Wyrok II C 95/14 UZASADNIENIE Powód R. I.

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt II C 95/14 UZASADNIENIE Powód R. I., w pozwie z dnia 20 stycznia 2014 r., skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w Ł., wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 80.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz na rzecz Domu Dziecka w Ł., przy ul. (...) kwoty 5.000 zł, a nadto o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że dochodzona kwota obejmuje zadośćuczynienie za naruszenie jego dóbr osobistych w związku ze złymi warunkami bytowymi w pozwanej jednostce penitencjarnej, w szczególności zarażeniem świerzbem, nieszczelnymi oknami, zagrzybionymi i pokrytymi wulgaryzmami ścianami, brakiem ciepłej wody, całkowitym zabudowaniem kącika sanitarnego, zamontowanymi w oknach przesłonami, złym oświetleniem, czasowym brakiem prądu, złym stanem sprzętu kwaterunkowego, brakiem zajęć kulturalno- oświatowych i sportowych . (pozew k. 2-2 v. ). W odpowiedzi na pozew z dnia 16 kwietnia 2014 r., strona pozwana wniosła o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów procesu. (odpowiedź na pozew k. 25-35). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód przebywał w Areszcie Śledczym w Ł. od dnia 14 czerwca 2013 r., gdzie umieszczony był w pawilonie I, celach nr 153, 8, 11; w pawilonie C, celach: 28, 68, 69, 81. Areszt opuścił w 2014 r. ( okoliczności bezsporne ). Areszt Śledczy w Ł. jest jednostką pierwszej kategorii zabezpieczenia ochronnego. Jednostka przeznaczona jest dla tymczasowo aresztowanych mężczyzn. Przebywają tutaj także skazani wszystkich kategorii, wobec których toczą się postępowania w innych sprawach. (okoliczność notoryjna znana sądowi z urzędu ). Podczas kompleksowej kontroli Aresztu, przeprowadzonej przez Sędziego Penitencjarnego we wrześniu 2014 roku nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie warunków osadzenia, czy złego stanu pomieszczeń. Stwierdzono, iż wszystkie cele w Areszcie Śledczym w Ł. są skanalizowane i mają doprowadzoną zimną wodę. W części cel kąciki sanitarne są zabudowane całkowicie. W większości zabudowa ta jest jedynie częściowa, a wejście do nich zasłania kotara z materiału. W niektórych celach wejście do kącika sanitarnego zabudowanego z trzech stron stanowi drewniana przesłona umocowana na zawiasach do wysokości około półtora metra. Kąciki sanitarne są wydzielone. Zabudowa zakończyła się w 2007 roku, do 215 cm, jest wolna przestrzeń ok. 30 cm od góry i 15 cm od dołu. Od początku 2013 roku realizowane jest podwyższanie zabudowy. W ok. 150 celach podwyższono zabudowę kącików od podłogi do sufitu i zamontowano pełnowymiarowe drzwi. W celach, w których przebywał powód, kąciki sanitarne były wydzielone, posiadają wentylację grawitacyjną wywiewną poprzez kanały wentylacyjne kominowe i jest to rozwiązanie zgodne z wymogami dla tego typu pomieszczeń. Istniejące przewody wentylacyjne służą do wentylacji kącika sanitarnego. Przewody wentylacyjne podlegają okresowym kontrolom przez osoby uprawnione i są poddawane naprawom bieżącym i według wskazań osoby uprawnionej. Same przekroje poprzeczne przewodów pionowych pozostają przez cały czas bez zmian. Natomiast często występują przypadki przesłaniania kratek wentylacyjnych przez osadzonych. --- STRONA 2 --- Zewnętrze osłony okienne umocowane są w odległości 25 cm od ściany z bocznymi i dolnymi prześwitami, co zapewnia przepływ powietrza do pomieszczeń z zewnątrz. (opinia biegłego ds. budownictwa S. S. (1) , k. 382-387; ustna uzupełniająca opinia biegłego ds. budownictwa S. S. (1) , k. 428 v. e-protokół adnotacja: 00:03:09; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 222-233 ; zeznania świadka: W. B. (1) k. 84-84 v., opinia biegłego z zakresu budownictwa K. H. z dnia 16 czerwca 2014 roku , wydana w sprawie o sygn. akt I C 