Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt II Ca 706/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2011 roku Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący : Sędzia SO Urszula Kubowska - Pieniążek Sędzia SO Jolanta Bojko Sędzia SO Czesław Chorzępa (spraw.) po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 roku we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa T.D. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu we W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 29 października 2010 roku sygn. akt IX C 202/10 I. zmienia zaskarżony wyrok w punktach I i II w ten sposób, że powództwo oddala, zmienia go także co do punktu IV w ten sposób, że zasądza od powoda na rzecz pozwanego 2400zł. kosztów procesu, zmienia go również w punkcie V w ten sposób, ze punkt ten uchyla; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 1200zł kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt II Ca 706/11 UZASADNIENIE Zaskar onym wyrokiem S d Rejonowy zas dzi od pozwanego Skarbu Pa stwa - Aresztu ledczego we ż ą ą ł ń Ś W.na rzecz powoda T. D. 1000z ., za na rzecz ł ś (...) Publicznego Szpitala (...)we W. Kliniki (...) zas dzi ą ł 1000z . Dalej id ce powództwo S d oddali . Od powoda na rzecz pozwanego zas dzi 2293,44z kosztów ł ą ą ł ą ł ł procesu. Rozstrzygniecie tej tre ci wydane zosta o w nast pstwie rozpoznania powództwa ś ł ę T. D., który wniós o ł zas dzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Pa stwa - Aresztu ledczego we ą ń Ś W. 35000z ł zado uczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz zas dzenie z tego tytu u 10000z na cel spo eczny na ść ą ł ł ł rzecz (...) Szpitala (...) W.- Kliniki (...). W uzasadnieniu pozwu poda , e w Areszcie ledczym we ł ż Ś W. przebywa od 19.02.2010r. przez okres 4 ł tygodni w pomieszczeniu brudnym i zagrzybionym, w którym k cik sanitarny by oddzielony od reszty celi ą ł tylko parawanem, a odpadaj ce klepki parkietu stwarza y zagro enie dla bezpiecze stwa. Nadto nie mia ą ł ż ń ł zagwarantowanej minimalnej powierzchni mieszkalnej, tj. 3 m 2 . Zarzuci tak e szykany, brak nale ytej opieki ł ż ż zdrowotnej oraz bezprawn odmow prawa do korzystania z czajnika bezprzewodowego, sprz tu rtv oraz ą ę ę maszynek do golenia. Powód zarzuci te brak wystarczaj cego dost pu do ciep ej wody oraz wie ego ł ż ą ę ł ś ż powietrza. Pozwany wniós o oddalenie powództwa i zas dzenie od powoda kosztów post powania. Zarzuci , e ł ą ę ł ż powództwo jest pozbawione podstawy faktycznej. Warunki, w jakich przebywa powód podczas osadzenia ł by y zgodne z przepisami. Skazani mieli zagwarantowany dost p do lekarza. Sami byli odpowiedzialni za ł ę utrzymanie porz dku i higieny w celach. Pozwany zaprzeczy szykanowaniu powoda oraz umieszczeniu go w ą ł celi przeludnionej. Wskaza , e jednostka, w której umieszczono powoda, jest aresztem ledczym, a nie ł ż ś zak adem karnym, a zatem obowi zuj w niej inne zasady pobytu ni w zak adach karnych, a celem jej ł ą ą ż ł dzia alno ci jest zabezpieczenie czynno ci procesowych. ł ś ś Swe orzeczenie S d Rejonowy wyda na podstawie nast puj cych ustale i wniosków. ą ł ę ą ń Dnia 17.02.2010r. powód z ZK w G. zosta przewieziony do Aresztu ledczego we ł Ś W. gdzie przebywa do ł dnia 22.03.2010r., kiedy to zosta przewieziony do Zak adu Karnego nr ł ł (...) we W.. Powód przebywa w Areszcie ledczym we ł Ś W. na oddziale (...) w celi nr (…), gdzie przebywa o wraz z nim 7 ł osób. Cela mia a zagrzybione ciany, zdezelowan drewnian pod og , od której odchodzi y klepki. ł ś ą ą ł ę ł Cele w Areszcie ledczym we Ś W. maj zró nicowany stan techniczny. S sukcesywnie remontowane. Stan ą ż ą cel w du ej mierze zale y od zachowania osób, które w nich przebywaj , gdy osadzeni niszcz ż ż ą ż ą wyposa enie oraz pisz po cianach. Dewastuj te g o niki, daj ce mo liwo korzystania z radiow z a. ż ą ś ą ż ł ś ą ż ść ę ł Zniszczone rzeczy w miar mo liwo ci s wymieniane przez dzia kwatermistrzowski pozwanej. ę ż ś ą ł W ustawie bud etowej na 2009r. dla wi ziennictwa przewidziano mniejsz ilo pieni dzy w stosunku do lat ż ę ą ść ę ubieg ych, w zwi zku z czym pozwany by zmuszony ograniczy zakres prowadzonych remontów, rezygnuj c ł ą ł ć ą z planowych inwestycji i remontuj c tylko te cele, w których nast pi a awaria. ą ą ł Powód nie otrzyma zgody dyrektora A na posiadanie w celi nale cego do niego telewizora, odtwarzacza ł Ś żą CD, czajnika bezprzewodowego, maszynki do golenia, oraz tytoniu, mimo e zwraca si wielokrotnie z takimi ż ł ę pro bami. ś Pro by te zosta y negatywnie zaopiniowane przez wychowawców na oddziale ś ł (...) z uwagi na to, e powód ż przebywa we wskazanej jednostce penitencjarnej jedynie w zwi zku z czynno ciami procesowymi, nie ł ą ś odbywa za kary pozbawienia wolno ci w zak adzie karnym, wyodr bnionym przy Areszcie ledczym we ł ś ś ł ę Ś W.. Powód chcia korzysta z telewizora 15 - calowego LCD, a pozwany akceptowa posiadanie w celach ł ć ł telewizorów maj cych monitory maksymalnie 14 - calowe. ą W Areszcie ledczym zasad jest, e osadzeni posiadaj sprz t rtv; nie ma go w kilkunastu jedynie celach z Ś ą ż ą ę tego powodu, e telewizory maj monitory o przek tnej przekraczaj cej 14 cali, albo rodziny osadzonych w ż ą ą ą ogóle nie dostarczy y telewizorów, albo te osadzonym zabrano sprz t z uwagi na naganne zachowanie. ł ż ę Osadzeni w celi powoda mieli do dyspozycji 1 grza k o mocy 300 W, przeznaczon do u ytku dla 7 - 8 osób. ł ę ą ż Administracja Aresztu ledczego motywowa a te ograniczenia wzgl dami bezpiecze stwa i obaw przed Ś ł ę ń ą po arem z uwagi na stan instalacji elektrycznej. Z czajnika elektrycznego, odtwarzaczy CD oraz gier ż telewizyjnych mog y korzysta osoby, co do których komisja penitencjarna wyda a ju decyzj o ł ć ł ż ę umieszczeniu w konkretnym zak adzie karnym. W celi powoda nie by o g o nika radiow z a. W dniu ł ł ł ś ę ł 19.02.2010r. powód zwróci si do dyrektora Aresztu ledczego we ł ę Ś W. o wydanie mu z o onej do depozytu ł ż maszynki do golenia wraz z zasilaczem. Pro by tej nie popar wychowawca powoda i nie uwzgl dni jej te ś ł ę ł ż zast pca dyrektora Aresztu ledczego. Administracja pozwanego motywowa a odmow tej zgody brakiem ę Ś ł ę zgody lekarza, przyczynami ekonomicznymi (zu ycie energii elektrycznej) oraz wzgl dami bezpiecze stwa - ż ę ń elektryczne golarki s u osadzonym do wykonywania tatua y. ł żą ż Powód w dniach 5.03.2010 r. i 11.03.2010 r. pyta lekarzy pracuj cych w ZOZ w Areszcie ledczym we ł ą Ś W. o mo liwo korzystania z w asnej maszynki elektrycznej, podaj c, e jego skóra jest nadwra liwa, co ż ść ł ą ż ż wyklucza golenie si maszynki jednorazow . Lekarze informowali powoda, e celem uzyskania zgody na ę ą ż u ywanie maszynki elektrycznej musi skierowa pisemn pro b . ż ć ą ś ę
--- STRONA 3 ---
W dniu 17.03.2010 r. powód zwróci si ponowienie z pro b do lekarza i zosta skierowany do dermatologa. ł ę ś ą ł Nast pnego dnia dermatolog po zbadaniu powoda stwierdzi u niego uczulenie na skórze szyi i w zwi zku z ę ł ą tym popar pro b powoda o mo liwo u ywania elektrycznej maszynki do golenia. ł ś ę ż ść ż wietlica na Oddziale Ś (...)Aresztu ledczego we Ś W. zosta a przekszta cona w cel mieszkaln . By o to ł ł ę ą ł podyktowane nowelizacj kodeksu karnego wykonawczego z dnia 6.12.2009r., wy czaj c - poza wyj tkami ą łą ą ą ą wskazanymi w ustawie - umieszczanie osadzonych w warunkach, w których na jednego osadzonego przypada oby mniej ni 3 m ł ż 2 powierzchni. Powód mia do dyspozycji w celi mieszkalnej 3m ł 2 . W celi tej znajdowa si k cik sanitarny, tj. muszla oddzielona parawanem od reszty pomieszczenia.. ł ę ą Obowi zek utrzymania porz dku i higieny w celi spoczywa na osadzonych. Za sumienne jego wype nianie ą ą ł ł mo n by o otrzyma nagrod w postaci dodatkowego widzenia, dodatkowej paczki lub pochwa y. Wniosek o ż ą ł ć ę ł jej przyznanie sk ada oddzia owy. W przypadku ba aganu w celi pozwany stosowa wobec osadzonych ł ł ł ł ł perswazj , wychowawcy wypisywali wniosek o wymierzenie kary dyscyplinarnej, a ze zniszcze sporz dzano ę ń ą protokó szkód. Egzekucja nale no ci z tytu u zniszczonych lub uszkodzonych rzeczy jest zazwyczaj w takich ł ż ś ł wypadkach bezskuteczna. Wyje d aj c z Zak adu Karnego Oddzia u (…) w ż ż ą ł ł P., powód otrzyma rodki ł ś higieny osobistej, w tym: szczoteczk do z bów, myd o toaletowe o wadze 100 g, 200 g proszku do prania, ę ę ł no yk do golenia, krem do golenia oraz papier toaletowy. Dosta te komplet sztu ców plastikowych oraz 1 ż ł ż ć par laczków. ę Przy przyj ciu do Aresztu ledczego we ę Ś W. powód otrzyma 2 prze cierad a, 1 ma poszewk na poduszk , ł ś ł łą ę ę 1 poduszk , 2 r czniki, cierk do wycierania naczy , 2 koce, 1 talerz g boki z tworzywa sztucznego, 