Wyrok II Ca 10l

--- STRONA 1 --- T Sygn. akt II Ca 10l]9f11 IW S.O . W ..... .. IIWydzia1 C W sk ' Q“: V . N‘ 1.’ ”§ 41; ‘/?b§,U_".;~;:wq$ /fl»@%h\eF~.»Q\.. .5" .4 . =%* §=;gg*§_»_§@§=* WYRO K . IMIENIU RZECZYPOS POLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 gmdnia 201 ywilny Odw hldzle: Przewodniczapy: SSO E. S. Sqdziowie: SSO U. W. SSO B. W. Protokolanti Z. S. p0 rozpoznaniu W dni u 14 grudnia 20111:. na rozprawie sprawy z powédztwa P. G. ' przeciwko S. P. — R. D. O. é. W ...... .. ' . 0 zaplatq na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Rejonowego w ....... .. z dnia 7 Wrzeénia 2011 r. sygn. akt XI C 835/10 I. oddala apelacjq; II. odstqpuje od obciqiania powod pozwanego 1 r. olawczy (SPY) W . .1M‘§ ' a kosztami zastqpstwa procesowego W postgpowaniu odwolawczym; . ' III. l nakazuje wyplacié ze S. . P. naA rzecz radcy prawnego M nieoplaconej A ‘ pop z urzgdu w post _ . P. tytulem mocy A gpowaniu pdwqlawciyzh podatku VAT. prawnej kwotg 738 zlofych, w tyIn 138 zlotych .Ę Sygn. akt II Ca 1Ü|]9,f11 ĹW S.O .W ..... .. II Wydział C W sk ` QL: -f _ „t 'Í Ÿý āf. 'zz&¿,U¬zş:¬h„aş /0»‹¿%„&\ęF~.vQ\_. _.=" .Ł _ 2* ¿:«;¦guš_-_Ż*«'§=~ WYRO K . IMIENIU RZECZYPOS POLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 gmdnia 201 ywilny Odw ładzle: Przewodniczący: SSO E. S. Sędziowie: SSO U. W. SSO B. W. Protokolant: Z. S. po 'rozpoznaniu W dni 1114 gnzdnia 2011-1:." na rozprawie sprawy z powództwa P. G. ` przeciwko S. P. - R. D. O. Ś. W ...... .. ° . o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego W ....... .. z dnia 7 Września 2011 r. sygn. akt XI C 835/10 I. oddala apelację; II. odstępuje od obciążania powod pozwanego 1 r. oławczy (SPI-) W _ .1M'Ś ' a kosztami zastępstwa procesowego W postępowaniu odwoławczym; _ ` III. I nakazuje wypłacić ze S. Å P. na rzecz radcy prawnego M nieoplaconej Å ` po z urzędu w post _ . P. tytułem mocy A ępowaniu pdwoławczyzn podatku VAT. prawnej kwotę 738 złotych, w tynr 133 złotych --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Powod P G domagal siq zasqdzenia odv pozwanego S P odszkodowania W kwocie 8 000 zlotych z ustawowymi odsetkami od dnia 21 ‘wrzeénia do dnia zaplaty oraz kosztéw procesu. V ' 3 W ‘ ‘ Pozwany S. P. —R. D.O. $.’i M. Q. wnosili 0 oddalenie powédztwa. S. R. W wyrokiemz dnia 7 wrzeénia 2011 r. oddalii powodztwo i odstqpii od obciajania powoda kosztmni procesu. » . Z ustalefi bqdapych podstawq wyroku S.AR. wynikalo, i2 W dniu 13 wrzeénia 2010 roku kofi stanowiqcy wlasnoéé powoda, pasapy siq na lzgce przydomowej, poloionej We wsi D. B., w gminicf: D. C., zostal zaatakowany przez Zubra. Atak Zubra spowodowat émieré konia. Wezwani na miejsce zdarzenia przez policjq pracownicy B. P. N. sporzqdzili protokol potwierdzajqcy zajécie i opisali cechy identyfikacyjne konia. W dniu 16 wrzeénia 2010 roku powéd zloty} do Regionalnego Dyrektora Ochrony §r0d0wiska Wniosek 0 wyplatq odszkodowania za poliiesionq szkodq. Pismem z dnia 21 Wrzeénia 2010 roku organ ten odmowi} wypkaty odszkodowania z uwagina brak podstawy prawnej. Powolal siq przy tym na art. 126 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, "zgodnie z ktorym S. P. nie odpowiada za szkody wyrzagzlzone W poglowiu zwierzqt gospodarskich przez Zubra. Powy2':sze_oko1icznoéci byly poza sporem. Sqd ustalil ponadto, ii w tej okolicy ataki fcubrow sq rzadkie. Zdarzyio siq wczeéniej kilka