Teza / krótkie omówienie
zaspokoj enia ich roszczefi poprzez solidamq zaplatq odszkodowania W Wysokosci 581.000 zi z tytulu utraty praw do nieruchomoéci poloionej W W.przy ul. (...), oznaczonej iiumerem hip. (...)i(...), obejmujqcej dzia1ke nr (
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Na "0“J<;ta~..'ice ustzww 2 rinia 6.00.2001 I. o dosiepie _ do Iiniotmaoii pubiicznsi Dz. 112 P02. 1198 1 oéirt. Zm przekazano 1fi.5D_l'|'TiZ1Cj\3 oublrcznq w form_|B dokumentu tub w €orrme przetworzuneg W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Q1? 5;'_Q "I “imiolg I nazwism wninskudawcy Dnia261<1<=mia2@13 r 11% .......................... ...................._......€E;Eg._;{niaskUda_~cy Sqd Okrqgowy W Warszawie II Wydziai Cywilny W skiadzie nastopuj apym: Przewodniczqcy: SSR del. Magdalena Antosiewicz Protokolantz sekr. Sqd. Urszula W1odarcZyk _ po rozpoznaniu w Warszawie na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy z powodztwa M. S. (I), W. S. (1) i Z. S. przeciwko Skarbowi Paiistwa reprezentowanemu przez Wojcwodq (...) o zapiatq 3 I zasqdza ocl Skarbu'PaI'1stwa — Woj ewody (...) na rzecz M. S. (1) kwotq 5'74 112(pioéset siedemdziesiqt cztery tysiqce sto dwanaécie) zlotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 kwietnia 2013 r. do dnia zaplaty; II zasqdza od Skarbu Palistwa Wojewody (...) na rzecz W. S. (1) kwotq 574 112 (pin;géset siedemdziesiqt cztery tysiqce sto dwanaécie) ziotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 kwietnia 2013r. do dnia zapkaty; III zasqdza od Skarbu Pafistwa — Woj ewody (...) na rzecz Z. S. kwotq 574 112 (piegéset siedemdziesiqt cztely tysiqce sto dwanaécie) ziotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 kwietnia 2013r. do dnia zaplaty; IV zasqdza od Skarbu Palistwa Woj ewody (...)na rzocz M. S. (1)kwotQ 4417 (cztery tysiape czterysta siedenmaécie) zlotych tytu1em zwrow kosztow procesu, W tym kosztow zastqpstwa. procesowego, poza kwotq Z punktu VII; V zasaglza od Skarbu Paristwa — Woj ewody (...)na rzecz W. S. (1)kwotQ 3317 (trzy tysiqce trzysta siedemnaécie) ziotych tytulern zwrotu kosztow procesu, w tym kosztow zastcgpstwa procesowego, poza kwotq z punktu VII; VI zasqdza od Skarbu Pafistwa Woj ewody (...)na rzecz Z. S.kwotQ 5417 Qpiegé tysiocy czterysta siedemnaécie) zlotych tytulem zwrotu kosztow procesu, W tym kosztow zastqpstwa procesowego, poza kwotq z punktu VII; VII zasqdza od pozwanego na rzecz powodow solidamie kwotq 4000 (cztery tysiape) z1otych tytu1em zwrotu kosztow uiszczonych na wynagrodzenie. biegiego. ' Sygn. akt II C 96'?/'11 UZASADNIENIE . W pozwie z dnia 16 grudnia 2011 r. powodowie M. S. (1), W. S. (1)oraz Z. S.wnieéli o zasqdzenie od Skarbu Pafistwa —Woj ewody (...)odszkodowania w iapznej kwocie 5 81 .000,00 21, tj. po 193.666,66 21 na rzecz kaidego z nich z tytulu szkody, jaka. ponieéli w zwiqzku z wydaniem wadliwego orzeczenia administracyjnego (...)z dnia 26 lipca 1954 r., polegqiapcj na utracie praw do nieruchomoéci polozonej W W.przy ul. (...), nr hip. (...)— (...), dz. (...), o lapzlxej powierzchni 581,06 m2, ktorego to orzeczenia u
--- STRONA 2 ---
administracyjnego niewaznoéé W czegéci gruntu o powierzchni 497 mg Wchodzqcego obecnie W sklad bodqcej Wiasnoécig Skarbu Pafistwa dzialki ewidencyjnej nr (...)z obrqbu (. ..)stWierdzona zostala decyzjq Minis1:ra(...)m" (...)z dnia 8 grudnia 2005 r., utrzymaziqnastopnie W mocy decyzjq I\/.[i11istra(...)111‘(...)z dnia 10 gmdnia 2007 r. W uzasadnienju Wskazali, 2e Minister (...)decyzjqz dnia 8 gmdnia 2005 1". stwierdzii niewaznoéé orzeczenia administracyjnego (...)z dnia 26 lipca 1954 r. Powyzsza decyzja zostaia nastqpnie utrzymana W mocy decyzjqnadzorczq Ministra (...)z dnia 10 grudnia 2007 r. Stwierdzili, ze ustanowienie prawa Wlasnoéci czasowej na przedmiotowej nieruchomoéci na rzecz ich poprzedniczki prawnej dalo sic; pogodzié z przeznaczeniem gruntu, gdyz bylo zgodne z ogolnym planem zabudowania (...), zatwierdzonym przez Ministemtwo (...) z dnia 11 sierpnia 1931 r. Qozew k. 1I 1). W odpowiedzi na pozew pozwany wnic’>s1 o oddalenie powodztwa i zasqdzenie kosztéw postqpowania w tyrn kosztow zastqpstwa procesowego wediug norm przepisanych. W uzasadnieniu podniésk, i2 zarowno decyzja Ministra (...)z dnia 8 grudnia 2005 r., jaki decyzja Ministra. (...)z dnia 10 grudnia 2007 r. nie mogq mieé mocy wiagapej dla Sqdu orzekaj qcego W niniejszej sprawie, co