Wyrok II C 950/15 UZASADNIENIE W pozwie z 17 lipca 2015 r.

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt II C 950/15 UZASADNIENIE W pozwie z 17 lipca 2015 r., skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w Ł., A. F. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia. /pozew, k. 2-3 odw./ W odpowiedzi na pozew z 23 października 2015 r. Skarb Państwa – Areszt Śledczy w Ł. wniósł o oddalenie powództwa w całości, kwestionując powództwo co do zasady i co do wysokości. Nadto pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń dotyczących lat 2007-2008. /odpowiedź na pozew, k. 23-29/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: A. F. przebywał w Areszcie Śledczym w Ł. w okresach od 23 kwietnia 2013 r. do 7 listopada 2013 r. oraz od 28 lutego 2015 r. do 15 lipca 2015 roku. /notatka służbowa, k. 30/ Podczas pobytu w powyższej jednostce w latach 2013-2015 powód był zakwaterowany w pawilonach, oddziałach i w celach o następującej powierzchni i liczbie osadzonych w nich zakwaterowanych: - A/IV nr 10 w okresie od 23 kwietnia 2013 r. do 25 kwietnia 2013 r. – 4 osoby; - C/I nr 29 (pow. 11.16 m2) w okresie 26 kwietnia 2013 r. do 14 maja 2013 r. – 3 osoby; - C/III nr 86 w okresie od 15 maja do 7 listopada 2013 r. – 2/3 osoby; - A/I nr 12 (pow. 12,04 m2) w okresie od 28 lutego 2015 r. do 2 marca 2015 r. – 3 osoby; - B/II nr 47 w dniu 3 marca 2015 r. – 4 osoby i w okresie od 6 marca 2015 r. do 16 czerwca 2015 r. – 2/3/4 osoby; - B/II nr 45 (pow. 12,05 m2) w okresie od 4 marca 2015 r. do 5 marca 2015 r. – 4 osoby; - B/II nr 42 (pow. 12,03 m2) w okresie od 17 czerwca 2015 r. do 15 lipca 2015 r. – 4 osoby. Cele, w których przebywał pozwany, w tym cele o numerach 10, 86 i 47 spełniały warunek minimalnej powierzchni mieszkalnej 3 m 2 na osobę. /notatka służbowa, k. 30;opinia biegłego ds. budownictwa, k. 104-105/ Podczas kompleksowej kontroli aresztu przeprowadzonej przez Sędziego Penitencjarnego we wrześniu 2014 roku nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie warunków osadzenia, czy złego stanu pomieszczeń. Stwierdzono, iż: wszystkie cele w Areszcie Śledczym w Ł. są skanalizowane i mają doprowadzoną zimną wodę. W części cel kąciki sanitarne są zabudowane całkowicie. W większości zabudowa ta jest jedynie częściowa, a wejście do nich zasłania kotara z materiału. W niektórych celach wejście do kącika sanitarnego zabudowanego z trzech stron stanowi drewniana przesłona umocowana na zawiasach do wysokości około półtora metra. --- STRONA 2 --- /okoliczność znana sądowi notoryjnie; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 31-43/ Pomimo systematycznego corocznego remontowania części cel w ramach posiadanych niewielkich środków finansowych, są one mocno wyeksploatowane, w wielu celach ściany są brudne, okna są stare, nieszczelne i nie będą spełniać swojej roli w miesiącach zimowych. Niewielka część okien została wymieniona na plastikowe, głównie te, których nie dało się już naprawić. Osadzeni, którzy z racji specyfiki jednostki przebywają tutaj tylko czasowo, nie dbają o wyposażenie i stan techniczny cel, w których zostają umieszczeni, a wręcz je dewastują. Widać ewidentną różnicę na korzyść w stanie technicznym i wyglądzie cel, w których przebywają skazani pracujący, odbywający od początku do końca orzeczoną wobec nich karę pozbawienia wolności na terenie Aresztu Śledczego. Zarówno umywalki, jak i sedesy znajdujące się w celach są częściowo wyeksploatowane. /okoliczność znana sądowi notoryjnie; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego, k. 31-43/ Nie ma zastrzeżeń do temperatury panującej w celach oraz cyrkulacji powietrza. Inna sytuacja może występować w typowych miesiącach zimowych. Kąciki sanitarne w celach są czyste, środki czystości pozostające w dyspozycji osadzonych umożliwiają im dbanie o właściwy stan urządzeń sanitarnych znajdujących się w celach. /okoliczność