Wyrok II C WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Głogowska Protokolant: Aleksandra Mirzejewska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa DJ przeciwko Skarbowi Państwa - o zapłatę 1. oddala powództwo, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa kasy tut. Sądu na rzecz Kancelarii Indywidualnej radcy prawnego MK kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 3. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt C Uzasadnienie Powód DJ po ostatecznym sprecyzowaniu żądania pozwu wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Dyrektora Aresztu Śledczego w Dyrektora Aresztu Śledczego w Dyrektora Aresztu Śledczego w Dyrektora Zakładu Karnego w Dyrektora Zakładu Karnego w kwoty 90.000 zł uwagi na pogorszenie stanu zdrowia psychicznego w trakcie tymczasowego aresztowania a następnie wykonywania kary. W ocenie powoda powód został osadzony w jednostce penitencjarnej mimo, że nie pozwalał na to stan jego zdrowia. --- STRONA 2 --- Powód wskazał również, iż gdy idzie o zdrowie psychiczne to w trakcie pobytu w jednostkach penitencjarnych był źle leczony, co skutkowało pogorszeniem stanu zdrowia. Powód zarzucił również, iż cele były przeludnione, panowały złe warunki higieniczne. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Dyrektora Aresztu Śledczego w Dyrektora Aresztu Śledczego w Dyrektora Aresztu Śledczego w Dyrektora Zakładu Karnego w Dyrektora Zakładu Karnego w zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. Odnośnie pobytu w Areszcie Śledczym w w okresie od 9.10.2004-5.11.2004r podniesiono zarzut przedawnienia. Niezależnie od tego podano, iż powód przebywał w celi Nr 59 o pow. 18,93 m 2 i Nr 5 o pow. 17,53 m 2 . Nie jest możliwe określenie, ilu przebywało tam osadzonych, gdyż nie prowadzono tego rodzaju statystyk. Większość swojego pobytu w Areszcie Śl. w powód spędził w celi pawilonu szpitalnego, w którym nigdy nie występowało przeludnienie. Cele w Areszcie Śl. w wyposażone były w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy. Każda z cel posiadał murowany kącik sanitarny. Dobry stan warunków sanitarnych, a także socjalno-bytowych potwierdzają sprawozdania z wizytacji sędziego penitencjarnego. Odnośnie pobytu w Areszcie Śledczym w w którym powód przebywał w okresie od 5.11.2004r do 03.08.2005 i od 14.02.2006 do 7.04.2006r, również podniesiono zarzut przedawnienia. Pozwany wskazał, iż podobnie jak w Areszcie Śl. w , cele w których przebywał powód były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy, oświetlenie, kącik sanitarny oddzielony od pozostałej części celi murkiem do sufitu i zaopatrzony w drzwi. Remonty bieżące cel mieszkalnych były wykonywane w okresie od 2001 do 2009r. W remontowanych celach wymieniono okna i wykładziny podłogowe. Odnośnie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w w okresie od 03.08.2005-14.02.2006r – podniesiono zarzut przedawnienia. Niezależnie od podniesionego zarzut wskazano, iż w latach 1992-1995r przeprowadzony był remont kapitalny aresztu, w ramach którego wymieniono okna, drzwi, instalację, oraz doprowadzono instalację quzart z telewizją satelitarną do cel. Położono gładzie, wymieniono posadzki. Cele posiadają sprzęt kwaterunkowy zgodny z przepisami. Toalety oddzielone są od reszty celi drzwiami. W celach jest bieżąca ciepła i zimna woda. Odnosząc się do roszczeń powoda