przypadkow pogryzienia koni prze Zubra, jednak do émierci konia wskutek ataku Zubra doszlo po raz pieiwszy. Nadleénictwo nie wydaje zarzqdzefi majqcych na celu ochronq zwierzag gospodarskich przez zwierzqtami leénymi uznajqc za powszechnie wiadome, Ze brak zabezpieczenia zwierzagc gospodarskich przed zwierzynq leénq powoduje zagrozenie, do przedmiotowego zdarzenia doszlo zaé na nie ogrodzonej laps, W odlegloéci 20 m od posesji powoda. S. R. wskazal, ii Zubr jest gatunkiem chronionym na terenie kraju na podstawie przepisow ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku 0 ochronie przyrody oraz Rozpovrzqdzenia Ministra §rodowiska z dnia 28 wrzeénia 2004 roku w sprawie gatunkow dziko wystqpujqcych zwierzqt objqtych ochronac Stosownie do treéci 8.111. I26 ust.1 pkt 1 ustawy 0 ochtonie przyrody S. P. odpowiada za szkody Wyrzqdzone przez Zubry W uprawach, plodach rolnych lub gospodarstwie leénym. W niniejszej sprawie fakt Wyrzqdzenia szkody W majagzku powoda przez zubra by} niewqtpliwy, jednak szkoda dotyczyla innego majqflcu nit wymieniony w cytowanym przepisié u§tawy. Ograniczenie odpowiedzialnoéci S.P. wyklucza wiqc jégo odpowiedzialnoéé za tq szkodq na tej podstawie prawnej. Powolane przepisy nie UZASADNIENIE Powód P G domagał się zasądzenia od pozwanego S P odszkodowania w kwocie 8 000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 21 września do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. V ' 3 « ' ` Pozwany S. P. -R. D.O. Śąi M. Ś. wnosili 0 oddalenie powództwa. S. R. W wyrokiemz dnia 7 września 2011 r. oddalił powództwo i odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu. › i Z ustaleń będących podstawą wyroku S.iR. wynikało, iż W dniu 13 września 2010 roku koń stanowiący własność powoda, pasący się na łące przydomowej, położonej we wsi D. B., w gminie D. C., został zaatakowany przez Żubra. Atak Żubra spowodował śmierć konia. Wezwani na miejsce zdarzenia' przez policję pracownicy B. P. N. sporządzili protokół potwierdzający zejście i opisali cechy identyfikacyjne konia. W dniu 16 września 2010 roku powód złożył do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniosek 0 wypłatę odszkodowania za poniesioną szkodę. Pismem z dnia 21 września 2010 roku organ ten odmówił wypłaty odszkodowania z uwagi-na brak podstawy prawnej. Powołał się przy tym na art. 126 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, 'zgodnie z którym S. P. nie odpowiada za szkody wyrządzone w pogłowiu zwierząt: gospodarskich przez Żubra. Powyższe _okoliczności były poza sporem. Sąd ustalił ponadto, iż W tej okolicy ataki żubrów są rzadkie. Zdarzyło się wcześniej kilka przypadków pogryzienia koni prze Żubra, jednak do śmierci konia wskutek ataku Żubra doszło po raz pierwszy. 'Nadleśnictwo nie wydaje zarządzeń mających na celu ochronę zwierząt gospodarskich przez zwierzętami leśnymi uznając za powszechnie wiadome, że brak zabezpieczenia zwierząt gospodarskich przed zwierzyną leśną powoduje zagrożenie, do przedmiotowego zdarzenia doszło zaś na nie ogrodzonej łące, w odległości 20 m od posesji powoda. S. R. wskazał, iż Żubr jest gatunkiem chronionym na terenie kraju na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku 0 ochronie przyrody oraz Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 roku W sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną. Stosownie do treści art. 126 ust.1 