znana sądowi notoryjnie; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczeg, k. 31-43/ Okna w celach pawilonów mieszkalnych są odpowiedniej wielkości i umożliwiają należyty dopływ światła dziennego. Na oknach cel pawilonów A, B i C zamontowano przesłony, nie powoduje to jednak ich gorszego oświetlenia. Wieczorem cele oświetlają świetlówki jarzeniowe odpowiednio zabezpieczone przed uszkodzeniem, a emitowane przez nie światło należy uznać za wystarczające do czytania i pisania. / okoliczność znana sądowi notoryjnie; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 31-43/ W wydanej w sprawie z powództwa innego osadzonego, toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi - Widzewa w Łodzi za numerem I C 818/13 opinii, biegły z zakresu budownictwa K. H. stwierdził, iż: przesłony w oknach cel mieszkalnych pozwanego aresztu spełniają wymagania prawa budowlanego w zakresie obowiązujących przepisów. Każda cela mieszkalna posiada okno otwierane do wewnątrz oraz kratkę wentylacyjną, zapewniające wentylację grawitacyjną. Przeprowadzane są systematyczne kontrole przewodów wentylacyjnych przez uprawnione służby (kominiarskie) co do prawidłowości ich działania. Cele mieszkalne posiadają kąciki sanitarne, za wyjątkiem celi nr 69 w pawilonie A, która stanowi celę jednoosobową izolacyjną. Wszystkie cele mają zapewniony dostęp bezpośredni lub pośredni do wentylacyjnych przewodów pionowych. /pisemna opinia biegłego z zakresu budownictwa K. H. wydana w sprawie o sygn. akt I C 818/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi k. 44-56/ W wydanej w sprawie z powództwa innego osadzonego, toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi - Widzewa w Łodzi za numerem I C 18/11 opinii, biegły z zakresu budownictwa K. Ś. stwierdził, że przesłony w oknach cel mieszkalnych pozwanego aresztu zostały zaprojektowane i wykonane zgodnie z przepisami i normami, nie ograniczając dopływu powietrza, jak również z uwagi na wielkość otworów okiennych nie ograniczają przenikania światła i pomieszczeń. Przesłony posiadały wymagane przepisami aprobaty i certyfikaty, zostały wykonane z materiałów dopuszczonych do obrotu w budownictwie. Wentylacja w celach mieszkalnych pozwanego aresztu jest zgodna z przepisami, możliwa poprzez otwory okienne. /pisemna opinia biegłego z zakresu budownictwa K. Ś. (2) wydana w sprawie o sygn. akt I C 18/11 Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi, k. 57-60/ --- STRONA 3 --- W wydanej w sprawie z powództwa innego osadzonego, toczącej się przed Sądem Rejonowym Okręgowym w Ł. za numerem II C 499/13 opinii, biegły ds. instalacji sanitarnych i ciepłowniczych I. B. (1) stwierdził, iż kotłownia oraz wszystkie urządzenia grzewcze pracują prawidłowo, temperatura w celach mieszkalnych wynosiła 20 stopni. /pisemna opinia biegłego z zakresu ds. instalacji sanitarnych i ciepłowniczych I. B. (1) wydana w sprawie o sygn. akt II C 499/13, k. 63-79/ Podstawowe wyposażenie cel stanowią piętrowe łóżka, stoły i taborety oraz wiszące szafki, gdzie skazani przechowują między innymi artykuły spożywcze oraz naczynia. Stan tych sprzętów jest zaledwie dostateczny, podobnie jak stan materaców, koców, pościeli oraz ręczników i ścierek. Widać na nich ślady częściowego zużycia i napraw, co związane jest z dużą rotacją osadzonych z racji przeznaczenia pozwanej jednostki penitencjarnej. W 2013 roku zakupiono 50 kompletów łóżek piętrowych, które zostały wstawione do wyremontowanych 68 cel. W 2014 roku do końca sierpnia wyremontowano również 68 cel. /okoliczność znana sądowi notoryjnie; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 31-43/ We wszystkich celach znajdują się gniazda elektryczne, co umożliwia osadzonym korzystanie z odbiorników telewizyjnych i grzałek. /okoliczność znana sądowi notoryjnie sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 31-43/ W celach zamontowane jest oświetlenie