skierowanych wobec Dyrektora Aresztu Śledczego w pozwy podniósł zarzut przedawnienia, wskazując iż powód przebywał w tej jednostce w okresie od 11.10.2004 -17.10.2004r. Gdy idzie o roszczenie powoda wobec Dyrektora Zakładu Karnego w podniesiono zarzut przedawnienia, gdyż powód przebywał tam w okresie od 07.04.2006 -11.10.2006r. Natomiast podniesiono, iż cele Zakładu Karnego w odpowiadały wymogom prawa w latach 2003- 2007 miał miejsce remont kapitalny zakładu karnego. W celach wymieniono stolarkę okienną i drzwiową. Łazienki oraz WC są oddzielnymi pomieszczeniami. --- STRONA 3 --- Wszystkie pomieszczenia zaopatrywane są w ciepło z miasta. W każdym pawilonie mieszkalnym są ogólnodostępne kuchnie wyposażone w niezbędny sprzęt. Zakład jest jednostką półotwartą, co oznacza konieczność przebywania w celach praktycznie w nocy. Odnośnie pobytu w Zakładzie Karnym w podniesiono, iż powód przebywał tam od 18.10.2006 do 06.09.2007r i co do części pobytu podniesiono zarzut przedawnienia. Wszystkie cele mieszkalne wyposażone były w wentylację grawitacyjną, posiadały sprzęt kwaterunkowy zgodnie z art. 249 § 3 pkt 2 kkw. Wyposażone były w pełen węzeł sanitarny. Cele jednoosobowe a to 339 i 338 nie posiadały wydzielonego kącika sanitarnego, natomiast cela 328 ma wydzielony kącik sanitarny. Podczas pobytu w ZK w powód był konsultowany 10-krotnie przez lekarza specjalistę. Sąd ustalił co następuje: Powód DJ w okresie od 28.05.2002r do 28.06.2002r był hospitalizowany na oddziale internistyczno-psychiatrycznym Szpitala Miejskiego w z rozpoznaniem zaburzeń depresyjno- adaptacyjnych i lękowych. Po wypisaniu ze szpitala, następnego dnia został ponownie przyjęty z powodu ostrej reakcji sytuacyjnej. Szpital opuścił 11.07.2002r a następnie kontynuował leczenie w Poradni Zdrowia Psychicznego. Leczenie to prowadził systematycznie do 2004r. Przyjmował głównie leki o działaniu uspakajającym. 9.10.2004r po wcześniejszej konsultacji na izbie Przyjęć Centrum Psychiatrii w oraz wydaniu zaświadczenia o stanie zdrowia powód został umieszczony w Szpitalu Aresztu Śl. w . Przebywał tam na obserwacji w okresie od 9.01.2004-26.10.2004. Był konsultowany psychiatrycznie i zażywał leki. 16.10.2004 powód dokonał próby samobójczej przez powieszenie. Konsultujący go lekarz odnotował „pacjent wyraźnie nastawiony obronnie, zalewa się łzami, kładzie na podłodze, płacze”. Zachowanie histeryczne obliczone na efekt zwolnienia z aresztu (dowód opinia biegłej K. P. k 292- 293) w trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w w okresie od 9.10.2004 do 26.10.2004r – cela Nr 59 szpital oraz od 26.10.2004 do 5.11.2004 - cela Nr 5. W celi pawilonu szpitalnego nigdy nie występowało przeludnienie. Wszystkie cele wyposażone były w sprzęt kwaterunkowy posiadały zabudowany kącik sanitarny. Sędzia wizytator d/s penitencjarnych w swoim sprawozdaniu z dnia 29.12.2004r ocenił stan sanitarny i warunki bytowe osadzonych jako dobre (dowód sprawozdanie k 124-127). W trakcie pobytu w Areszcie Śl. w w większości w warunkach pawilonu szpitalnego powód był leczony adekwatnie do zgłaszanych objawów (dowód opinia biegłego W. F. k 350-355). W okresie od 5.11.2004 do 03.08.2005r oraz w okresie od 14.02.2006 do 07.04.2006r powód przebywał w Areszcie Śledczym w . Każda cela była wyposażona w sprzęt kwaterunkowy. Każdy osadzony miał swoje łóżko. W każdej celi znajdował się