pkt l ustawy o ochronie przyrody S. P. odpowiada za szkody wyrządzone przez Żubry w uprawach, płodach rolnych lub gospodarstwie leśnym. W niniejszej sprawie fakt wyrządzenia szkody w majątku powoda przez Żubra był níewątpliwy, jednak szkoda dotyczyła innego majątku niz wymieniony w cytowanym przepisie ustawy. Ograniczenie odpowiedzialności S.P. wyklucza więc jego odpowiedzialność za tę szkodę na tej podstawie prawnej. Powołane przepisy nie --- STRONA 3 --- Wylqczajq jednak odpowiedzialnoéci S. P. za szkody wyrzqdzone przez niektore zwierzqta objqte ochronz; gamnkowq na podstawie przepisow kodeksu cywilnego 0 czynach niedozwolonych (tak SN W Wyroku Z dnia 7 WI‘Z8§I1i21 2000 r. I CKN 1212!99). Ustawodawca zdawat sobie sprawq z tego, Ze realna jest mozliwoéé kolizji miegdzy Wymogami zwiqzanytni z ochronq przyrody, a dobrem W postaci och1'ony~2ycia,‘zdrowia i niienia obywateli, gdyzi gattmki zwierzqt chronionych mogq Wyrzqdzaé i wyrzqdzajq szkody. Niniejsza sprawa potwierdza, Ze Zubry jako objqte gatunkowa. ochronq Wyrzqdzajq szkody nie tylko W sytuacjach Wskazanyoh W art. 126 ust, 1 pkt 1 ustawy 0 ochronie przyrody. W powolanym wyiej Wyroku Sqd Najwyiszy uznai wiqc, ie ustawodawca moie ksztalttowaé odmiermie niz to Wynika z ogolnych zasad odpowiedzialnoéé S.P. Za okreélone szkody. Brak W ustawie z dnia 16 paidziemika 1991 r. o ochroniedprzyrody przepisu o odpowiedzialnoéci S. P. za szkody Wyrzqdzone przez Zubry W poglowiu, nie wylqcza jednak odpowiedzialnoéci S. P. na zasadach ogolnych, czyli przepisow kodeksu cywilnego regtfiujqcych odpowiedzialnoéé odszkodowawczq. W rachubq moie Wchodzié art.¥417 §1 k.c., W powiqzaniu z przepisami ustawy 0 ochxonie przyrody. W przepisach tejtustawy okreéla sic; nie tylko organy ochrony przyrody, tj. M. S., Z. N. i L., wojewodq i dyrektora parku narodowego, lecz jednoczeénie okreéla siq ich zadania i wskazuje, przypomocy kogo organy te zadania Wykonuja.(g1oWr1y konserwator przyrody, Wojewodzki konserwator przyrody, shlzby parkow narodowych, W skiad ktorych Wchodzq m.in. nadleéniczy, leéniczy, podleéniczy i strainik — art. 19). Wérod tych zadafi mo2':na Wskazaé obowiqzki, ktore organy te mogq podjqé Wowczas, gdy zwierzqta objqte ocluong gatunko\m1 Wyrzqdzajq nadmieme szkody. Przykladowo, art. 27 ust 4 ustawy zezwala Wiaéciwemu ministrowi znie§é W wyjattlcowych przypadkach okreélone nakazy, zakazy bqdi ograniczenia zWia_zane z ochronq zwierzqt. Przyjqcie odpowiedzialnoéci Skarbu Palistwa na podstawie Lm k.c. tylko i Wylqcznie na tej podstawie, Ze nie wydano przepisu odpowiadajqcego sytuacji powoda nie jest moiliwe. Stosownie do tego przepisu niezgodne Z prawem dzialanie lub zaniechanie przy Wykonywaniu Wiadzy publicznej to rowniei zaniechanie. Zaniechanie prawodawcze oznacza stan, W ktérym, Wbrew obowiazujapej powinnoéci, nie Wydano regulacji bqdé tc:2‘ dokonano regulacji niepehwj i niowystarczajqcej. Wykazanie istnienia tej powinnoéci spoczywalo na pow0dz_ie, albowiem Wywodzil on Z tego skutki prawns (art. 6 kc). Wocenie S.R. przesianka taka nie zostala W sprawie udowodniona. Pogryzienie konia przez Zubra ze skutkiem émiertelnym bylo W tej okolicy pierwszym tego typu przypodkiém. Im1e' szkody wyrzégdzane W poglowiu nie prowadzfly do zgonu zwierzqt. Nie bylo dowodow, ktore pozwa1a1yby uznaé, i2 M. S. by} alannowany o tego typu przypadkach i o ewentualnie istxfiejqcyzn zagrozeniu. W