jarzeniowe. W zależności od wielkości celi jest to jedna belka o mocy 2x40 wat plus dodatkowo w kąciku sanitarnym 25 wat lub w celi o większej powierzchni dwie belki o mocy 2x2x40 wat plus 25 wat w kąciku sanitarnym. Istnieje możliwość używania dodatkowego oświetlenia do czytania. /okoliczność znana sądowi notoryjnie/ W Areszcie są trzy łaźnie usytuowane na najniższej kondygnacji, w każdym z pawilonów mieszkalnych. Stan techniczny łaźni usytuowanych w pawilonach B i C nie budzi najmniejszych zastrzeżeń. Każda z nich została wyremontowana. Każda składa się z przebieralni i pomieszczenia kąpielowego. Ściany pomalowane są farbą olejną, a podłogi wykonane z lastryka. W części kąpielowej, gdzie ściany wyłożone są estetycznymi płytkami, znajduje się 12 sitek natryskowych umieszczonych pod sufitem. Na podłodze leżą gumowe dywaniki. W przebieralni na ścianach zamontowane są wieszaki, a pod ścianami ustawiono ławki. Przeprowadzony został generalny remont wszystkich łaźni. /okoliczność znana sądowi notoryjnie; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego, k. 31-43/ Administracja Aresztu Śledczego w Ł. wydawała osadzonym środki higieny: przybory do golenia, mydło, krem, proszek do prania, szczoteczkę i pastę do zębów, ponadto raz w miesiącu wydawano się mydło, proszek do prania, nożyki do golenia, papier toaletowy, środek do czyszczenia urządzeń sanitarnych, proszek do szorowania, płyn do mycia naczyń oraz pastę do podłogi. Poza tym osadzeni mogą kupić te środki na tzw. wypiskę, otrzymać w paczkach od osób najbliższych. Istnieje także możliwość wydawania środków higieny i czystości poza rozdzielnikami. /okoliczności znane sądowi z urzędu/ Po przeprowadzonej wizytacji pozwanego we wrześniu 2014 roku oceniono, iż Areszt Śledczy w Ł. funkcjonuje prawidłowo, przestrzegane są prawa osadzonych, egzekwowane obowiązki, osoby pozbawione wolności traktowane są z poszanowaniem zasad określonych w art. 4 § 1 i 2 k.k.w., a karę pozbawienia wolności i tymczasowe aresztowanie wykonuje się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W toku kontroli nie ujawniono uchybień i zaniedbań, które dawałyby podstawę do kierowania pod adresem tej jednostki penitencjarnej zaleceń powizytacyjnych. /sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 31-43/ --- STRONA 4 --- Powyższe ustalenia faktyczne Sąd poczynił w oparciu o złożone do akt sprawy dowody z dokumentów związanych z osadzeniem powoda w Areszcie Śledczym w Ł. oraz opinii biegłego ds. budownictwa. Sąd oparł się również o dowody z dokumentów w postaci opinii biegłych przeprowadzonych w innych postepowaniach, a dotyczących pozwanego aresztu śledczego, które nie budziły wątpliwości co do ich wiarygodności, a były zgodne z faktami znanymi sądowi z urzędu. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, należy podnieść, że powód oprócz wniosku o powołanie biegłego z zakresu budownictwa, nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych – ograniczył się jedynie do złożenia informacyjnych wyjaśnień w sprawie. Tym samym Sąd uznał za niewiarygodne podnoszone przez niego zarzuty o zagrzybieniu cel, w których przebywał, a także co do tego, iż w jego przypadku warunki bytowe w Areszcie Śledczym w Ł. wykraczały poza granice stanowiące o naruszeniu godności osobistej, albowiem tego rodzaju twierdzenia powoda nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Odnośnie części w.w. zarzutów strona pozwana przedstawiła stosowne dokumenty w postaci protokołu z kontroli Aresztu Śledczego przez Sędziego penitencjarnego za 2014 rok. W zakresie innych powołała się na przepisy regulujące odpowiednie normy. Jak już wyżej wskazano nie przeprowadzono w sprawie żadnego dowodu przeciwnego, który przeczyłby twierdzeniom strony pozwanej. Strona powodowa nie wskazała jak rzekome złe warunki panujące w Areszcie Śledczym w Ł. (problemy z oknami, wentylacją w celach, zagrzybienie cel), odnoszą