do zasadnoéci przyznania odszkodowania oraz ZWiQZkL1 przyozynowego pomiqdzy wydaniem uchylonych decyzji, a ewentualnym powstaniem szkody. Stwierdzil, izjak Wynika z uzasadniefi powyzszych decyzji, razqce naruszenie prawa przy Wydaniu decyzji odmawiaj qcej ustanowienia prawa wlasnoéci czasowej zwiqzanc bylo z brakiem okreélenia konkretnego ostatecznego planu zagospodarowania przestrzennego obowiaczuj qcego dla przedmiotowej nieruchomoéci, co skutkowalo niemoznoéciq zbadania p__rzez (...)istnienia mozliwoéci realizowania przez bylych Wlaécicieli nieruchomoéci funkcji okreélonej w planie zagospodarowania przestrzennego. Sam fakt stwierdzenia niewaznoéci decyzji dekretowej nie zawiera domniemania istnienia szkody. Powodowie W Zaden sposob nie wykazali istnienia zwiqzku przyczynowego pomiqdzy Wydaniem decyzji a domniemaliq szkodao natomiast sam fakt wydania decyzji (...)z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. nie przcsqdza jeszcze o jego istnieniu. Nadto pozwany wskazai, iz nawet gdyby poprzedniczka prawna powodow uzyskalaby decyzjq przyznaj ape; prawo wlasnoéci czasowej gruntu, to nastqpiloby nieuchronne Wywlaszczenie na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r., zaé powodowie uzyskaliby odszkodowanie Wyliczone Wg regu1 tejze ustawy wywlaszozeniowej. ' Pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r., pelnomocnik powodow rozszerzyl powodztwo i w11i6s1 zasqdzcnie odszkodowania W lapznej Wysokoéoi 1.722.337 zl, tj. W kwotach po 574.1 12 21 na rzecz kazdego z powodow Qrismo z dnia J 6 kwiemia 2013 r. k. 3 72373). Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: Nieruchomoéé (...)po1o2or1a. przy ulicy (...)W W., oznaczona nr hip. (...)i (...)obejmuj apa dziaikq nr (...)z nieruchomoéci (. ..)o powierzclmi 581,06 m 2 stanowila WIasno§é W. P.. Przedmiotowa nieruchomoéé jest poiozona na obszarze objQtym dzialaniem dekretu z dnia 26 paédziernika 1945 r. o Wlasnoéci i uiytkowaniu gruntow na obszarze (...)(decyzja Ministrafl.) z dnia 8 grudnia 2005 r. k. 253O). Z dniem Wej éoia W Zycie dekretu (...), tj. z dniem 21 paidziemika 1945 r. przedmiotowa nieruchomoéé, na podstawie arr. 1 dekretu przesz1y na wiasnoéé gminy (...), a od 1950 11, z chwilq likwidacji gmin na Wlasnoéé Skarbu Pazistwa. Obecnie nieruchomoslé polozonagest w obrqbie (...)i stanowi czqéé dziaiki ewidencyjnej oznaczonej numerem nr (...) 0 powierzchni 497 m oraz dzialki ewidencyjnej oznaczonej numerem (...)o _ powierzchni 84 n1 2, polozonych przy ul. (...). W latach 19521956 przy ul. (...)zosta1 wybudowany 3 kondygnacyjny budynek laboratoryjnobiurowy, ktérego czqéé, znaj duj qca siq przy ul. (...)zajQ1a okoio poiowy opisanej powyzej niemchomoéci (okolicznoéé bezsporna). Na mocy aktu notarialnego z dnia 22 czeiwca 1953 r. W. P.prze1a1a wszelkie swoje prawa i roszczenia do wyzej opisanej nieruchomoéci na rzecz M. S. (2), ktéra na podstawie decyzji (...)o zmianie nazwiska, nosila nazwisko S.(ak1‘ norarialny Rep. (..)z dnia 22 czerwca 1953 r. Ic. 1718, decyzja 6]])0 zmianie nazwiska z dnia J 7 lipca I969 r. k. 1920). h Spadek p0 M. S. (3), zmarlej W dniu 19 lipca 1988 r. wW., nabyli: M. S. (1), W. S. (1)i Z. S.po U3 ozqéci spadku kazde z nich Qvosranowienie Sqdu Rejonowego (..) z dnia 11 lutego J991 r., sygw. akt I Ns 481‘/90/I k. 21). ' _ "
--- STRONA 3 ---
W dniu 28 ozerwca 1949 r. dotychczasowa Wiaécicielka nieruchomoéci (...)W. P.z1o2y'1a Wniosek o przyznanie jej prawa Wlasnoéci czasowej do przedmiotowej nieruchomoéci na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 paédziernika 1945 r. o Wiasnoéci i uiytkowaniu gmntow na obszarze (...)(wycz'qg z 6|!) k. 22, podanie W P.z dnia 28 czerwca I949 r. k. 23). Orzeczeniem (...)z dnia 26_ lipca 1954 r. odmowiono bylej wlaécicielce ustanowienia prawa Wiasnosici czasowej do przedmiotowej nieruchomoéci, uzasadiiiaqap odmoweg tym, Ze zgodnie z planem zagospodarowania.p1zestrzennego teren nieruchomoéci (...)przy ul. (...)jest przeznaczony pod budownictwo uiyteoznoéci publicznej i dalsze korzystanie z przedmiotowego gruntu przez dotychozasowq Wlaslcicielkq, W ocenie organu orzekajqcego, nie da sic; pogodzié 2 przeznaczeniem terenu przewidzianym W planie _ zagospodarowania przestrzemiego, W zwiqzku, z czym organ nie mogl przyznaé Wnioskodawczyni zqdanego prawa (orzeczenie administracyjne (..)z dnia 26 lzpoa I954 r. Nr (..) k. 424). Decyzjq Woj ewody (...)Nr (...)z dnia 28 maja 1992 r. stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsizgbiorstwo (...)W W.