; 4) ustalił sclidarną odpowiedzialność pczwanych za ewentualne przyszłe następstwa .- . | System Informacji Prawnej Lek (Lex Omegaj 3T"i2_013 Stan prawny llrogramuz 2013-00-10 --- STRONA 2 --- . ...._,___  ______,, |C3K433i0616891 operacji tarczycy,_ przeprowadzonej u powodki w dniu 27 czewvca 1994 r. Rozstrzygnieoie Sqdu Okregowego oparte zostaio na nastepujapych ustaleniach faktycznych: Powodka przez kilka lat ieczyia sie ambulatoryjnie z powodu nadczyhnoéci tarczycy. W 1969 r. skierowano jq do szpitala, gdzie rozpoznano wole guzowate toksyczne nadczynne uciskajqce tchawice i dokonano operacji poiegajecej na ich usunieciu. W 1981 r. stwierdzono u powodki nawrot wola guzowatego toksycznego. W okresie 19801994 r. w dokumentacji lekarskiej brak wzmianek 0 wykonywaniu badafi hormonow tarczycy i TSH. Powodke zakwalifikowano do wycieoia odroénietego woka tarczyoy, gdy ponownie wystqpiiy objawy ucisku tchawioy i napadowe migotanie seroa. W dniu 26 czerwca 1996 r. dokonano drugiej operaoji w Szpitalu Kolejowym w W. w zwiezku z wystepujeoymi u powodki objawami uciskowymi. Leczenie operacyjne okazaio sie konieczne dla ratowania zdrowia powodki, prawidiowe, poprzedzone prawidiowq diagnostykq. Po operacji konieczna okazaia sie nastepna operacji. Reoperacja byia prawidiowa, niezwiqzana z biedem w sztuce lekarskiej i siuzyia ratowaniu Zycia. Po reoperacji pozostaia jednakze niewydolnoéé strun giosowych oraz dusznosé jako érodek porazenia nerwow wstecznyoh. Powodka byia nadal leczona (m.in. przy pomocy zabiegow laserowych), a w latach 19982002 poddana zostaia zabiegom chirurgicznym pozweiajacym jej zmniejszenie niewydoinoéci oddechowe}, pozostaia jednak afonia. Do uszkodzenia strun giosowych mogio dojéo w czasie tamowania krwi juz podczas reoperacji; nie mozna jednak ustalié, czy do uszkodzenia przytarczyc doszio w czasie operacji lub reoperacp. Pacjent poddawany operacji wola nawrotowego powinien byé informowany o moziiwoéci wystqpienia powikialfi, aby mogi ewiadomie wyrazié zgode na leczenie operacyjne. Powodke nalezaio poinformowaé o ryzyku niedoczynnoéci przytarczyo i o zagrozeniu afonie. Powodka nie zostaia poinformowana o ryzyku i mozliwych powikianiach, stqd jej zgoda na operaoje nie zostaia wyrazona w sposob éwiadomy. A Obecny stan zdrowia opisano szerzej w uzasadnieniu wyroku Sqdu Okregowego (dusznoéé wysiikowa, trwaie uszkodzenie strun giosowych sq nastepstwem operacji z 1994 r.). Tnivaiy uszczerbek powodki na zdrowiu wynosi iqoznie 90%. Koszt przyjmowania lekow wynosi okoio 80 zi miesiecznie. W wyniku powikiafl pooperacyjnych powodka dozna%a wielu oierpiefl psych_ioznyoh 1 fizycznych, przechodziia proces b..boiesnej rehabilitacji, przyjmowaia zastrzyki, a przy koiejnych operacjach odozuwaia iek, strach i osiabienie. lnwaiidztwo powodki wpiyneio na jej zycie osobiste (rozpad zwiqzku maizeflskiego). Powodke uznano za inwalidke I grupy (od sierpnia 1994 r.). W 1997 r. uznano powodke za osobe trwaie niezdolnq do pracy i wymagajqcq opieki osob trzeoich. Opieka {aka powinna wynosio 45 godzin dziennie (przy przecietnym koszcie  5 ziza godzine). . _ W ocenie Sqdu Okregowego.niepoinformowanie powodki o mozliwych powikianiach pooperacyjnych oznacza, iz jej zgoda na zabieg opéracyjny nie byia éwiadoma. Totez traktowaé jq nalezy jako udzielonq pod wpiywem biedu {jest ona zatem nieskuteczna). lstniaiy zatem podstawy do przyjecia odpowiedzialnoéci deliktowej (solidarnej) PKP SA i Obwodu Leczniciwa Kolejowego w W. Powodztwo naietaio oddalié wobec Skarbu Pafistwa. Sad Okregowy zasqdzii tytuiem odszkodowania 50.000 zi z odsetkami od dnia 24 styoznia 2005 r. do dnia zapiaty kwote 12.240 zi z odsetkami od dnia 11 stycznia 2005 r. do