1 ę ę ś ę ń łę talerz p ytki z tworzywa sztucznego oraz 1 kubek. ł W Areszcie ledczym we Ś W. wydawanie rodków czysto ci oraz artyku ów higienicznych nast puje raz w ś ś ł ę miesi cu, na pocz tku ka dego miesi ca. ą ą ż ą Sposób gospodarowania otrzymanymi artyku ami zale y od decyzji samych osadzonych, którzy potrafi je ł ż ą zu y w ca o ci ju w dniu ich otrzymania. ż ć ł ś ż W lutym i marcu 2010 r. na oddziale (...) przebywa y 93 osoby. ł W lutym 2010 r. Oddzia ł (...) otrzyma od dzia u kwatermistrzowskiego: 10 sztuk p ynu do WC, 10 sztuk ł ł ł proszku do szorowania, 4 opakowania papieru toaletowego oraz 67 sztuk worków na mieci o pojemno ci ś ś 160 I. Dla osób osadzonych przeznaczone zosta y: 8,3 kostki myd a, 93 sztuki papieru toaletowego, 93 ł ł no yki do golenia oraz 18, 6 opakowania proszku do prania. ż W marcu 2010 r. Oddzia ł (...) otrzyma od dzia u zaopatrzenia: 8 sztuk p ynu do WC, 8 opakowa papieru ł ł ł ń toaletowego oraz 70 sztuk worków na mieci o pojemno ci 160 I. Dla osadzonych przeznaczone zosta y: 8, 3 ś ś ł kostki myd a, 93 sztuki papieru toaletowego, 93 no yki do golenia oraz 18, 6 opakowania proszku do prania. ł ż Tymczasem, kiedy powód przyby do A w celi nie by o rodków czysto ci i pro by o nie dawa y rezultatu. ł Ś ł ś ś ś ł W okresie pobytu w Areszcie ledczym we Ś W. powód kierowa korespondencj urz dow , m. in. do ł ę ę ą Przewodnicz cego Wydzia u II Karnego S du Rejonowego dla Wroc awia - ródmie cia, przyj t w dniu ą ł ą ł Ś ś ę ą 19.02.2010 r. przez administracj Aresztu ledczego. ę Ś Korespondencj pochodz c z S du dor czy powodowi jeden z osadzonych. Nie wiadomo, z jakich ę ą ą ą ę ł przyczyn otrzyma on korespondencj przeznaczon dla powoda. Powód stara si o uzyskanie zgody na ł ę ą ł ę bezpo redni rozmow z dyrektorem Aresztu ledczego we ś ą ę Ś W.. Kiedy j uzyska i wyznaczono termin ą ł rozmowy, powód zrezygnowa z jej odbycia, uznaj c, e z uwagi na zaplanowane ju przetransportowanie go ł ą ż ż do innej jednostki penitencjarnej, rozmowa ta pozbawiona b dzie celu. Oddzia ę ł (...) podlega ł A. S., zast pcy ę dyrektora A . Dyrektor A przyjmowa osadzonych tylko w sytuacjach wyj tkowych. W okresie osadzenia w Ś Ś ł ą Areszcie ledczym we Ś W. powód dokonywa zakupów w kantynie z posiadanych rodków pieni nych. Nie ł ś ęż zwraca si do dyrektora Aresztu ledczego o wyra enie zgody na otrzymanie paczki zawieraj cej odzie i ł ę Ś ż ą ż rodki higieniczne. ś W Areszcie ledczym we Ś W. osadzeni maj dost p do wiadcze medycznych. Dzia a tam zak ad opieki ą ę ś ń ł ł zdrowotnej, obejmuj cy ambulatorium, a tak e oddzia psychiatryczny. Osadzeni maj dost p do wizyt u ą ż ł ą ę lekarza wed ug grafiku tworzonego dla poszczególnych oddzia ów. W przypadku zg oszenia przez ł ł ł osadzonego dolegliwo ci bólowych, przyj cie pacjenta przez lekarza mo e nast pi natychmiast. W ś ę ż ą ć przyaresztowym szpitalu zawsze jest obecny lekarz pe ni cy dy ur i przyjmuj cy osoby zg aszaj ce si . ł ą ż ą ł ą ę Powód zosta poddany badaniom przez lekarza zatrudnionego w ambulatorium ZOZ Aresztu ledczego we ł Ś W. w dniu 18.02.2010r. podczas przyj cia do tej e jednostki penitencjarnej, a tak e dnia 19.03.2010r., przed ę ż ż przewiezieniem go do Zak adu Karnego nr ł (...) we W.. W obu przypadkach lekarz nie mia zastrze e do ł ż ń stanu zdrowia powoda. W dniu 25.02.2010r. lekarz zbada powoda na jego pro b . Stwierdzi u niego ł ś ę ł (…) . W zwi zku z podawanym przez powoda uczuleniem na penicylin , lekarz zaordynowa mu (…) 2 razy dziennie ą ę ł po 300 mg przez 8 dni, (…) 2 razy dziennie po 1 tabletce oraz (…) X 1 dziennie po 1 tabletce. Lekarz zaleci ł kontrol po zako czeniu leczenia, zaznaczaj c, e powód ma si do niej zapisa samodzielnie. Po ę ń ą ż ę ć przebytym leczeniu dolegliwo ci ust pi y. W dniu 11.03.2010r. powód zg osi si do lekarza, skar c si na ś ą ł ł ł ę żą ę (…) . Po zbadaniu powoda lekarz stwierdzi u niego brzuch mi kki, niebolesny i zaleci (…) oraz (…). ł ę ł Na podstawie takich ustale S d Rejonowy zwa y , co nast puje. ń ą ż ł ę Powództwo oceni jako usprawiedliwione co do zasady, ale zas uguj ce na uwzgl dnienie jedynie w ł ł ą ę nieznacznej cz ci. ęś Oceni , e powód przebywa w Areszcie ledczym w okresie od 17.02. 2010 r. do 22.03.2010 r. jako osoba ł ż ł Ś odbywaj ca kar pozbawienia wolno ci. Podlega zatem regu om ustanowionym przez przepisy kodeksu ą ę ś ł ł karnego wykonawczego i przepisy wykonawczego do tego kodeksu dotycz ce warunków odbywania kary ż ą pozbawienia wolno ci. ś
--- STRONA 4 ---
Wedle S du Najwy szego, który wypowiedzia si w wyroku z dnia 28.07.2004r., V CSK 431/06, ci ar ą ż ł ę ęż dowodu, e warunki w zak adzie karnym odpowiada y obowi zuj cym normom i nie dosz o do naruszenia ż ł ł ą ą ł dóbr osobistych spoczywa na pozwanym. Pozwany z tego ci aru nie wywi za si . Twierdzi , e powód znalaz si w Areszcie ledczym we ęż ą ł ę ł ż ł ę Ś W. jedynie w zwi zku z czynno ciami procesowymi i to mia o usprawiedliwia jego sytuacj ró ni c go w ą ś ł ć ę ż ą ą stosunku do osób odbywaj cych kar pozbawienia wolno ci w tej w a nie jednostce penitencjarnej. ą ę ś ł ś Twierdzenie to, w ocenie Sadu I instancji by o ca kowicie chybione. Istotnie powód znalaz si w A we ł ł ł ę Ś W. przej ciowo i mia zosta przeniesiony do innej jednostki penitencjarnej celem odbycia kary. Taka sytuacja ś ł ć powoda jako osadzonego nie zmienia "jednak e jego statusu osobowego jako odbywaj cego kar ż ą ę pozbawienia wolno ci, a nie tymczasowo aresztowanego. Ponadto w aktach osobowych powoda widnieje ś nakaz przyj cia do Aresztu ledczego „celem odbycia kary" wydany przez S d Rejonowy dla Wroc awia- ę Ś ą ł Krzyków, który nie zosta odwo any i który pozwany winien respektowa jako pochodz cy od s du, a nie ł ł ć ą ą ignorowa . Dokument ten -wskazuj cy, e powód ma odbywa kar , a nie oczekiwa na rozpraw jako ć ą ż ć ę ć ę osoba poddana rodkowi zapobiegawczemu tymczasowego aresztowania - respektowa Zak ad Karny w ś ł ł G., a pomin Areszt ledczy znajduj cy si dos ownie za rogiem. W jakimkolwiek momencie okresu odbywania ął Ś ą ę ł kary powód znalaz by si w Areszcie ledczym we ł ę Ś W. winien by traktowany jako odbywaj cy kar ze ć ą ę wszystkimi konsekwencjami. W zak adzie karnym w ł G. powód zosta zakwalifikowany do kategorii (…), a ł zatem recydywista penitencjarny, odbywaj cy kar w systemie zwyk ym w zak adzie karnym typu ą ę ł ł pó otwartego. ł Zgodnie z § 58 ust. 2 rozporz dzenia Ministra Sprawiedliwo ci z 25.08.2003r. w sprawie regulaminu ą ś organizacyjno - porz dkowego wykonywania kary pozbawienia wolno ci (Dz. U. Nr 152, poz. 1493), skazany ą ś zakwalifikowany do odbywania kary w zak adzie karnym typu otwartego mo e przebywa w zak adzie karnym ł ż ć ł typu pó otwartego lub zamkni tego, a skazany zakwalifikowany do odbywania kary w zak adzie karnym typu ł ę ł pó otwartego - w zak adzie typu zamkni tego. Skazany taki korzysta z uprawnie wynikaj cych z decyzji ł ł ę ń ą klasyfikacyjnej. Korzystania z tych uprawnie nie mo e narusza zasad bezpiecze stwa ani zak óca ń ż ć ń ł ć porz dku w zak adzie karnym, w którym przebywa. Przepis ten gwarantuje zatem, e skazany zachowuje ą ł ż uprawnienia wynikaj ce z decyzji klasyfikacyjnej bez wzgl du na to, w jakim ostatecznie zak adzie karnym ą ę ł ostanie umieszczony. Przepis ten winien by zatem stosowany przez pozwanego kiedy przebywa u niego ć ł powód, co oznacza, e - bez wzgl du na to, e jedynie oczekiwa na przetransportowanie do docelowego ż ę ż ł zak adu karnego - winien korzysta z tych wszystkich uprawnie , które przepisy prawa karnego ł ć ń wykonawczego gwarantuj skazanym odbywaj cym kar w zak adzie karnym typu pó otwartego. Jedyne ą ą ę ł ł dopuszczalne ograniczenia mog yby mie ród o w potrzebie zapewnienia bezpiecze stwa i porz dku, ł ć ź ł ń ą których pozwany nie wykaza . Pozwany nie kwestionowa opisywanych przez powoda dzia a polegaj cych ł ł ł ń ą na odmówieniu mu prawa do korzystania z czajnika elektrycznego, telewizora, elektrycznej maszynki do golenia. Spór mi dzy stronami toczy si o to, czy podczas pobytu powoda w Areszcie ledczym we ę ł ę Ś W. pozwany dopu ci si wobec niego zachowa naruszaj cych jego prawa jako osoby osadzonej, powoduj cych rozstrój ś ł ę ń ą ą zdrowia lub naruszaj cych inne dobra osobiste, a w konsekwencji, jakie s rozmiary uszczerbku wskazanych ą ą dóbr i doznanej przez powoda krzywdy. Roszczenia powoda nale y ocenia jako wywodzone z art. 23, 24, 445 i 448 kc. Zgodnie z art. 23 kc dobra ż ć osobiste cz owieka, jak w szczególno ci zdrowie, wolno , cze , swoboda sumienia, nazwisko lub ł ś ść ść pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalno mieszkania, twórczo naukowa, artystyczna, ść ść wynalazcza, racjonalizatorska, pozostaj pod ochron