Wyrok II Ca 758/10 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 marca 2010 roku Sąd Rejonowy W oddalił powództwo przeciw

--- STRONA 1 --- .__ l ł l Ľ -,__-›.\..¬. 'I Í. 1' ._ .-„ .-.~ .-„ ›- .¬.„.. ¬„-› 1..-...........,....._..'„_._.;.¿.¬›-.;......_„„_ Sygn. akt: II Ca 758/10 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 marca 2010 roku Sąd Rejonowy W oddalił powództwo przeciwko z udziałem interwei uboczne o Powszeclme o Zakładu Ubez ieczeń S A w 'o zapłatę i orzekł o kosztach procesu. 1 Sąd Rejonowy dokonał następujących ustaleń: Ws dniu 23 maja 2006 roku powód udała się do zakładu fryzj erskiego prowadzonego przez pozwaną 'w celu wykonania usługi „baleyage” na odrostach Włosów. Powódka taką samą usługę miała wykonywaną W tym zakładzie W styczniu 2006 roku oraz Wcześniej kilkakrotnie W innych zakładach fryzj erskich. 1W dniu 23 maja 2006 roku usługę rozjaśniania u powódki Włosów wykonywała fryzjerka natomiast pozwana: W tym czasie obsługiwała inną klientkę. Obecna W zakładzie była również manicurzystka. Do wykonania usługi u powódki użyta została farba oxycur platin firmy 2 która nie zawiera szkodliwych substancji uczulaj ących. Do rozj aśnienia włosów poódki użyto również wody Litlenionej W stężeniu 3%, używanej powszechnie do przemywania ran. W instrukcji użycia zastosowanego preparatu, W części zalecaj ącej reguły bezpieczeństwa, znajdował się zapis, zgodnie z którym przed użyciem farby należy wykonać test uczuleniowy na pasemku Włosów i skórze łokcia, przy czym autor instrukcji zastrzegał jednocześnie, że zalecany test ma charakter wstępnej kontroli bezpieczeństwa. Do wykonania testów producent nie zobowiązywał fryzjera, lecz klienta. punkt Widzeiiiaalergologa taki test jest jednak nieprzydatny, gdyż nie pojawienie się W czasie testu niepożądanych objawów nie daje pewności, iż W trakcie zabiegu farbowania Włosów nie wystąpią reakcje alergiczne. Powódka nie wykonywała testuuczuleniowego bezpośrednio przed wykonaniem usługi W dniu 23 maja 2006 roku. Jednakże swego rodzaju testem było użycie po kilku miesiącach od poprzedniego zabiegu farbowania W tym samym zakładzie tych samych preparatów do rozj sów i wynik okazał się uj emny. Zastosowany, do rozjaśnienia Włosów powódki p1'epařat należy do grupy kosmetyków spłukiwanych, a ich kontakt ze skórą powódki był krótki. Sam proces rozj aśniania Włosów trwa średnio 2 godziny i preparat zmywany jest szamponem. Farba użyta do rozjaśniania włosów powódki była nakładana na włosy nieumyte, co zapewniało dodatkowe zabezpieczenie skóry naturalną Warstwąştłuszczu, farba nie dotykała również skóry, gdyż zgodnie z zasadami pokrywając włosy farbą zostawia się zawsze margines około 0,3-0,5 cm od powierzchni skóry, gdzie włosy nie są pokrytefarbą. Ponadto farbowane włosy powódki były oddzielone od skóry folią aluminiową i warstwami włosów W nią zawiniętych, a pomiędzy warstwami folii znajdowały się także włosy niepofarbowane. Z uwagi na fakt, iż powódka miała ciemne, gęste i długie Włosy, po nałożeniu farby na włosy zastosowano infrazon - urządzenie elektroniczne dające ciepło na bazie lamp wytwarzaj ących promienie podczerwone, a wykorzystywane W celu uzyskania prawidłowego i równomiernego rozjaśnienia włosów. Lampy znajdującego się W salonie pozwanej infrazonu zabezpieczone były kratkami nie przewodzącymi temperatury, uniemożliwiającymi dotknięcie urządzenia. Ciepło wytwarzane urządzenie było nat1.u'alnie rozprowadzane przez powietrze, a wysokość temperatury 'uzyskiwanej przez infrazon znajdujący się W zakładzie. pozwanej wynosiła 35 'stopni C i nie stwarzała zagrożenia termicznego poparzenia. Również temperatura rozgrzanej W ten sposób folii aluminiowej nie uzyskała wysokości stwarzającej W 1 --- STRONA 2 --- zagrożenie