Wyrok II C 96/13 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliw

--- STRONA 1 --- 1 Sygn. akt II C 96/13 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek () w R. W składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Gawlik Ławnicy: / ____ ____ _ _ _ '""*"'"'"JI'IIllIlI||Il __-niu-nnnnanunllnll lu-ll ______|n||u||n||||n||||r*f*ñIu|r*Í ____ __ 77 Ż _ _ __ Protokolant: Hanna Świątek po rozpoznaniu W dniu 18 września 2013 roku W Rybniku sprawy z powództwa K. J. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą W P. o zapłatę 1) .oddala powództwo; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. II C 96/13 UZASADNIENIE Powód K. J. wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty, że firma (...) Sp. z o.o. ma zapłacić mu kwotę 95.560 zł z tytułu nie uregulowanej pożyczki wniesionej do Spółki ,z odsetkami od dnia 30.11.2012 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami zastępstwa procesowego, a W przypadku złożenia przez pozwaną zarzutów, o utrzymanie W mocy wydanego nakazu i przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność. ` W uzasadnieniu pozwu podał, że był zatrudniony W pozwanej Spółce na stanowisku Prezesa Zarządu i z tej racji, jak również z racji tego, że był W pozwanej udziałowcem zainteresowanym jej dobrem , wielokrotnie płacił za Spółkę zobowiązania z pieniędzy prywatnych W okresie od 12.05.2011 r. do listopada 2012 r. W czerwcu 2012 r. został odwołany z funkcji Prezesa Spółki i mimo wiełokrotnych rozmów z obecnym Zarządem o zwrocie pożyczki, żadna kwota nie została mu zwrócona. Kwota świadczeń udzielonych przez powoda została potwierdzona saldem przez osobę upoważnioną do tego przez Spółkę. Podał , że W okresie, W którym świadczył pożyczkę na rzecz Spółki, była --- STRONA 2 --- ona reprezentowana przez tirmę doradztwa (...).C, która ma prawo podejmowania decyzji i działania reprezentacji obsługiwanej pozwanej Spółki. Przywołując treść art. 485 § 1 pkt. 3 k.p.c. twierdzi, że saldo, które dołączył do pozwu spełnia warunki uznania długu przez pozwaną, a ponieważ ta odmówiła zwrotu pieniędzy, to opierając się na przepisie art. 410 § 2 k.c. wnosi jak W pozwie, podnosząc , że świadcząc pożyczkę na rzecz pozwanej nie był zobowiązany do regulowania za nią rachunków jak W załączonym wydruku z konta. Zastrzegł, że niniejszym pozwem dochodzi roszczenia częściowego. W odpowiedzi na pozew (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą W P. wniosła o oddalenie powództwa W całości i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania. Przeczy, jakoby pożyczka, z której powód wywodzi swoje roszczenie , miała W ogóle miejsce, a dołączone do pozwu dokumenty - zdaniem pozwanego - też jej udzielenia przez powoda nie potwierdzają. Neguje twierdzenie powoda, jakoby saldo z dnia 3.01.2013 r. sporządzone przez pracownika biura Doradztwa (...) s.c. oraz dokument zatytułowany „kontówka” , stanowiły dowód na udzielenie przez powoda pożyczki Spółce. Zarzuca, że powód nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów źródłowych, które świadczyłyby skąd wynika wskazana W pozwie kwota, a już z pewnością nie mogła ona stanowić pożyczki, gdyż po myśli art. 15 § 1 kodeksu spółek handlowych zawarcie takiej umowy wymaga zgody zgromadzenia Wspólników lub walnego zgromadzenia, chyba, że ustawa stanowi- inaczej. Jeśli zatem powód obstaje przy twierdzeniu, że udzielił Spółce pożyczki, to dokonanie takiej czynności bez zgody organu jak wyżej skutkuje nieważnością czynności (art. 17 § 1 kodeksu spółek handlowych). Równocześnie pozwany zarzuca, że sz przedstawionego przez powoda zestawienia operacji wynika, że to był on winien Spółce kwotę 105.000 zł -dnia 25.10.2012 r. , natomiast dalsze operacje księgowe przedstawione przy pozwie są W odbiorze pozwanego ienigmatyczne. Ostatecznie pozwany stwierdza, że zgodnie z treścią art. 6 k.c . , to na powodzie spoczywa ciężar