Wyrok II Ca 1088/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2020 roku Sąd Okręgowy w Opolu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II Ca 1088/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2020 roku Sąd Okręgowy w Opolu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Grzegorz Kowolik Sędziowie: Joanna Mościcka-Mazurek Wioletta Chorązka (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Izabela Szczepaniak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 roku w Opolu na rozprawie sprawy z powództwa W. W. (1) przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Opolu o zapłatę na skutek apelacji powódki W. W. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 4 czerwca 2019 roku sygn. akt I C 273/19 uchyla zaskarżony wyrok, znosząc postępowanie przed Sądem Rejonowym w Brzegu i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu, Wydziałowi I Cywilnemu, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. [Sędzia Przewodniczący K. (...):04:35.000] Ustne uzasadnienie tego orzeczenia wygłosi Sędzia Sprawozdawca. [Sędzia Sprawozdawca C. W. 00:04:39.456] Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2019 r. o sygnaturze I C 273/19 Sąd Rejonowy w Brzegu oddalił powództwo powódki W. [ns 00:04:49.584] W. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Opolu o zapłatę, odstępując jednocześnie od obciążenia powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej, a także przyznając pełnomocnikowi z urzędu powódki --- STRONA 2 --- przewidziane wynagrodzenie. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa zaskarżając je w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, a to art. 233 i 328 k.p.c., polegające na dokonaniu niewłaściwej oceny dowodów w kwestiach szczegółowo wskazanych w punktach od A do D punktu [? 00:05:25.216] I apelacji, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie... niezastosowanie, a to art. 417 k.c. w zakresie bezpo... niewłaściwej oceny stanu faktycznego i bezpodstawnego przyjęcia, że nie zachodzą przesłanki [ns 00:05:42.352] uwzględnienia powództwa na prze... na podstawie prze... [ns 00:05:44.816] wskazanego wcześniej przepisu. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę wyroku Sądu Rejonowego [ns 00:05:50.232] ... Sądu Rejonowego w Brzegu i uwzględnienie roszczenia powódki w całości oraz przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Z kolei strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja powódki okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podane przez samą skarżącą, to jest ze względów czysto formalnych, abstrahując od kwestii merytorycznej oceny wydanego rozstrzygnięcia w świetle obwiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazać bowiem należy, że stosownie do art. 378 § 1 k.p.c. sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, niemniej jednak w granicach zaskarżenia bierze jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Stosownie natomiast do art. 379 pkt 6 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi jeżeli Sąd Rejonowy orzekał w sprawie, w której Sąd Okręgowy jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu. Jak wynika natomiast z art. 17 pkt 4 ze znaczkiem 4 k.p.c. do właściwości Sądów Okręgowych należą sprawy o odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy powódka domagała się zasądzenia na jej rzecz odszkodowania w kwocie 39.016 zł 60 gr za szkodę powstałą w wyniku wydania przez Sąd Rejonowy w Opolu niezgodnych z prawem orzeczeń w postaci postanowień z dnia 6 lutego 2014 r. i 14 marca 2014 r. w sprawie I C 1528/13, a w konsekwencji w następstwie dokonania wpisu w jej księdze wieczystej o numerze (...), hipoteki na zabezpieczenie roszczeń J. i K. T. [? 00:07:38.104] określonej w tych postanowieniach, które to roszczenia, jak [ns 00:07:41.624] słusznie wskazał zresztą Sąd Rejonowy, podlegało ocenie na podstawie art. 417 ze znaczkiem 1 § 2 k.p.c., przepraszam, k.c., stosownie do którego jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji jej naprawienie... jej naprawienia można zażądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej, który to przypadek właśnie, wbrew stanowisku sądu I instancji, [ns 00:08:09.096] jednak w realiach niniejszej sprawy. Jak bowiem wynika w szczególności z treści art. 424 ze znaczkiem 1b k.p.c. w przypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga [? 00:08:19.560] o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Jak przy tym wprost wskazuje się w doktrynie, przykładowo w komentarzu autorstwa T. E. do kodeksu postępowania cywilnego, w celu zachowania jak najszerszych gwarancji w dochodzeniu wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia, od którego skarga nie przysługuje, ustalono, że w sprawach o odszkodowanie, z takiego właśnie tytułu, sądem właściwym rzeczowo w I instancji jest Sąd Okręgowy, a ponadto skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, co zapewnia jednolity nadzór judykacyjny Sądu Najwyższego w tej właśnie kategorii spraw. Co więcej, należy również wskazać, że właściwość rzeczowa Sądu Okręgowego w takich właśnie sprawach jak niniejsza wiąże się jednocześnie z obowiązkowym zastępstwem Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia szesnas... 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym należy się tutaj zgodzić, w ocenie sądu odwoławczego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, z dominującym obecnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem wyrażonym chociażby w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2019 r. w sprawie o sygnaturze IV CZ 65/19, które, który znalazł również odzwierciedlenie w dalszym orzecznictwie wskazanym w treści uzasadnienia powyższego postanowienia, zgodnie z którym art. 67 § 2 zd. 2 k.p.c. został ukształtowany jako wyjątek od ogólnej reguły wyrażonej w zdaniu pierwszym tego przepisu, zgodnie z którą kompetencję do podejmowania czynności procesowych za Skarb Państwa ma organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodze... dochodzone roszczenie lub jednostki nadrzędnej i pełnomocnicy ustanowieni przez tych właśnie reprezentantów. Z tego właśnie powodu w wypadkach określonych przez ustawodawcę zastępstwo procesowe Skarbu Państwa może być wykonywane wyłącznie przez Prokuratorię Generalną, a nie przez organy państwowych jednostek organizacyjnych, a przeprowadzenie w takiej sytuacji postępowania z udziałem niewłaściwie reprezentowanego Skarbu Państwa powoduje jego nieważność, niezależnie od przyczyny wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia. W tej sytuacji, mając zatem na uwadze treść art. 386 § 2 k.p.c., wobec stwierdzania nieważności postępowania Sąd Okręgowy zobligowany był uchylić zaskarżony wyrok, znieść postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Opolu Wydziałowi I Cywilnemu jako --- STRONA 3 --- sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Z kolei brak rozstrzygnięcia o kosztach wynika wpro... wprost z treści uregulowania zawartego w art. 108 § 2 k.p.c. Dziękuję. [Sędzia Przewodniczący K. (...):11:19.272] Dziękuję, to wszystko. KONIEC [00:11:19.000]