prawa cywilnego, niezale nie od ochrony ą ą ż przewidzianej w innych przepisach. W my l art. 24 § 1 kc ten, czyje dobro osobiste zosta o naruszone ś ł cudzym dzia aniem, mo e da zaniechania tego dzia ania, chyba, e nie jest ono bezprawne, w razie ł ż żą ć ł ż dokonanego naruszenia mo e tak e da , a eby osoba, która dopu ci a si naruszenia, dope ni a ż ż żą ć ż ś ł ę ł ł czynno ci potrzebnych do usuni cia jego skutków, w szczególno ci, a eby z o y a o wiadczenie odpowie- ś ę ś ż ł ż ł ś dniej tre ci i w odpowiedniej formie; na zasadach przewidzianych w kodeksie mo e równie da ś ż ż żą ć zado uczynienia pieni nego lub zap aty odpowiedniej sumy pieni nej na wskazany cel spo eczny. ść ęż ł ęż ł Wed ug art. 445 § 1 kc w razie uszkodzenia cia a lub rozstroju zdrowia s d mo e przyzna osobie ł ł ą ż ć poszkodowanej odpowiedni sum pieni n tytu em zado uczynienia za doznan krzywd . Stosownie do ą ę ęż ą ł ść ą ę art. 448 zd. 1 kc w razie naruszenia dobra osobistego s d mo e przyzna temu, czyje dobro osobiste zosta o ą ż ć ł naruszone, odpowiedni sum tytu em zado uczynienia pieni nego za doznan krzywd lub na jego ą ę ł ść ęż ą ę danie zas dzi odpowiedni sum pieni n na wskazany cel spo eczny, niezale nie od innych rodków żą ą ć ą ę ęż ą ł ż ś potrzebnych do usuni cia skutków naruszenia. ę Zgromadzony w sprawie materia dowodowy wskazuje, e pozwany naruszy regu y osadzenia w ramach ł ż ł ł odbywania kary pozbawienia wolno ci i jej odbywania w godziwych warunkach, czego skutkiem by o ś ł naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci naruszenia tajemnicy korespondencji, prawa do równego traktowana, godno ci osobistej, a tak e nara enie na zagro enie zdrowia. Zgodnie z art. 102 kkw skazany ś ż ż ż ma prawo do : I) odpowiedniego ze wzgl du na zachowanie zdrowia wy ywienia, odzie y, ę ż ż warunków bytowych, pomieszcze oraz wiadcze zdrowotnych i odpowiednich ń ś ń warunków higieny, 6) korzystania z urz dze i zaj kulturalno-o wiatowych i sportowych, radia, telewizji, ksi ek i prasy. ą ń ęć ś ąż II) prowadzenia korespondencji, bez jej cenzurowania, z organami cigania, ś wymiaru sprawiedliwo ci i innymi organami pa stwowymi, samorz dowymi oraz z ś ń ą Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Art. 104 kkw stanowi, e korzystanie przez skazanego z przys uguj cych mu praw powinno nast powa w ż ł ą ę ć sposób nie naruszaj cy praw innych osób oraz nie zak ócaj cy ustalonego w zak adzie karnym porz dku. ą ł ą ł ą Po pierwsze, korespondencja urz dowa adresowana do powoda, zosta a mu - po przyj ciu jej przez ę ł ę administracj Aresztu ledczego - dor czona przez jednego z osadzonych, nie za przez funkcjonariusza ę Ś ę ś
--- STRONA 5 ---
pozwanego. Zgodnie z § 19 ust. 1 rozporz dzenia Ministra Sprawiedliwo ci z dnia 25.08.2003r. w sprawie ą ś regulaminu organizacyjno - porz dkowego wykonywania kary pozbawienia wolno ci (Dz. U. Nr ą ś 152,poz.1493), korespondencj adresowan do skazanego dor cza mu upowa niony funkcjonariusz. ę ą ę ż Tajemnica korespondencji jest prawem chronionym konstytucyjnie - art. 49 Konstytucji RP, uznawanym powszechnie za jedn z elementarnych wolno ci osobistych i praw obywatelskich. Mo e doznawa ą ś ż ć ogranicze w przypadkach uzasadnionych wymogami bezpiecze stwa i porz dku publicznego. W zakresie ń ń ą odbywania kary pozbawienia wolno ci korespondencja osoby osadzonej mo e by poddawana cenzurze, ś ż ć mo e zosta otwarta przez osob uprawnion z administracji jednostki penitencjarnej, co nie dotyczy ż ć ę ą korespondencji urz dowej. Ingerencja w korespondencj nie mo e natomiast polega na udost pnieniu jej ę ę ż ć ę osobie nieuprawnionej. Nie ma tutaj znaczenia, czy ta osoba zapozna a si z tre ci korespondencji. Samo ł ę ś ą stworzenie takiej mo liwo ci stanowi naruszenie zasad post powania z korespondencj . Dyrektor A ż ś ę ą Ś pozwanego nie potrafi wyja ni , dlaczego dosz o do tej sytuacji. St d te powód mia prawo poczu , e jego ł ś ć ł ą ż ł ć ż prawa i dobra osobiste w postaci ochrony tajemnicy korespondencji zosta y w ten sposób naruszone. ł Trzeba zwróci uwag , e przedmiotem rozpoznania w sprawie, ze wzgl du na ogólnie uj t podstaw ć ę ż ę ę ą ę faktyczn dania rozbudowan zreszt przez powoda podczas jego przes uchania, obj te by y tak e ą żą ą ą ł ę ł ż roszczenia zwi zane z naruszeniem wskazanego dobra, jakkolwiek powód nie wyodr bni ich w pozwie jako ą ę ł osobnej podstawy sformu owanego dania. Zwa y bowiem nale a o, e powód wyra nie wskaza , e ł żą ż ć ż ł ż ź ł ż domaga si od pozwanego zado uczynienia z tytu u naruszenia przez pozwanego jego dóbr osobistych ę ść ł poprzez niezachowanie obowi zuj cych przepisów reguluj cych prawa osób odbywaj cych kar ą ą ą ą ę pozbawienia wolno ci. Wskazanie tej podstawy zatem ukierunkowa o post powanie dowodowe, przebieg i ś ł ę wynik sprawy, st d te S d móg uwzgl dni roszczenie pozwu w takim zakresie, w jakim dotyczy o ono ą ż ą ł ę ć ł ogólnie wskazanych w pozwie podstaw (por. uzasadnienie wyroku SO we Wroc awiu z 19.07.2009r., II Ca ł 970/09, wyrok SA w Poznaniu z 8.03.2007r., I ACa 1182/06, a tak e wyroki SN z 28.02.2002r., III CKN ż 182/01, oraz z 14.01.2004 r., I CK 42/03). Pozwany naruszy te regu y odbywania kary w godziwych warunkach poprzez pozbawienie powoda ł ż ł mo liwo ci wykorzystania czajnika elektrycznego, telewizora, maszynki do golenia, nie maj c ku temu ż ś ą adnych podstaw merytorycznych. Zgodnie z art. 110a kkw : ż - § 1 - skazany ma prawo posiada w celi artyku y ywno ciowe i wyroby tytoniowe, rodki higieny ć ł ż ś ś osobistej, przedmioty osobistego u ytku, zegarek, listy i fotografie, przedmioty kultu religijnego, ż materia y pi mienne, notatki osobiste, ksi ki, pras i gry wietlicowe, ł ś ąż ę ś - § 2 dyrektor zak adu karnego mo e zezwoli skazanemu na posiadanie w celi sprz tu ł ż ć ę audiowizualnego, komputerowego oraz innych przedmiotów, w tym tak e podnosz cych estetyk ż ą ę pomieszczenia, je eli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porz dku i bezpiecze stwa ż ą ń obowi zuj cych w zak adzie karnym, ą ą ł - § 3 skazany nie mo e posiada w celi albo przekazywa do depozytu w trakcie pobytu w zak adzie ż ć ć ł karnym przedmiotów, których wymiary lub ilo naruszaj obowi zuj cy porz dek, ść ą ą ą ą - § 4 skazany nie mo e posiada , poza depozytem, rodków czno ci oraz przedmiotów i dokumentów, ż ć ś łą ś które mog stanowi zagro enie dla porz dku i bezpiecze stwa w zak adzie karnym. ą ć ż ą ń ł Zgodnie z art. 111 kkw : - § 1 skazany otrzymuje do u ytku, z zak adu karnego, odpowiedni do pory roku odzie , bielizn oraz ż ł ą ż ę obuwie, o ile nie korzysta z w asnych; skazanemu zapewnia si warunki niezb dne do utrzymania higieny ł ę ę osobistej, w szczególno ci otrzymuje on z zak adu karnego po- ciel oraz inne rodki do utrzymania higieny i ś ł ś ś czysto ci w celi. Powód zwraca si o zgod na posiadanie w celi czajnika bezprzewodowego, uzyskuj c ś ł ę ę ą odmow . Jak wynika ze spójnej w tym zakresie relacji powoda i pozwanego, zbie nej z zapisami ę ż widniej cymi w aktach osobowych powoda w postaci adnotacji na pi mie powoda, nie otrzyma on tej zgody, ą ś ł przy czym jedynym argumentem, przemawiaj cym za tre ci takiej decyzji, mia by fakt, e powód nie by ą ś ą ł ć ż ł osadzony u strony pozwanej jako osoba odbywaj ca kar pozbawienia wolno ci. Ten argument jest ą ę ś ca kowicie chybiony z przyczyn wcze niej wskazanych. Korzystanie z czajnika nie ma nic wspólnego z ł ś czasem osadzenia, kwalifikacj ą osobowopoznawcz , systemem odbywania kary czy ą innymi aspektami osadzenia, które mog by zwi zane z podstaw osadzenia. W toku rozprawy przedstawiciele pozwanego w ą ć ą ą swoich zeznaniach wskazywali tak e na zasady porz dku i wymogi regulaminowe. ż ą Z zezna powoda i innych osób osadzonych wraz z nim w tej samej celi wynika, e w celi w ogóle nie by o ń ż ł czajnika bezprzewodowego, tylko - na 7 osób - jedna grza ka o mocy 300 W. Dla otrzymania czajnika - i to ł nie z zasobów materia owych A - tylko z depozytu osoby osadzonej konieczna by a zgoda dyrektora. ł Ś ł Decyzja pozwanego znalaz a podstaw - jak wynika z zezna wiadka ł ę ń ś K. B. - jedynie w ukszta towanej ł praktyce, nie za w akcie reguluj cym zasady korzystania przez osadzonych z okre lonych przedmiotów, co ś ą ś tak e wynika z relacji dyrektora pozwanego ż K. K.. Tymczasem prawo do korzystania z czajnika bezprzewodowego znajduje bezpo redni podstaw w art. 110a § 1 kkw - jest to przedmiot osobistego ś ą ę u ytku, s u cy nadto higienie i zaopatrzeniu ywno ciowemu. Ponadto zgodnie z art. 110a § 2 kkw dyrektor ż ł żą ż ś zak adu karnego mo e zezwoli na korzystanie z przedmiotów podnosz cych estetyk celi. Czajnik ł ż ć ą ę bezprzewodowy mo e by kolorowym punktem szarej codzienno ci celowej, a zatem poprawia jej estetyk , ż ć ś ę ale przede wszystkim poprawia warunki bytowe, a wr cz stanowi - w aktualnych realiach spo ecznych - ę ł standard w domach prywatnych, a tak e w miejscach pracy, hotelach, itp. Nie jest to adne urz dzenie ż ż ą nietypowe. Art. 110a § 2 kkw zezwala na odmow korzystania z okre lonego sprz tu je li korzystanie ę ś ę ś narusza oby porz dek i bezpiecze stwo. ł ą ń Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 8 rozporz dzenia w sprawie regulaminu organizacyjno -porz dkowego ą ą wykonywania kary pozbawienia wolno ci, w porz dku wewn trznym zak adu karnego jego dyrektor okre la w ś ą ę ł ś