(...)praWa uzytkowania Wieczystego gmntu zabudowanego, poioionego W W.przy ul. (...)o powierzchni 1366 m2 na lat 99, tj. do dnia 6 grudnia 2089 r. i odpiatne nabycie budynkéw i LlI'ZE}_dZ8f1 znaj dujapych sis; na tym gruncie. W dniu 28 lutego 2000 r. Przedsiqbiorstwo (...)w W.(...)zosta1o zlikwidowane i Wykreélone z rejestru przedsiqbiorstw paristwowych. Wchodzape W skiad Przcdsiobiorstwa. prawo uzytkowania Wieczystego dziaiki gruntu poiozonej W W.przy ul. (...), oznaozonej, jako dziaika ewidencyjna nr (...)W obrqbic (...)oraz Wiasnosié budynkow znaj duj apych sir; na tym gruncie Skarb Pafistwa umowqz dnia 16 kwietonia 2003 r. przeniosi na rzecz Przedsiqbiorstwa (...) Spoiki Akcyjnejz siedzibqw W.(decyzja Minisrm (..)z dnia 8 grudnia 2005 r. k. 25,30). . W dniu 5 iipca 2004 1'. M. S. (1), W. S. (1)oraz Z. S.z1oZyIi Wniosek do Ministerstwa (...)W sprawie stwierdzenia niewaznoéci orzeczenia adminis1;racyjnego(...)z dnia 26 lipca 1954 r. odmawiaj qcego przyznania prawa Wiasnoéci ozasowej do gruntu nieruchomoéci (...)po1oZonej przy ul. (...), 0.211. hip. (...)i (...), clzialka nr (...)W czqéci dotyczqcej nieruchornoéci stanowiqcej obecnie Wiasnoéé Skarbu Pafistwa, jako Wydanego z razqcym naruszeniem prawa (decyzja Ministra (..)z dnia 8 grudnia 2005 r. k. 2536). Decyzjqz dnia 8 grudnia 20051:, nr (...), Minister (...)stwi'erdzi1 niewaziioéé orzeozenia administracyj nego (...)z dnia 26 lipca 1954 r. W czqéci dotyczqcej nieruchomoéci, stanowiapej obecnie Wiasnosié Skarbu Paiistwa, tj. W czqéci dziaiki ewidencyjnej nr (...)W 0b1‘Qb16(...). W uzasadnieniu podniesiono, Ze orzeczenie administzracyjne (...), byio Wadliwe, gdyz organ administracji Winien by} W zakresie oceny, czy zachodzi negatywiia przesianka uniemozliwiaj qca przyznanie prawa Wiasnoéci czasowej do gnmtu omawianej nieruchomoéci odnieéé sio do ,,Ogo1nego planu zabudowania (...)” zatwierdzonego przéz Ministerstwo (...)W dniu 11 sierpnia 1931 r., a Wydanego na podstawie art. 2328 rozporzqdzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli. Wskazano, i2 uprawniony geodeta ' ustalii, analizuj ap poiozenie nieruohomoéci W tym planie, Ze mozna stwierdzié, i2 najprawdopodobniej byia to dzielnica Wyiqcznie mieszkaniowa o zabudowie Iuinej lub grupowej i 2 kondygnacjach. Zaznaczono rowniez, Ze organ, ktory Wydai Wadliwe orzeczenie nie przeprowadzii W sposob Wnikliwy postqpowania dowodowego ani nie Wyj aénii Wyczerpuj ago stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej sprawy, a W szczegolnoéci nie ustalil przeznaczenia nieruchomoéci w obowiaguj qcym Wowczas planie zagospodarowania przestrzennego oraz nie dokonal oceny, czy korzystanie z nieruchomoéci przezjej wlaécicielkq bylo rzeczywiécie sprzeczne z jej przeznaczeniem W obowiqzuj qcym Wéwczas planie zabudowy. W treéci deoyzji Wskazano, 2e jest ona ostateczna, a odwoianie od niej nie przysiuguje (decyzja Minisira )z dnia 8 grudnia 2005 r. k. 2530). _ Decyzjq z dnia 10 grudnia. 2007 r. Minister (...)utrzyma.1 W mocy decyzjq z dnia. 8 grudnia 2005 r. (decyzja Minisrra (..) z dnia 10 grudnia 2007 r. k. 3134). W dniu 24 stycznia 2008 r. Przedsiqbiorstwo (...) S.A.W W., bqdape uzytkownikiem Wieczystym przedmiotowej nieruchomoéci, Wnioslo do (...)Sa.du(...)ska1*gr."g na decyzjo nadzorcza.1\/Iinistra (...)nr (...)z dnia 10 gmdnia 2007 r. Wyrokiem z dnia 16 paédziemika 2008 r. (...)Sqd (...)W Warszawie oddalii powyzszq skargo. Od powyzszego orzeczeiiia Przedsiqbiorstwo (...) S.A.W W.Wnios1o skargq kasacyjna‘ do (...)Sqdu (...). Wyrokiem z dnia 23 Wrzeénia 2009 r. (...)Sqd (...)W Warszawie rowniez skargo oddalilz (wyrok
--- STRONA 4 ---
fl..)Scgdu (..)w Warszawie z dnia I dpaédziernika 2008 r., sygn. ah‘ I S./1./Wa 288/08 k. 3543, wyrok (..).S'qdu (H) z dnia 23 wrzednia 2009 r., sygn. aktl OSK 39/09 k. 4453). W dniu 21 listopada 2008 r. powodowie zawezwali Skarb P&fiSt.W8. — Ministra (...)oraz Miasto(...)do zawarcia ugody W przedmiocie zaspokoj enia ich roszczefi poprzez solidamq zaplatq odszkodowania W Wysokosci 581.000 zi z tytulu utraty praw do nieruchomoéci poloionej W W.przy ul. (...), oznaczonej iiumerem hip. (...)i(...), obejmujqcej dzia1ke nr (...)o powierzohni 581,06 m2 (obecnie dz. eW. nr (...)cz. i nr (. ..)cz. W obrqbie (...)). Ugoda nie zostala zawarta (wniosek 0 zawezwamie do prdby ugodowej z dnia 21 listopada 2008 r. k. 9598, odpowiedé organu na zawezwanie do prdby ugodowej 112 99100). W dniu 6 stycznia 2009 r. powodowie zlozyli do Ministra (...)Wniosek o stwierdzenie niewaznosioi decyzji Wojewody (...)nr(...)z dnia 28 maja 1992 r., stwierdzajagsej nabycie z mooy prawa przez Przedsiebiorstwo (...)W W.