poparzeniem, a W dodatku folianie dotykała bezpośrednio skóry głowy, gdyż była ona odizolowana warstwami pasemek włosów. Sama receptura użytych u powódki środków fryzj erskich została zatwierdzona przez Państwowy Zakład Higieny, który wydał na nią atest. W instrukcji zastosowanego przez pozwaną preparatu znajdował .się zapis, aby nie stosować żadnych dodatkowych źródeł ciepła, jednakże użyte do rozjaśnienia środki nie zmieniły W związku z ich podgrzaniem swoich właściwości na związki mogące wywołać uszkodzenie ciała, np. poparzenie. V 3 Po zmyciu farby z włosów powódki, pozwana wykonała strzyżenie włosów i modelowanie, przy czym nie zauważyła na skórze głowy powódki żadnych niepokojących zmian, a sama powódka nie zgłaszał żadnych dolegliwości. W dniu 24 maja 2006 roku powódka wyjechała do, gdzie W połowie czerwca 2006 roku koleżanka siostry powódki zauważyła u niej ropiejącą ranę na głowie. Pdwódka odczuwała też bóle głowy, zauważyła, że wypadają jej włosy. W dniu 27 czerwca 2006 roku udała się do lekarza W który rozpoznał infekcję na czaszce w postaci rany mierzącej 3 cm. Zastosowane zostały środki odkażające oraz antybiotykoterapia miejscowa i ogólna. Podczas ostatrfiięí “."izyt¬.' orzed powrotem do usunięto powódce włosy W okolicy mi`s. fekc`i.- -Podczas badania przeprowadzonego W Poradni Dermatologicznej W W dniu 15 września 2006 roku stwierdzono na skórze okolicy potylicznej ognisko o wymiarach 4 na 6 cm z tkanką bliznowatą na obwodzie i sączącą nadżerką zajmująca '70 % ogniska, W związku z czym wdrożono leczenie miejscowe maścią detromecynową i hydrocortisonową, zaś w dniu 10 listopada 2006 roku stwierdzono wygojenie owrzodzenia. 3 Å Na zakup leków powódka poniosła koszty W kwocie 28 euro i 76. centów, zaś za wizyty lekarskie zapłaciła kwotę 230 euro W Uszkodzenie skóry głowy powódki było wynikiem ropnego zapalenia mieszków włosowych, które spowodowało „piodermię” - bakteryjną infekcję skóry głowy, która wystąpiła podczas pobytu powódki w Z uwagi, iż stan zapalny nie był leczony i dodatkowo infekowany podrażnieniami przy zesaniu włosów i myciu doszło do rozwinięcia stanu zapalnego. Wskutek stanu zapalnego mieszków włosowych doszło do wypadania włosów, a ponadto do zniszczenia brodawek włosowych, co spowodowało, że włosy W miejscu zmian chorobowych nie odrosną. d W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Rejonowy uznał, że powództwo jest niezasadne. W ocenie Sądu I lnstancji odpowiedzialiiośćf-*pozwanej opierałaby się W niniejszym przypadku na przepisie art. 430 kc, przewidującego odpowiedzialność zwierzchnika za szkodę wyrządzoną przez podwładnego. Niezbędną zaś przesłanką tej odpowiedzialności jest zawsze wina podwładnego, której normalnym następstwem jest szkoda wyrządzona osobie trzeciej. Zwierzchnik natomiast zawsze odpowiada na zasadzie ryzyka. Zdaniem Sądu Rejonowego zadaniem powódki było wykazanie przesłanek od wiedzialności deliktowej, tzn. zawinionego zachowania się practíwnicy pozwanej - I, która wykonywała usługę rozjaśnienia włosów u powódki oraz związku przyczynowego między tym zachowaniem a szkodą, tj. wykazanie że rana na skórze głowy powstała W wyniku użycia urządzenia - infrazonu W czasie wykonywania u powódki usługi fryzjerskiej. Sąd Rejonowy opierając się na opinii biegłego dermatologa p; uznał, iż użyty infrazon + pomimo że został użyty wbrew zaleceniom na instrukcji stosowania preparatów użytych do rozjaśniania włosów - nie mógł spowodować poparzenia termicznego, jak również _ poparznia chemiczneo skóry głowy powódki, co stwierdzili biegli dermatolodzy„=*?i swój Sam 111san‹=j1 Opafł d0da1<0w0 na ‹›p111fib1‹-=aeg‹› z za1<-fßßu bhp który stwierdził - podobnie jak biegły- iż infrazon nie mógł spowodować u powódki poparzenia