dnia zapiaty, rente uzupeiniajqce w kwocie 340 zi rniesiecznie i ustalii solidarnq odpowiedzialnoeé pozwanych za ewentualne przyszie naetepstwa powstaie z operacji tarczycy w dniu 27 ozelwca 1994 r. Oddalii powodztwo w pozostaiym zakresie. Apelacje wniosia powodka w ozeéci oddalajqcej jej powodztwo wobec dwoch pozwanych, szpitala i PKP SA. Sad Apelacyjny zmienii zaskarzony wyrok w pkt ll w ten sposob, 2e zasqdzii odsetki od kwoty 12.240 zi (skapitalizowanej renty za okres trzyietni) od dnia 28 grudnia 2004 r., a w pozostaiym zakresie apeiacje oddalii. Sed ten podzieiii stanowisko Sqdu pierwszej instancji odnoénie do wysokoéci naieznego powodce zadoééuczynienia za kizywde. Stwierdzii, Ze rozstrzygniecie o zadoéouczynieniu "ksztaituje wysokoéé zobowiqzania i dopiero od daty tego rozstrzygniecia roszczenie powodki staio sie wymagalne" (s. 8 uzasvadnienia). Uznaiza trafne skapitalizowanie renty (w wysokoéci 12.240 zi, po 340 zi przez okres 36 miesiecy) i stwierdzii, ze powodka nie wykazaia wysokoéci szkody za okres spized 3 lat od daty zgioszenia Zaldania skapitalizowania renty (w sierpniu 2004 r.). Odsetki od odszkodowania zamiast renty przyznane zostaiy powodce od dnia wyrokowania. Zasqdzona przez Sad Okregowy renta uzupeiniaiqca w wysokoéci 340 zi miesiecznie jest odpowiednia do rozmiaru wydatkow powodki na leki i opkacenie pomocy osoby tnzeciej. Nie zostaia natomiast wykazana przez powodke wysokosé wydatkow na ewentualne rehabilitacje i bioterapie. A W skardze kasacyjnej powodki eksponowano naruszenie aLL.A.&1.§_’|. k.c., , a_Lt_4A1 k.c. i k.c. Skarzeca domagaia sie uchyienia, ewentuainie zmiany wyroku Sqdu Apelacyjnego w pkt 2 i zasqdzenie oci pozwanych soiidarnie: 1) odsetek od kwoty 50.000 zi zasqdzonego juz zacloééuczynienia od dnia 2 czerwca 199? r. do dnia 23 stycznia 2005 r.; 2) daiszej kwoty 50.000 2% zadoééuczynienia z odsetkami od dnia 28 grudnia 2004 r.; 3) odszkodowania w wysokoéci 152.860 zi z odsetkami od dnia 28 grudnia 2006 r.; 4) podwyzszenie przyznanej renty do kwoty 1.300 miesiecznie. . Uzasadnienie prawne Sod Najwyzszy zwazyi, co nastepuje: W skardze kasacyjne} powodki nie podnoszononaruszenia przepisow prawa procesowego.__ Nie kwestionowano tez ustaiefi faktycznych dokonanyoh przez Sqd drugiej instancji. W postepowaniu kasacyjnym Sa_d Najwyzszy pozosiaje System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3712013 Stan prawny programu: 20130918 - _ __ _ __ _ I CSK 433łÜ6 - tekst operacji tarczycy,_ przeprowadzonej u powćdki w dniu 2? czerwca 1004 r. Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych: Powódka przez kilka lat łeczyła się ambulatoryjnie z powodu nadczynności tarczycy. W 1060 r. skierowano ją do szpitala, gdzie rozpoznano wole guzowate toksyczne nadczynne uciskające tchawicę i dokonano operacji poiegającej na ich usunięciu. W 1061 r. stwierdzono u powćdki nawrót wola guzowatego toksycznego. W okresie 1060-1004 r. w dokumentacji lekarskiej brak wzmianek o wykonywaniu badań hormonów tarczycy i TSH. Powćdkę zakwalifikowano do wycięcia odrośniętego woła tarczycy, gdy ponownie wystąpiły objawy ucisku tchawicy i napadcwe migotanie serca. W dniu 26 czerwca 1006 r. dokonano drugiej operacji w Szpitalu Kolejowym w W. w związku z występującymi u powćdki objawami uciskowymi. Leczenie operacyjne okazało się konieczne dla ratowania zdrowia powćdki, prawidłowe, poprzedzone prawidłową diagnostyką. Po operacji konieczna okazała się następna operacji. Reoperacja była prawidłowa, niezwiązane z błędem w sztuce lekarskiej i służyła ratowaniu życia. Po reoperacji pozostała jednakże niewydolność strun głosowych oraz duszność jako środek porażenia nerwów wstecznych. Powódka była nadal Ieczona (rrr.in. przy pomocy zabiegów laserowych), a w latach 1006-2002 poddana została zabiegom chirurgicznym pozwalającym jaj zmniejszenie niewydołności oddechowej, pozostała jednak afonia. Do uszkodzenia strun głosowych mogło dojść w czasie tamowania krwi już podczas reoperacji; nie można jednak ustalić, czy do uszkodzenia przytarozyc doszło w czasie operacji lub recperacji. Pacjent poddawany operacji wola nawrotowago powinien być informowany o możliwości wystąpienia powikłań, aby mogł świadomie wyrazić zgodę na leczenie operacyjne. Powćdkę należało poinformować o ryzyku niedoczynności przytarczyc i o zagrożeniu afonią. Powódka nie została poiniormowana o ryzyku i możliwych powikłaniach, stąd jej zgoda na operację nie została wyrażona w sposob świadomy. ' Obecny stan zdrowia opisano szerzej w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego (duszność wysiłkowa, trwałe uszkodzenie strun głosowych są następstwem operacji z 1004 r.). Trwały uszczerbek powćdki na zdrowiu wynosi łącznie 00%. Koszt przyjmowania leków wynosi około 60 zł miesięcznie. W wyniku powikłań pooperacyjnych powódka doznała wielu cierpień psychicznych i fizycznych, przechodziła proces b..boiesnej rehabilitacji, przyjmowała zastrzyki, a przy kolejnych operacjach odczuwała lęk, strach i osłabienie. łnwaiidztwo powćdki wpłynęło na jej życie osobiste (rozpad związku małżeńskiego). Powódkę uznano za inwalidkę I grupy (od sierpnia 1004 r.). W 100? r. uznano powódkę za osobę trwałe niezdolną do pracy i wymagającą opieki osób trzecich. Opieka taka powinna wynosić 4-5 godzin dziennie (przy przeciętnym koszcie - 5 zł za godzinę). . _ W ocenie Sądu Okręgowego.niepoinforrnowanie powódki o możliwych powikłaniach pooperacyjnych oznacza, iż jej zgoda na zabieg operacyjny nie była świadoma. Toteż traktować ją należy jako udzieloną pod wpływem błędu (jest ona zatem nieskuteczna). istniały zatem podstawy do przyjęcia odpowiedzialności deliktowej (solidarrrej) PKP SA i Obwodu Lecznictwa Kolejowego w W. Powództwo należało oddalić wobec Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy zasądził tytułem odszkodowania 50.000 zł z odsetkami od dnia 24 stycznia 2005 r. do dnia zapłaty kwotę 12.240 zł z odsetkami od dnia 11 stycznia 2005 r. do dnia zapłaty, rentę uzupełniającą w kwocie 340 zł miesięcznie i ustalił solidarną odpowiedzialność pczwanych za ewentualne przyszłe następstwa powstałe z operacji tarczycy w dniu 2? czerwca 1004 r. Oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Apelację wniosła powćdka w części oddalającej jej powództwo wobec dwóch pczwanych, szpitala i PKP SA. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w pkt ll w ten sposob, że zasądził odsetki od kwoty 12.240 zł (skapitalizowanej renty za okres trzyletni) od dnia 26 grudnia 2004 r., a w pozostałym zakresie apełację oddalił. Sąd ten podzielił stanowisko Sądu pienrrszej instancji odnośnie do wysokości należnego pcwódce zadośćuczynienia za krzywdę. Stwierdził, że rozstrzygnięcie o zadośćuczynienia' "kształtuje wysokość zobowiązania i dopiero od daty tego rozstrzygnięcia roszczenia powódki stało się wymagalne" (s. 6 uzasadnienia). Uznał za trafne skapitalizowanie renty (w wysokości 12.240 zł, po 340 zł przez okres 36 miesięcy) i stwierdził,- że powćdka nie wykazała wysokości szkody za okres sprzed 3 lat od daty zgłoszenia żądania skapitalizowania renty (w sierpniu 2004 r.). Odsetki od odszkodowania zamiast renty przyznane zostały pcwódce od dnia wyrokowania. Zasądzona przez Sąd Okręgowy renta uzupełniająca w wysokości 340 zł miesięcznie jest odpowiednia do rozmiaru wydatków powćdki na leki i opłacenie pomocy osoby trzeciej. Nie została natomiast wykazane przez powćdkę wysokość