się do osoby powoda i jak mogą naruszyć jego dobra osobiste. Podnoszone przez powoda, w ramach informacyjnych wyjaśnień, złe warunki panujące w pozwanej jednostce penitencjarnej wielokrotnie nie znalazły potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym, w szczególności w sprawozdaniu wizytacji aresztu, które częściowo odnosiło się również do okresu w jakim przebywał w niej powód (m.in. wskazano jakie sprzęty wymieniono w 2013 r.). Nadto szczegółowo opisano jak we wrześniu 2014 r. wyglądały cele i jakie remonty przeprowadzono. Powód zaczął przebywać ponownie w pozwanej jednostce penitencjarnej od lutego 2015 r., a zatem zaledwie 4 miesiące po sporządzeniu sprawozdania, które nie ujawniło uchybień i zaniedbań, które dawałyby podstawę do kierowania pod adresem tej jednostki penitencjarnej zaleceń powizytacyjnych. Nadto ze znanych Sądowi z urzędu informacji wiadome jest, że Areszt Śledczy w Ł. przeprowadza na bieżąco remonty cel, remonty kącików sanitarnych itd. zatem skoro we wrześniu 2014 r. stan cel w czasie wizytacji był dostateczny, to po kilku miesiącach, gdy ponownie zjawił się tam powód, to stan jednostki musiał być na co najmniej podobny poziomie (a z uwagi na remonty prawdopodobnie nawet lepszym). Nadto twierdzeniom powoda przeczyły również opinie biegłych, które przeprowadzone zostały w innych sprawach, a które dotyczyły stanu sanitarnego i budowlanego przedmiotowych cel. Jednocześnie oczywistym jest, że osoby pozbawione wolności, przebywając w areszcie, czy zakładzie karnym wbrew swojej woli, mają tendencję do narzekania i opisywania wszystkiego w sposób bardziej negatywny niż jest w rzeczywistości. Trudno zresztą oczekiwać od nich zadowolenia z przymusowego pobytu w takim miejscu. Przede wszystkim zaś w zakresie rzekomego przeludnienia cel, w których przebywał powód, wskazać należy, że kwestionował on wyliczenia strony pozwanej (co do powierzchni cel i osób w nich osadzonych) tylko w zakresie trzech cel o numerach: 10, 86 i 47. Sąd przeprowadził na tą okoliczność dowód z opinii biegłego do spraw budownictwa, który po dokonaniu pomiarów, ustalił, że cele, w których przebywał pozwany spełniają warunek minimalnej powierzchni mieszkalnej 3 m 2 na osobę. Biegły do obliczenia powierzchni użytkowej, nie uwzględnił wnęki okiennej i grzejnikowej, a powierzchnię mieszkalną celi obliczył odejmując od powierzchni całkowitej powierzchnię wydzielonego z pomieszczenia kącika sanitarnego. Żadna ze stron nie kwestionowała opinii biegłego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : W pierwszej kolejności wskazać należy, że w zakresie roszczeń powoda związanych z jego pobytem w Areszcie Śledczym w Ł. w różnych okresach sprzed 17 lipca 2012 r. powództwo podlegało oddaleniu, bowiem pozwany w sposób skuteczny zgłosił zarzut przedawnienia. --- STRONA 5 --- Zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Wskazać należy, że w przypadku roszczeń osadzonego o zapłatę zadośćuczynienia w związku z doznaną krzywdą bieg przedawnienia roszczenia rozpoczyna się w każdym wypadku w momencie osadzenia w określonej celi niespełniającej określonych wymagań, w warunkach naruszających godność pokrzywdzonego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2014 roku, sygn. akt I ACa 613/14). W konsekwencji w ocenie Sądu powód nie może dochodzić roszczeń związanych z pobytem w Areszcie Śledczym w Ł. w okresie sprzed 3 lat, licząc od dnia wniesienia pozwu, czyli od 17 lipca 2015 roku, z uwagi na ich przedawnienie. Nieprzedawnione roszczenia powoda związane z jego pobytem z pozwanej jednostce penitencjarnej w okresach od 23 kwietnia 2013 r. do 7 listopada 2013 r. oraz od 28 lutego 2015 r. do 15 lipca 2015 roku także nie zasługiwały na uwzględnienie. Powód wystąpił o zadośćuczynienie w kwocie 100.000 zł w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych. Zasadność roszczenia pozwu podlegała analizie w oparciu