kącik sanitarny oddzielony od pozostałej części celi mieszkalnej i zaopatrzony w drzwi. Remonty bieżące cel były wykonane w latach od 2001 do 2009r. W celach wymieniono okna i wykładziny połogowe. (dowód notatka por. mgr R. D. st. Inspektora Działu Kwatermistrzowskiego A. Śl. w k 153-154). Powód przebywał w Areszcie Śl. w w okresie od 03.08.2005-14.02.2006r Cele tego aresztu wyposażone były zgodnie z Rozp. MS z dnia 17.10.2003r w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w ZK i AŚ. Osadzeni mieli zagwarantowaną intymność podczas korzystania z toalety. --- STRONA 4 --- Kącik sanitarny jest murowany w każdej celi jest umywalka z bieżącą ciepłą i zimną wodą. Stan sanitarny jednostki był przedmiotem corocznej kontroli sanepidu (dowód notatka kierownika Działu Kwatermistrzowskiego D. I. k 165-166 protokół kontroli sanitarnej k 175-183). W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w powód był zakwaterowany w celi Nr 67 o pow. 6,54 m 2 w celi była zachowania norma powierzchni zgodna z art. 110 kkw. Powód w Areszcie Śl. w przebywał w okresie od 11.01.2006- 17.10.2006r . W trakcie pobytu raz był konsultowany w psychologiem swoje samopoczucie określał jako cyt. „już jest lepiej (…) lepiej się czuję”. W Zakładzie Karnym w powód przebywał w okresie od 7.04.2006 do 11.01.2006r. W latach 2003-2007r wszystkie cele tego zakładu przeszły remont kapitalny. Wszystkie sale zostały odnowione, wykafelkowane, wyposażone w nowy sprzęt kwaterunkowy. W salach wymieniono stolarkę okienną i drzwiową. Wszystkie okna są rozwierano-uchylne. Łazienki oraz WC są osobnymi pomieszczeniami. Pomieszczenie WC ma wydzielone kabiny. Zakład jest typem zakładu półotwartego, co oznacza że poza porą nocną powód nie musiał przebywać w celi (dowód notatka R. N. k 189-190). W trakcie pobytu w ZK w powód nie zgłaszał skarg ani zażaleń. Powód przebywał w Zakładzie Karnym w w okresie od 18.10.2006r do 06.09.2007r. Każda z cel wyposażona była w sprzęt kwaterunkowy zgodnie z art. 249 § 3 pkt 2 kkw., z pełnym węzłem sanitarnym (dowód notatka dyrektora k 192-193). W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w powód był 10-krotnie konsultowany psychiatrycznie. W trakcie wizyt powód zmieniał żądanie, raz chciał inne leki, potem domagał się powrotu do leków wcześniej stosowanych zanotowano odnowę przyjęcia leków. Powód skarżył się na obniżony nastrój, uczucie leku (dowód notatka lekarza medyczny ZK N.S. k 194). Sąd pominął dowód z przesłuchania w charakterze strony powoda, albowiem powód nie stawił się 2-krotnie prawidłowo wezwany do osobistego stawiennictwa pod rygorem pominięcia dowodu z zeznań. Sąd nie uwzględnił wniosków dopuszczenia dowodu z zeznań świadków RK i RC z uwagi na fakt, że świadkowie ci zostali zawnioskowali na okoliczność warunków panujących w Ar. Śl. w oraz Ar.Śl. w, a co do tych okresów pobytu powoda podniesiony był zarzut przedawnienia. Sąd nie uwzględnił również ostatecznie wniosków o przesłuchanie w charakterze świadka DL oraz ZK. Świadkowie ci mieli zeznawać na okoliczność warunków panujących w celach Zakładu Karnego w . Powód w pozwie domagał się zadośćuczynienia w związku z pogorszeniem stanu zdrowia wynikającego, po pierwsze z uwagi na błędne leczenie, po drugie z uwagi na złe warunki panujące w celach. Skoro z opinii biegłych psychiatry i psychologa nie wynika, aby doszło do pogorszenia stanu