(...)praWa uzytkowania wieczystego gnmtu polozonego W W.przy ul. (...)W czeéci obejmujqcej dawna. nieruchomoéé hipotecznq nr (...)i (...), dzialka nr (...), stmiowiqcego dzia1kq ewidencyjnqnr (...)o poWierzch.m' 497 m2 W obrebie (...). Decyzjq z dnia 30 paidziernika 2009 r. Minister (...)stWierdzi1, Ze decyzja Woj ewody (...)n.r (...)z dnia 28 maja 1992 r., We Wskazanej wyzej czqsci, zostaia Wydana z naruszeniem prawa, przy czym nie jest mozliwe stwierdzenie niewaznosci decyzji, W tej czeéci, z przyczyny okreslonej W art. 156 § 2 k.p.a.’W zwiagku z powyzszym M. S. (1), W. S. (2)oraz Z. S.z1o2y1i do Ministra (...) Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 1 maroa 2010 r. powodowie M. S. (1), W. S. (l)oraz Z. S.z1o2yli Wniosek do Urzedu (...)o oddanie W uzytkowanie Wieczyste przedmiotowej nieruchomosci W 1/3 czesci na rzecz kazdego z nich (wniosek 0 oddanie gmntu w wieczysre uz'yz‘k0wam'e z dnia I marca 2010 r. R: 101104). W Wyniku rozpoznania Wniosku dekretowego, decyzjqz dnia 10 paidziernika 2011 r., Prezydent Miasta (...)odnioWi1 ustanowienia prawa uzytkowania Wieczystego do przedmiotowego gruntu o powierzchni 497 m 2 polozonego W W.przy ul. (...)(daWn_iej (...), pochodzqcego z nienlchomosci hip. nr (...) (...)dzia1ka nr (...), wchodzqcego obecnie W sklrad bedqcej Wiasnoéci:.1 Skarbu Paiistwa dziaiki ewidencyj nej nr (...)z obrebu (...)W uzasadnieniu Wskaza1, ze teren ten moglby zostaé oddany W uzytkowanie Wieczyste byiej wiascicielce z uwagi na spehiienie Warunkow przewidzianych przez art. 7 dekretu, ale obeciiie nie jest to mozliwe z uwagi na fakt, ize czesé nieruchomosci pozostaje W uzytkowaniu Wieczystym osob trzecich, tj. Przedsiebiorstwa (...)W W. (decyzja Prezjydenta Miasta (1..)Nr (. .)2 dnia I 0 paédziernika 2011' r. 1; J05U1). Wartoéé rynkowa prawa uzytkowania Wieczystego niezabudowanej nieruchomoéoi gruntowej, staiiowiqcej czesé dziaiki ewidencyj nej nr (...)z obrebu (...)w dzielnicy (...) Wynosi 1.722.337 z1 (opinia biegfej z dnia J0 grudnia 2012 r. k. 239307). Powyzszy stan faktyczny Sqd ustalil na podstawie WyZ6j Wymienionych dowodow W postaci ziozonyoh do akt niniej szej sprawy odpisow i kopii dokumentow, a takze dokumentow znajduj apych sie W uwierzytelnionej kopii akt administraoyjnych Ministra (...). Said dal Wiare powolanym Wyzej dokumentom, ktérych prawdziwoéé i autentycznosé nie budzila Wqtpliwosci Segdu, a nadto nie hyla kwestionowana przez zadnq ze stron postepowania, dlatego tez Sqd mogl oprzeé sie na nich, jako na dowodach, 0 ktérych mowa W art. 308 k.p.c. Ustalaj qc stan faktyczny Sqd opar1 sie takze na opinii bieglej sqdowej z zakresu Wyceny . nieruchornosci mgr inz. M. B.(k. 239307, k. 343348, k. 349351) oraz jej zeznaniach z1o2onych na rozprawie W dniu 17 kwietnia 2013 r. (k. 382383). W przedloionej przez siebie opinii z dnia 10 girudnia 2012 r. biegla 2 zakresu Wyceny nieruchomosci Wskazaia, i2 wartoéé rynkowa prawa uzytkowania Wieczystego niezabudowanej nieruchomosci gruntowej, stanowiqcej czesié dzialki ewidencyj nej nr (...)z obrebu (...)W dzielnicy (...) Wynosi 1.722.337 Z1. Przy dokonywaniu powyzszej Wyceny biegla uwzgledniia stan prawny nieruchomoéci, oznaczenie W ewidencji gruntow, stan otoczenia i zagospodarowanie, stan technicznouzytkowy oraz przeznaczenie nieruchomoéci W planie zagospodarowania przestrzennego. Jednoczeénie biegia dokonala analizy i charakterystyki rynku nieruchomosci gruntowych niezabudowanych. W ocenie Sqdu przedmiotowa opinia przedloiona przez bieglq zostala opracowana W sposéb zupehiy i rzetelny, natomiast zawarte W niej kategoryczne Wnioski zostaiy poparte iogioznqi spdjnq argurnentaoj ac Nadto W~opiniach uzupehiiaj qcych z dnia 28 lutego 2013 r. (k. 343351) oraz na. rozprawie W dniu 17 kwietnia 2013 r. biegla rzeczowo Wyj aénila Wszelkie Wqtpliwosci stron zwiqzane ze sporzqdzeniem opinii i
--- STRONA 5 ---