termicznego. Zatem, z uwagi, iż nie został 2 --- STRONA 3 --- 1 wykazany związek przyczynowy pomiędzy usługą fryzj erską wykonaną u powódki W dniu 23 maja 2006 roku a powstałą raną, Sąd Rejonowy oddalił powództwo. Od tego wyroku powódka wniosła apelację, zaska1'żając'wy1'ok W całości i podnosząc następujące zarzuty: - naruszenie prawa materialnego W postaci W postaci art. 231 kpc, polegające na całkowitym pominięciu przez Sąd Rejonowy dyspozycji tego przepisu przy ustalaniu przesłanek ,odpowiedzialności deliktowej pozwanej i W konsekwencji uznaniu, że powódka nie udowodniła winy i związku przyczynowego, pomimo że wystarczające było wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa powodującego, że zachodzi domniemanie winy i związku przyczynowego, przenoszące ciężar dowodowy na stronę pozwaną, . ~-2 błąd W ustaleniach faktycznych polegający na sprzecznym z materiałem dowodowym ustaleniu, że szkoda jaką poniosła powódkafnie była następstwem zachowania pozwanej (jej pracownika), mimo że prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że gdyby pozwana (jej pracownik) W sposób prawidłowy wykonała usługę, a 1 zwłaszcza zastosowała się do wskazań producenta preparatu służącego do wykonania usługi, 3 szkoda nie zostałaby wyrządzona; - naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez nieprawidłową ocenę (wbrew logice i zasadom doświadczenia życiowego) dowodów: z instrukcji użycia preparatu oxycur platin i topchic do farbowania rozj aśniaj ącego, polegająca na przyjęciu, że test uczuleniowy na psmku włosów i na skórze łokcia winien wykonać sam klient, nie zaś fryzjer i to pęniezależnie od tego, czy fryzjer go poinstruuje, następnie dowodu z zeznań świadka W części, W jakiej Sąd uznał za niewiarygodne twierdzenia świadka, że schorzenie Wsta e -u owódki nie było wynikiem zakażenia bakteryjnego, dowodu z zeznań strony - -iw części, w jakiej Sąd uznał, że nie zasługują na wiarę jej twierdzenia, że dziła jej pozwana ijednocześnie za wiarygodne zeznania pozwanej pp- . zakresie, W jakim wyklucza, iż szkodę spowodowała pozwana oraz z dowodu opinii biegłych 1 p0p1'2‹f=2 wrbióme p01ra1<10W‹'1n1@ obu 01111111 1 pominięcie zgodnych wniosków obu biegłych, że użycie infrazonu zakazane przez producenta preparatu doprowadziło do wyrządzenia powódce szkody, a także dowodu z zaświadczeń lekaiskich wydany z prof. dr hab. , di lek. i lekarza z poprzez faktyczne pominięcie tych istotnych dla sprawy dowodów przyustalaniu stanu faktycznego i badaniu przesłanek odpowiedzialności. O j W konsekwencji powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku W całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 43.000 00 zł Wraz z ustawo mi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, ewentualnie o _ 9 uchylenie zaskarżonego wyroku W całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. - H Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powódki nie jest zasadna. Wbrew zarzutowi zawartemu W apelacji nie istniała potrzeba korzystania z domniemania według reguł przyjętych W art. '231 kpc. Dom11iemanie to jest wnioskowaniem, a przepis art. 231 kpc wcliodzi W 1'ach,„ubę.tyl”ko W braku bezpośrednich środków dowodowych bowiem domniemanie tomipozwala na oparcie ustaleń faktycznych na uznaniu faktów mających istotne' znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów. Dokonane W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne oparte zostały na okolicznościach W sposób dostateczny przez pozwaną 'w .J oo --- STRONA 4 --- wykazanych i przedstawione W sposób W art. 328 § 2 kpc przewidziany. Podstawa faktyczna zaskarżonego wyroku jest pełna W tym znaczeniu, że Sąd Rejonowy wyczerpał dostępne środki dowodowe. ` ' j _ ' Sąd I instancji prawidłowo bowiem dokonał ustaleń