818/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi k. 238-250 ; opinia biegłego z zakresu budownictwa K. Ś. (1) z dnia 4 maja 2014 r. , wydana w sprawie o sygn. akt I C 18/11 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi k. 234-237 ). Pomimo systematycznego corocznego remontowania części cel, są one mocno wyeksploatowane, w wielu celach ściany są brudne, okna są stare, nieszczelne i nie będą spełniać swojej roli w miesiącach zimowych. Niewielka część okien została wymieniona na plastikowe, głównie te, których nie dało się już naprawić. Osadzeni, którzy z racji specyfiki jednostki przebywają tutaj tylko czasowo, nie dbają o wyposażenie i stan techniczny cel, w których zostają umieszczeni, a wręcz je dewastują. Widać różnicę na korzyść w stanie technicznym i wyglądzie cel, w których przebywają skazani pracujący, odbywający od początku do końca orzeczoną wobec nich karę pozbawienia wolności na terenie Aresztu Śledczego. Zarówno umywalki, jak i sedesy znajdujące się w celach są częściowo wyeksploatowane. Remonty w Areszcie Śledczym są przeprowadzane w miarę potrzeb. Malowanie, prace tynkarskie, wymiana podłóg, naprawa sprzętu kwaterunkowego, zabudowa kącików sanitarnych jest ciągła. (opinia biegłego ds. budownictwa S. S. (1) , k. 382-387; ustna uzupełniająca opinia biegłego ds. budownictwa S. S. (1) , k. 428 v. e-protokół adnotacja: 00:03:09; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 222-233 ; zeznania świadka: W. B. (1) k. 84-84 v. ) Nie ma zastrzeżeń do temperatury panującej w celach oraz cyrkulacji powietrza. Inna sytuacja może występować w typowych miesiącach zimowych. Kąciki sanitarne w celach są czyste, środki czystości pozostające w dyspozycji osadzonych umożliwiają im dbanie o właściwy stan urządzeń sanitarnych znajdujących się w celach. W żadnej z cel, w których przebywał powód, nie stwierdzono istnienia zagrzybienia ani zawilgocenia. Na ścianach w kącikach sanitarnych przy urządzeniach sanitarnych /muszlach klozetowych i umywalkach ściany wyłożone są płytkami ceramicznymi, które w wystarczającym zakresie zabezpieczają od skutków rozpryskującej się wody z tych urządzeń. (opinia biegłego ds. budownictwa S. S. (1) , k. 382-387; ustna uzupełniająca opinia biegłego ds. budownictwa S. S. (1) , k. 428 v. e-protokół adnotacja: 00:03:09; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 222-233 , opinia biegłego ds. budownictwa W. P. k. 166-202 , G. K. k. 251-273 ) Stan techniczny instalacji grzewczej jest zgodny z obowiązującymi przepisami i zapewnia właściwe warunki cieplne w pomieszczeniach, które nie zmieniały swojego przeznaczenia użytkowego od momentu oddania go do użytku . Kotłownia aresztu pracuje w trybie automatycznym i każde obniżenie temperatury zewnętrznej powoduje wzrost temperatury czynnika grzewczego. Przy dużych różnicach temperatur zewnętrznych i wewnętrznych może okresowo wystąpić obniżenie temperatury z uwagi na stary system grzewczy i jego opóźnienia w podniesieniu temperatury czynnika grzewczego ( jest to z reguły proces krótkotrwały, gdyż grzejniki nie posiadają zaworów regulujących przy grzejnikach i czynnik cieplny o wysokiej --- STRONA 3 --- temperaturze przepływa bez ograniczeń przez grzejnik, dając wyższą temperaturę w pomieszczeniu. Jest to system bardzo nieekonomiczny, ale wynikający ze specyfiki użytkowania i przepisów. (opinia biegłego z zakresu budownictwa K. Ś. (1) z dnia 4 maja 2014 r. wydana w sprawie o sygn. akt I C 18/11 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi k. 234-237). Kotłownia Aresztu Śledczego w Ł. jest w pełni sprawna. Prawidłowo działają wszystkie urządzenia oraz automatyka, w związku z czym instalacje wewnętrzne pracują na prawidłowych parametrach czynnika grzewczego . Właściwie parametry czynnika grzewczego i dostateczna ilość powierzchni grzewczej grzejników w celach sprawia, że