tej sytuacji wyłączają jednak odpowiedzialności S. P. za szkody wyrządzone przez niektóre zwierzęta objęte ochroną gatunkową na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych (tak SN w wyroku z dnia 7 września 2000 r. I CKN 1212!99). Ustawodawca zdawał sobie sprawę z tego, że realna jest możliwość kolizji między wymogami związanymi z ochroną przyrody, a dobrem W postaci ochronyżycia, zdrowia i mienia obywateli, gdyż gatunki zwierząt chronionych mogą wyrządzać i wyrządzają szkody. Niniejsza sprawa potwierdza, że Żubry jako objęte gatunkową ochroną wyrządzają szkody nie tylko w sytuacjach wskazanych w art. 126 ust, 1 pkt 1 ustawy 0 ochronie przyrody. W powołanym wyżej wyroku Sąd Najwyższy uznał więc, że ustawodawca może kształtować odmiennie niż to wynika z ogólnych zasad odpowiedzialność S.P. za określone szkody. Brak W ustawie z dnia 16 pażdziernika 1991 r. o ochronieiprzyrody przepisu o odpowiedzialności S. P. za szkody wyrządzone przez Żubry W pogłowiu, nie wyłącza jednak odpowiedzialności S. P. na zasadach ogólnych, czyli przepisów kodeksu cywilnego regulujących odpowiedzialność odszkodowawczą. W rachubę może wchodzić art.5417 §1 k.c., w powiązaniu z przepisami ustawy o ochronie przyrody. W przepisach tejustawy określa się nie tylko organy ochrony przyrody, tj. M. Ś., Z. N. i L., Wojewodę i dyrektora parku narodowego, lecz jednocześnie określa się ich zadania i wskazuje, przy.pomocy kogo organy te zadania wykonują (główny konserwator przyrody, wojewódzki konserwator przyrody, służby parków narodowych, W skład których wchodzą m.in. nadleśniczy, leśniczy, podleśniczy i strażnik - art. 19). Wśród tych zadań można wskazać obowiązki, które 'organy te mogą podjąć wówczas, gdy zwierzęta objęte ochroną gatunkową wyrządzają nadmierne szkody. Przykładowo, art. -27 ust 4 ustawy zezwala właściwemu ministrowi znieść w wyjątkowych przypadkach określone nakazy, zakazy bądź ograniczenia związane z ochroną zwierząt. Przyjęcie odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie a1t.i4fl'7 k.c. tylko i wyłącznie na tej podstawie, Że nie wydano przepisu odpowiadającego sytuacji powoda nie jest możliwe. Stosownie do tego przepisu niezgodne Z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej to również zaniechanie. Zaniechanie prawodawcze oznacza stan, W którym, wbrew obowiązującej powinności, nie wydano regulacji bądź też dokonano regulacji niepełnej í niewystarczającej. Wykazanie istnienia tej powinności spoczywało na powodzie, albowiem wywodził on z tego skutki prawne (art. 6 kc). Wocenie S.R. przesłanką taka nie została W sprawie udowodniona. Pogryzienie konia przez Żubra ze skutkiem śmiertelnym było w tej okolicy pierwszym tego typu przypadkiem. Imie' szkody wyrządzane w pogłowiu nie prowadziły do zgonu zwierząt. Nie było dowodów, które pozwalałyby uznać, iż M. Ś. był alarmowany o tego typu przypadkach i o ewentualnie istniejącym zagrożeniu. W tej sytuacji --- STRONA 4 --- nie bylo tez podstaw do przyjqcia odpowiedzialnoéci S. P. na podstawie art. 417 kc i art. 126 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Wskazany zaé art. 77 Konstytucji nie moie sam przez sit; stanowié podstawy prawnej roszczeniatpowoda. ~  Apelacjc; od powyiszego wyroku wywiédl powod zarzucajqc mu: . 