o przepisy art. 23 k.c. i art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417 k.c. Udzielenie powodowi cywilnoprawnej ochrony wymagało zatem ustalenia, że zachowania administracji pozwanego Aresztu Śledczego godziły w jego dobra osobiste w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. Zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) powód w toku postępowania dowodowego powinien wykazać, jakim działaniem pozwany naruszył dobra osobiste powoda, jakiego rodzaju dobra osobiste zostały naruszone oraz jakie są dla powoda skutki tych naruszeń. Pozwany powinien wykazać, że swoim działaniem nie naruszył dóbr osobistych powoda, a jeśli doszło do takiego naruszenia, to działanie powoda było pozbawione cech bezprawności, gdyż zaszły okoliczności uchylające tę bezprawność. W ocenie Sądu, o czym będzie mowa szczegółowo w dalszej części uzasadnienia, pozwany wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku dowodowego, o tyle powód nie zdołał wykazać zasadności własnych twierdzeń o naruszeniu jego dóbr osobistych bezprawnym działaniem pozwanego, nie wykazał żadnych skutków naruszeń, które można byłoby cenić jako znaczną lub rażącą dolegliwość dla stanu psychiki powoda, jego samopoczucia, czy też zdrowia. Zatem nie wykazał przesłanek z art. 23 k.c. , art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Powód również nie uzasadnił jakichkolwiek przesłanek odpowiedzialności pozwanego z podstaw prawnych - art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 445 k.c. Nie wykazał zaistnienia szkody majątkowej, niemajątkowej i to wyrządzonej mu przez bezprawne działanie funkcjonariuszy pozwanego przy realizacji czynności im powierzonych, ani też adekwatnego związku przyczynowego między ewentualną szkodą a bezprawnym działaniem pozwanego. Rzeczą powoda było bowiem przedstawienie dowodów na okoliczność naruszenia przez pozwanego jego dóbr osobistych. Powód tymczasem, w kontradyktoryjnym postępowaniu przez sądem nie wykazał praktycznie żadnej inicjatywy dowodowej ani aktywności procesowej. Powód nie przytoczył żadnych konkretnych zdarzeń i faktów mogących być podstawą powództwa, poprzestając na bardzo ogólnikowych twierdzeniach. Tymczasem samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art. 227 k.p.c.) powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c.). Skoro powód uważał, że jego dobra osobiste były naruszane, powinien był, nosząc się z zamiarem wystąpienia na drogę sądową, odpowiednio przygotować się do procesu gromadząc niezbędne dane do dochodzenia roszczenia. Powszechnie znany jest też fakt, że osadzeni w sprawach o podobnym do niniejszego stanie faktycznym, nie mają kłopotów z samodzielnym ustaleniem tych danych i przeprowadzeniem dowodu z zeznań np. świadków (współosadzonych). W ramach inicjatywy dowodowej strona powodowa zaprezentowała jedynie dowód z opinii biegłego ds. budownictwa, na okoliczność przeprowadzenia pomiaru cel, a jakich powód był osadzony (ale nie wszystkich, a jedynie trzech, których wielkość powód zakwestionował). W świetle poczynionych przez Sąd ustaleń potwierdzenia nie znalazł żaden zarzut stawiany pozwanemu. --- STRONA 6 --- Przechodząc do szczegółowego omówienia konkretnych zarzutów powoda, wskazać na wstępie należy, że nie można mieć wątpliwości, iż realizacja spoczywających na administracji Aresztu Śledczego obowiązków w zakresie organizowania miejsc, w których przebywają osoby pozbawione wolności należy do działań władczych państwa i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej. A zatem ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.), a także z uwzględnieniem treści przepisów wykonawczych, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2003 r. Nr 152, poz. 1493), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 186, poz. 1820), oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (obowiązującego od 14 sierpnia 2014r.). Ustawodawca, wśród