dowodu, paskoro obowiązek ten nie został dopełniony, to powództwo zasługuje na oddalenie. Pismem z dnia 5 czerwca 2013 roku, ustosunkowując się do odpowiedzi na pozew, powód wniósł o „przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego przeprowadzonego na księgach pozwanej Spółki W zakresie badania dokumentacji źródłowej wymienionej W załącznikach do salda załączonego do powództwa i złożenia Sądowi sprawozdania z badania z Wykazaniem,:\:że dokumenty źródłowe pokrywają się z wydrukami z ksiąg pozwanej Spółki__dołączonymi do powództwa” . Podniósł przy tym, ze dokumentacja źródłowa' dotycząca całości 'docihoidż'on"egio"'zobożwiązaiiiai znaj dujec się W dyspozycji pozwanej z wyłączeniem możliwości jej sprawdzenia przez powoda jako wspólnika i W nieznanym '_'I`I`l11 'IT11 B] SCU . Ostatecznie, na rozprawie W dniu 5 czerwca 2013 roku powód wniósł o zasądzenie od pozwanej, na jego rzecz kwoty jak W pozwie, tytułem zwrotu świadczeń czynionych przez niego jako ówczesnego Prezesa Spółki na rzecz tejże, celem zapewnienia jej płynności finansowej dla bieżącej płatności jej rachunków, mimo, że nie był zobowiązany do świadczenia faktycznie uczynionych przez siebie płatności. Podtrzymał swój wniosek dowodowy o „przeprowadzenie dowodu opinii biegłego z zakresu księgowości rachunkowej na okoliczność przeprowadzenia badania dokumentacji źródłowej Spółki, która potwierdzi fakt dokonania przez powoda płatności według pozycji zgłoszonych przy pozwie W załączonych dokumentach. Ponieważ nie ma dostępu do dokumentacji Spółki, nie mógł Wcześniej złożyć takiego wyliczenia” Pełnomocnik pozwanego zarzucił, że wniosek dowodowy powoda jest spóżniony i wniósł o jego oddalenie zgodnie z treścią art. 207 §6 k.p.c., ale też jako błędnego wobec niedopuszczalnego sformułowania jego tezy dowodowej ( przytoczona wyżej). Pismem z dnia 10 czerwca 2013 roku wskazał nadto na treść przepisu art. 411 pkt. 1 k.c. ,zgodnie z którym powód nie może skutecznie domagać się zwrotu świadczenia ( rzekomo ) uczynionego przez siebie na rzecz pozwanej, skoro wiedział, ze nie jest do tego zobowiązany. i Sąd ustalił co następuje : --- STRONA 3 --- Bezspornym jest, że powód był Prezesem pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. i z funkcji tej został odwołany W czerwcu 2012 roku. Twierdzi, że W okresie od 12 maja 2011 roku aż do listopada 2012 roku, zatem nawet nie będąc już od niemal pół roku Prezesem pozwanej Spółki , z własnych środków pożyczał jej pieniądze na regulowanie bieżących wydatków celem zapewnienia płynności finansowej. W tym czasie księgowość Spółki prowadziło biuro Doradztwa (...) s.c. , ono też dokumentami zwanymi ,, kontówka - pożyczka K. J.” zapisało zdarzenia płatnicze Spółki za okres, W jakim powód - jak twierdzi, i jak wynika z nazwy dokumentu - świadczył na jej rzecz pożyczkę, i z których wywodzi swoje roszczenie. Powyższe dokumenty, zdaniem powoda , stanowią dowód na wykazanie jego wierzytelności u pozwanego i jej wysokości. Dokumenty te, obok wezwań do zapłaty kierowanych przez powoda do Spółki , kopii salda z dnia 03.01.2012 roku oraz umowy o współpracy z biurem doradztwa podatkowego stanowić mają Według pozwu dowody W sprawie. Kontówki zawierają zestawienie datami znumeru, obrotów - i sald po stronie „winien” i „ma” , zdarzeń oraz kontrahenta. Kilkakrotnie J. K. jest tam wyszczególniony jako kontrahent ( - wypłacaj ący k.13,15,16,17 ), jednakże żaden z zapisów nie zawiera opisu (rubryka ,, zdarzenie”), jakoby powód W konkretnej dacie, gotówką, bądż ze swoj ego rachunku zasilał konto Spółki tytułem udzielonej jej pożyczki. 