zdrowia psychicznego powoda pozostającego w związku przyczynowym z warunkami w celi lub błędnym leczeniem, to bezcelowym byłoby słuchanie na te okoliczności świadków. Dodatkowo wskazać należy, iż powód rezygnując ze złożenia zeznań, nie wykazał aby zostały w związku z ew. nieprawidłowymi warunkami w celi naruszone jego dobra osobiste, a zeznań powoda na okoliczność jego ewentualnej krzywdy nie mogą zastąpić zeznania współosadzonych. Podstawowym dowodem w sprawie stały się opinia biegłych psychiatry i psychologa KP i WF. Opinie te są stanowcze, wnikliwe i jednoznaczne. Wynika z nich, że nie dopuszczono się żadnych błędów w sztuce medycznej, gdy idzie o leczenie powoda w jednostkach penitencjarnych. Biegła psycholog K. P nie stwierdziła aby powód doznał jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu w związku z warunkami w celach. Opinie biegłych Sąd przyjmuje za własne. Sąd zważył co następuję: W sprawie podniesiono zarzut przedawnienia roszczeń, gdy idzie o pobyt powoda za okres od --- STRONA 5 --- 9.10.2004 do 9.11.2006r. Przedawnienie to obejmuje wszystkie pobyty powoda w jednostkach penitencjarnych, poza częścią pobytu w ZK . Przedawnienie to instytucja, która ma na celu stabilizację stosunków prawnych. Skorzystanie z zarzutu przedawnienia to wykonanie prawa podmiotowego i tylko w wyjątkowych okolicznościach gdy pociągałoby za sobą szczególnie dotkliwe skutki dla powoda Sąd mógłby z powołaniem na art. 5 kc zarzutu przedawnienia nie uwzględnić. W celu oceny czy wskutek warunków panujących w celach i wg. twierdzeń powoda błędnego leczenia nie doszło u powoda do pogorszenia stanu zdrowia a więc w celu oceny czy podniesiony zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych psychiatry i psychologa. Biegli Ci jednak nie dopatrywali się jakiegokolwiek błędu w sztuce medycznej w trakcie leczenia powoda w trakcie jego pobytu w jednostkach penitencjarnych, nie stwierdzili również, aby przebywanie w celach przeludnionych spowodowało pogorszenie stanu zdrowia powoda. W tym stanie rzeczy z uwagi na odniesiony zarzut przedawnienia przy zastosowaniu art. 442 kc w brzmieniu przed 16.02.2007r Sąd oddalił powództwo gdy idzie o roszczenie powoda dot. pobytów w Areszcie Śledczym w , Areszcie Śledczym w , Areszcie Śledczym w , Areszcie Śledczym w , Zakładzie Karnym w . Odnośnie większości czasu pobytu powoda w Zakładzie Karnym w to wskazać należy, iż w tej części roszczenia powoda nie uległy przedawnieniu. Aktualne pozostają jednak wywody odnośnie braku uszczerbku na zdrowiu powoda pozostającego w związku przyczynowym bądź to z błędnym leczeniem bądź warunkami panującymi w celi. Na co jasno wskazują opinie biegłych W. F i KP. Natomiast powód rezygnując z przesłuchania go w charakterze strony, nie wykazał – art. 6 kc aby warunki jakie panowały w celach Zakładu Karnego w doprowadziły do naruszenia jakiś innych jego dóbr osobistych niż zdrowie. W tym stanie rzeczy z braku przesłanek z art. 24 kc orzeczono jak na wstępie. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 kpc. Powód obecnie pracuje, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu powinien ponieść koszty procesu. O należnym pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzeniu orzeczono zgodnie z treścią § 6 w zw z § 15 i 16 Rozp. MS z dnia 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U Nr 163 poz. 1349 z póź. zm.)