naczelnych zasad kodeksu karnego wykonawczego wymienił w art. 4, zasadę humanitaryzmu, która zakłada, że kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Skazany zachowuje także prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia. W myśl art. 5 k.k.w. skazany jest podmiotem określonych w kodeksie praw i obowiązków. Przykładowo zostały one wskazane w art. 102 k.k.w., gdzie w pkt 1 mowa jest o tym, że skazany ma prawo do odpowiedniego, ze względu na zachowanie zdrowia, wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. Warunki bytowe osadzonego w zakładzie karnym bądź areszcie śledczym określa m.in. art. 110 k.k.w., zgodnie z którym skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej (§ 1). Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 . Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy (§ 2). Roszczenia powoda odnoszą się do szeroko rozumianych warunków bytowych panujących w jednostce penitencjarnej, w której powód przebywał. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty powoda co do przeludnienia panującego w celach, w których przebywał są nieudowodnione. Przeprowadzony w sprawie dowód z opinii biegłego do spraw budownictwa wskazał, że w celach, w których powód był osadzony, powierzchnia przypadająca na skazanego wynosiła powyżej 3 m 2 . Powód składał zastrzeżenia tylko do trzech cel w jakich przebywał, podnosząc, że panowało w nich przeludnienie, jednakże negatywnie zostało to zweryfikowane przez biegłego ds. budownictwa. Odnosząc się do zarzutów pozwu związanych z utrzymaniem higieny, wskazać należy, iż wszystkim osadzonym zapewnia się możliwość dbania o higienę osobistą. Zgodnie z wytycznymi ogólnobudowlanymi wszystkie cele mieszkalne wyposażone są w węzły sanitarne. Kwestia minimalnego standardu utrzymania higieny przez mężczyzn przebywających w zakładach karnych została uregulowana w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie Regulaminu organizacyjno - porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 152, poz. 1494) oraz Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie Regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz. U. Nr 152, poz. 1493) Z w.w. przepisów wynika, że skazany/tymczasowo aresztowany korzysta co najmniej raz w tygodniu z kąpieli. Częstsze kąpiele przysługują osadzonym mężczyznom zatrudnionym przy pracach brudzących oraz chorym według wskazań lekarza. Możliwe jest także w indywidualnych uzasadnionych wypadkach uzyskanie zgody Dyrektora na dodatkową kąpiel. Pozwany nie miał zatem obowiązku zapewnienia ciepłej wody pozwanemu w celi, tak jak życzyłby sobie tego powód. --- STRONA 7 --- Powód nie wykazał także, aby miały miejsce inne uchybienia w funkcjonowaniu Aresztu Śledczego w Ł. w okresie, w którym tam przebywał. Co prawda w procesie o ochronę dóbr osobistych to pozwany ma obowiązek wykazać, że jego działanie nie było bezprawne, to jednak wciąż ciężar udowodnienia, jak już we wcześniejszej części uzasadnienia szczegółowo wskazano, że do naruszenia dóbr osobistych doszło spoczywa na powodzie. Jeżeli chodzi o dalsze zarzuty związane z niewłaściwym traktowaniem powoda przez personel jednostki, złymi warunkami bytowymi w celi, brakiem zapewnienia odpowiednich warunków sanitarno – higienicznych, to zważyć należało, że są one bezpodstawne. Niezasadne są zarzuty powoda dotyczące kącika sanitarnego w celach oraz przesłon okiennych. Określona konstrukcja obudowania kącika sanitarnego oraz konieczność zamontowania przysłon okiennych wynika ze specyfiki jednostki penitencjarnej oraz wymogów zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa. Wskazać również należy, że kąciki sanitarne w celach mieszkalnych są obecnie pełnowymiarowe i w pełni zamknięte zapewniając swobodne oraz intymne korzystanie z sanitariatu. Powód miał zatem zapewnioną intymność w dostatecznym stopniu. Przesłony okienne zostały przy tym