Wyrok II Ca 638/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2019 roku Sąd Okręgowy w Opol

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II Ca 638/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2019 roku Sąd Okręgowy w Opolu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Alicja Szwast Sędziowie: Wojciech Bazgier Adam Cąkała (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Violetta Szum po rozpoznaniu w dniu 12 września 2019 roku w Opolu na rozprawie sprawy z powództwa B. B. przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu Nr 2 w S. (...) Oddziałowi (...) w K. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 27 lutego 2019 roku sygn. akt I C 1188/18 oddala apelację. Uzasadnienie do wyroku z dnia 12 września 2019 roku Apelacja powoda B. B. nie znajduje uzasadnionych podstaw. Sąd Rejonowy dokonał w tej sprawie prawidłowych i wyczerpujących ustaleń oraz wyciągnął z nich trafne oraz przekonujące wnioski właściwie także kwalifikując podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, w tym w pierwszej kolejności zasadnie ustalając uwzględniając zarzut strony pozwanej, że nastąpiło przedawnienie całego dochodzonego przez powoda roszczenia związanego z żądaniem zadośćuczynienia za warunki odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w K. i następnie dokonując w drugiej kolejności prawidłowej analizy art. 438 k.c., stwierdzając trafnie bezpodstawne roszczenia powoda z powodów merytorycznych. Zabrany w sprawie materiał dowodowy został przy tym oceniony właściwie w granicach zastrzeżonej Sądowi swobodnej oceny dowodów. W tych okolicznościach Sąd II instancji przyjął niewadliwe ustalenia faktyczne i poglądy prawne Sądu Rejonowego na podstawie art. 382 k.p.c. jako własne. W pozwie skarżący B. B. swoje roszczenie faktyczne oparł o trzy okresy w jakich przebywał w Areszcie Śledczym w K., to jest od 26 kwietnia 2004 --- STRONA 2 --- r. do 26 kwietnia 2005 r., od 12 maja 2005 r. do 27 kwietnia 2007 r. i od 12 lutego 2009 r. do 20 kwietnia 2009 r. , gdyż w trakcie zeznań w dniu 15 lutego 2019 r. rozszerzył podstawę faktyczną żądania pozwu wskazując: w Areszcie Śledczym w K. przebywałem już wcześniej, ale w pozwie odnoszę się do lat 2004 do 2009, czego nie uwzględnił w swoich rozważaniach Sąd Rejonowy chociaż nie miało to wpływu na ostateczny wynik w rozpatrywanej sprawie, nie zmieniało zasadności w ustaleniach, że całe żądanie pozwu skierowane przeciwko Państwowej Jednostce Organizacyjnej pozwanego Skarbu Państwa, a więc w tym wypadku Aresztowi Śledczemu w K. było przedawnione. Słusznie zatem wskazano w realiach tej sprawy, że zgodnie z treścią art. 442 par. 1 k.c. roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednak termin ten nie może być dłuższy niż 10 latach od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Przepis ten został uchylony z dniem wejścia w życie Ustawy z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, to jest z dniem 10 sierpnia 2007 r. Jednocześnie mocą wskazanej wyżej ustawy nowelizującej dodany został przepis art. 442 (1) par. 1 k.c., stosownie do którego roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednakże termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Z punktu widzenia oceny zarzutu przedawnienia, które skutkowało oddaleniem powództwa faktycznie kluczowe było ustalenie, kiedy powód uzyskał wiedzę w rozumieniu przywołanej regulacji z art. 442 (1) par. 1 k.c. o dwóch faktach, to jest o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Chodzi o chwilę uzyskania takich informacji, które oceniając obiektywnie pozwalają z wystarczającą dozą prawdopodobieństwa przypisać sprawstwo konkretnemu podmiotowi. Poszkodowany powinien przy tym zachować się w swoich sprawach w sposób zapobiegliwy i dołożyć starań o uzyskanie informacji istotnych z punktu widzenia przesłanek odpowiedzialności za doznaną szkodę. Z kolei o dowiedzeniu się o szkodzie można mówić