--- STRONA 6 ---
szczególno ci ilo i wymiary przedmiotów, które skazany mo e posiada w celi oraz sposób ich ś ść ż ć przechowywania, a w razie potrzeby zasady ich u ywania. ż Pozwany nie tylko nie przed o y wskazanego aktu, ale te konsekwentnie uzasadnia odmow ł ż ł ż ł ę uwzgl dnienia wniosków powoda przyj t praktyk . Tymczasem nie by o podstaw, wobec braku konkretnych ę ę ą ą ł regulacji, a eby pozwany wybiórczo jedynie pozwala osadzonym na korzystanie z czajników ż ł bezprzewodowych lub podobnych sprz tów. Taki bowiem charakter ma praktyka pozwanego, która przyj , ę ął e nie wszyscy osadzeni maj prawo korzysta ze wskazanego sprz tu, a jedynie tacy, którzy zostali ż ą ć ę skierowani do odbycia kary w zak adzie karnym wyodr bnionym w Areszcie ledczym we ł ę Ś W.. Zdaniem S du ą jest to praktyka nie maj ca adnego merytorycznego uzasadnienia, a pozwany nie mia podstaw do tego, a- ą ż ł eby jednostronnie decydowa , i prawo do otrzymania czajnika elektrycznego maj tylko pewne grupy osób ż ć ż ą u niej przebywaj cych, samodzielnie dokonuj c przy tym wyboru kryteriów, które musia y zosta spe nione, ą ą ł ć ł a eby otrzyma czajnik. Za zró nicowaniem przyj tym przez pozwanego oraz za odmow uwzgl dnienia ż ć ż ę ą ę pro by powoda nie sta y ani wzgl dy bezpiecze stwa, ani porz dku, ani oszcz dno ci, a tylko takowe ś ł ę ń ą ę ś mog yby stanowi obiektywne kryteria, których zastosowanie powodowa oby, e niewydanie powodowi ł ć ł ż czajnika do u ytku w celi nie naruszy oby jego prawa do równego traktowania. ż ł Równie argumenty o charakterze ekonomicznym podane przez dyrektora pozwanego A i wiadka ż Ś ś K. B. nie mog by uznane za racjonalne, a w konsekwencji doprowadzi do uchylenia odpowiedzialno ci pozwanego. ą ć ć ś Jakkolwiek postulaty oszcz dno ci i racjonalnego gospodarowania posiadanymi rodkami i zasobami ę ś ś zas uguj na aprobat i zrozumienie wobec trudnej sytuacji finansowej ca ego wi ziennictwa, to jednak nie ł ą ę ł ę mog by wcielane w ycie kosztem jednej, dowolnie przez pozwanego wyodr bnionej grupy osadzonych. ą ć ż ę Je li strona pozwana faktycznie ywi a obawy, e upowszechnienie w ród osadzonych dost pu do czajników ś ż ł ż ś ę elektrycznych zagrozi jej finansom albo stworzy zagro enie po arem (ze wzgl du na stan techniczny ż ż ę instalacji elektrycznej), to winna wprowadzi ograniczenia w korzystaniu z czajników, ale dotycz ce w ć ą równym stopniu wszystkich osadzonych, bez wzgl du na ich sytuacj prawn . Za obiektywnie ę ę ą usprawiedliwion i nienaruszaj c niczyich praw mo naby uzna praktyk polegaj c na ustaleniu ą ą ą ż ć ę ą ą kolejno ci, w jakiej w poszczególnych oddzia ach lub celach mo na by korzysta z czajnika; stosowanie ś ł ż ć natomiast kryteriów ci le podmiotowych, dowolnie w dodatku obranych, musia o zosta uznane za ś ś ł ć naruszenie prawa powoda do równego traktowania z innymi osobami osadzonymi w Areszcie ledczym we Ś W.. W ocenie Sadu Rejonowego grza ka jest dalece bardziej niebezpieczna ni czajnik bezprzewodowy, z ł ż uwagi cho by na ryzyko poparzenia (przypadkiem albo nawet celowo), za mimo mniejszej mocy ć ś znamionowej pobierze wi cej energii na podgrzanie tej samej ilo ci wody, zatem u ywanie czajnika wcale nie ę ś ż narazi pozwanego na dodatkowe koszty. Z tych samych przyczyn S d uzna , e pozwany naruszy prawa powoda gwarantowane przez przepisy kkw i ą ł ż ł regulaminu organizacyjno - porz dkowego wykonywania kary pozbawienia wolno ci poprzez niewydanie mu ą ś zgody na posiadanie w celi telewizora (podobnie, jak i pozosta ym wspó osadzonym w celi nr 11). Pozwany ł ł uzasadniaj c odmow zgody na posiadanie przez powoda w celi telewizora 15 - calowego, powo ywa si na ą ę ł ł ę ograniczenia dotycz ce dopuszczalnych parametrów sprz tu TV wynikaj ce z porz dku wewn trznego A , ą ę ą ą ę Ś lecz aktu tego nie przed o y . To na nim jednak, z mocy art. 6 kc oraz art. 232 zd. 1 kpc spoczywa w tym ł ż ł ł zakresie ci ar udowodnienia, e podejmowane decyzje mia y podstaw merytoryczn i nie wynika y jedynie ęż ż ł ę ą ł ze swobodnego uznania. Nadto nie mo na te podzieli argumentacji pozwanego podnosz cego, e art. ż ż ć ą ż 110a § 2 kkw statuuje jedynie prawo dyrektora zak adu karnego do udzielenia skazanemu zgody na ł posiadanie w celi sprz tu rtv. Nale y bowiem mie na uwadze pe ne sformu owanie przywo anego przepisu, ę ż ć ł ł ł jak dyspozycj art. 102 § 6, 104 i 110a § 3 i § 4 kkw, z których wynika, e korzystanie ze sprz tu rtv i ę ż ę udzielenie zgody stanowi regu , od której odej cie mo e wynika jedynie z przyczyn podyktowanych łę ś ż ć wzgl dami bezpiecze stwa i porz dku w jednostce penitencjarnej. Porz dek oznacza tutaj nie konkretny ę ń ą ą porz dek ustalony przez dyrektora jednostki (czyli jej akt wewn trzny), a porz dek w ogólnym znaczeniu, tj. ą ę ą prawid owe, spokojne funkcjonowanie jednostki. Nie sposób natomiast uzna , e posiadanie w celi telewizora ł ć ż 14 - calowego, który dopuszcza pozwany, nie zak óca bezpiecze stwa i porz dku, natomiast stan taki ł ń ą spowodowa oby umieszczenie w celi sprz tu z monitorem 15 - calowym, zw aszcza, e i tak chodzi o o ł ę ł ż ł telewizor p aski, a zatem argument dotycz cy zajmowania powierzchni w celi równie nie zas ugiwa by na ł ą ż ł ł uwzgl dnienie. Podobnie przedstawia si sytuacja niewydania powodowi maszynki do golenia. Rozpatruj c ę ę ą pro b powoda w tym zakresie administracja odsy a a do decyzji lekarza, lekarz za wskaza mu na ś ę ł ł ś ł konieczno z o enia pro by, co przypomina b dne ko o. Ju po pierwszym wniosku powoda nale a o ść ł ż ś łę ł ż ż ł przekaza jego pismo lekarzowi celem zaopiniowania. Taki powinien by prawid owy obieg dokumentów. Jak ć ć ł wynika z karty zdrowia powoda, istnia o wskazanie medyczne stwierdzone jednak dopiero 18.03.2010r. , ł zatem powód powinien otrzyma nale ce do niego urz dzenie ju w dniu 19 czy 20.02.2010r. Podobnie jak ć żą ą ż w przypadku czajnika czy telewizora, t umaczenie zu yciem energii elektrycznej nie mo e by uznane za ł ż ż ć wystarczaj ce. Równie obawa przez sporz dzaniem tatua y nie jest racjonalnym zagro eniem. W celu ą ż ą ż ż zapobie enia takim sytuacjom mo na udost pni osadzonemu maszynk w oznaczonym dniu tygodnia o ż ż ę ć ę okre lonej godzinie na oznaczony czas, np. 20 minut i pó niej j odebra . Wszystko polega na odpowiedniej ś ź ą ć organizacji pracy. Ponadto równie w tym zakresie nale y odwo a si do art. 110a § 1 kkw wskazuj cego na ż ż ł ć ę ą prawo do posiadania w celi przedmiotów osobistego u ytku s u cych zachowaniu higieny. Pomijaj c ż ł żą ą podnoszon przez pozwanego kwesti tatua y maszynka elektryczne jest bezpieczniejsza ni zwyk a ą ę ż ż ł zawieraj ca ostry element mog cy zrani (przypadkiem lub celowo). ą ą ć S d uzna uzna , e pozwany umieszczaj c powoda w celi, na której cianach znajdowa a si ple , a ą ł ć ż ą ś ł ę śń pod oga sk ada a si z odpadaj cych klepek, nadto za nie dostarczaj c rodków zapewniaj cych utrzymanie ł ł ł ę ą ś ą ś ą czysto ci, naruszy a prawo powoda do przebywania w higienicznych warunkach. ś ł Regulacje zawarte w art. 102 § 1 kkw i 111 kkw oraz art. 110 § 2 kkw, zgodnie z którym cele mieszkalne wyposa a si w odpowiedni sprz t kwaterunkowy zapewniaj cy skazanemu osobne miejsce do spania, ż ę ę ą odpowiednie warunki higieny, dostateczny dop yw powietrza i odpowiedni do pory roku temperatur wed ug ł ą ę ł norm okre lonych dla pomieszcze mieszkalnych, dotycz ce umieszczenia w odpowiednich ś ń ą pomieszczeniach, odpowiednich warunkach bytowych i higienicznych i otrzymywania rodków czysto ci ś ś uzupe niona s o przepisy wykonawcze rozporz dzenia w sprawie regulaminu organizacyjno - porz dkowego ł ą ą ą wykonywania kary pozbawienia wolno ci: ś
--- STRONA 7 ---