zamontowane w oknach Aresztu Śledczego w Ł. zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, posiadają wymagane atesty i certyfikaty i mogą być wykorzystane do celów do jakich zostały użyte. Nie wykazano, aby zamontowane w oknach cel przesłony poliwęglanowe przeszkadzały w dopływie światła dziennego i cyrkulacji powietrza w celi. Nie można uznać zamontowania przesłon w oknach cel, co podyktowane jest względami ochronnymi i bezpieczeństwa, za naruszające dobra osobiste powoda. Powód nie wykazał również, iż faktycznie osadzonym nie zapewnia się odpowiedniej temperatury w celach mieszkalnych. Pozwany wskazał natomiast, iż kotłownia znajdująca się jednostce automatycznie dostosowuje temperaturę w celach do temperatury panującej na zewnątrz. Pozwala to na przyjęcie, że w celach utrzymywana jest temperatura właściwa ze względu na porę roku co potwierdza także, złożona przez pozwanego opinia biegłej I. B.. Nie ma również dowodów na to, że doszło do naruszenia dyspozycji art. 110 § 2 k.k.w. oraz norm określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 186, poz. 1820) i załączniku nr 3 oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (obowiązującego od 14 sierpnia 2014r.). Wszystkie cele, w których przebywał powód były wyposażone w standardowy sprzęt kwaterunkowy, tj. piętrowe łóżka, stoły i taborety oraz wiszące szafki. Stąd przyjąć należy, iż powodowi, tak jak wszystkim osadzonym, przekazywano odpowiednie racje środków higieny i czystości (mydło, proszek do prania, nożyki do golenia, papier toaletowy, proszek do szorowania podłóg, płyn do wc). Należy podkreślić, że zgodnie z prawem i porządkiem wewnętrznym jednostki, to sami osadzeni mają obowiązek o czystość w celi i higienę osobistą. Ilość w/w sprzętu zawsze jest dostosowana do liczby osadzonych przebywających w danej celi mieszkalnej. Osadzeni mogą zgłaszać oddziałowym potrzebę wstawienia dodatkowych sprzętów kwatermistrzowskich. Wszelkie usterki sprzętu kwatermistrzowskiego zgłoszone przez osadzonych są usuwane niezwłocznie i na bieżąco. Powód jako jedyny konkretny brak sprzętu kwatermistrzowskiego wskazywał – brak taboretu – jednakże nie przedstawił, o czym już była wcześniej o tym mowa na tą okoliczność żadnego dowodu. Na marginesie wskazać należy, że powód w czasie informacyjnych wyjaśnień wskazał, że zazwyczaj brak taboretu związany jest z tym, iż więźniowie w celi przeznaczają jeden taboret na to aby ustawić na nim telewizor. Odnosząc się do zarzutu złych warunków bytowych wskazać należy, iż jak wynika z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, pozwany na bieżąco remontuje oraz naprawia cele mieszkalne, w celu utrzymania właściwych warunków bytowych. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, iż wszelkie uszkodzenia czy zabrudzenia są efektem przede wszystkim działań samych osadzonych, którzy niszczą substancję mieszkalną i wyposażenie. Osadzeni, którzy z racji specyfiki jednostki przebywają tutaj tylko czasowo, często bezpośrednio po zatrzymaniu, nie dbają o wyposażenie i stan techniczny cel, w których zostają umieszczeni, a wręcz je dewastują. Dostrzegalna jest wyraźna różnica - na korzyść - w stanie technicznym i wyglądzie cel, w których przebywają skazani pracujący, odbywający karę pozbawienia wolności na terenie Aresztu Śledczego. Nie sposób oczekiwać, że jednostka penitencjarna będzie przeprowadzać remonty z większą jeszcze częstotliwością niż obecnie, kiedy remonty te, naprawy i konserwacje --- STRONA 8 --- odbywają się w zasadzie permanentnie, na tyle na ile pozwala ruch osadzonych. Jak ustalono, stale przeprowadzane są też naprawy doraźne. Ponadto rzeczą oczywistą jest, że przy tak dużej ilości osadzonych sprzęt kwaterunkowy pozostający w dyspozycji osadzonych ulega zużyciu, a warunki panujące w zakładach karnych i aresztach śledczych odbiegają od oczekiwań osadzonych i nie są komfortowe, jednak stanowi to dolegliwość