wtedy, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody, inaczej rzecz ujmując, gdy ma świadomość doznanej szkody. W przypadku, gdy zdarzeniem szkodzącym a właściwie krzywdzącym jest osadzenie osoby w przeludnionej celi bez zapewnienia jej należytych warunków bytowych, sanitarnych i medycznych czy kulturalnych, ujemne następstwa tego zdarzenia, czyli naruszenie dób osobistych takich jak poczucie poniżenia, upokorzenia, cierpienia są odczuwane w dacie zaistnienia tych zdarzeń a nie kilka lat później. Nie chodzi tu wszak o krzywdę przyszłą, ale dziejącą się odczuwalną wówczas, gdy miały miejsce zdarzenia ją wywołujące. Tak też orzekł np. Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 7 sierpnia 2012 r., to jest Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie I ACA 260/12. Podobnie w tej kwestii zajął stanowisko Sąd Najwyższy w wyroku z 10 kwietnia 2013 r. w sprawie IV SCK 611/12. Podkreślić jeszcze trzeba odpierając zarzuty apelanta, że w okresie objętym żądaniem pozwu nie przebywał on stale w Areszcie Śledczym w K. lecz jedynie czasowo i istniały przerwy między jego poszczególnymi pobytami w tej jednostce penitencjarnej. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by powód nie miał lub nie mógł w dniu opuszczenia Zakładu Karnego uzyskać takich informacji, które pozwoliły przypisać odpowiedzialność z tego tytułu stronie pozwanej, wszak powód wiedział w jakim Zakładzie Karnym odbywał kary pozbawia wolności i w jakich warunkach oraz jaki podmiot jest w związku z tym odpowiedzialny za prawidłowe zorganizowanie wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej powodowi. Mając powyższe uwagi na względzie Sąd Okręgowy po analizie akt sprawy wskazuje, że każdorazowo w chwilach, kiedy powód kończył poszczególne okresy przebywania w Areszcie Śledczym w K. wiedział o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Tym samym przewidziane na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego trzyletni termin przedawnienia roszczeń dochodzonych przez powoda z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych związanych ze zdarzeniami mającymi miejsce w okresach pobytu powoda zakończonych we wskazanych powyżej dniach zakończył się odpowiednio 27 kwietnia 2008 r., 28 kwietnia 2010 r. i 21 kwietnia 2012. W tej sytuacji należało podzielić pogląd Sądu Rejonowego, że w chwili złożenia przez powoda do Sądu pozwu, to jest w dniu 10 lipca 2017 r. w omawianym zakresie jego roszczenie o zadośćuczynienie z uwagi na upływ ustawowego trzyletniego terminu do skutecznego dochodzenia żądania uległo przedawnieniu. Wskazywane zaś w apelacji poglądy dotyczące roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w systemie prawa administracyjnego i uzależnianie biegu terminu przedawnienia od wydania stosownej decyzji administracyjnej nie mogły znaleźć zastosowania przy zgłoszeniu takiego roszczenia cywilistycznego, kiedy do zarzucanego działania bezprawnego Jednostki Organizacyjnej pozwanego Skarbu Państwa znajdują zastosowanie wyłącznie przepisy Kodeksu cywilnego. W tym stanie rzeczy uznać zatem należało już tylko z uwagi na stwierdzony upływ przedawnienia, a taki zarzut został zgłoszony przez pozwanego, że trafnie stwierdzono właśnie przedawnienie roszczenia powoda. W związku z powyższym Sąd I instancji słusznie przyjął, że strona pozwana wykazała brak też bezprawności swojego działania a skarżący nie wykazał też poniesionej krzywdy. W każdym razie fakt stwierdzonego przedawnienia zgłoszonego roszczenia ze strony powoda skierowanego przeciwko Jednostce Organizacyjnej Skarbu Państwa, to jest Aresztu Śledczego w K. słusznie skutkował z tego już tylko względu --- STRONA 3 --- oddaleniem powództwa w całości. Z tych wszystkich przyczyn Sąd Okręgowy uznając zaskarżony wyrok za prawidłowy oddalił apelację powoda B. B. z 15 kwietnia 2019 r. jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, co nastąpiło na podstawie art. 385 k.p.c.