1. naruszenie prawa materialnego  dyspozycji art. 41'7§ 1 kc poprzez blgdna ' V jego wykladniq tj. uznanie, 2 ii powod nie wykazal przeslanki odpowiedziainoéci tj. zaniechania, kiedy z okolicznoéci przedmiotowej sprawy i faktéw’ powszecnie znanych wyuika, ii pozwany dopuécil siq zaniechania przy wykonywamiu swojej wladzy; 2. naruszenie przepisow postgpowania, ktére moglo mieé istotny wplyw na treéé wydanego w sprawie wyroku  art. 233 § 1 kpc oraz dowolna jego ocenq (przekroczenie granic ‘swobodnej oceny dowodéw) poprzez brak wszechstronnego rozwaienia zebranego W sprawie materialu dowodowego oraz art. 228 §1 kpc. Wskazuj ac na powyisze zarzuty apelujqcy wnosil 0 zmiancg zaskarionego wyroku i uwzglgdnienie powédztwa, ewentualnie 0 uchylenie zaskarionego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania S.R. w ...... .. s. o. ZWAZYL, co NASTEPUJE: Apelacja nie byla uzasadnjona. . Wbrew zarzutom skarzacego S. R. prawidlowo ustalii okolicznoéci faktyczne W zakresie niezbeflnym do rozstrzygniqcia sporu  w granicach podstawy falctycznej Wskazanej przez stronq powodowa. Podstawa ta zostala jednoznacznie okreélona na rozprawie W dniu 25 maja 2011 r. jako zaniedbanie przez ustawodawcq ,,obowiazku polegajacego na dopreoyzowaniu i przewidzeniu W akcie prawnym takiej sytuacji, ktora miaia miejsce, w Wyniku ktorej Zubr moie spowodowaé szkodq W poglowiu”. Prawidlowo zatem S. R. skupil sis; na ustaieniu, czy W okolioznoéciach tej sprawy moina mowié 0 istnieniu po stronie pozwanego obowiazku dziatania polegajacego na regulacji nonnatyWnej, a W konsekwencji, czy moina mu przypisaé w tym zalcresie zaniechanie noszace znamiona bezprawnoéci. W éwietle materiahl dowodowego tej sprawy nie sposob zakwestionowaé stanowiska Sadu Rejonowego, fee przesianka ta nie zostaia udowodniona. _ Maj ac na uwadze, fie art. 77 ust.h1 Konstytucji RP nie definiuje konstytucyjnie poj Qcia niezgodnego z prawem _ dziaiania organu Wiadzy publicznej (W tym zaniechania nie było też podstaw do przyjęcia odpowiedziahiości S. P. na podstawie art. 417 kc i art. 126 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Wskazany zaś art. 77 Konstytucji nie może sam przez się stanowić podstawy prawnej roszczeniazpowoda. ~ - Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód zarzucając mu: _ 1. naruszenie prawa materialnego - dyspozycji art. 4l7§ 1 kc poprzez błędną ' jego wykładnię tj. uznanie, z iż powód nie wykazał przesłanki odpowiedziainości tj. zaniechania, kiedy z okoliczności przedmiotowej sprawy i faktów" powszecnie znanych wynika, iż pozwany dopuścił się zaniechania przy wykonywaniu swojej władzy; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego w sprawie wyroku - art. 233 § 1 kpc oraz dowolną jego ocenę (przekroczenie granic “swobodnej oceny dowodów) poprzez brak wszechstronnego rozważania zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz art. 228 §1 kpc. Wskazuj ąc na powyższe zarzuty apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania S.R. w ...... .. S. o. ZWAŻYŁ, co NAsTĘPUJE= Apelacja nie była uzasadniona. « Wbrew zarzutem skarżącego S. R. prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne W zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sporu - W granicach podstawy falctycznej wskazanej przez stronę powodową. Podstawa ta została jednoznacznie określona na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. jako zaniedbanie przez ustawodawcę „obowiązku polegającego na doprecyzowaniu i przewidzeniu w akcie prawnym takiej