Wyrok II Ca 246/10 UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem z dnia 10 marca 2010r. Sad Rejonowy W Tucholi oddalil

--- STRONA 1 --- ¥ .4 J Sygn. akt II Ca 246/10 UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem z dnia 10 marca 2010r. Sad Rejonowy W Tucholi oddalil powodztwo _r'zeciwko J Zapialé‘ zadoééuczynienia i przyznal ze Skarbu Pafistwa na rzecz adwokat _ Fkowtcg 732 zl, tytuiem zwrotu kosztow pomocy prawnej éwiadczonej z urzodu. Z motywéw orzeczenia wynikaio, Ze powodka domagaia sic; kwoty 2.000 zi, ‘cytuiem zadoééuczynienia za naruszenie dobr osobistych wraz z . ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz zwrotu kosztow procesu. Swoje Za,c1a.nie wywodziia. z naruszenia jej czci, dobrego imienia, tajemnicy korespondenoji i nietykalnoéci korespondencji. Wskazywala, 2e pozwany b¢da,c pod wpiywem alkoholu awanturowal sic i dobijal do drzwi powodld, zdarzaio sio, Ze zaozepial jej goéci, a takéo zioéliwio odiqozal pfqd i wodc. Mialo jej zdaniern rowniez dojéé do popohniocia na schody, czego skutkiem by} jej upadek.  _|, Pozwany wnosii o oddalenie powodztwa, fiodnosii, nigdy nie popychai, nie szarpal i nie pobii powodki. Zaprzeozyi rowniefi pozostaiym zarzutom powodlci. Podal, 26 powoclka hie opiacala W terminie czynszu, wioc dopytywal sic jej o zaplatg. Z ustalefi Sa,du Rejonowego Wynikalo, ii pozwany — C jest wiaécicielem nieruchomoéci poloionej w _przy ul. “, od ktéiego powédka  ajmowda lokal, znajdujspy sic na tej nieruchornoéci, w okresie od 1 listopada 20061". do dnia 17 czerwca 20091". W pocza,tkowy1'ri okresie stosunki pomicdzy stronami ukiadaly sic clobrze. Dopiero po jakimé czasie zaczoio doohodzié do wzajernnych nieporozunliefl, inicjowanych przez obie strony, takiej z udzialem mieszkajacego z powédka, Konflikty dotyczyky giownie spraw finansowych i rozliczania sic powodki z tytuiu czynszu i innych opiat. Pozwany czosto dopytywal sic powodki, kiedy dokona zapiaty. W budynku, W ktorym lokal wynajmowala powodka znajdowalcy sic: skrzynka pocztowa naleéqca do powoda oraz skrzynka. pocztowa na drzwiach wejéciowych powodki. Zdarzaio sis, éze listonosz wrzucal list adresowany do powédki do skrzyn"ki pozwanego. Pozwany dokonai otwarcia jednego listu, adresowanego do powodki, ktory zostal wrzucony do skrzynki powodki. Nieporozumienia miqrdzy stronarni prowadziiy czq.sto do interwencji Polioji, inicjowanych przcz obie strony. Inni Iokatorzy nie siyszeli ř „‹ J Sygn. akt II Ca 246/10 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 marca 2010r. Sąd Rejonowy W Tucholi oddalił powództwo _1"zcciWko 0 Zapłëlę zadośćuczynienia i przyznał ze Skarbu Państwa na rzecz adwokat _ Fkowtę 732 zł, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Z motywów orzeczenia wynikało, że powódka domagała się kwoty 2.000 zł, tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych wraz z. ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz zwrotu kosztów procesu. Swoje żądanie wywodziła z naruszenia jej czci, dobrego imienia, tajemnicy korespondencji i nietykalności korespondencji. Wskazywała, że pozwany będąc pod wpływem alkoholu awanturował się i dobijał do drzwi powódki, zdarzało sie, że zaczepiał jej gości, a także złośliwie oclłączał prąd i wodę. Miało- jej zdaniern rownież dojść do popchniecia na schody, czego skutkiem był jej upadek. . lp, Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, podnosił, nigdy nie popychał, nie szarpał i nie pobił powódki. Zaprzeczył również pozostałym zarzutem powodki. Podał, że powódka nie opłacała w terminie czynszu, więc dopytywał sie jej o zapłatę. Z ustaleń Sądu Rejonowego wynikało, iż pozwany - C jest właścicielem nieruchomości położonej w -przy ul. Ę, od którego