dlatego tez Sad uznai, i2 wskazana przez nia Wartoéé rynkowa prawa uzytkowania Wieczystego przedmiotowej nieruchomosci jest Wiarygodna. Sad zwaiyl, co nastepuje: PoW6dztWo jest zasadne i zashlguje na uwzglednienie. W niniej szej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 160 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. 0 zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektoiych ustaw 1/Dz. U. Nr 162, poz. 1692! Wprowadzaj acej noWe regulacje dotyczace odpowiedzialnosci za szkody Wyrzadzone W zwiazku Wykonywanieni Wliadzy publicznej, zmiany nia wprowadzone nie maja zastosowania do zdarzeii i stanéw prawnych powstalych przed wej éciem W Zycie ustawy. Jak WypoWiedzia1 sie zas Sad najwyzszy W uchwale pelnego skiadu Izby Cywilnej z dnia 31 marca 2011 1'. (III CZP 112/10) do roszczefi 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej» ostateczna decyzjq adnfiiiistracyjna wydana przed dniem 1 wrzesnia 2004 roku, ktorej niewaznoéé lub Wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono zarowno przed, jak i po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1,2,3 i 6 k.p.a.. Jezeii ostateczna Wadliwa decyzja administraeyjna zostaia Wydana przed dniem Wej scia W zycie Konstytucj 1, odszkodowanie przyshtguj ace na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. nie obejmuje korzysci utraconych Wskutek jej Wydania, choéby ich utrata nastapila po Wej sciu W Zycie Konstytucji. . Art. 160 § 1 k.p.a. stanowi, Ze stronie przysiuguje odszkodowanie za Wydanie decyzji 2 naruszeniem § 1 art. 156 k.p.a., niezaieinie od tego, czy W Wyniku tego naruszenia doszio do uniewaznienia decyzji, czy te2 doszio do stwierdzenia, Ze zostaia ona Wydana z naruszeniem prawa. Przepis ten stanowi samodzielnai Wyiaczna podstawe odpowiedzialnosci za szkody spowodowane Wydaniern decyzji 2 naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. Przepis § 3 tego artykuhl Wskazuje, Ze odszkodowanie przysiuguje od organu, ktory Wydai decyzje 2 namszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a., chyba Ze Wine za powstanie okolicznosoi Wymienionych W tym przepisie ponosi inna strona postepowania dotyczacego tej decyzji. Powoiany przepis W swietle orzecznictwa Sadu Naj Wyzszego stanowi samodzielna podstawe odpowiedziainoéci za szkode spowodowana Wydaniem decyzji niewaznej i stwierdzeniem niewaznosci takiej decyzji (Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 16 Wrzesnia 1985 r., IV CR 290/85). 1 Przeslankami odpowiedzialnosci z art. 160 k.p.a., ktore podlegajabadaniu W procesie odszkodowawczym jest zwiazek przyczynowy i szkoda, gdyz Wina i bezprawnosé zostaje przesadzona przez fakt Wydania decyzji opartej na art. 158 § 2 k.p.a. Zgodnie z utrwalonymjuz orzecznictwem Sadu Najwyiszego stwierdzenie, Ze deeyzja zostaia Wydana z naruszeniem prawa przesadza 0 bezprawnosci i Winie funkoj onariusza pafistwowego przy Wykonywaniu powierzonej mu czynno sci (tak W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 3 maja 1985 r., II CR 121/85). Przepisy prawa administracyjnego nie przewiduja odrebnego uregulowania zwiazku przyczynowego, dlatego tez W tym zakresie nalezy stosowaé przepisy kodeksu cywilnego. Zatem na podstawie art. 361 k.p.c., z uwagi na tresé art. 160 § 2 k.p.a. strona musi Wykazaé, Ze na skutek Wydania niewainej deeyzji W maja{d<u strony powstala szkoda, ktdra pozostaje W normalnym zwiazku przyczynowym z Wydaniem przez organ Wadliwej decyzji. Organ administracyjny zgodnie z art. 7.1. Dekretu z dnia 26.10.1945 r. o w1asnosci,i uzytkowaniu gruntéw na obszarze m.st. Warszawa (D.U. RP Nr 50, poz. 278) mc'>g1 odméwié przyznania Wiasnosci czasowej W ~ Wypadku stwierdzenia nie pogodzenia dotychczasowego korzystania z gruntu przez dotyehczasowyoh Wiascicieli z przeznaczeniem gruntu Wedlug pianu zabudowania. PoWo1ywane W decyzj ach stwierdzaj acyoh niewaznoéé okolicznosci WskazyWa1y na to, i2 organ administraeyjny W ogéle nie przeprowadzil postepowania dowodowego W zakresie Wskazanym W dekrecie i nie Wykazal sprzecznosci pomiedzy korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego Wiaéciciela, a przeznaezeniem nieruchomoéei W obowiazuj acym planie zabudowy. Jednoczesnienalezy podkreslié, ii W dacie Wydania decyzji dekretowej nieruchomosé przy ul. (...)obj eta byia Ogélnyiii planem zabudowania (...)zatWierdzonym przez Ministerstwo (...)z dnia 11 sierpnia. 1931 r. Po II Wojnie swiatowej, do dnia wydania decyzji dekretowej, nie zostai opublikowany nowy plan zabudowy, obejmujaey swym dziaianiem teren, na ktorym znaj doWa1a sie iiierucliomosé poprzedniczki prawnej powodéw.