sytuacji, która miała miejsce, W wyniku której żubr może spowodować szkodę W pogłowiu”. Prawidłowo zatem S. R. skupił się na ustaieniu, czy w okolicznościach tej sprawy można mówić o istnieniu po stronie pozwanego obowiązku działania polegającego na regulacji nonnatywnej, a W konsekwencji, czy można mu przypisać w tym zakresie zaniechanie noszące znamiona bezprawności. W świetle materiału dowodowego tej sprawy nie sposób zakwestionować stanowiska Sądu Rejonowego, że przesłanka ta nie została udowodniona. _ Mając na uwadze, że art. 77 ustfll Konstytucji RP nie definiuje konstytucyjnie poj ęcia niezgodnego z prawem _ działania organu władzy publicznej (w tym zaniechania --- STRONA 5 --- legislacyjnego — tak Wyrok Trybunalu Konstytucyjnego z 4.12.2001 1". SK 18/00) ustawodawca Wyrainie uregu1owa1 odpowiedzialnoéé 'od'szkodowawcza za zaniechanie normatywne W obowiazujacyin od 1 Wrzeénia 2004 r. art. 4171 §4 kc. W przepisie tym, pojecie ,,niezgodnoéci z prawem” na ‘potrzeby odpowiedzialnoéei za zaniechanie prawodawcze ograniczone Zostalo do przypadkow niewydania aktu, ktorego obowiazek wydania przewidywal przepis prawa. Na tle ogolnej formuly z art. 417 § 1 kc ,,niezgodnoéé z prawem” musi W1QC byé W takim przypadku traktowana weziej ,,sad powszechny nie mote bowiem stwierdzaé obowiazku wydania aktu prawnego odwolujac sie do ,,porzadku ponadustawowego i ponadkonstytucyjnego” czy do ,;prawa iiatury”, gdyi oznaczaloby to W istocie, ii Wiadza sadownicza» kreowaiaby obowiazek Wydania oraz hipotetyczna treéé nieistniejacej normy...”. W doktrynie wskazuje sie, i2 ,,W procesie ustalania niezgodnoéci z prawem zaniechania Iegislacyjnego ocena sadu powinna zmierzaé jedynie do stwierdzenia: 1) czy na podstawie przepisu, z ktorego A obowiazek wydania aktu normatywnego mialby Wynikaé, moiliwe jest ustalenje, Ze brak dzialania ustawodawcy stanowii jego naruszenie, oraz 2) czy moina jednoznacznie okreélié (przynajmniej minimalny) zaktres powinnego dzialania ustawodawcy (czyli termin wydania aktu i jego minjmalna konieczna treéé). Ocena sadu powszechnego nie powinna natomiast angaiowaé kryteriow aksjologicziiych, poniewai naleiy to do sfery decyzji ustaWodaWcy”(ko1nentarz do kodeksu cywilnego pod red. K. Pietizykowslciego, Duie Komentarze Becka, tom Istr. 1621) Przenoszao powyisze na grunt niniejszejaprawy stwierdzié naleiy, ii Zaden przepis prawa nie nakiadal na organy paflstwa 0boWia,_zku rozszerzenia W drodze normatywnej odpowiedzialnoéci S. P przez objecie niq takie szkod wyrzadzaiiych przez Zubry W poglowiu zwierzat gospodarskich. Odpowiedzialnoéé za szkody Wyrzadzone przez zwierzeta dzikie nie jest regulowana przez przepisy kodeksu cyvvilnego, a przyjeta zostaia przez S. P. W drodze ustawy szczegolnej, jednakie tylko w ograniczonym zakresie, precyzyjnie W niej uregulowanym. Oznacza to, Ze za ewentualne imae szkody, wyrzadzane przez zwierzeta objete ochrona, a nie Wymienione W tych przepisach S. P nie odpowiada. Wprawdzie z art. 126 ust. 12 ustawy z dnia 16 kwietnia 2,004 rolcu 0 ochronie przyrody wynika, iz moiliwe jest rozszerzenie odpowiedzialnoéci S. P za tego rodzaju szkody W drodze rozporzadzenia Rady Ministrow, jednakie jedynym kryterium, ktérym kierowaé sic; powinien W tym przypadku W/W. organ pafistwa jest ,,Pot1'Zeba utrzymania ochrony gatunkowej zwierzat chronionych zagrozonych Wyginieciem i wyrzadzajacych szkodyw