powódka - ajmowáa lokal, znajdujący sie na tej nieruchomości, W okresie od 1 listopada 2006r. do dnia 1-7 czerwca 2009r. W początkowym okresie stosunki pomiędzy stronami układały się dobrze. Dopiero po jakimś czasie zaczęło dochodzić do wzajemnych nieporozumień, inicjowanych przez obie strony, także z udziałem mieszkającego z powódką Konflikty dotyczyły głównie spraw ñnansowych i rozliczania się powódki z tytułu czynszu i innych opłat. Pozwany często clopytywał się powodki, kiedy dokona zapłaty. W budynku, W którym lokal wynajmowała powódka znajdowały się skrzynka pocztowa należąca do powoda oraz skrzynka pocztowa na drzwiach wejściowych powódki. Zdarzało sie, że listonosz wrzucał list adresowany do powódki do skrzynki pozwanego. Pozwany dokonał otwarcia jednego listu, adresowanego do powódki, który został wrzucony do skrzynki powódki. Nieporozumienía między stronami prowadziły często do interwencji Policji, inicjowanych przez obie strony. Inni lokatorzy nie słyszeli --- STRONA 2 --- 3 zadnych klotni pomiodzy stronami. Z uwagi na konflikty powodka opuéciia lokal pozwanego. W tak ustalonym stanie falctycznyin Sad Rejonowy uznal, 26 roszczenie powodki nie bylo uzasadnione. Zgodnie z art. 24 i§ 1 kc. ten, czyje dobro osobiste, Wymienione w art. 23 k.c. zostaio naruszone 111026 Zeidaé zadoééuczynienia pienigénego, na zasadach przewidzianych W Kodeksie. Przcpis ten odwohlje sio do treéci art. 448 k.c., zgodnie z ktorym W razie néfruszenia dobra osobistego Said moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone odpowiednia; sumo tytulem zadoééuczynienia pienioznego za doznana, krzywdz; Iub na. jego Za,da.nie zasqdzié odpowiedniai sumo pieniczna na wskazany cel spoieczny, niezaleinie od innych érodkow potrzebnych do usuniooia skutkéw naruszenia. Sad I Instancji stwierclzil, ii powodka nie wykwaia, aby faktycznie doszlo do naruszenia jej dob: osobistych, slniflmjqoych zastosowaniem przez Sad ochrony pravmej, jak rowniei skutkow ewentualnego naruszenia, uzasadniajacego dochodzone roszczenie pienicine. Stosunki, jakie istniaiy rnicdzy stronami ocenil jako czosto spotykanc konflikty segsiedzkie. Wskazal, Ze W przypadku naruszenia débr osobistych bezprawnyln dzialaniem sprawoy, pokrzywdzonemu przyslugujag  przede wszysfldm éroclki o oharakterze niemajajckowyni przewidziane w art. 24 k.c., a W przypadku, gdy C1ZiEii8I1iEi naruszyciela jest takze zawinione, érodki o charakterze n1aja,tkowy1n, o ktorych stanowi art. 448 k.c. Obydwa roszczenia maja, chwakter sarnodzielny i pokrzywdzonornu przysiuguje prawo ich wyboru; ale to Sagzlowi pozostawiona jest ocena celowoéoi przyznania ochrony W 2a,dan6j formic, jego adekwatnoéci do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkirn rozmiaru doznanej krzywdy. Przy Zadaniu przyznania pdpowiedniej sumy tytuiem zadoééuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sa,du winien byé rozrniar ujemnych nastqipstw W sferze psychicznej pokrzywdzonego, bovriem celern przyznania ochrony w formic majqtkowej jest Z1‘€kO1I1p€'nSOWa1‘1i€ i zlagodzenie clozrnmej krzywdy moralnej. Znikomoéé ujemnych nastcpstw rnoie byé podstawai odcyalenia powodztwa o przyznanie zadoslchiczynienia na rzecz pokrzywdzonego. P1zy ocenie, czy doszlo do naruszenia dobra osobistego decydujqce znaczenie nie ma subiektywne odozucie osoby, jej indyvridualne wartoéci uczué istanu psychicznego, ale to, jaka reakcjo Wywoluje nanlszenie W spoleczezistwie. ‘Naleiy VViQC przyjmowaé koncepcjc obiektywna, naruszenia dobr osobistyoh W kontekécie caloksztaltu okoiicznoéci sprawy. Sad Rejonowy uznal, 2e dzialanie pozwanego _nie spowodowaio Zadnych obiektyvmych ujemnych nastcpstw dla powodki, ktore uzasadnialoby przyfjocie, Ze doznaia ona krzywdy W sferze psychicznej, ktore byioby widoczne na zewnaitrz dla 3 żadnych kłótni pomiedzy stronami. Z uwagi na konflikty powódka opuściła lokal pozwanego. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powódki nie było uzasadnione. Zgodnie z art. 24 i§ 1 k-c. ten, czyje dobro osobiste, wymienione w art. 23 k.c. zostało naruszone może żądać zadośćuczynienia pieniężnego, na zasadach przewidzianych w Kodeksie. Przepis ten odwołuje się do treści art. 448 k.c., zgodnie z którym W razie näfruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sume tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Sąd I Instancji stwierdził, iż powódka nie wykmała, aby faktycznie doszło do naruszenia jej dóbr osobistych, skutkujących zastosowaniem przez Sad ochrony prawnej, jak również skutków ewentualnego naruszenia, uzasadniającego dochodzone roszczenie pieniężne. Stosunki, jakie istniały między stronami ocenił jako często spotykane konflikty sąsiedzkie. Wskazał, że w przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnyin działaniem sprawcy, pokrzywdzonemu przysługują - przede wszystkim środki o charakterze niemajatkowyni przewidziane w art. 24 k.c., a w przypadku, gdy działanie naruszyciela jest także zawinione, środki o charakterze majatkowym, o których stanowi art. 448 k.c. Obydwa roszczenia maja chwakter samodzielny i pokrzywdzonernu przysługuje prawo ich wyboru, ale to Sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jego adekwatności do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy żądaniu przyznania ;odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych nastęipstw W sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznmej krzywdy moralnej. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie nie ma subiektywne odczucie osoby, jej indyyvidualne wartości uczuć .istanu psychicznego, ale to, jaką reakcję wywołuje nartlszenie w społeczeństwie. *Należy więc przyjmować koncepcję obiektywne, naruszenia dóbr osobistych W kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Sąd Rejonowy uznał, że działanie pozwanego _nie spowodowało żadnych obiektywnych ujemnych następstw dla powódki, które uzasadniałoby przyjęcie, że doznała ona krzywdy w sferze psychicznej, które byłoby widoczne na zewnątrz dla --- STRONA 3 --- 5* kradziei pra,du, a W toku postcpowania  na skutek opinii biegiego ustalono, ze do kradzieiy pradu powodki przez pozwanego w ogole nie doszio. Podkreélié naleiy, zine inni lokatorzy  éwiadkowie ii? nie zglaszali Z8.St1‘Z€Z€f1 do zachowania. pozwanego. Sad przy ocenie zeznafi éwiadkéw uwzglodnii okolicznoéci zwiazane ze stosunkiem do stron i dokonai Wlaslciwej oceny ich wiarygodnoéci. Podkreélié nalezy, Ze pochioszony przez skariqca falct naduiywania alkoholu przez powoda nie stanowi sam W sobie domniemania agresji ze strony pozwanego W stosunku do powodki, skutkiijacej naruszeniem jej dobr osobistych. Sad Odwolawczy nie podziela takie zarzutow powodki, fie pozwany celowo uprzykrzai jej Zycie, zaldocal spokoj, dobijal sic do drzwi. Postcgpowanie dowodowe W njniejszej sprawie Wykazalo jednoznacznic, Ze zachowanie pozwanogo nie byio éwiadomym nokaniem powodki, a powodowane byio riiewywiqzywanicm sic; przez powédko 2 opiat za zajmowany lokal. Opuszczenie iokalu przez powodke ‘nie byio tez wynikiem zachowania p0ZWaI16g0, lecz skutkiem upiywu okresu najmu. Zaznaozyé trzeba, 2e Said I instancji oddalil powodztwo, uznaj a,o ii powodka nie Wykazala, by dziaianie pozwanego spowodowaio obiektywne, uj emne nastopstwa dia powodki, ktore przemawialoby za przyjooicm, 2e doznaia ona krzywdy W sferze psyohioznej, uzasadniajgce doohodzone roszczenie pieniofine. Pocllcreélié nalezy, to przyznanie zadoééuozynienia — nawet przy ustaleniu, Ze do naruszenia dobr osobistych doszio — zawsze uzaleznione jest od uznania Sa,c1u, W orzeozznictwie Sa,du Najwyzszogo ugruntowany jest bowiem poglad, zgodnie z ktoryrri sa,d nie ma obowiazku zasadzaiqia zadoééuczynienia W przypadku naruszenie dob osobistych [por. wyrok SN z dnia 19.04.2006 1'. II PK 245/05 OSNP 2007/78/101). Podstawowym kryterium decyduja,cym 0 mozliwoéci zasadzenie zadoééuczynienie Winien byé zawsze m.in. stopiefi winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poozucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r. V CKN 1581/00 OSNC 2004/4/53 wskazanoi takée, i2 decyzja o zasadzeniu zadoééuczynienia winna byé poprzedzona takze zbadaniem nasilenia ziej woli naniszyoiela i celowoéci zastosowania tego érodka. Uwzglodniajap powyisze, majap na uwadze, Ze zachowanie pozwanego nie byio celowe i nacechowane zia; wold, uzne1ja,c‘ zarzuty powodki za niezasadne, na mooy art. 385 k.p.c., oddalono apelacjo. “ ' O kosztach postopowania orzeczono na mocy § 19 oraz § 6 i 13 ust. 1 pkt 1 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002r. W sprawie oplat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonoj z urzodu. _ \ ßł kradzież prądu, a w toku postępowania - na skutek opinii biegłego ustalono, że do kradzieży prądu powódki przez pozwanego W ogóle nie doszło. Podkreślić należy, że inni 1°ł=flf°fZY - Śuadkßvfiß mmm nie zgłaszali zastrzeżeń do zachowania pozwanego. Sąd przy ocenie zeznań świadków uwzględnił okoliczności związane ze stosunkiem do stron i dokonał właściwej oceny ich wiarygodności. Podkreślić należy, że podnoszony przez skarżąca fakt nadużywania alkoholu przez powoda nie stanowi sam w sobie domniemanía agresji ze strony pozwanego W stosunku do powódki, skutkującej naruszeniem jej dóbr osobistych. Sąd Odwoławczy nie podziela także zarzutów powódki, że pozwany celowo uprzykrzał jej życie, zakłócał spokój, dobijał się do drzwi. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wykazało jednoznacznie, że zachowanie pozwanego nie było świadomym nękaniem powódki, a powodowane było niewywiązywaniem się przez powódke z opłat za zajmowany lokal. Opuszczenie lokalu przez powódke nie było też wynikiem zachowania pozwanego, lecz skutkiem upływu okresu najmu. Zaznaczyć trzeba, że Sąd I instancji oddalił powództwo, uznając iż powódka nie wykazała, by działanie pozwanego spowodowało obiektywne, ujemne następstwa dla powódki, które przemawiałoby za przyjęciem, że doznała ona krzywdy w sferze psychicznej, uzasadniające dochodzone roszczenie pieniężne. Poclkreślić należy, że przyznanie zadośćuczynienia - nawet przy ustaleniu, ze do naruszenia dóbr osobistych doszło - zawsze uzależnione jest od uznania Sądu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest bowiem pogląd, zgodnie z którym sąd nie ma obowiązku zasądzania zadośćuczynienia W przypadku naruszenie dób osobistych (por. wyrok SN z dnia 19.04.2006 r. II PK 245/05 OSNP 2007/7-8/101). Podstawowym kryterium decydującym o możliwości zasądzenie zadośćuczynienie winien być zawsze m.in. stopień winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego. W wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r. V CKN 1581/00 OSNC 2004/4/53 wskazano także, iż decyzja o zasadzeniu zadośćuczynienia winna być poprzedzona także zbadaniem nasilenia złej woli naruszyciela i celowości zastosowania tego środka. Uwzględniając powyższe, mając na uwadze, że zachowanie pozwanego nie było celowe i nacechowane złą wolą, uznając zarzuty powódki za niezasadne, na mocy art. 385 k.p.c., oddalono apelację. " ' O kosztach postępowania orzeczono na mocy § 19 oraz § 6 i 13 ust. 1 pkt l rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. _ 8