faktycznychzgodnie z regułami wskazanymi w art. 233 § l kpc na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, W związku z czym Sąd Okręgowy podzielił te ustalenia i przyjął je za własne. Wbrew bowiem zarzutom skarżącej Sąd Rejonowy swoje stanowisko należycie uzasadnił, ustosunkowuj ąc się do wszystkich zebranych dowodów i przytaczaj ąc powody, dla których jednym dowodom dał wiarę a drugim odmówił wiarygodności. Tok rozumowania przedstawiony W uzasadnieniu orzeczenia jest jasny i nie można mu zarzucić nielogiczności czy sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu Okręgowego nie ma podstaw, aby przeprowadzoną W ten sposób ocenę dowodów uznać za wadliwą. Skoro rozumowanie zaprezentowane W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie jest sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a przy tym dolwnaiia ariallza d¿f.r„*odó¬.r; jest wszechstroima, to trudno przyjąć jej wadliwość, tylko dlatego, że nie uwzględnia wersji i stanowiska powódki. ' Zgromadzony zaś W sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że szkoda, jaką poniosła powódka była następstwem zachowania pozwanej (jej pracownika). Opinia biegłego zasadnie została obdarzona przez Sąd I instancji przymiotem wiarygodnościj. Sąd Rejonowy prawidłowo również ocenił wartość dowodową opinii biegłych oraz Zarzuty powódki dotyczące wybiórczego potraktowania opinii biegłych i pominięcie zgodnych wniosków biegłych' j użycie infrazonu doprowadziło do powstania szkody u 1f>0WÓ<ii<i› 1"-ie mügły Odliíeść s1<L11l<i1- Biegła" stwierdziła bowiem, że w czasie stosowania podgrzewania mogło wystąpić niewielkie termiczne oparzenie skóry, ale przyznała, że nie wie też, jaką temperattnę można uzyskać stosując infrazon.. Zważyć należy, że to właśnie zdaniem biegłej uszkodzenie skóry (zarówno oparzenie, jak i inne uszkodzenie skóry) oraz wtórna infekcja bakteryjna. nie leczona W odpowiednim" czasie mogły być przyczyną owrzodzenia. Biegła ta nie stwierdziła więc kategorycznie, że to właśnie zastosowanie infrazonu doprowadziło do wystąpienia rany i dodatkowo wyjaśniła, że przyczyną tak rozległej rany było równięjżpjpjpmzaniedbaiiie przez powódkę leczenia. Sąd Rejonowy zasadnie uznał za wiarygodną W opinię biegłej z uwagi 1'1a fakt, że W tym zakresie pokrywa się z opinią biegłego ' Sąd I instacji W oparciu o opinię biegłego z zakresu bhp 'słusznie również wykluczył zaakcentowaną W opinii biegłej :możliwość uszkodzenia skóry W wyniku oparzenia termicznego. Prawidłowo została również oceniona opinia biegłego Wprawdzie biegły ten stwierdził, że możliwe jest spowodowanie oparzenia chemicznego głowy W wyniku ciepła z infrazonu i folii aluminiowej, ale opinia W tej części jest sprzeczna z opiniami biegłych dermatølogów Biegli Ci SW-0W9Z.9. wykluczyli możliwość poparzenia chemicznego na skutek użycia infrazonu. Zasadnie przeto Sąd Rejonowy nie podzielił stanowiska biegłego W części dotyczącej możliwości 1-'Ę poparzenia chemicznego powódki na skutek użycia infrazonu, a argumentacja co do :'ĽBJ¿ kwestii zawarta W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zasługuje na pełna aprobatę. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy prawidłowo też ocenił zeznania Zważyć należy, że świadek stwierdził, iż nie może ipowiedzieć, CZ§j'ií przyczyną powštasnia rany u .powódki byłooparzenie czy też niewłaściwe użycie fryzjerskich. Co do twierdzeń świądka, iż schorzenie u powódki nie było wynikiem zakażenlži bakteryjnego, to podkreślić należy, że świadek nie przeprowadził właściwych testow - .› .›. _- 1 .--._-..