- § 28.1 - cela mieszkalna powinna by wyposa ona w ó ko dla ka dego skazanego, odpowiedni do ć ż ł ż ż ą liczby skazanych ilo sto ów, szafek i taboretów oraz rodków do otrzymania czysto ci w celi, ść ł ś ś - § 34 - stan sanitarny zak adu karnego, ogrzewanie, o wietlenie i wentylacja pomieszcze , ł ś ń otrzymywanie czysto ci przez skazanych, stan i czysto odzie y, bielizny i bielizny po cielowej, ilo i ś ść ż ś ść jako posi ków oraz sposób ich przyrz dzania i wydawania s kontrolowane przez pracownika s u by ść ł ą ą ł ż kwatermistrzowskiej i lekarza. S d uzna za wiarygodn relacj powoda oraz innych osób osadzonych wskazuj cych na zagrzybienie celi, w ą ł ą ę ą której powód zosta umieszczony oraz na umiejscowienie ple ni. Przekaz powoda jest wiarygodny; ł ś zw aszcza, e równie wiadek ł ż ż ś K. B. (b d cy funkcjonariuszem pozwanego) oraz sam pozwany wskazywali ę ą na z y stan techniczny cel, który jest poprawiany poprzez sukcesywne remontowanie i wymian ich ł ę wyposa enia. ż Jednostka penitencjarna powinna zatem zapewni osadzonym nale yte warunki bytowe i higieniczne. ć ż Sukcesywne prowadzenie remontów cel nie mo e zwolni pozwanego od zachowania minimalnych ż ć standardów. Wyst powanie w celi grzybów czy ple ni wskazuje na nieprawid owe ogrzewanie, wentylacj , ę ś ł ę wilgotno powietrza, co powoduje e warunki bytowe i higieniczne nie odpowiadaj normom okre laj cych ść ż ą ś ą standard pomieszcze mieszkalnych. ń Takie okoliczno ci jak wiek budynku, wieloletnie zaniedbania charakterystyczne dla poprzedniego ustroju ś politycznego, przy jednoczesnym ograniczaniu nak adów na wi ziennictwo i stale rosn cej liczbie ł ę ą osadzonych, w istocie t umacz niski standard techniczny, lecz nie zwalniaj pozwanego od obowi zku ł ą ą ą utrzymania cel w warunkach, które nie stwarzaj zagro enia dla zdrowia osób w nich umieszczonych. Za fakt ą ż powszechnie znany, nie wymagaj cy wiadomo ci specjalnych ani szczególnych rodków dowodowych ą ś ś nale y uzna szkodliwy wp yw zawilgocenia czy zagrzybienia w pomieszczeniu mieszkalnym na stan zdrowia ż ć ł prze-bywaj cej w nim osoby, zw aszcza, gdy - tak jak powód - sp dza w nim praktycznie ca dob i w nim ą ł ę łą ę pi. S d mia na uwadze opisane przez wiadka ś ą ł ś K. B. oraz K. K. okoliczno ci dotycz ce celowego ś ą dewastowania cel przez osadzonych oraz konsekwentnej nierzadko odmowy sprz tania ich i utrzymywania ą porz dku we w asnym otoczeniu, jednak e nale a o mie na uwadze, e nie pozostaj one w zwi zku z ą ł ż ż ł ć ż ą ą zagrzybieniem pomieszczenia. Stan taki wynika z g ównie z okre lonego poziomu wilgotno ci i temperatury w ł ś ś celi oraz przep ywu w niej powietrza, nie za z niszczenia mienia czy te odmowy sprz tania przez ł ś ż ą poszczególnych (a i tak nie wszystkich na raz) osadzonych. St d te , niezale nie od stawianych osadzonym wymaga dotycz cych dba o ci w stan i wyposa enie celi ą ż ż ń ą ł ś ż oraz higien w asn i otoczenia, nale a o uzna , e to na pozwanym spoczywa obowi zek usuni cia ple ni ę ł ą ż ł ć ż ł ą ę ś ze cian celi przeznaczonej do pobytu osadzonych. Jak bowiem wiadomo, jest to zabieg z natury ś specjalistyczny, którego efektów nie da si osi gn jedynie przy pomocy zwyk ych rodków czysto ci. ę ą ąć ł ś ś W tym ostatnim zakresie s d równie uzna za wiarygodne zeznania powoda i wiadków w zakresie ą ż ł ś niedostatecznego zaopatrzenia w te rodki. Pozwany podniós , e rodki czysto ci wydawane s raz w ś ł ż ś ś ą miesi cu i przedstawi rozdzielniki ilo ci tych e rodków. Dowody te nie mog jednak zosta uznane za ą ł ś ż ś ą ć wystarczaj ce. Wskazuj jedynie na rozdzia na poszczególne oddzia y, a nie na poszczególne cele. ą ą ł ł Pozwany nie udowodni , kiedy do celi nr (…), w której przebywa powód, rodki zosta y wydane. Ponadto ł ł ś ł rozdzielnik obejmuje myd o, papier toaletowy, maszynki jednorazowe do golenia, proszek do prania, a zatem ł rodki higieny osobistej, natomiast w zakresie czysto ci celi p yn do WC oraz „proszek do szorowania", ś ś ł cokolwiek to oznacza. Opis jest tak ogólnikowy, e nie wiadomo, czy s to rodki wystarczaj ce do ż ą ś ą sprz tania w celi, tj. do umycia pod ogi, cian, toalety, zlewu, ó ek, sto ów, szafek i pó ek. Ponadto jak co ą ł ś ł ż ł ł ś jest wszystkiego, to jest do niczego. Pozwany winien by wykaza , e zapewnia ods dzonym mo liwo ł ć ż ą ż ść sprz tania w celi, a nie tylko oczekuje od nich takiego obowi zku. Twierdzenie, e zdarza si , i osadzeni od ą ą ż ę ż razu zu ywaj ca y zapas, oczywi cie wskazuje na mo liwe do zaistnienia sytuacje, ale nie potwierdza, e s ż ą ł ś ż ż ą one codzienno ci . Wskazuje natomiast na potrzeb innego zorganizowania systemu dostarczania tych ś ą ę rodków i kontroli ich zu ycia. By mo e rodki czysto ci winny by wydawane co tydzie , np. w pi tek w ś ż ć ż ś ś ć ń ą odpowiedniej do sprz tni cia celi ilo ci i pod koniec dnia nale y przeprowadzi kontrol stanu celi zgodnie z ą ę ś ż ć ę obowi zkiem wynikaj cym z § 34 rozporz dzenia w sprawie regulaminu odbywania kary. Pozwany nie ą ą ą przedstawi adnego dokumentu wskazuj cego na kontrol celi nr (…)w lutym lub marcu 2010r. dokonan ł ż ą ę ą zgodnie z przywo anym przepisem. Powoduje to uznanie za faktycznie zaistnia e okoliczno ci podawanych ł ł ś przez wiadków i powoda. ś Nie zapewniaj c nale ytych warunków bytowych i higienicznych pozwany naruszy godno powoda i innych ą ż ł ść osób osadzonych, a tak e spowodowa nara enie ich na zagro enie rozstrojem zdrowia, co jest ż ł ż ż wystarczaj cym naruszeniem dobra osobistego uzasadniaj cym zado uczynienia za krzywd , nawet bez ą ą ść ę wyst pienia nast pstwa w postaci rzeczywistego rozstroju zdrowia. ą ę Maj c na uwadze powy sze s d uzna , pozwany wykonywa w adz publiczn w sposób sprzeczny z ą ż ą ł ł ł ę ą obowi zuj cym porz dkiem prawnym, co powoduje jego odpowiedzialno deliktow wobec powoda na ą ą ą ść ą podstawie art. 417 § 1 kc. Pozwany naruszy wcze niej opisane dobra osobiste powoda i st d te , na ł ś ą ż podstawie przepisu art. 23, 24 oraz 448 kc mo e domaga si naprawienia doznanej krzywdy poprzez ż ć ę zas dzenie odpowiedniej sumy pieni nej tytu em zado uczynienia. ą ęż ł ść W pozosta ym zakresie powództwo i wskazywane przez powoda naruszenia nie by y uzasadnione. ł ł Post powanie dowodowe nie potwierdzi o twierdze powoda o tym, e podczas osadzenia w Areszcie ę ł ń ż ledczym we Ś W. pozwany dopu ci si zaniedba w zakresie opieki medycznej nad nim. Przeczy temu w ś ł ę ń szczególno ci ksi ka zdrowia osadzonego, z której wynika, e powód by poddany opiece medycznej ś ąż ż ł dost pnej w jednostce penitencjarnej. S d uwzgl dni wskazany dokument, albowiem wpisy w nim zawarte ę ą ę ł s bardzo szczegó owe, sporz dzone przez kompetentne osoby udzielaj ce powodowi wiadcze ą ł ą ą ś ń medycznych. Nadto odwo uj si one do wywiadu lekarskiego, przebiegu i wyników bezpo redniego badania ł ą ę ś powoda, jak równie szczegó owo podaj zastosowany sposób leczenia oraz dalsze zalecenia udzielone ż ł ą
--- STRONA 8 ---
przez lekarzy. Z tych wzgl dów s d nie da wiary powodowi kwestionuj cemu u-dzielenie mu niezb dnej ę ą ł ą ę pomocy medycznej, gdy z wpisów zawartych w ksi ce zdrowia wynika, e w opisywanej przez powoda ż ąż ż sytuacji ( (…) ) zosta on doprowadzony do lekarza, zbadany i obj ty niezb dnym leczeniem, uwzgl dniaj cym ł ę ę ę ą uczulenie na (…) . S d nie znalaz zatem podstaw do wniosku, e pozwany dopu ci si w tym zakresie ą ł ż ś ł ę jakichkolwiek narusze wobec powoda, tym bardziej, e kwestionuj c szybko i poprawno reakcji strony ń ż ą ść ść pozwanej na jego chorob , powód poprzesta jedynie na w asnych twierdzeniach, nie popieraj c ich adnymi ę ł ł ą ż dowodami. Wspomniana ksi ka zdrowia zawieraj ca szczegó owy opis wizyt oraz przebieg wywiadu ąż ą ł lekarskiego, nie zawiera adnej informacji o tym, by powód uskar a si na dolegliwo ci migda ków od 10 dni ż ż ł ę ś ł (jak to podnosi w prze-s uchaniu). Dodatkowo, nale a o zauwa y , e badanie odby o si 25.02.2010 r., a ł ł ż ł ż ć ż ł ę zatem dolegliwo ci musia yby wyst pi u powoda 15.02.2010 r. Tymczasem by on badany w dniach ś ł ą ć ł 15.02.2010 r. i 18.02.2010 r., tj. przed przekonwojowaniem do W. i po dotarciu na miejsce i nie stwierdzono u niego adnych stanów chorobowych. Co wi cej, podczas badania zwi zanego z przyj ciem do Aresztu ż ę ą ę ledczego w dniu 18.02.2010 r. we Ś W. powód nie zg asza zastrze e co do stanu zdrowia. St d te S d nie ł ł ż ń ą ż ą da wiary jego relacji co do braku obj cia go przez stron pozwan niezb dn opiek medyczn . S d ł ę ę ą ę ą ą ą ą odmówi te w tym zakresie wiary zeznaniom wiadków ł ż ś M. W. (1) oraz M. W. (2) i J. C., gdy wiadkowie ci ż ś poprzestali jedynie na ogólnych sformu owaniach, nie odnosz c si do adnych konkretnych sytuacji, w ł ą ę ż których powodowi nie zosta aby udzie-ona konieczna pomoc lekarska. Dodatkowo, wiadek ł ś M. W. (2) sam wskaza na luki w swej pami ci ł ę („nie pami tam dok adnie, ale powód zapisa si do lekarza i czeka do ę ł ł ę ł ść d ugo, tzn. par dni. Wiadomo, e ogólnie nie doprowadzano do kogokolwiek, ani do kierownika ochrony, ani ł ę ż do