--- STRONA 6 ---
Odnoszae sic; do twierdzeii strony pozwanej, i2 Ogdlny plan zabudowania (...)z 1931 r. zostai W czesci obejmuj acej przedmiotowa nieruchomosé zniszczony, to jednak — W ocenie Sadu — istnieje mozliwosé ustalenia, jakie byio przeznaozenie tego gruntu W tym planie zabudowy na podstawie zlozonych do akt dokurnentow i postepowania administracyj nego. Na podstawie obowiazuj acego Wéwczas (...)Planu Zabudowania (...)zatWierdzonego przez byie Ministerstwo (...)W dniu I1 sierpnia 1931 r. mozna stwierdzié, i2 najprawdopodobniej przedmiotowa nieruchomoéé znajdoWa1a sie na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe, W strefie II a, W ktérej sposob zabudowy byl luiny lub grupowy, ilosé kondygnacji Wynosiia II, natomiast powierzchnia zabudowy Wynosila 30%. Strefa ta zosta1a oznaczona na planie kolorem pomaraflczowym. Powyisze Wynika r6WnieZ z mapy topograficznej (...), 2 1931 r. Z ' naniesionym przebiegiem Wspoiczesnych Wainiejszych ulic oraz granicami osiedli uchwalonymi przez Rade D.P.i grzmicami obszarow Wedhlg (...). Odnoszac Ogélny plan zabudowania (...)d0 mapy terenu 2 1931 r. mozna stwierdzié, 2e obszar, jaki zajmowal P.S.im. P.jest obszarem oznaczonym na planie Ogdlnym zabudowania (...)ko1orem zielonym, ktéry ogranicza od poludnia ul. (...). Kolorem pomaraficzowym oznaczono z kolei obszar zabudowany, znaj duj acy sie ponizej ulicy (...). W 1931 r. obszar zabudowany S.stanoWi1 terenimiedzy obecna ul. (...), ul. (...), ul. (...)iu1. (...). Park S.powsta1 W latach 19051922 i zajmowai obszar 58 ha, 2 biegiem lat teren parku poszerzono W kierunku zachodnim o tzw. Kamionek. W zWia_zku Z powyiszym przedmiotowa nieruchomoéé byia poloiona na obszarze oznaczonyrn na planie ogoinym kolorem pomaraiiczowym, ktoiy od koloru zielonego oddzielaia ul. (...). Oznacza to, Ze przeznaozenie przedmiotowej nienichomoéci pod budownictwo uzytecznosci publicznej wskazane W uzasadnieniu orzeczenia administracyjnego o odmowie przyznania prawa Wiasnosci czasowej pozostaWa1o W sprzecznoéci Z jej przeznaczeniem W obowiazujacym W dniu Wydania decyzji planie, a organ rozstrzygaj acy sprawe z Wniosku o przyznanie prawa Wlasnosci czasowej nie ustalii przeznaczenia nieruchomosei, co bylo W mysl art. 7 ust. 2 dekretu niezbednym Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia Wniosku dekretowego. ' Takie stanowisko potwierdza r6WnieZ organ administracyjny W decyzji nadzorczej z dnia 10 grudnia 2007 r., opierajac sie na ustaleniach uprawnionego geodety, ktdry analizuj ac po1o2enie niemchomosci przy ul. (...) stwierdzil, i2 byia ona najprawdopodobniej poioiona W dzielnicy Wylacznie mieszkaniowej 0 zabudowie Iuinej lub gmpowej o 2 kondygnaejach. _ ' Naieiy Wskazaé, i2 to 11a pozwanym spoczywai obowiazek Wykazania, iz dla nieruchomosci przy ul. (...), W dacieorzeczenia dekretowego, 0boWiazyWa1 inny plan zagospodarowania przestzrzennego ni2 ustalony W postepowaniu nadzorczym ogélny plan zabudowania W. z 1931 r. oraz, Ze Wediug zalozefi tego planu nieruchomosé przeznaczona byla pod budownictwo uzytecznosei publieznej. Pozwany tego nie Wyicazal. Nie ma racji rowniez pozwany twierdzac, i2 niewskazanie W decyzji z 1954 r. planu zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenia nieruchomosci z niego Wynikaj acej stanowi jedynie Wade forrnalna orzeczenia. Zdaniem Sadu okreslenie obowiazuj acego planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchoniosci obj etej orzeczeniem dekretowym, jest Wylacznym kryterium decyduj acym o przyznaniu badi odmowie przyznania prawa uzytkowania Wieczystego do gruntu nienlchomoéci. Z kolei zaniechanie Wskazania W orzeczeniu dekretowym planu zagospodarowania przestrzennego stanowi raiace naruszenie art. 7.2. dekretu (...). W swietle powyzszych rozwaiafi istnieje adekwatny zwiazek przyczynowy pomiedzy zdarzeniem szkodzacym, jakim bylo wydanie orzeczenia administracyjnego W 1954 r. 0 odmowie przyznania Wiasnosci czasowej a szkoda. Zdarzenie Wskazane, jako przyczyna szkody (bezprawna odmowa przyznania Wiasnosci czasowej) stanowi W ocenie Sada, Warunek konieczny