5 :Bezspornym jest , iż powód nie uzyskał wymaganej przepisami prawa handlowego zgody udzielenie Spółce pożyczki. Owszem, całość dokumentu zawiera W nazwie ,, kontówka - pożyczka K. J.”, co mogłoby świadczyć, iżwszystkie tam .wyszczególnione operacje finansowane były z pożyczki (pożyczek) udzielonej Spółce przez powoda, jednakże powód jako jej Prezes wiedział, że tak nazwany dokument nie może być wystawiony, skoro nie wykazał ani potwierdzenia udzielonych przez niego pożyczek , ani też zgody na ich udzielenie Spółce. Firma Doradztwa (...) nie mogła więc , działając rzetelnie, wystawić dokumentu) z nazwą ,,kontówka - pożyczka... ,, chyba, że W dostarczonej jej przez obsługiwaną Spółkę dokumentacji posiadała potwierdzenie udzielenia przez nią zgody na zaciągnięcie pożyczki, nie mogła środków o nieudokumentowanym pochodzeniu wprowadzać do operacji finansowych Spółki . Jeśli więc takie operacje, miały istotnie miejsce, to zadaniem powoda jest ich uwiarygodnienie poprzez złożenie dowodów na nie. Co do przedst'awionych. sald figurujących W -księgach biura .Dośradztwa (...), tonie" sta'n'o)Wią*'oinseiisdowodu)ínaíudzielenie ;pożyczki przez powoda Spółce ,której był prezesem i zawiadywałjej finansami, bowiem pozwany poddaje W wątpliwość istniesnie po swojej stronie zobowiązań wobec powoda , zarówno co do źródła tychże, jaki ewentualnej ich wysokości powołanie się na nieważność ewentualnej umowy pożyczki). Saldo stanowi uzgodnienie wzajemnego rozrachunku pomiędzy kontrahentami, podczas, gdy powód nie wykazał, przy tym zdarzeń, czy dokumentów ,wobec których Spółka, jako jego ewentualny kontrahent ( pożyczkobiorca) była Winna mu jakiekolwiek środki . Po odwołaniu powoda z funkcji Prezesa , Spółka zgłosiła wątpliwości co do rzetelnego prowadzenia jej ksiąg rachunkowych przez dotychczasową firmę doradczą, z którą powód osobiście, aczkolwiek W jej imieniu , zawierał umowę o współpracy , rozwiązała z nią umowę, a dokumenty przedstawione przez powoda uznała za enigmatyczne, nieprzej rzyste, W żaden sposób nie potwierdzające jego roszczenia ,chociażby co do zasady co Sąd podziela i przyjmuje za swoje ustalenia W sprawie. Sąd zważyl co następuje: Powód żąda W pozwie zasądzenia na jego rzecz od pozwanej Spółki kwoty 95.560 zł tytułem zwrotu pożyczki udzielonej pozwanej , za którą ze środków własnych W okresie od 12 maja 2012 roku do listopada 2012 roku regulował należności , aby zachować płynność finansową Spółki. Na poparcie swoich racji przedstawił dokumenty, które nie stanowią potwierdzenia wprowadzenia przez niego własnych środków do Spółki. W myśl przepisów art. 20 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz.U. 2013.330 j.t.) do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić W postaci zapisu , każde zdarzenie , które nastąpiło W --- STRONA 4 --- okresie sprawozdawczym. Podstawą zapisów W księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie 'operacji gospodarczej, zwane „dowodami źródłowymi”. Są to dowody zewnętrzne obce ( otrzymane od kontrahentów) lub Własne ( przekazywane W oryginale kontrahentom) oraz dowody wewnętrzne ( dotyczące operacji Wewnątrz jednostki ).Takie właśnie dokumenty mogłyby stanowić dowód udzielenia przez powoda pożyczki Spółce. Pismem procesowym z dnia 5 czerwca 2013 roku /k .49/ powód przyznał ,że nie przedstawił dokumentów źródłowych ,bowiem nie ma dostępu do księgowości Spółki, zatem wnosi o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego przeprowadzonej na księgach pozwanej W zakresie badania dokumentacji źródłowej wymienionej W załącznikach do salda załączonego do powództwa i złożenia Sądowi sprawozdania z badania z wykazaniem , że dokumenty źródłowe pokrywają się z wydrukami z ksiąg pozwanej Spółki załączonym i do powództwa. Następnie na rozprawie W dniu 5 czerwca 2013 roku wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu dokumentacji źródłowej pozwanej ,która potwierdzi fakt dokonania płatności przez powoda według pozycji zgłoszonych W załącznikach do pozwu. Wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego został oddalony, jako niedopuszczalny, co zresztą zarzucił pozwany W swym piśmie z dnia 10 czerwca 2013 roku. Zgodnie z treścią