wydatków na ewentualną rehabilitacja i bioterapię. _ W skardze kasacyjnej powćdki eksponowano naruszenie a.LL.e_6l_§_'L k.c., . aLt.A¿1l k.c. i k.c. Skarżąca domagała się uchylenia, ewentuainie zmiany wyroku Sądu Apelacyjnego w pkt 2 i zasądzenie od pczwanych soiidarnie: 1) odsetek od kwoty 50.000 zł zasądzonego już zadośćuczynienia od dnia 2 czerwca 100? r. do dnia 23 stycznia 2005 r.; 2) dałszej kwoty 50.000 zł zadośćuczynienia z odsetkami od dnia 26 grudnia 2004 r.; 3) odszkodowania w wysokości 152.660 zł z odsetkami od dnia 26 grudnia 2006 r.; 4) podwyższenie przyznanej renty do kwoty 1.300 miesięcznie. . Uzasadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej powćdki nie podnoszono.naruszenia przepisów prawa procesowego., Nie kwesticnowano też ustaien faktycznych dokonanych przez Sąd drugiej instancji. W postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy pozostaje __ . System informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3302013 Stan prawny programu: 2013-00-16 'I --- STRONA 3 --- 1 | os+< 433105; tekst zwiezany ustaieniami faktycznymi stanowiqcymi podstawe zaskarzonego orzeczenia (ad:._3_‘5L&l3L§l k.p.c'.). Na rzecz powodki zasqdzono rente uzupeiniajqcq w kwocie 340 zi miesiecznie, piatnq do 10 dnia kazdego miesiqca z gory, poczynajqc od dnia 10 Iutego 2005 r. z ustawowymi odsetkami w razie uohybienia terminowi piatnoéci ktorejkoiwiek z tych rat (pkt II wyroku Sqdu Okregowego; pkt 2 wyroku Sqdu Apelaoyjnego). Podnoszec zarzut naruszenia Z k.c., powodka domagaia sie podwyzszenia wysokoeci renty do kwoty 1.300 zi miesiecznie, poniewaz  jej zdaniem  Sad Apelacyjny "nie uwzgiednii wykazanych potrzeb powodki". _ Tymczasem w éwietle ustalefi dokonanyoh przez Sad Apelacyjny nalezy przyjqé, ze rente uzupeiniajecq zasedzono wiaénie w takiej wysokoéci, w jakim udowodnione zostaiy zgodnie z ogolnq reguiq dowodowq (aEL_6 k.c.), uzasadnione potrzeby powodki w zwiqzku z utratq zdolnoéci do pracy zarobkowej. Trafnie zaznaozyi Sa_d Apelaoyjny, ze wchodze tu w gre wydatki niezbedne obecnie (w chwili orzekania), a nie wydatki mogece pojawié sie w przyszioéci. Wysokoéo przyznanej powodce renty uzupeiniajecej (wyrownawczej) uwzglednia wysokoéé wykazanych potrzeb zwiqzanych z przyjmowaniem lekow oraz korzystaniem z pomocy osoby trzeciej. Trafnie przyjeto w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku to, 2e wysokoéé wydaikow powodki ma ewentuainq rehabilitacje lub bioterapie nie zostaia jednak wykazana w toku postepowania. Nalezy zauwazyé, Ze w tym wzgledzie w skardze kasacyjnej nie powoiywano sie na przepis anL_322 k.p.c., co umozliwiaioby przeprowadzenie odpowiedniej kontroli kasacyjnej kwestionowanego rozstrzygniecia. Zarzu’: naruszenia an.A44_§2 k.c. nie mogi byé zatem uznany za uzasadniony. ' Skarzeca kwestionuje wysokoéé przyznanego jej tzw. jednorazowego odszkodowania (pkt Ii wyroku Sqdu Okregowego i pkt 2 wyroku Sqdu Apelacyjnego). Wskazujqc na zarzut naruszenia ar.t._44_'Z k.c., powodka domaga sie podwyzszenia takiego odszkodowania przez wydiuzenie okresu jego "kapitalizacji". W ocenie skarzqcej doszio do naruszenia fillifll k.c. "przez niezastosowanie tego przepisu do lat 19942002 rnimo jego zastosowania do lat 20022005". W uzasadnieniu tego zarzutu skarzqca wspomina jednak 0 iatach 19972002 r. (pkt Ill skargi kasacyjnej). Wediug powodki, przy uwzglednieniu wydiuzenia wspomnianego okresu kapitaiizacji naiezaio przyjmowao, ze wysokoéo miesieoznej renty dia powodki powinna wynosié 1.300 21, a nie 340 zi.  