dyrektora"), natomiast wiadek ś J. C. wprost wskaza , e nie pa- mi ta takiej sytuacji, w której powód w ł ż ę ogóle próbowa by skorzysta z pomocy lekarza. ł ć Nie mo na przyj , aby pozwany naruszy prawa powoda poprzez pozbawienie go prawa do ciep ej k pieli, ż ąć ł ł ą któr ma gwarantowan co najmniej raz w tygodniu (§ 30 ust. 3 zd. 1 regulaminu organizacyjno - ą ą porz dkowego wykonywania kary pozbawienia wolno ci), gdy - jak wynika z relacji powoda - mia do niej ą ś ż ł dost p. Natomiast ograniczony czas jej trwania, gdy zwa y si na ilo osób osadzonych oraz konieczno ę ż ę ść ść zorganizowania wszelkiego ruchu o-sadzonych w taki sposób, a eby zapewni porz dek i bezpiecze stwo w ż ć ą ń areszcie ledczym oraz izolowanie od siebie osób wspó oskar onych, nie mog o stanowi podstawy do ś ł ż ł ć przypisania pozwanemu jakichkolwiek narusze w tym zakresie. ń S d nie dopatrzy si te naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez zagwarantowanie min. 3 m ą ł ę ż 2 powierzchni w celi, w której przebywa . Pozwany szczegó owo opisa sposób rozmieszczenia osadzonych, ł ł ł wskazuj c na zapewnienie im przez to ustawowego minimum po-wierzchni; natomiast powód, powo uj cy si ą ł ą ę na naruszenie jego praw w tym zakresie, bazo-wa jedynie na ha le „przeludnienie", nie przedk adaj c na ł ś ł ą poparcie swych twierdze adnych dowodów. wiadkowie ń ż Ś M. W. (2), M. J. i J. C. operowali natomiast w swych zeznaniach jedynie ogólnikami, st d te S d na ich podstawie nie móg ustali faktu umieszczenia ą ż ą ł ć powoda w celi, w której powód mia by do dyspozycji mniej ni 3 m ł ż 2 powierzchni. Dodatkowo, równie ż przekszta cenie dotychczasowej wietlicy w cel mieszkaln , jako e mia o na celu zagwarantowanie ł ś ę ą ż ł osadzonym realizacji ich praw dotycz cych powierzchni mieszkalnej celi, nie mog o doprowadzi do uznania ą ł ć zachowania strony pozwanej za bezprawne. Ponadto samo przeludnienie w celach nie oznacza automatycznie naruszenia godno ci osób osadzonych - wyrok S du Najwy szego z dnia 28.02.2007r., V ś ą ż CSK 431/06. Za naruszenie godno ci osadzonego mo e by zasadniczo uznane umiejscowienie w celi sanitariatu ś ż ć oddzielonego od reszty pomieszczenia jedynie prowizorycznie. Jednak e jak wynika z relacji powoda, w celi ż istnia wydzielony k cik sanitarny, a wiadek ł ą ś J. C. dodatkowo wskaza na to, e miejsce to by o oddzielone od ł ż ł reszty celi przepierzeniem. Zatem mo na uzna , e wskazane miejsce zosta o dostatecznie odizolowane, ż ć ż ł gwarantuj c niemo no obserwacji osób korzystaj cych z niego, a tym samym zapewniaj ce im minimum ą ż ść ą ą intymno ci. S d oczywi cie mia na uwadze, e s to warunki odbiegaj ce od przeci tnych standardów ś ą ś ł ż ą ą ę istniej cych w pomieszczeniach mieszkalnych dost pnych w warunkach wolno ciowych, lecz pozwany w ą ę ś warunkach wieloletnich zaniedba i ci g ego nap ywu nowych osadzonych musi zadba w pierwszej ń ą ł ł ć kolejno ci o stworzenie im takich warunków odbywania kary, w których b d mieli zapewnione odizolowanie ś ę ą ich od wzroku innych osób podczas wykonywania czynno ci fizjologicznych, wywi zuj c si z tego poprzez ś ą ą ę stwarzanie w celach wydzielonych k cików sanitarnych. ą Powód nie udowodni te , na czym mia o polega szykanowanie go przez funkcjonariuszy pozwanego, ł ż ł ć pos uguj c si jedynie zarzutami bazuj cymi na ogólnikowych, subiektywnych ocenach funkcjonowania ł ą ę ą Aresztu ledczego. Ś S d nie znalaz te podstaw do przyj cia, e sposób organizacji przez pozwanego spacerów oraz za atwiania ą ł ż ę ż ł pró b i wniosków kierowanych przez osadzonych, zosta dokonany z naruszeniem przepisów oraz praw ś ł powoda. W my l art. 112 § 1 zd. 1 kkw skazany korzysta z niezb dnego dla zdrowia wypoczynku, w ś ę szczególno ci z prawa do co najmniej godzinne-go spaceru. Zwa y nale y, e powód nie kwestionowa ś ż ć ż ż ł naruszenia przez pozwanego prawa do spaceru poprzez ograniczenie jego czasu, ale sposób jego organizacji. Nale y mie jednak na uwadze ilo osób przebywaj cych jednocze nie u pozwanego, a nadto ż ć ść ą ś fakt, e ma on obowi zek zorganizowa spacery osadzonych w taki sposób, a eby zapewni wszystkim ż ą ć ż ć bezpiecze stwo, porz dek na terenie jednostki, a tak e - ze wzgl du na to, e jest przede wszystkim ń ą ż ę ż aresztem ledczym - izolacj poszczególnych osadzonych od siebie, ze wzgl du na zabezpieczenie ś ę ę prawid owego toku post powania z ich udzia em. St d te zastrze enia powoda w istocie zarzucaj cego ł ę ł ą ż ż ą dyskomfort podczas spaceru, nie mog y doprowadzi do przypisania pozwanemu w tym zakresie naruszenia ł ć praw powoda jako osadzonego. Równie z tych samych przyczyn nie sposób by o podzieli zastrze e powoda co do braku osobistego ż ł ć ż ń kontaktu z dyrektorem strony pozwanej, skoro - jak wynika z akt osobowych powoda - kierowanego przez niego pro by i wnioski otrzymywa y swój bieg, trafia y do osób kompetentnych do ich rozpoznania, a powód ś ł ł by informowany o sposobie ich za atwienia (na co wskazuje tre jego relacji). Jego zastrze enia dotycz ł ł ść ż ą raczej niekorzystnego dla ich rozstrzygni cia, a trudno uzna , by osobista wizyta powoda u dyrektora ń ę ć aresztu ledczego do-prowadzi a do podj cia decyzji przeciwnej, zadowalaj cej powoda. ś ł ę ą danie pozwu by o zatem usprawiedliwione co do zasady, natomiast zosta o zg oszone w nadmiernej Żą ł ł ł wysoko ci. ś
--- STRONA 9 ---
Art. 448 zd. 1 kc stanowi, e z tytu u naruszenia dobra osobistego poszkodowany mo e si domaga ż ł ż ę ć zas dzenia na swoj rzecz tytu em zado uczynienia odpowiedniej sumy pieni nej, tym samym jej ą ą ł ść ęż wysoko pozostawiaj c decyzji s du. ść ą ą Przy ustalaniu wymiaru wiadczenia odpowiedniego wedle art. 448 kc nale y bra pod uwag rodzaj ś ż ć ę naruszonego dobra, intensywno naruszenia oraz jego skutków dla poszkodowanego (por. wyrok S du ść ą Najwy szego z dnia 13.06.2002 r., V CKN 1421/00). Trzeba mie na uwadze, e powód przebywa w ż ć ż ł pozwanym Areszcie ledczym miesi c, a zatem przez raczej krótki czas, i niemo no skorzystania z Ś ą ż ść czajnika, telewizora czy maszynki do golenia przez ten okres, cho mog a stanowi utrudnienie bie cego ć ł ć żą funkcjonowania, to nie stanowi a powa nej dolegliwo ci, maj cej daleko id cy wp yw na sytuacj yciow ł ż ś ą ą ł ę ż ą powoda. Natomiast naruszenie tajemnicy korespondencji mia o charakter jednorazowy. ł S d uzna zatem, e za ą ł ż „odpowiedni sum pieni n " w ą ę ęż ą rozumieniu art. 448 zd. 1 kc nale y uzna kwot ż ć ę 1000 z . ł W wypadku dochodzenia ochrony dóbr osobistych poszkodowany mo e domaga si zado uczynienia lub ż ć ę ść zas dzenia stosownej sumy na cel spo eczny. U ycie cznika „lub" wskazuj ce na konstrukcj logiczn tzw. ą ł ż łą ą ę ą „alternatywy zwyk ej" oznacza, e wybór nale y do poszkodowanego, a tak e, e mo e ona za da obu ł ż ż ż ż ż żą ć wiadcze , zarówno na swoj rzecz, jak i na cel spo eczny. ś ń ą ł S d orzek zatem tak e o na o eniu na pozwanego obowi zku wiadczenia na cel spo eczny jako dodatkowej ą ł ż ł ż ą ś ł dolegliwo ci i konsekwencji jego zachowania. Wskazany przez powoda cel w postaci wsparcia ś (...) Publicznego Szpitala (...) we W. - Kliniki (…) jest s uszny. ł S d zas dzi zatem od pozwanego na rzecz powoda 1000z i od pozwanego na rzecz wspomnianego ą ą ł ł zak adu opieki zdrowotnej 1000z . ł ł Dalej id ce powództwo podlega o oddaleniu jako nieusprawiedliwione wynikami post powania dowodowego. ą ł ę Wobec cz ciowego uwzgl dnienia dania pozwu o kosztach procesu s d orzek zgodnie z wyra on w art. ęś ę żą ą ł ż ą 100 kpc zasad stosunkowego rozdzia u. Powód wygra spraw w 4, 44 %, pozwany zatem w 95,56 %. ą ł ł ę Pozwany poniós koszty zast pstwa radcowskiego w kwocie 2 400 z , z czego 95,56 % wynosi 2293, 44 z . ł ę ł ł Powód zosta zwolniony z kosztów s dowych, zatem maj c na uwadze jego sytuacj materialn i osobist ł ą ą ę ą ą zwi zan z pozbawieniem wolno ci na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach ą ą ś s dowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) s d odst pi od obci enie powoda brakuj c ą ą ą ł ąż ą ą cz ci op aty od pozwu w cz ci dotycz cej oddalonego powództwa. ęś ą ł ęś ą Apelacje od tego wyroku wnie li powód i pozwany. ś Apelacja powoda zosta a odrzucona z powodu ł uchybienia wymogom formalnym. Pozwany w swej apelacji zaskar y wyrok w cz ci ż ł ęś i wniós o jego zmian w cz ci zas dzaj cej od ł ę ęś ą ą pozwanego A we Ś W. kwoty po 1000z . na rzecz powoda oraz na rzecz ł Publicznego Szpitala (...)we W. Kliniki (...) i oddalenie powództwa tak e w tej cz ci (pkt I i II sentencji wyroku) oraz o zmian pkt. IV ż ęś ę sentencji zaskar onego wyroku przez obci enie powoda na rzecz pozwanego AS we ż ąż W. kosztami post powania, w tym kosztami zast