¿ ._. . . _'-:I ` _: _..._.l_._=- --- STRONA 5 --- obecność bakterii, W związku- z czym Sąd Rejonowy słusznie odmówił przyznania mocy dowodowej zeziianiom tego świadka. Prawidłowo zostały również ocenione przez Sąd Rejonowy Zaświadczenia lekarskie Wydane przez lekarzy: - › oraz lekarza przeprowadzającego badaiiie W gdyż jako dokumenty pi'yW‹'1i11e SiWíe1'dZeJei ledY11Íe„ że osoby te podpisały oświadczenia W nich zawarte. Nie stanowią lieielfflieei d0W0dU 00 de zawartej W nich treści. Ponadto, okoliczności stwierdzone W tych zaświadczeniach nie zostały udowodnioiie. ~ . Sąd Okręgowy podziela również ocenę Sądu Rej onowego. Ulileląeą Zezliefiie POWÓCÜŠÍ za niewiarygodne, bowiem są one sprzeczne z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a ponadto brak W nich konsekwencji. Podnoszone W apelacji twierdzenia, iż zeznania powódki są wiarygodne, gdyż przedstawione przez nią okoliczności potwierdläją zeznania siostry oraz matki powódki nie mogą być uznane za skuteczne, skoro świadkowie ci znają przebieg okoliczności jedynie z relacji powódki. “ Niewadliwe jest też stanowisko Sądu Rejonowego, że nie wystarczy do uznania zachowania pracownicy pozwanej za zawinione zastosowanie infrazonu oraz do przyjęcia, że pomiędzy zastosowaniem infrazonu a sżkodą powstałą u p0WÓd1<i Íeifiieje Związek przyczynowy skoro z opinii biegłych 1 i led110Z11e0211Íe vv_§¿nil¿a,¿iĽż____` pżyåty do podsuszenia Włosów powódki infrazon nie mógł S1J0W0d0WfiĆ POPĘIÍ ch@ Jednocześnieprzypomnieć trzeba, że biegli z zakresu dermatolo.%11 i W ` Wykluczyli możliwość wystąpienia poparzenia chemicznego skóry głowy powódki na skutek użycia iiifrazonu. Opíllie W011 biegłbfC11 W WYŻej wskazanym zakresie prawidłowo ocenił Sąd Rejonowy, a ta ocena zasługuje na aprobatę sądu odwoławczego. 3 1 Nie jest dowolne stanowisko Sądu Rejonowego co do kwestii wykonania testu uczuleniowego na pasemku włosów i na skórze łokcia W przypadku użycia preparatów oxycur platin proszku i topchic do farbowania ro 'aśniaj ącego, albowiem wynika ono z podzielenia opinii biegłego dermatologa Biegiăf ten Stwierdził» aa ten test z punktu widzenia dermatologa jest nieprzydatny do stwierdzenia alergii kontaktowej. Nie pojawienie się W czasie testu niepożądanych objawów, nie ddje b0WÍe1`11 PeW110ŠCÍ= aa W trakcie zabiegu farbowania Włosów nie wystąpią reakcje alergiczne. Mechanizm alergiczny, który W tych przypadkach może spowodować aleifgię,fijęalc stwierdził biegły, należy do_IV grupy alergii tzw. alergii komórkowej, opóżnionej, a pjo1deji'zeWdjei0 eiellšie 0PÓŹ11Í011řł Ĺleei nią zazwyczaj alergiczny wyprysk kontaktowy skóry) lekarz ale1'š010tš ” de1`111aÍ_010g zleca Wykoiianie testów płatkowych na związki chemiczn`e, które to są odozytywane: pierwsze po T48 godzinach kontaktu alergeny na skórę, następne odczyty dokonuje się po '/2 1 Eto govdzinaoll od założenia alergenu. W ocenie biegłego choć powódka nie wylíelldie ieeii-1 Ue2U1e1110Wa80 bezpośrednio przed wykonaniem usługi W dniu 23 maja 2006r., to swego 1`0dZeJ°i-1 Ía5'Êam= który został wykonany u powódki, było użycie po kilku miesiącach od poprzedniego zablegu farbowaiiia W tym samym zakładzie tych samych preparatów dO 1`0ZjdŜ11ie-llie Wi050W› a wynik tego testu był uj einny, gdyż nie wystąpiły na skórze Ceehš' ehe1`ei<ie1`Y5ÍYC7-"11a dla odczynu dodatniego. I j Mając powyższe na uwadze apelację powódki należało oddalić jako beZZf1Sř1d11e= He podstawie art. 385 kpc. Okosztach procesu"'orzeczono na podstawie ait. 102 kpc W zw. z art. 108 kpc. Koszty wyiiagródżeiiia adwokata zasądzoiioj od Skarbu P21f1SiWe‹11e Pedeifewla Ŝpa W zw. z § '12 pkt 1 »W zw`. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra SP1`ř1WiediiW<_3Še1 Z dala aa Września 2002 roku W sprawie opłat za czynności adwokackie 01`‹'17-Í' P01105Ze111a Przez Skarb 5 --- STRONA 6 --- Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udżielonej z urzędu (Dz. U. ru' 165, poz. 1348 Z późn. 2111.). ‹ \ \ JF 4