Przepis _a_i:t.AAl k.c. uzaleznia przyznanie izw. jednorazowego odszkodowania zamiast renty lub jej ozeéci od wystepienia waznych powodow. W éwietle ustaierfi dokonanych przez Se,d'Apelacyjny mozna byio przyjeo, ze wystepiiy wazne powody kapitaiizaoji renty (powodkai staia sie bowiem inwaiidkq po przeprowadzonej operaoji medycznej), ale pojawiéa sie jednoozeénie kwestia, czy powodka zdoiaia wykazao wysokoeo jednorazowego odszkodowania za okres diuzszy niz sprzed trzech lat od ehwiii zgioszenia zqdania w tym zakresie (w sierpniu 2004 r.). Naiezy zgodzié sie ze stanowiskiem obu Sqdow, ze powodka nie wykazaia jednak wysokoéci odszkodowania we wspomnianym odcinku czasowym, totez istniaiy jedynie podstawy do przyznania jej odszkodowania jednorazowego w zakresie udowodnionej wysokoéoi (36 miesiecy x 340 zi = 12.240 zi). W tym zakresie w skardze kasacyjne} rownieznie podniesiono zarzutu naruszenia a_|:t.'_322 k.p.c. Nie mogi zatem okazaé sie trafny zarzut naruszenia ELLMZ k.c. Bezpodstawnie skarzapa kwestionuje wysokoéé zasqdzonego na jej rzeoz zadoéouczynienia (w kwocie 50.000 zi). W ocenie powodki powinno bye jej przyznane zadoeouczynienie w kwocie 100.000 zi. Nalezy stwierdzié, Ze Sqd Apelacyjny zasedzié na rzecz powodki zado.é¢uczynienie'w peini odpowiadajqce doznanej przez powodke krzywdzie i przekonywajegco wyeksponowai elementy wpiywajqce w zasadniozy sposob na wysokoéé tego zadoeéuczynienia. Przede wszystkim trafnie zwrocono uwage na to, ze operacja tarczycy u powodki zostaia jednak przeprowadzona prawidiowo, nie stwierdzono w jej toku biedu w sztuce lekarskiej. a zasade odpowiedzialnoéci pozwanych przesedzii jedynie sam fakt niepoinformowania powodki o mozliwych powikianiach zwiqzanych z przeprowadzonym zabiegiem operacyjnym i w tym upatrywano sie cech bezprawnoéci dziaiania pozwanyoh, Sam zabieg operacyjny byi wykonywany dla ratowania zycia powodki. Nie by%o w zwiqzku z tym podstaw do kwestionowania tez samej metody obliczania wysokoéci przysiugujecego powodce zadoééuozynienia w postaci odwoiania sie do minimainego wynagrodzenia pracowniczego w kraju. Nie doszio zatem do naruszenia przepisu_ ad. 445 § J k.c. w rezultacie zasqdzenia na rzecz powodki kwoty zadoééuczynienia w wysokoéoi 50.000 zi. ~ Nalezy natomiast podzielié zarzut kasaoyjny powodki odnoszqcy sie do prawnego oharakteru wyroku przyznajecego zadoééuczynienie pieniezne podmiotowi pokrzywdzonemu. Nie mozna bowiem podzielio stanowiska Sqdu Apelacyjnego. ze ozzeozenie Sedu w zakresie przyznajecyrn zadoééuczynienie ksztaituje wysokoéé zobowiazania, dopiero od tej daty roszozenie staje sie wymagalne i diuznik pozostaje w opoznieniu ze speinieniem tego ewiadczenia" (s. 8 uzasadnienia zaskarzonego wyroku). Orzeczenie Sedu przyznajece zadoééuczynienie ma bowiem charakter rozstrzygniecia deklaratoryjnego, a nie konstytutywnego (podobnie np. mam}; Sqdu Najwyzszego z dnia 28 czerwca 2005 r., I CK W05, nieopublik.) Zobowiqzane do zapiaty zadoééuczynienia ( k.c.) ma charakter zobowiezania bezterminowego, totez przeksztaicenie go w zobowlqzanie terminowe moze nastqpio w wyniku wezwania wierzyoiela (pokrzywdzonego) skierowane wobec diuznika do speinienia éwiadczenia (a.r;tA55 k.c.). ' Skarzqca kwestionowaia wysokoéé przyznanego }ej tzw. odszkod owania jednorazowego i domagaia sie odpowiednio podwyzszonego odszkodowania z odsetkami ustawowymi od dnia 28 grudnia 2006 r. Powodce przyznano odszkodowanie jednorazowe w kwocie nizszej, ale z odsetkami ustawowymi poczqwszy od dnia 10 lutego 2005 r. (pkt I wyroku Sqdu Okregowego). Skoro roszczenie o zasqdzenie jednorazowego odszkodowania w szerszym zakresie okazaio sie ostatecznie nieuzasadnione, bezprzedmiotowy takze pozostaje zarzut naruszenia a.tt...48J_§_’L k.c. w zw. z 2u:t._4_5_5 k.c.  