gospodarce czlowieka”. Podkreélenia zatem Wymaga, Ze Wyraéna wola ustawodawcy nie by1o delegowanie uprawnienia do rozszerzenia odpowiedzialnoéci odszkodowawczej S. P przez Wzglad na ,,bezpieczefistwo legislacyjnego - tak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4.12.2001 r. SK 18/00) ustawodawca wyraźnie uregulował odpowiedzialność 'odszkodowawczą za zaniechanie normatywne w obowiązującym od 1 września 2004 r. art. 4171 §4 kc. W przepisie tym, pojęcie „niezgodności z prawem” na 'potrzeby odpowiedzialności za zaniechanie prawodawcze ograniczone zostało do przypadków niewydania aktu, którego obowiązek wydania przewidywał przepis prawa. Na tle ogólnej formuły z art. 417 § 1 kc „niezgodność z prawem” musi więc być W takim przypadku 'traktowana węziej „sąd powszechny nie może bowiem stwierdzać obowiązku wydania' aktu prawnego odwołując się do „porządku ponadustawowego i ponadkonstytucyjnego” czy do ,,prawa natury”, 'gdyż oznaczałoby to W istocie, iż władza sądownicza kreowałaby obowiązek wydania oraz hipotetyczną treść nieistniejącej normy...”. W doktrynie wskazuje się, iż „W procesie ustalania niezgodności z prawem zaniechania legislacyjnego ocena sądu powinna zmierzać jedynie do stwierdzenia: l) czy na podstawie przepisu, z którego obowiązek wydania aktu normatywnego miałby wynikać, możliwe jest ustalenie, że brak działania ustawodawcy stanowił jego naruszenie, oraz 2) czy można jednoznacznie określić (przynajmniej minimalny) zakres powinnego działania ustawodawcy (czyli termin wydania aktu i jego minimalną konieczną treść). Ocena sądu powszechnego nie powinna natomiast angażować kryteriów aksjologicznych, ponieważ należy to do sfery decyzji ustawodawcy”(komentarz do 'kodeksu cywilnego pod red. K. Pietrzykowskiego, Duże Komentarze Becka, tom Istr. 1621) Przenosząc powyższe na grunt niniejszejsprawy stwierdzić należy, iż żaden przepis prawa nie nakładał na organy państwa obowiązku -rozszerzenia w drodze normatywnej odpowiedzialności S. P przez objęcie nią także szkód wyrządzanych przez żubry W pogłowiu zwierząt gospodarskich. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta dzikie nie jest regulowana przez przepisy kodeksu cywilnego, a przyjęta została przez S. P. w drodze ustawy szczególnej, jednakże tylko W ograniczonym zakresie, precyzyjnie w niej uregulowanym. Oznacza to, że za ewentualne imie szkody, wyrządzane przez zwierzęta objęte ochroną, a nie wymienione W tych przepisach S. P nie odpowiada. Wprawdzie z art. 126 ust. 12 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody wynika, iż możliwe jest rozszerzenie odpowiedzialności S. P za tego rodzaju szkody W drodze rozporządzenia Rady Ministrów, jednakże jedynym kryterium, którym kierować się powinien w tym przypadku W/W. organ państwa jest „Potrzeba utrzymania ochrony gatunkowej zwierząt chronionych zagrożonych wyginięciem i wyrządzających szkodyw gospodarce człowieka”. Podkreślenia zatem wymaga, że wyraźną wolą ustawodawcy nie było delegowanie uprawnienia do rozszerzenia odpowiedzialności odszkodowawczej .S.