pstwa procesowego w wys. 2.400 z tj. odpowiednio w wysoko ci do ę ę ł ś warto ci przedmiotu sporu. ś Jednocze nie pozwany wniós o zas dzenie od powoda na jego rzecz kosztów post powania apelacyjnego, ś ł ą ę w tym kosztów zast pstwa procesowego wg norm przepisanych. ę Zaskar onemu wyrokowi zarzuci : ż ł 1. naruszenie przez zasady wyra onej w przepisie art. 233 kpc m.in. przez przyj cie, e w wietle zebranych ż ę ż ś dowodów i mimo dowodów przemawiaj cych za stanowiskiem pozwanego, o czym ni ej mowa, S d I ą ż ą instancji przyj jednostronnie, i dosz o do naruszenia dóbr osobistych powoda z przyczyny, bezprawnego, ął ż ł zdaniem S du, dzia ania pozwanego w zakresie uwzgl dnionych zarzutów powoda; ą ł ę 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególno ci art. 24 i 448 kc w zw. z art. 417 § 1 kc przez ś przyj cie, i w wyniku rzekomo bezprawnego dzia ania pozwanego A we ę ż ł Ś W. dosz o do naruszenia dóbr ł osobistych powoda. W uzasadnieniu apelacji pozwany poda , i nie zgadza si z przyj t przez S d I instancji tez , e ł ż ę ę ą ą ą ż powództwo jest uzasadnione co do zasady, ale zas ugiwa o na uwzgl dnienie jedynie w nieznacznej cz ci, ł ł ę ęś zw aszcza e powód przebywa w A we ł ż ł Ś W. bardzo krótko. Jak te pozwany nie zgadza si z zarzutem, i ż ę ż poda nieprawd o przyczynie przewiezienia powoda do AS we ł ę W.". Z bazy danych osadzonych (...)prowadzonej przez Centralny Zarz d S u by Wi ziennej w ą ł ż ę W., z której pe nomocnik pozwanego korzysta ł ł przy sporz dzaniu odpowiedzi na pozew oraz z akt powoda cz. A, wynika o bowiem, e powód zosta ą ł ż ł przewieziony z ZK w G.. do AS we W. na polecenie S du Rejonowego nie Wroc aw Krzyki, a S du ą ł ą Rejonowego Wroc aw ródmie cie Wydzia II Karny do sprawy IIK.721/96 w zwi zku z konieczno ci udzia u ł Ś ś ł ą ś ą ł powoda w posiedzeniu tego S du wyznaczonego na dzie 5 marca 2010r. Natomiast równolegle powód ą ń rzeczywi cie odbywa kar 3 lat pozbawienia wolno ci z wyroku S du Rejonowego Wroc aw Krzyki z dnia ś ę ś ą ł 5.05.2003r., sygn. akt IIK. 1150/02. Zatem, wbrew temu co Sad I instancji ustali , powód przyjecha do ł ł AS we W. w a nie na czynno ci procesowe w Sadzie Rej. Wroc aw ródmie cie do spr. IIK.721/96. ł ś ś ł Ś ś Pozwany by wi c upowa niony do zamieszczenia w swojej odpowiedzi na pozew zdania, cyt.: „ ł ę ż G ówny cel ł pobytu osadzonych w areszcie jest zwi zany ą z czynno ciami procesowymi, które prowadz organy ś ą dysponuj ce. " ą Dowód : - nakaz wyd. .Rej. Wroc . ródm. z 4.02.10r.,sygn.IIK.721/96 znajduj cy si w aktach powoda Ś ł Ś ą ę
--- STRONA 10 ---
W kwestii dot. zarzutu dor czenia powodowi listu przez innego osadzonego, pozwany zauwa a, e zarzutu ę ż ż tego powód w ogóle nie zg osi w pozwie, ale na koniec post powania ustnie. Zarzut ten nie by niczym ł ł ę ł udokumentowany, powód nawet nie poda , od kogo by ten list i kto mu go dor czy , kiedy oraz dlaczego tak ł ł ę ł si sta o. Z tych wzgl dów twierdzenia powoda w tym zakresie by y ma o wiarygodne i jak si wydaje ę ł ę ł ł ę zg oszone wyra nie na u ytek niniejszego procesu. Z braku bli szych danych nt. tego listu, pozwany nie mia ł ź ż ż ł mo liwo ci ustosunkowania si do tego zarzutu, abstrahuj c od faktu, i w ogóle brak jest jakichkolwiek ż ś ę ą ż podstaw do twierdzenia, i z tej przyczyny dosz o do naruszenia dóbr osobistych powoda. Nawet gdyby ż ł przyj hipotetycznie, i dosz o do takiego zdarzenia, co jest ma o prawdopodobne, to powód przynajmniej ąć ż ł ł powinien okre li , na czym jego krzywda polega a w zwi zku z tego rodzaju zdarzeniem. Oczywi cie nie ś ć ł ą ś mo na wykluczy pomy ki polegaj cej na tym, e list adresowany do powoda wydano komu innemu, ale taka ż ć ł ą ż okoliczno , poza go os ownym twierdzeniem powoda, nie zosta a wykazana. ść ł ł ł W kwestii dotycz cej telewizora przes uchany w charakterze strony dyrektor aresztu wyja ni , e wprowadzi ą ł ś ł ż ł zarz dzenie wewn trzne, i osadzeni mog mie w celi telewizor o przek tnej ekranu w wymiarze 14 cali. ą ę ż ą ć ą Za powód mia w depozycie swój prywatny telewizor 15 calowy i z tej przyczyny nie wyra ono zgody ś ł ż powodowi na przekazanie telewizora powoda do jego celi. Powód mia wszak e mo liwo korzystania z ł ż ż ść innego telewizora cho by w wietlicy. Pozwany jednak podnosi, e aden przepis kkw nie stanowi, i ć ś ż ż ż administracja jednostki penitencjarnej ma obowi zek wyrazi zgod osadzonym na posiadanie przez nich w ą ć ę celach w asnych telewizorów. Gdyby taki przepis obowi zywa , to np. w celi pi cioosobowej, ka dy z ł ą ł ę ż osadzonych mia by roszczenie o zgod na posiadanie w celi swojego w asnego telewizora. Z tych wzgl dów ł ę ł ę nie ma podstaw do przypisania pozwanemu cechy bezprawno ci dzia ania, jako warunku odpowiedzialno ci ś ł ś za krzywd w rozumieniu m.in. przepisu art. 24 kc. Nie mówi c o tym, e trudno przyj , i z przyczyny braku ę ą ż ąć ż mo liwo ci posiadania przez powoda w celi swojego w asnego telewizora dozna on krzywdy. Wreszcie nie ż ś ł ł jest uzasadniony zarzut S du, i pozwany nie przedstawi dowodu na okoliczno ustalenia, e skazani w ą ż ł ść ż celach mog mie telewizory jedynie 14 calowe, skoro dyrektor A we ą ć Ś W. osobi cie i pod rygorem ś odpowiedzialno ci za fa szywe zeznania, o wiadczy e w porz dku wewn trznym ustali ww. zasad . Je li ś ł ś ł ż ą ę ł ę ś jednak S d I instancji mia w tpliwo ci co do prawdziwo ci wyja nie dyrektora A we ą ł ą ś ś ś ń Ś W., S d korzystaj c z ą ą uprawnie okre lonych w procedurze móg np. z urz du wyci gn osobiste konsekwencje prawne wobec ń ś ł ę ą ąć dyrektora A we Ś W.. Podobnie, jak w przypadku telewizorów, ma si sprawa z grza kami elektrycznymi do gotowania wody oraz ę ł maszynkami elektrycznymi. Powód mia mo liwo zagotowania sobie ciep ej wody. To e nie wyra ono mu ł ż ść ł ż ż zgody na posiadanie w celi jego w asnego czajnika nie by o adnym, naruszeniem prawa, a i z tej przyczyny ł ł ż powód nie dozna adnej krzywdy. Je li chodzi za o spraw elektrycznej maszynki do golenia, to pozwany ł ż ś ś ę zauwa a, e sprawa ta by a rozpatrywana przez kilku lekarzy pozwanego (w tym dermatologa) w dniach 8, ż ż ł 11 i 17 marca br. i w dniu 18.03.br. po przeprowadzonych konsultacjach pro ba powoda zosta a poparta, o ś ł czym wiadcz zapisy w dokumentacji lekarskiej powoda. ś ą Co do kwestii rodków czysto ci, to pozwany przedstawi S dowi I instancji ca dokumentacj , jak ś ś ł ą łą ę ą prowadzi w zakresie dot. dystrybucji rodków czysto ci na oddzia y mieszkalne. I tak, z pisemnych ś ś ł potwierdze przez powoda z dnia 16 i 18 .2.2010r. oraz z dnia 19.03.2010r. na dowodach z dokumentów ń przed o onych S dowi wynika m.in., e powód otrzyma m.in. myd a, kremy do golenia, no yki do golenia, ł ż ą ż ł ł ż proszki do prania, past do z bów, papier toaletowy i in. Za co do rodków do utrzymania czysto ci, to ę ę ś ś ś pozwany przedstawi kopie ca ej dokumentacji, jak posiada w tej sprawie. Te ostatnie rodki s wydawane ł ł ą ś ą na oddzia y i rozdzielane na poszczególne cele w zale no ci od potrzeb. Pozwany zatem ponownie nie ł ż ś zgadza si z zarzutem, e nie udokumentowa swoich twierdze dowodami z dokumentów. ę ż ł ń Ustalaj c, i pozwany wyrz dzi powodowi krzywd i naruszy przepisy wykonania kary w do niewielkiej ą ż ą ł ę ł ść cz ci w porównaniu do wagi innych zg oszonych przez powoda zarzutów, jakkolwiek pozwany jest innego ęś ł zdania, S d I instancji w ogóle nie odniós si krytycznie do zezna samego powoda i wiadków mimo, e z ą ł ę ń ś ż drugiej strony ustali , i g ówne i najpowa niejsze .zarzuty powoda zawarte w pozwie, a dot. przeludnienia, ł ż ł ż rzekomego szykanowania powoda przez funkcjonariuszy oraz niew a ciwego leczenia okaza y si z gruntu ł ś ł ę nieprawdziwe. Z tych w a nie wzgl dów S d I instancji powinien by odnie si do twierdze powoda i ł ś ę ą ł ść ę ń wiadków z du ostro no ci . ś żą ż ś ą Pozwany tak e zauwa a, e formu uj c w uzasadnieniu zaskar onego wyroku tez , i to ci ar dowodu ż ż ż ł ą ż ę ż ęż spoczywa w niniejszej sprawie na pozwanym (np. podnoszona przez S d sprawa rzekomego listu i rodków ł ą ś czysto ci), S d nie jest konsekwentny. Z jednej bowiem strony S d stwierdza, e pozwany nie wykaza , ś ą ą ż ł mówi c w skrócie, e jego dzia ania w zakresie uznanych za zasadne zarzutów powoda by y zgodne z ą ż ł ł prawem, ale z drugiej strony, m.in. w odniesieniu do o wiele powa niejszego zarzutu powoda dot. rzekomego ż szykanowania go przez funkcjonariuszy i in. stwierdza, e to powód nie wykaza na czym to szykanowanie ż ł mia o polega . ł ć Zgodnie z tre ci znowelizowanego przepisu art. 417 § 1 kc, ustawodawca przyj koncepcj ś ą ął ę odpowiedzialno ci Skarbu Pa stwa na zasadzie tzw. winy anonimowej. Jak wiemy, poprzednio ś ń odpowiedzialno Skarbu