do jej Wystapienia. Przeznaczenie gruntu W ogélnym planie zagospodarowania przestrzennego Wskazywaio na mieszkaniowy charakter zabudowy i W takim celu grunt ten powinien by} byé Wykorzystany. Nalezy przy tym podkreslié, i2 gdyby naWet uznaé, Ze _ _ nieruchomoéé przy ul. (...)zosta.1a przeznaczona Wedhtg planu zagospodarowania pod budownictwo uiytecznosci publioznej, to zgodnie 2 uchWa1a(...)Sadu (...)z dnia 26 listopada 2008 1". (I OPS 5/08) przeznaczenie nieruchomosci W planie zagospodarowania przestrzennego na cele uzytecznoéci publieznej nie Wylaczalo mozliwosci przyznania byiemu Wlascicielowi prawa wlasnosci czasowej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 paidziernika 1945 r. 0 Wlasnosci i uZytkoWa11iu gruntéw na obszarze rn.st. Warszawy. W powyzszej uchWa_l_e (...)Sad (...)stWierdzi1, Ze W art. 7 dekretu 0 gruiitach (...)nie posiuiono sie
--- STRONA 7 ---
taka konstrukcja prawna poj ecia ,,uzytecznosci publicznej” poprzez, ktora nalezaioby rozumieé odrnowe przyznania prawa Wlasnoéci czasowej, jezeli grunt zn$duje sie na terenie przeznaczonym na cele uzytecznosci publicznej, ale konstrukcja, Wedhlg lctdrej przyznanie lub odmowa przyznania prawa WiaS1'l0§Ci czasowej do gru.ntt1 zostaia uzalezniona od tego, czy da sie to pogodzié z planem zagospodarowania _ przestrzennego (Wczesniej planem zabudowania). Zakladano zatem koniecznosé rozwazenia, czy przeznaczenie terenu W pianie na okreslony eel, W tym takze cel uzytecznosci puhlicznej, da sie pogodzié z przyznaniem prawa Wiasnosci czasowej do okreélonego gruntu znaj duj acego sie na tym terenie. Nie rnozna Wiec z géry Wykluczyé przyznania prawa Wlasnosci czasowej do okreélonego gnmtu z tego tylko powoclu, ze grunt ten znaj duje sie na terenie przeznaczonym na cele uzytecznosci publicznej. Mozliwe byio przeznaczenie Wiqkszego terenu na cele uzytecznosci publicznej, z mozliwosciajednak Wykorzystania czesci tego terenu takze na inne cele. Nalezy zwrocié uwage, ze przyznanie prawa W1asnos';ci czasowej Wiazaio sie z okresleniem Wartmkow korzystania z gruntu, z uwzglednieniem przepisow 0 Wtasnosci czasowej. Trzeba takze zauwazyé, iz z art. 2 dekretu nie wynika wprost, ze cele uzytecznoéci publicznej mog1y byé realizowane tylko przez podmioty publiczne. W tym Wzgledzie trzeba uznaé, ze skoro ustawodawca expressis verbis nie postanowii inaezej, to cele uzytecznosci publicznej mogly byé owczesnie realizowane nie tylko przez podmioty pafistwowe i samorzadowe. Pomimo tego, ze okoiicznoscia bezsporna jest fakt VVYb1.lCl0Wfl11.18. na przedmiotowej nieruchomosci W latach 195 21 956 budynku 1aboratoryjno biurowego, Wykorzystywanego W celach przemyslowych i usiugowych, to zdaniern Sadu strona pozwana nie Wykazala W oparciu o przepis art. 6 k.c., ze na spornym gruncie zosta1 zrealizowany cel uzytecznosci publicznej. Budyriek iaboratoryjnobiurowy, zawierajacy W szczegélnosci czesé uslugowa, W ocenie Sadu nie byl powszechnie dostepny i niezbedny dla celow publicznych. Tym samym nie n16g1 byé rozumiany, jako przeznaczony na eel uzytecznosci pubiieznej. W tak ustalonym stanie Sad Okregowy uznai, ze powodowie Wykazali przesianki z art. 160 k.p.a. do przyznania odszkodowania i ustalil, ze szkodajest utrata prawa Wlasnosci ezasowej Wediug stanu iiieruchomosci W 1954 r. Wobec stwierdzenia niewaznoéci decyzji administracyj nej orzeczenie dekretowe uwaza sie za nie byte. Skoro tak to uszczerbkiem majatkowym powodow jest utrata prawa uzytkowania Wieozystego gruntu na chwile obecna, a nie na chwile Wydania Wadliwego orzeozenia dekretowego. Rzeczywisty uszczerbek W majatku powodow powstal W dacie oclmowy przyznania prawa uzytkowania Wieczystego gnmtu na skutek stwierdzenia niewaznosci deeyzji dekretowej, bylo to ostatnie ogniwo z laxicucha zdarzefi przyczynowoskutkowyoh, ktéry to ciag rozpoozelo Wydanie Wadliwej deoyzji dekretowej. Decyduj acym kryterium dla oeeny, czy 11astapi1a szkodajest bowiem to, ezy i kiedy powodowie bezpowrotnie utraciii uprawnienia do Wiasnosci czasowej, a to ostatecznie staio sie W daoie odmowy przyznania im prawa