zachowana jest temperatura 20 st. C (pomiary zostały wykonane w dniach 28 stycznia 2014 r. i 4 lutego 2014 r. przy ujemnej temperaturze na zewnątrz), która jest zgodnie z przepisami, temperaturą właściwą dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi (opinia biegłego z zakresu instalacji sanitarnych i ciepłowniczych I. B. z marca 2014 roku sporządzona w sprawie o sygn. akt II C 499/13 Sądu Okręgowego w Łodzi k. 339-372). Okna w celach pawilonów mieszkalnych są odpowiedniej wielkości i umożliwiają należyty dopływ światła dziennego. Na oknach cel pawilonów A, B i C zamontowano przesłony, nie powoduje to jednak ich gorszego oświetlenia. Wieczorem cele oświetlają świetlówki jarzeniowe odpowiednio zabezpieczone przed uszkodzeniem, a emitowane przez nie światło należy uznać za wystarczające do czytania i pisania. W celach Aresztu Śledczego w Ł., w których przebywał powód, oświetlenie dzienne tzn. okna są wystarczające dla czytania, pisania, przy wykonywaniu tych czynności w pobliżu otworu okiennego. Istniejące zewnętrzne osłony z poliwęglanu w niewielkim zakresie ograniczają naświetlenie, ale nie uniemożliwiają wykonywania podstawowych czynności dla omawianych pomieszczeń. Istniejące oświetlenie sufitowe, w ocenie budownictwa, jest wystarczające dla przebywania w tych pomieszczeniach. Natomiast może być niewystarczające dla czynności pisania i czytania, co wymaga uzupełnienia umieszczenia dodatkowego lokalnego oświetlenia elektrycznego. Przesłony okienne w Areszcie Śledczym w Ł. (tzw. blendy ) zostały zaprojektowane i wykonane zgodnie z przepisami i normami, nie ograniczają dopływu powietrza, jak również z uwagi na wielkość otworów okiennych nie ograniczają przenikania światła do pomieszczeń. Montaż przesłon wynika z przepisów specjalnych dla zakładów karnych i aresztów śledczych. Przesłony posiadały wymagane przepisami aprobaty i certyfikaty i zostały wykonane z materiałów dopuszczonych do obrotu w budownictwie . Przesłony umożliwiają wymianę powietrza w pomieszczeniu poprzez napływ powietrza po obwodzie . Materiał, z którego wykonano przesłony z uwagi na znaczną przeźroczystość nie ogranicza dostępu światła. Dodatkowo, powierzchnia okien jest większa niż podają wytyczne. Stan techniczny stolarki okiennej nie jest dobry ze względu na długi okres eksploatacji w trudnych warunkach niszczenia i dewastacji przez osadzonych. W kwietniu 2014 r. nie stwierdzono wyraźnych odkształceń skrzydeł okiennych lub wypaczeń. Skrzydła zamykają się bez specjalnych problemów, są wyposażone w kilka rodzajów zamknięć, klamki pozwalają na dokładne domknięcie skrzydła okiennego. W skrzydłach okiennych drewnianych nie występują uszczelki, co po wieloletnim intensywnym użytkowaniu i braku możliwości dalszej regulacji może dawać uczucie przewiewu (w formie mikroszczelin stosowanych obecnie w nowej stolarce w celu wymuszenia obiegu powietrza w pomieszczeniach). Przeprowadzane są stałe konserwacje i naprawy doraźne, polegające na wymianie potłuczonych szyb, uzupełniania okitowania, wymianie okuć ślusarskich lub montażu zamknięć . Okna we wszystkich celach, w których przebywał powód, spełniają wymogi dla tego elementu pomieszczeń mieszkalnych. Występujące drobne ubytki profili drewnianych wynikają z wieku wykorzystania i pracy okien. Ubytki --- STRONA 4 --- te, a także przestarzałe okucia - zamki, mogą powodować zwiększone straty ciepła w pomieszczeniach, ale nie dyskwalifikują dalszego ich użytkowania. W ocenie budownictwa okna, w celach w których przebywał powód, w najbliższej przyszłości wymagają wymiany. (opinia biegłego ds. budownictwa S. S. (1) , k. 382-387; ustna uzupełniająca opinia biegłego ds. budownictwa S. S. (1) , k. 428 v. e-protokół adnotacja: 00:03:09; sprawozdanie z wizy tacji Aresztu Śledczego k. 222-233 ; opinia biegłego z zakresu budownictwa K. Ś. (2) z dnia 4 maja 2014 