Zarzut naruszenia a.Ei._48.L§_"‘[ k.c. w zw. z a[L_46_5 k.c. moze byé brany jedynie pod uwage w odniesieniu do System lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3712013 Stan prawny programu: 20130918 _ _ _ _ | CSK 433_r'U_6 - 'ĽĘKST związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (aLl:._3_0.6l3“„§Jł k.p.c".). Na rzecz powódki zasądzono rentę uzu pełniającą w kwocie 340 zł miesięcznie, płatną do 10 dnia każdego miesiąca z gćry, poczynając od dnia 10 lutego 2005 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności ktćrejkoiwiek z tych rat (pkt ll wyroku Sądu Okręgowego; pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego). Podnosząc zarzut naruszenia 2 k.c.. powódka domagała się podwyższenia wysokości renty do kwoty 1.300 zł miesięcznie, ponieważ - jej zdaniem - Sąd Apelacyjny "nie uwzgłędnił wykazanych potrzeb powódki". . Tymczasem w świetle ustaleń dokonanych przez Sąd Apelacyjny należy przyjąć, że rentę uzupełniającą zasądzono właśnie w takiej wysokości, w jakim udowodnione zostały zgodnie z ogólną regułą dowodową (ariii k.c.), uzasadnione potrzeby powćdki w związku z utratą zdolności do pracy zarobkowej. Trafnie zaznaczył Sąd Apelacyjny, że wchodzą tu w grę wydatki niezbędne obecnie (w chwili orzekania), a nie wydatki mogące pojawić się w przyszłości. Wysokość przyznanej pcwódce renty uzupełniające] (wyrównawczej) uwzględnia wysokość wykazanych potrzeb związanych z przyjmowaniem leków oraz korzystaniem z pomocy osoby trzeciej. Trafnie przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku to, że wysokość wydatków powódki na ewentualną rehabilitację lub bioterapię nie została jednak wykazane w toku postępowania. Należy zauważyć, że w tym względzie w skardze kasacyjnej nie powoływano się na przepis ar:i.._322 k.p.c., co umożliwiałoby przeprowadzenie odpowiedniej kontroli kasacyjnej kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia a k.c. nie mógł być zatem uznany za uzasadniony. ' Skarżąca kwestionuje wysokość przyznanego jej tzw. jednorazowego odszkodowania (pkt łł wyroku Sądu Okręgowego i pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego). Wskazując na zarzut naruszenia ar:.t._4ś1 k.c., powódka domaga się podwyższenia takiego odszkodowania przez wydłużenie okresu jego "kapita|izacji". W ocenie skarżącej doszło do naruszenia arlidí k.c. "przez niezastosowanie tego przepisu do lat 1004-2002 mimo jego zastosowania do lat 2002-2005". W uzasadnieniu tego zarzutu skarżąca wspomina jednak o łatach 100?-2002 r. (pkt Ill skargi kasacyjnej). Według powćdki, przy uwzględnieniu wydłużenia wspomnianego okresu kapitalizacji naieżało przyjmować, że wysokość miesięcznej renty dia powódki powinna wynosić 1.300 zł, a nie 340 zł. - Przepis ar:t.A¿łI k.c. uzależnia przyznanie tzw. jednorazowego odszkodowania zamiast renty lub jej części od wystąpienia ważnych powodów. W świetle ustaleń dokonanych przez Sąd`Apalacyjny można było przyjąć, że wystąpiły ważne powody kapitałizacji renty (powćdka stała się bowiem inwalidką po przeprowadzonej operacji medycznej), ale pojawiła się jednocześnie kwestia, czy powćdka zdołała wykazać wysokość jednorazowego odszkodowania za okres dłuższy niż sprzed trzech lat od chwiii zgłoszenia żądania w tym zakresie (w sierpniu 2004 r.). Należy zgodzić się ze stanowiskiem obu Sądów, że powćdka nie wykazała jednak wysokości odszkodowania we wspomnianym odcinku czasowym, toteż istniały jedynie podstawy do przyznania jej odszkodowania jednorazowego w zakresie udowodnionaj wysokości (36 miesięcy rr 340 zł = 12.240 zł). W tym zakresie w skardze kasacyjnej rownieżnie podniesiono zarzutu naruszenia ai k.p.c. Nie mógł zatem okazać się trafny zarzut naruszenia odpadł k.c. Bezpodstawnie skarżąca kwestionuje wysokość zasądzonego na jej rzecz zadośćuczynienia (w kwocie 50.000 