uzytkowania Wieczystego. Sad uznai za nieuzasadnione twierdzenia pozwanego, iz jedynie nieotrzymanie stosownego odszkodowania W zwiazku z Wywiaszczeniem, a nie utrata prawa Wlasnoéci ezasowej do przedmiotowego gruntu moze stanowié szkode powodéw. Przede Wszystkim pozwany nie przedstawit zadnyeh dowodow majacych swiadczyé o tzw. nieuohronnoéci Wywiaszczenia, ani tez kiedy i na jakiej podstawie Wywiaszczenie miaioby nastapié. Zdaniem sadu nie zostaio Wykazane przez pozwanego z prawdopodobieristwem bliskim pewnosci, ze przyczyna rezerwowa W postaei Wywiaszczenia mogia Wystapié. Nadto Sad podziela stanowisko wyrazone przez Sad (...)W wyroku z dnia 29 kwietnia 2010 r. (IV CSK 467/09), W ktorym Sad ten stwierdzii, iz nawet przy uwzglednieniu zarzutu nieuchromiosci WYWi3.SZOZ€I1i3., nie mozna podzielié pogladu Wyrazonego W orzecznictwie powotywanym przez pozwany Skarb Pa1istWa,jakoby odszkodowanie miaio zostaé ustalone wedlug przepisow ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywiaszczania nieruchomosci. Ustalenie Wysokosci odszkodowania powinno nastapié wedlug przepiséw obowiazuj acych na chwile orzekania, tj. stosownie do art. 363 § 2 k.p.c., a nie na chwile Wystapienia zdarzenia okreslanego, jako causa superveniens, czyii Wywiaszczenia. O odszkodowaniu nalezy Wowczas orzekaé na podstawie aktualnej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomoéoiami. W tym stanie faktyoznym i prawnym Sad zasadzil od pozwanego Skarbu Pafistwa Woj ewody (...)na rzecz M. S. (1), W. S. (1)i Z. S.kWote po 574.112 z1— zgodnie z przyshtgujaeymi im udziaiami W prawach do spadku po' dawnej W1ascicie1ce nieruchomosci (...). Wysokosé odszkodowania Wynika z opinii biegiej M. B.W oparciu o Wartosc’: rynkowa prawa uzytkowania Wieczystego przedrniotowej niemchomosci. Sad uznai, ze szkoda poWod6W_jest utrata prawa uzytkowania Wieczystego gmntu Wedtug stanu z daty Wydania
--- STRONA 8 ---
bezprawnej decyzji dekretowej przy uwzglednieniu obecnego planu zagospodarowania przestrzennego. .1ak Wynika z Wyzej Wyniienionego planu przedmiotowa nieruchomosé znaj duje sie W kwartale oznaczonym symbolem (...), ktdrego przeznaczenie stanowi mieszkalnictwo Wraz z towarzyszacymi uslugami nieuciazliwymi o charakterze Iokalnym. Z tych Wzgleddw i na podstawie arc. 160 § 1 k.p.c. Sad orzeki jak W pkt. I, II i III Wyroku. Sad zasadzii odsetki od po dniu Wyrokowania maj ac na uwadze fakt, ze Wysokosé odszkodowania zostaia ustalona W tej Wiasnie dacie i dopiero od niej uzasadnione jest twierdzenie 0 Wymagalnosci roszczenia i zW1oce diuznika art. 359 § 1 k.c. O kosztach Sad orzekl na podstawie art. 98 k.p.c. W zw. z § 6 pkt. 7 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 r. W sprawie oplat za czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pazistwa kosztéw pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu. Na koszty procesu skitadaja sie opiaty od pozwu oraz wydatki na bieglego, ktére to Wydatki powodowie poniesli W jednakowym zakresie. Powodowie zostali czeéciowo zwolnieni od kosztéw sadowych, tj. od oplaty sadowej od pozwu W zakresie: M. S. (1) ponad kwote 2.000 21, W. S. (1) ponad kwote 900 zi oraz Z. S. ponad kwote 3.000 zi. W zwiazku z powyzszym W pkt. IV, V i VI Wyroku Sad zasadzil na rzecz: M. S. (1) kwote 4417 21 (2000 21 oplata od pozwu + 2417 zi koszty zastepstwa procesowego), W. S. (1) kwote 3317 21 (900 21 opiata od pozwu + 2417 z1 koszty zastepstwa procesowego) oraz Z. S. kwote 5417 z1 (3000 z1 oplata od pozwu _+ 2417 zi koszty zastepstwa procesowego). W pkt. VII wyroku Sad zasadzii od pozwanego na rzecz poWod6W solidarnie kwote 4000 zi tytuiem zwrotu kosztow uiszczonych na Wynagrodzenie biegiego (3.828,83 z1+ 171,17 zl).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#II C 96#art. 156 § 1 k.p.a.#art. 7 dekretu#art. 156 § 2 k.p.a.#art. 308 k.p.c.#art. 160 k.p.a.#art. 5 ustawy#art. 160 § 1 k.p.a.#Art. 160 § 1 k.p.a.#art. 156 k.p.a.#art. 158 § 2 k.p.a.#art. 361 k.p.c.#art. 160 § 2 k.p.a.#art. 7 ust. 2 dekretu#art. 2 dekretu#art. 6 k.c.#art. 363 § 2 k.p.c.#art. 359 § 1 k.c.#art. 98 k.p.c.