r. wydana w sprawie o sygn. akt I C 18/11 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi k. 234-237 , opinia biegłego ds. budownictwa W. P. k. 166-202 ). Podstawowe wyposażenie cel stanowią piętrowe łóżka, stoły i taborety oraz wiszące szafki, gdzie skazani przechowują między innymi artykuły spożywcze oraz naczynia. Stan tych sprzętów jest dostateczny, podobnie jak stan materaców, koców, pościeli oraz ręczników i ścierek. Widać na nich ślady częściowego zużycia i napraw, co związane jest z dużą rotacją osadzonych z racji przeznaczenia pozwanej jednostki penitencjarnej. Wyposażenie cel dostosowane jest do liczby osadzonych. Jeden taboret przypada na jednego osadzonego. Nie każdy osadzony ma własną szafkę. Szafka przypada na dwóch osadzonych. Szafki montowane w celach mają drzwiczki. Łóżka są piętrowane, nie mają żadnych zabezpieczeń. Do września 2014 r. planowane było zamontowanie barierek przy łóżkach. W 2013 roku zakupiono 50 kompletów łóżek piętrowych, które wyposażone są w barierki i drabinki i które zostały wstawione do wyremontowanych 68 cel. W 2014 roku do końca sierpnia wyremontowano bowiem 68 cel. Przy przyjęciu osadzonego są wydawane materace, które nadają się do użytkowania. Rocznie w Areszcie Śledczym wymienia się około 100 materacy, a te, które nie nadają się do użytkowania są kasowane. Dezynsekcja materacy jest przeprowadzana w miarę potrzeb. Ręczniki i pościel otrzymuje każdy osadzony, są one prane i wymieniane. Praniem zajmuje się firma zewnętrzna, co tydzień prane są ręczniki, a pościel co dwa tygodnie. (sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 222-233; zeznania świadków: W. B. (1) k. 84-84 v.; M. P. (1), k.474 v. e-protokół adnotacja: 00:03:20). We wszystkich celach znajdują się gniazda elektryczne, co umożliwia osadzonym korzystanie z odbiorników telewizyjnych i grzałek. W Areszcie Śledczym w Ł. od 1 maja 2009 r. obowiązuje instrukcja wyłączania dopływu energii elektrycznej do cel mieszkalnych. Wyłączanie energii elektrycznej w porze dziennej w dni robocze (od poniedziałku do piątku) jest realizowane w godzinach od 10:00 do 12:00, wyłączanie energii elektrycznej w porze nocnej w dni robocze i soboty jest realizowane w godzinach od 01:00 do 05:30, a w święta od godziny 01:00 do godziny 06:30, jeżeli po dniu świątecznym następuje dzień roboczy to wyłączenie energii elektrycznej w gniazdach cel mieszkalnych będzie trwa do godziny 5:30 dnia roboczego po dniu świątecznym. W trakcie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w Ł. następowały planowe wyłączenia prądu. W celach Aresztu Śledczego w Ł. zainstalowane jest oświetlenie typu jarzeniowego, po 2 świetlówki 40W. Światło świeci się w porze nocnej lub gdy warunki atmosferyczne tego wymagają. Lampki do czytania nie są na wyposażeniu. Osadzeni mogą się zwrócić z prośbą do dyrektora o taką lampkę. (instrukcja, k. 51; zeznania świadków: S. J. (1), k. 126 odw . e-protokół adnotacja 00:09:40; sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 222-233 ; zeznania świadka: W. B. (1) k. 84-84 v. ) Areszt Śledczy w Ł. jest pod stałą kontrolą Sanepidu. Sanepid po każdej kontroli sporządza protokół i nie stwierdzono zagrzybienia. --- STRONA 5 --- (zeznania świadka: W. B. (1) k. 84-84 v.). W Areszcie wykorzystywane są tradycyjne formy działalności kulturalno – oświatowej, takie jak wypożyczanie książek, nadawanie audycji przez radiowęzeł, oglądanie telewizji, organizowanie konkursów tematycznych i dostarczanie prasy. Ponadto organizowane były spotkania osadzonych z osobami spoza jednostki, a także imprezy o charakterze masowym, jak np. Finał WOŚP w 2014 roku, uroczyste wigilijne spotkanie osadzonych z rodzinami, Dzień Dziecka, wykłady o tematyce historycznej i etnograficznej, wykłady IPN Oddziału w Ł.. Osadzenie mają dostęp do prenumerowanej ze środków Aresztu prasy w postaci codziennych