zł). W ocenie powódki powinno być jej przyznane zadośćuczynienie w kwocie 100.000 zł. Nalezy stwierdzić, za Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz powćdki zadośćuczynieniew pełni odpowiadające doznanej przez powódkę krzywdzie i przekonywająco wyeksponował ełementy wpływające w zasadniczy sposób na wysokość tego zadośćuczynienia. Przede wszystkim trafnie zwrćcono uwagę na to, że operacja tarczycy u powódki została jednak przeprowadzona prawidłowo, nie stwierdzono w jej toku błędu w sztuce lekarskiej, a zasadę odpowiedzialności pczwanych przesądził jedynie sam fakt niepoinformowania powódki o możłiwych powikłaniach związanych z przeprowadzonym zabiegiem operacyjnym i w tym upatrywano się cech bezprawności działania pczwanych. Sam zabieg operacyjny był wykonywany dla ratowania życia powćdki. Nie było w związku z tym podstaw do kwestionowania też samej metody obliczania wysokości przysługującego pcwódce zadośćuczynienia w postaci odwołania się do minimałnego wynagrodzenia pracowniczego w kraju. Nie doszło zatem do naruszenia przepisu ad. 445 § 1 k.c. w rezultacie zasądzenie na rzecz powódki kwoty zadośćuczynienia w wysokości 50.000 zł. - Należy natomiast podzielić zarzut kasacyjny powódki odnoszący się do prawnego charakteru wyroku przyznającago zadośćuczynienie pieniężne podmiotowi pokrzywdzonemu. Nie można bowiem podzielić stanowiska Sądu Apelacyjnego, że orzeczenie Sądu w zakresie przyznającym zadośćuczynienie kształtuje wysokość zobowiązania, dopiero od tej daty roszczenie staje się wyrnagalne i dłużnik pozostaje w opóżnieniu ze spełnieniem tego świadczenia" (s. 6_ uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Orzeczenie Sądu przyznające zadośćuczynienie ma bowiem charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, a nie konstytutywrrego (podobnie np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2005 r., l OK ?i05, nieopubIik.). Zobowiązane do zapłaty zadośćuczynienia ( k.c.) ma charakter zobowiązania bezterminowego, toteż przekształcenie go w zobowiązanie terminowe może nastąpić w wyniku wezwania wierzyciela (pokrzywdzonego) skierowane wobec dłużnika do spełnienia świadczenia (ar:t._-155 k.c.). " Skarżąca kwestionowała wysokość przyznanego jej tzw. odszkodowania jednorazowego i domagała się odpowiednio podwyższonego odszkodowania z odsetkami ustawowymi od dnia 26 grudnia 2006 r. Powódce przyznano odszkodowanie jednorazowe w kwocie niższej, ale z odsetkami ustawowymi począwszy od dnia 10 lutego 2005 r. (pkt I wyroku Sądu Okręgowego). Skoro roszczenie o zasądzenie jednorazowego odszkodowania w szerszym zakresie okazało się ostatecznie nieuzasadnione, bezprzedmiotowy także pozostaje zarzut naruszenia ar:t.z¿_'‹'-Ł8_'l_§_'L k.c. w zw. z ar:t._'-Ł5_5 k.c. . Zarzut naruszeni_a a.ti._śL8„1._§_"'[ k.c. w zw. z ar:t_4_ü k.c. może być brany jedynie pod uwagę w odniesieniu do System Informacji Prawnej Lek (Lerr Omega) 3702013 Stan prawny programu: 2013-00-16 --- STRONA 4 --- _ _ _,_,.__,.________ . I CSK 433106  IGKST ostatecznie zasqdzonej na rzecz powodki kwoty zadoééuczynienia. Powodka 2qdaIa zasqdzenia od dnia 2 czerwca 1997 r. do dnia 23 stycznia 2005 r., tj. do dnia poprzedzajqcego wydanie wyroku przez Sqd pierwszej instancji. Nalezy stwierdzio, ze odsetki za opoznienie w okresie 19972004 r. peiniiy na pewno jeszcze funkcje waloryzaoyjne, co wyraznie eksponowano w judykaturze Sqdu Najwyzszego (por. np. w1LoJgz dnia 30 pazdziernika 2003 r., IV CK 130102 nieopubi; wyrok 2 dnia 18 kwietnia 2002 r., II CKN 606/00, nieopubi; mmolg z dnia 11 m'arca 2003 r., V CKN 1723100, nieopubI.). Ten waloryzacyjny aspekt odsetek, prowadzecy w rezultacie do powiekszenia ogoinej kwoty przyznanego