- P przez wzgląd na „bezpieczeństwo --- STRONA 6 --- Wiasnoéci obywateli”, jak postuluje apelacja,_ lecz Wzglad na potrzebe ochrony zwierzat dzikich, Wyrzadzaj acycli szkody W mjeniu obywateli. W rozpoznawanej sprawie nie zostalo Wykazane istnienie okolicznoéci Wskaztljacych na zagroienie populacji Zubrow zwiazane z faktami Wyrzadzania przez nie szkod W pogtowiu zwierzat gospodarskich, Wymagajace Wzmoienia ich ochrony poprzez przyjecie przez S. P. odpowiedzialnoéci materialnej, za szkody Wyrzadzane przez nie W pogiowiu zwierzat gospodarskich. Wbrew twierdzeniom skarzacego nie naleiy do faktéw powszechnie znanych, a przez to nie Wymagajacych 'dow,odu~ (art. 228 kpc), Ze Zubry zagraiaja; ,,nie tylko zwierzetom gospodarskim i Iesnym ale i Iudziom” ani, Ze dokonuje sie ich odstrzaléw, nie uwzgledniajac tego, Ze sa pod ochrona. Z materiahi dowodowego zebranego W tej sprawie nie Wynika, aby skala tego zjawiska byla na tyle znaczaca, Ze dawaiaby podstawe do uznania przez sad powszechny, 2e powstal obowiazek objecia odpowiedzialnoécia S. P. takie szkod Wyrzadzanych W poglowiu przez Zubry. 11.12 choéby z tej przyczyny nie bylo podstaw do oceny, 2e brak dziaiania organu pafistwa polegajacego na Wydaniu aktu normatywnego W tym przedmiocie stat W sprzecznosci z art. 126 ust. 12 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody czy z jakimkolwiek innym przepisem prawa. Tymsamym nie sposéb przyj aé, aby spelniona byla konieczna przeslanka wanmktlj aoa odpowiedzialnoéé pozwanego S. P. z art. 417 §1 W zW. z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP i W postaci bezprawnoéoi zanieehania legislacyjnego W rozumieniu art. 4171 § 4kc. Majac powyisze na uwadze S. O. uznal zarzuty apelacji za nieuzasadnione, co skutkowaé musialo jej oddaleniem na podstawie art. 385 kpc. O kosztach postepowania odwolawczego orzeczono na podstawie art. 102 kpc. własności obywateli”, jak postuluje apelacja, lecz wzgląd na potrzebę ochrony zwierząt dzikich, wyrządzaj ącycli szkody W mieniu obywateli. W rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane istnienie okoliczności wskazujących na zagrożenie populacji żubrów związane z faktami wyrządzanía przez nie szkód W pogłowiu zwierząt gospodarskích, wymagające wzmożenia ich ochrony poprzez przyjęcie przez S. P. odpowiedzialności materialnej, za szkody wyrządzane przez nie W pogłowiu zwierząt gospodarskich. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie należy do faktów powszechnie znanych, a przez to nie wymagających 'dowodu (art. 228 kpc), że żubry zagrażająl „nie tylko zwierzętom gospodarskim i leśnym ale i ludziom” ani, że dokonuje się ich odstrzałów, nie uwzględniając tego, że są pod ochroną. Z materiału dowodowego zebranego w tej sprawie nie Wynika, aby skala tego zjawiska była na tyle znacząca, że dawałaby podstawę do uznania przez sąd powszechny, że powstał obowiązek objęcia odpowiedzialnością S. P. także szkód wyrządzanych w pogłowiu przez Żubry. Już choćby z tej przyczyny nie było podstaw do oceny, że brak działania organu państwa polegającego na wydaniu aktu normatywnego W tym przedmiocie stał W sprzeczności z art. 126 ust. 12 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody czy z jakimkolwiek innym przepisem prawa. Tymsamym nie sposób przyjąć, aby spełniona była konieczna przesłanka war1.m.k1.1jąca odpowiedzialność pozwanego S. P. z art. 417 §1 W zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP iw postaci bezprawności zaniechania legislacyjnego W rozumieniu art. 4171 § 4kc. Mając powyższe na uwadze S. O. uznał zarzuty apelacji za nieuzasadnione, co skutkować musiało jej oddaleniem na podstawie art. 385 kpc. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 102 kpc.