związaną z odbywaniem kary pozbawienia wolności i nie przekracza nieuniknionego elementu cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności (tak Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 1 lipca 2009 roku, I ACa 433/09, LEX nr 756582). Pozwany rocznie odświeża i remontuje kilkadziesiąt cel. W samym tylko 2014 roku do sierpnia wyremontowano 68 cel. Powyższe świadczy o stałym dążeniu do zapewnienia osadzonym regulaminowych warunków. Od 2013 roku sukcesywnie dokonywana jest zabudowa kącików sanitarnych w sposób całkowity. Podczas kompleksowych kontroli aresztu, przeprowadzanych przez Sędziego Penitencjarnego, nie stwierdzono nieprawidłowości w żadnym zakresie, w tym w zakresie warunków osadzenia, czy złego lub bardzo złego stanu pomieszczeń. Lokalne zawilgocenia pojawiające się w pomieszczeniach są na bieżąco usuwane. Drewniana stolarka okienna, choć wieloletnia, w sposób dostateczny spełnia swoją funkcję. Stan techniczny stolarki okiennej nie jest wprawdzie bardzo dobry, ale jest to wynikiem także, obok zwykłego zużycia, dewastacji przez samych osadzonych. Reasumując stwierdzić należy, że ustalone przez Sąd fakty nie dają podstaw do przyznania powodowi zadośćuczynienia z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych. Powód nie wykazał, aby pobyt w pozwanej jednostce penitencjarnej wywołał u niego negatywne skutki psychiczne, zdrowotne, bądź fizyczne powodujące poczucie krzywdy, innej niż wynikająca z samego faktu pozbawienia wolności i związanej z tym izolacji, ograniczenia swobody i wolnej woli decydowania o samym sobie. W tym wypadku powód powinien udowadniać, nie tyle złe warunki panujące w trakcie jego pobytu w celi, ale także konkretną krzywdę z tym związaną. Samo niezadowolenie powoda ze standardów pomieszczeń mieszkalnych nie daje jeszcze podstaw do przyjęcia istnienia uchybień w funkcjonowaniu Aresztu Śledczego w Ł.. Nie można oczekiwać, iż miejsca, w których przebywają osoby pozbawione wolności, będą odpowiadały standardom hoteli czy innych zakładów prowadzących działalność komercyjną. Odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazać należy iż osoba osadzona musi liczyć się z ograniczeniami i dolegliwościami wynikającymi z wykonywania kary pozbawienia wolności (por. wyrok SN z 02.10.2007r., II CSK 269/07, opubl. Monitor Prawniczy, rok 2007, Nr 21, str. 1172). W ocenie Sądu warunki w celach nie były niegodziwe, a powód nie doznał cierpień, które pozwalałyby na przyjęcie, że naruszały jego godność, co uzasadniałoby przyznanie mu z tego tytułu zadośćuczynienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że żądanie powoda zasądzenia zadośćuczynienia jest nieuzasadnione. Z powołanych względów Sąd oddalił powództwo w całości. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu zapadło w oparciu o art. 102 k.p.c. Powód w całości przegrał sprawę, co w normalnym toku rzeczy oznaczałoby, że powinien on ponieść wszelkie związane z tym koszty, które pojawiły się po stronie pozwanej. Ustawodawca przyznaje jednak Sądowi pewną swobodę w zasądzaniu kosztów procesu, gdy stosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 k.p.c.) sprzeciwiają się względy słuszności, co właśnie wyraża się stwierdzeniem, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może nie obciążać strony kosztami procesu w całości lub w części, do czego uprawnia go treść art. 102 k.p.c. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniały te warunki. Sąd miał przede wszystkim na uwadze trudną sytuację życiową i majątkową powoda (osadzenie w zakładzie karnym, brak dochodów), w związku z czym doszedł do przekonania, że po jego stronie zachodzą okoliczności pozwalające na wyjątkowe odstąpienie od ogólnych reguł rządzących problematyką kosztów procesu. Wobec powyższego Sąd nie obciążył powoda nieuiszczoną opłatą sądową od pozwu i zwrotem kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.