Pa stwa by a zwi zana z udowodnieniem przez stron winy w dzia aniu lub ść ń ł ą ę ł zaniechaniu okre lonego funkcjonariusza Skarbu Pa stwa. To jednak wcale nie oznacza, e obecnie strona, ś ń ż która dochodzi roszcze od Skarbu Pa stwa mo e w sposób maksymalnie ogólnikowy twierdzi , e jej ń ń ż ć ż zdaniem dozna a np. krzywdy bez odniesienia si do konkretnych zdarze . Do elementarnych przes anek ł ę ń ł ewentualnej odpowiedzialno ci Skarbu Pa stwa zaliczy nale y bowiem fakt istnienia szkody (lub krzywdy) ś ń ć ż oraz zwi zku przyczynowego mi dzy szkod a dzia aniem lub zaniechaniem jednostki Skarbu Pa stwa, które ą ę ą ł ń to dzia anie musi mie cechy bezprawno ci. W niniejszej sprawie wszystkie zarzuty powoda by y ogólnikowo ł ć ś ł sformu owane, co zreszt w znacznej cz ci i S d I instancji przyznaje, jednak w odniesieniu do nieznacznej ł ą ęś ą cz ci zarzutów powoda uznanych przez S d, zdaniem pozwanego, tak e mia y one bardzo ogólnikowy ęś ą ż ł charakter. Przede wszystkim jednak S d I instancji, pomija kwesti oceny wymiaru rzekomej krzywdy ą ę powoda w zwi zku z uznanymi zarzutami. Ponadto, je li nie ma przepisu prawa nakazuj cego pozwanemu ą ś ą wydawania osadzonym do cel ich w asnych telewizorów czy te czajników elektrycznych, trudno zarzuca ł ż ć pozwanemu bezprawno dzia ania lub zaniechania w tym zakresie. Nie mówi c o tym, e nie jest ść ł ą ż przekonuj ce ustalenie dokonane przez S d I instancji, i powód z tej przyczyny dozna krzywdy. W kwestii ą ą ż ł dot. zas dzenia na rzecz wymienionego Szpitala kwoty 1000z . pozwany podnosi, e ów szpital nie jest ą ł ż instytucj charytatywn i jest utrzymywany wy cznie ze rodków pochodz cych z bud etu pa stwa, ą ą łą ś ą ż ń
--- STRONA 11 ---
poniewa realizuje na o ony na pa stwo przez Konstytucj RP obowi zek ochrony zdrowia. Zatem szpitala ż ł ż ń ę ą tego nie mo na identyfikowa z celem spo ecznym, o którym mowa w przepisie art. 24 § 1 kc. ż ć ł S d Okr gowy zwa y . ą ę ż ł Apelacja pozwanego jest uzasadniona, cho po cz ci nie z przyczyn podniesionych w jej tre ci, jednak ć ęś ś zawieraj cych si w granicach wniosków apelacyjnych Prowadzi musi do zmiany zaskar onego wyroku i ą ę ć ż oddalenia powództwa. S d Rejonowy w wyolbrzymionym rozmiarze dopatrzy si po stronie pozwanego zachowa dyrekcji Aresztu ą ł ę ń ledczego we Ś W. ocenionych jako naruszenie praw powoda do pobytu w godziwych warunkach w zwi zku z ą osadzeniem w celu pozbawienia wolno ci. ś Za naruszaj ce jego prawa uzna S d odmow udost pnienia do u ywania telewizora, elektrycznej maszynki ą ł ą ę ę ż do golenia i elektrycznego czajnika bezprzewodowego. Za naruszaj ce godno powoda uzna te warunki ą ść ł ż lokalowe i higieniczne w celi w której przebywa powód jak i maj c mie miejsce okoliczno naruszenia ł ą ą ć ść tajemnicy korespondencji powoda. Co do ograniczenia powoda w mo liwo ci korzystania z wymienionych urz dze technicznych, to nie mo na ż ś ą ń ż zgodzi si ze stanowiskiem S du, by stanowi o to ograniczenie zagwarantowanych powodowi praw w tym ć ę ą ł zakresie. Z przywo anego przez S d I instancji art. 104a § 2 kkw wynika, e dyrektor zak adu karnego mo e zezwoli ł ą ż ł ż ć skazanemu na posiadanie w celi sprz tu audiowizualnego, komputerowego oraz innych przedmiotów, w tym ę tak e podnosz cych estetyk pomieszczenia, je eli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad ż ą ę ż porz dku i bezpiecze stwa obowi zuj cych w zak adzie karnym. Ustalenia S du wskazuj , e przyczyn dla ą ń ą ą ł ą ą ż ą której odmówiono powodowi prawa korzystania z urz dze o udost pnienie których zabiega by y wzgl dy ą ń ę ł ł ę okre lone w cytowanym przepisie, a wynikaj ce z ustalonych regu zapewnienia porz dku i bezpiecze stwa. ś ą ł ą ń Brak zgody administracji A na udost pnienie powodowi urz dze nie by dowolny i oparty na swobodnym Ś ę ą ń ł uznaniu lecz ka dorazowo mia podstaw w konkretnych przyczynach, które go uzasadnia y. To rzecz ż ł ę ł ą dyrekcji A jest takie zorganizowanie funkcjonowania placówki penitencjarnej, by zapewni w niej porz dek i Ś ć ą bezpiecze stwo. S to wzgl dy podstawowe i mo e w zwi zku z ich realizacj zdarzy si , e oczekiwania ń ą ę ż ą ą ć ę ż osadzonych co do mo liwo ci korzystania w celi z urz dze , nawet tych u atwiaj cych funkcjonowanie, nie ż ś ą ń ł ą b d mog y by uwzgl dnione. O zale no ci pomi dzy zakresem w jakim prawa osadzonego mog by ę ą ł ć ę ż ś ę ą ć uwzgl dniane a wymogami wynikaj cymi ze szczególnych regu funkcjonowania takiej placówki jak jest ę ą ł ą zamkni ta placówka penitencjarna traktuje te art. 104 kkw, który stanowi, e korzystanie przez skazanego z ę ż ż przys uguj cych mu praw powinno nast powa w sposób nie naruszaj cy praw innych osób oraz nie ł ą ę ć ą zak ócaj cy ustalonego w zak adzie karnym porz dku. ł ą ł ą Nie mo na te podzieli rygorystycznego stanowiska S du I instancji izby warunki lokalowe i sanitarne w celi ż ż ć ą w której przebywa powód narusza y jego dobra osobiste. Wprawdzie stan techniczny celi i jej wyposa enie w ł ł ż zakresie wydzielonej cz ci sanitarnej pozostawia y wiele do yczenia, to jednak zapewnia y w podstawowym ęś ł ż ł zakresie warunki egzystencji w placówce tego rodzaju. Sam zreszt Sad Rejonowy jakby nie z pe nym ą ł przekonaniem za naruszenie godno ci osadzonego ocenia umiejscowienie w celi sanitariatu oddzielonego od ś reszty pomieszczenia jedynie prowizorycznie stwierdzaj c, i mo na uzna , e wskazane miejsce zosta o ą ż ż ć ż ł dostatecznie odizolowane, gwarantuj c niemo no obserwacji osób korzystaj cych z niego, a tym samym ą ż ść ą zapewniaj ce im minimum intymno ci. ą ś Nie mo na w pe ni zaaprobowa zapatrywania S du, i pozwany nie "zapewni nale ytych warunków ż ł ć ą ż ł ż bytowych i higienicznych, czym naruszy godno powoda i innych osób osadzonych, a tak e spowodowa ł ść ż ł nara enie ich na zagro enie rozstrojem zdrowia, to za jest wystarczaj cym naruszeniem dobra osobistego ż ż ś ą uzasadniaj cym zado uczynienia za krzywd , nawet bez wyst pienia nast pstwa w postaci rzeczywistego ą ść ę ą ę rozstroju zdrowia. Powód nie wykaza dostatecznie, by ilo ci indywidualnych rodków higieny osobistej ł ś ś dostarczane jemu, jak i preparatów do utrzymania czysto ci pomieszczenia i urz dze sanitarnych, nie ś ą ń zapewnia y mo liwo ci utrzymania w a ciwego stanu sanitarnego. Dowodu takiego nie zast pi czynione ł ż ś ł ś ą ą przez S d rozwa ania na temat bardziej racjonalnego sposobu rozdzia u rodków czysto ci maj cego ą ż ł ś ś ą sprzyja lepszemu ich wykorzystaniu. ć Zgodzi si wypada ze stanowiskiem pozwanego dotycz cym twierdze powoda odno nie do maj cego mie ć ę ą ń ś ą ć miejsce dor czenia mu listu przez innego osadzonego. Formu uj c w pozwie swe zarzuty wobec ę ł ą post powania administracji A powód faktu takiego nie podawa . To S d sam oceni jednozdaniow ę Ś ł ą ł ą wypowied powoda jako daj c podstaw do uznania, e dosz o do naruszenia dobra osobistego powoda w ź ą ą ę ż ł postaci naruszenia tajemnicy korespondencji, cho przy prawie adnych ustaleniach na ten temat nie by o ku ć ż ł temu podstaw. Sprawa bowiem, jak wynika z zeznania powoda dotyczy a korespondencji nie prywatnej, lecz ł pisma urz dowego. Z zezna odebranych od powoda przez S d nie wynika, by dosz o z amania tajemnicy ę ń ą ł ł korespondencji poprzez dopuszczenie si przez osob trzeci do nieuprawnionego otwarcia koperty. ę ę ą Oceniaj c roszczenie powoda o zado uczynienie jako niezasadne odwo a si mo na do wyroku S du ą ść ł ć ę ż ą Najwy szego z dnia 28.02.2007r., V CSK 431/06., wedle którego samo przeludnienie w celach nie oznacza ż automatycznie naruszenia godno ci osób osadzonych. Przez analogi mo na t tez odnie do sytuacji w ś ę ż ę ę ść jakiej znalaz si powód dla wsparcia stanowiska, e do wiadczone przez niego niedogodno ci pobytu w ł ę ż ś ś placówce pozwanego, nie stanowi y same w sobie naruszenia dóbr osobistych powoda, tym bardziej, e ł ż okres przez który powód musia je znosi wynosi zaledwie miesi c. ł ć ł ą Z podanych motywów apelacja pozwanego jako uzasadniona podlega a uwzgl dnieniu na podstawie art.386 ł ę par.1 kpc. O kosztach post powania apelacyjnego orzeczono na podstawie art.98 par 1kpc ę
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział#II Ca 706/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2011 roku Sąd Okręgowy we#art. 23 kc#art. 24 § 1 kc#art. 445 § 1 kc#art. 448 zd. 1 kc#art. 102 kkw#Art. 104 kkw#art. 49 Konstytucji#art. 110a kkw#art. 111 kkw#art. 110a § 1 kkw#art. 110a § 2 kkw#Art. 110a § 2 kkw#art. 6 kc#art. 232 zd. 1 kpc#art. 102 § 1 kkw#art. 110 § 2 kkw#art. 417 § 1 kc.#art. 112 § 1 zd. 1 kkw#Art. 448 zd. 1 kc#art. 448 kc#art. 113 ust. 4 ustawy#art. 233 kpc#art. 417 § 1 kc#art. 24 kc.#art. 24 § 1 kc.#art. 104a § 2 kkw