art.s6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Wiedza powoda o przyczynie i skutkach zdarzeń ,z których wywodzi swoje roszczenie musi być na tyle dokładna, by mógł on, Wytaczając powództwo sprostać ustawowemu wymaganiu zawartemu W art. 187 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym pozew powinien zawierać dokładne określenie żądania oraz przytoczenie uzasadniających je okoliczności faktycznych. Powód dochodząc przed sądem roszczenia nie może poprzestać na jakimkolwiek roszczeniu , musi dysponować na tyle szczegółowym rozeznaniem co do okoliczności , iz-których wywodzi swoje roszczenie, ich skutków , by móc prawidłowo sformułować swoje żądanie ( m.in. wyrok ssfliapel. W Poznaniu z dnia 2012-09-'27 III APa 16/12 ). Nie dość, że powód nie Wskazuje W jakich datach, W jakich okolicznościach i jakimi kwotami udzielał Spółce pożyczek, to nie przedstawia na potwierdzenie tych okoliczności .żadnych dowodów. Zważywszy, na wysokość kwot udzielonych pożyczek, jakimi operuje powód nie sposób dać wiarę, iż nie gromadził i nie przechowywał swoich prywatnych przecież dokumentów W postaci bądź to wpłat gotówkowych, bądź potwierdzeń dokonania przelewów, a wówczas mógłby oczekiwać od Sądu dokonania porównania dla potwierdzenia wiarygodności tychdowodów i wyprowadzenia z nich korzystnych dla siebie wniosków. Tymczasem powód bezpodstawnie oczekuje od Sądu, iż ten przejmie na siebie inicjatywę poszukiwania W jego imieniu dowodów W sprawie. Słuszniesteżpouzwanyśiizarzucił, iż Wobec treści art. 207 § 6 k.p.c. wniosek powodafor-ídopuszczeniefdowodusz"opinii .biegłego jest spóźniony. Winien był być zgłoszony W pozwie. I 4 řKonkludując : Sąd oddalił powództwo Wobec nieuprawdopodobnienia roszczenia. Zważył Sąd przy tym, że powód oparł swoje żądanie na treści art. 410 §2 k.c. , W myśl któregopowód żąda zwrotu) świadczenia nienależnego ,które uczynił nie będąc W ogóle zobowiązanym , nie będąc zobowiązanym względem podmiotów, na rzecz których świadczył. Świadczenie to ,według powoda , było pożyczką udzielaną przez niego pozwanej Spółce. Otóż, jeśliby powód miał zamiar udzielić Spółce pożyczki, Winien był uprzednio spełnić wymóg formalny dla jej uczynienia W postaci uprzedniego uzyskania zgody zgromadzenia wspólników czy Walnego zgromadzenia. Będąc Prezesem Spółki, posiłkując się doradztwem renomowanego biura podatkowego, powinien taką wiedze posiadać. Jeśli bowiem przyjąć, że powód faktycznie udzielał Spółce pożyczek, to nie ma podstaw prawnych żądania ich zwrotu Wobec przesłanek z art. 411§ 1 k.c. W aspekcie tego uregulowania ewentualna pożyczka jest nieważną czynnością prawną ( art. 17 §1 kodeksu spółek handlowych).Nie może też powoływać się na obawę, że udzielał Spółce pożyczki W celu uniknięcia przymusu, bowiem ewentualny przymus ( egzekucyjny) nie byłby skierowany do niego ,a do Spółki. ` Zważył Sąd wreszcie, iż nie jest związany wskazaną W pozwie podstawą prawną, wiąże go treść żądania i jego podstawa faktyczna. Na Sądzie orzekającym spoczywa obowiązek dokonania z urzędu subsumcji pod właściwą normę prawa materialnego roszczenia procesowego powoda ( wyrok SN 2009-05~21, V CSK 439/08, LEX nr 518121/ . Dlatego też miał Sąd na uwadze rozważania zasadności dochodzonego roszczenia na gruncie przepisu art. 405 k.c., jednakże taka kwalifikacja żądania pozwu miałaby istotne znaczenie dla ukierunkowania postępowania W sprawie , co z kolei --- STRONA 5 --- mogłoby narazić Sąd na zarzut ze strony pozwanego naruszenia zasady równości stron W postępowaniu sadowym, gdyż należałoby wówczas W nieco innym kierunku poprowadzić postępowanie dowodowe. W każdym jednakże przypadku, to na powodzie spoczywa ciężar wykazania, że wprowadził do Spółki Własne środki finansowe, a powód tego nie tylko nie wykazał, ale nawet nie uwiarygodnił. O kosztach Sąd orzekł po myśli art. 98 §1 ,3 i 4 k.p.c. oraz § 6 punkt 6 rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.