pokrzywdzonemu zadoéouozynienia pienieznego, powinien byé brany pod uwage plzy rozwazaniu sposobu zasqdzenia odsetek za opoznienia w speinieniu zadoééuczynienia i to takze przy zaiozeniu, ze wyrok zasqdzajqoy takie zadoéeuczynienie ma charakter deklaratoryjny. W zwiqzku z tym nalezaio zasqdzié odsetki od zadoéouczynienia od daty wczeéniejszej niz data wydania wyroku Sqdu pierwszej instancji, jezeii stosownewezwanie do zapiaty wobec pozwanych (aJi_1.5.5 k.c.) nastqpiio w okresie, w ktorym  w zwiqzku z umiarkowanym poziomem inflacji ~ odsetki za opoznienie utraciiy 2 pewnoéciq swoja waloryzacyjna funkcje. Istotne znaczenie ma zatem w tym zakresie pismo procesowe powodki z dnia 17 sierpnia 2004 r., w kton/m m.in. potwierdziIa ona zgioszone wczeéniej roszczenie o zadoééuczynienie i rozszerzyIa powodztwo. W tym czasie pozwany Szpital by% juz samodzielnq jednostkq organizacyjne, wyodrebnionq ze Skarbu Pafistwa (k. 100 akt). ' ' W tej sytuacji Sqd Najwyzszy zasqdzii na rzecz powodki odsetki za okres od dnia 17 sierpnia 2004 r. do dnia 23 styoznia 2005 r. wIqcznie, tj. do dnia poprzedzajqcego wydanie wyroku przez Sad Okregowy. W tym bowiem zakresie skarga kasacyjna powodki okazaia sie uzasadniona. W zakresie pozostaiym nalezaio oddalio skarge (a_|:t_398_‘H k.p.c.). ' O kosztach postepowania orzeozono stosownie do ad._4B_§_1 k.p.c. Ian 105 § 1 k.p.c. S’},7s't'em* lnformacji Prawnej Lex (Lex Omega) 3712013 Stan prawny programu: 20130918 _ __ ___ _ . |CSK433fÜß-__t_Ęlífāi ostatecznie zasądzonej na rzecz powódki kwoty zadośćuczynienia. Powódka żądała zasądzenie od dnia 2 czerwca 199? r. do dnia 23 stycznia 2005 r., tj. do dnia poprzedzającego wydanie wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Należy stwierdzić, że odsetki za opóźnienie w okresie 100?-2004 r. pełniły na pewne jeszcze funkcję waloryzacyjną, co wyrażnie eksponowano w judykaturze Sądu Najwyższego (por. np. wyßok z dnia 30 pażdziernika 2003 r., IV CK 130i'02 nieopub|.; wyrok z dnia 18 kwietnia 2002 r., ll CKN 606,"00, nieopubl.; w;yLok z dnia 11 marca 2003 r., V CKN 1T"23i00, nieopub|.). Ten waloryzacyjny aspekt odsetek, prowadzący w rezultacie do powiększenia ogólnej kwoty przyznanego pokrzywdzonemu zadośćuczynienia pieniężnego, powinien być brany pod uwagę przy rozważaniu sposobu zasądzenie odsetek za opóźnienia w" spełnieniu zadośćuczynienia i to także przy założeniu, że wyrok zasądzający takie zadośćuczynienie ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym należało zasądzić odsetki od zadośćuczynienia od daty wcześniejszej niż data wydania wyroku Sądu pierwszej instancji, jeżeii stosownewezwanie do zapłaty wobec pczwanych (ąii._-4.5.5 k.c.) nastąpiło w okresie, w którym - w związku z umiarkowanym poziomem inflacji - odsetki za opóźnienie utraciły z pewnością swoją waloryzacyjną funkcję. Istotne znaczenie ma zatem w tym zakresie pismo procesowe powódki z dnia 1? sierpnia 2004 r., w którym m.in. potwierdziła ona zgłoszone wcześniej roszczenie o zadośćuczynienie i rozszerżyła powództwo. W tym czasie pozwany Szpital był już samodzielną jednostką organizacyjną, wyodrebnioną ze Skarbu Panstwa (k. 100 akt). " ` W tej sytuacji Sąd Najwyższy zasądżił na rzecz powćdki odsetki za okres od dnia 1? sierpnia 2004 r. do dnia 23 stycznia 2005 r. włącznie, tj. do dnia poprzedzającego wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy. W tym bowiem zakresie skarga kasacyjna powódki okazała się uzasadnione. W zakresie pozostałym należało oddalić skargę iaflzíäßglå k.p.c.). O kosztach postępowania orzeczono stosownie do a_o`.._‹<L8_§_“t k.p.c. iart. 105 § fi k.p.c. Š_'_+Ís_ten*|' Informacji Prawnej Lex [Lex Ümegaj 3702013 Stan prawny programu: 2013-05|'-13