wydań (...)i (...). Niezależnie od tego, osadzeni dysponujący środkami finansowymi mają możliwość prenumeraty indywidualnej wybranych przez siebie tytułów. Zajęcia kulturalne w Areszcie Śledczym odbywają się w świetlicy centralnej. W 2013 roku osadzeni mogli obejrzeć występ zespołu rockowego, była grupa teatralna, osoby z ZOO, odbywają się również prelekcje różnego rodzaju. Nie jest możliwe, by wszyscy osadzeni na raz uczestniczyli w zajęciach. Są grupy izolacyjne, ich ilość jest ogromna. Wyjścia do łaźni, na spacery są wg tych grup. W Areszcie Śledczym jest dostęp do służby zdrowia. Osadzeni mogą zapisywać się na wizyty do lekarza. ( sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego k. 222-233 ; zeznania świadka: W. B. (1) k. 84-84 v.). Powód podczas pobytu w Areszcie Śledczym w Ł. miał zapewnioną opiekę medyczną, w tym dostęp do świadczeń zdrowotnych w ramach zarówno podstawowej jak i specjalistycznej opieki lekarskiej oraz bezpłatne leczenie. W dniu 22 lipca 2013r. przyjęto powoda w ambulatorium z powodu stwierdzenia zmian skórnych typowych dla świerzbu. Zalecono leczenie, które następnie skutecznie przeprowadzono. W trakcie późniejszego pobytu w Areszcie Śledczym w Ł. powód był m.in. dwukrotnie konsultowany przez dermatologa - w dniu 20 listopada 2013r. i 20 marca 2014r. - zalecano leczenie z powodu niezakaźnej choroby skóry. (notatka, k. 58; książka zdrowia osadzonego, k. 52-55; wyniki badań, k. 56-57). W ocenie dermatologicznej do zarażenia świerzbem powoda mogło dojść: - przed osadzeniem w Areszcie Śledczym w Ł.; - w Areszcie Śledczym w Ł. - w sposób nieświadomy, jako skutek przebywania pozwanego z innymi współosadzonymi chorymi, lub przez korzystanie ze wspólnych elementów odzieży lub sprzętu, - w Areszcie Śledczym w Ł. - jako celowe działanie powoda (samozarażenie od innych chorych). (opinia biegłego dermatologa, k. 275-279). U powoda przebieg choroby – świerzbu - był typowy, łagodny. Ostatecznie powód został wyleczony. Sam proces leczenia trwał prawdopodobnie 1 dobę. Zastosowany zgodnie z przepisem i zaleceniem preparat nie pozostawił u powoda skutków ubocznych. Dolegliwości, czy utrudnienia życia z tytułu choroby, w ocenie dermatologicznej były niewielkie. W związku z przebytą chorobą powód nie doznał trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, nie doznał również obniżenia odporności ogólnej. Odporność ogólna powoda pozostaje na dotychczasowym poziomie. --- STRONA 6 --- Z punktu widzenia dermatologicznego, ogólny stan zdrowia powoda z powodu świerzbu pozostawał dobry. Rokowania na przyszłość powoda są bardzo dobre, choroba nie pozostawiła trwałych następstw. (opinia biegłego dermatologa, k. 275-279 ; pisemna uzupełniająca opinia biegłego dermatologa, k. 306-307 ). Po przeprowadzonej wizytacji pozwanego we wrześniu 2014 roku oceniono, iż Areszt Śledczy w Ł. funkcjonuje prawidłowo, przestrzegane są prawa osadzonych, egzekwowane obowiązki, osoby pozbawione wolności traktowane są z poszanowaniem zasad określonych w art. 4 § 1 i 2 k.k.w., a karę pozbawienia wolności i tymczasowe aresztowanie wykonuje się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W toku kontroli nie ujawniono uchybień i zaniedbań, które dawałyby podstawę do kierowania pod adresem tej jednostki penitencjarnej zaleceń powizytacyjnych. ( sprawozdanie z wizytac ji Aresztu Śledczego k. 222-233) Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie powołanych dowodów. Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd pominął złożoną do akt przez stronę pozwaną opinię biegłego z zakresu budownictwa K. H., wydaną w sprawie II C 878/08 Sądu Okręgowego w Łodzi . Opinia ta, datowana na dzień 18 grudnia 2009 roku, nie mogła być przydatna do ustalenia warunków osadzenia powoda od 2013 r., od jej wydania upłynął bowiem zbyt długi okres, informacje w niej zawarte uległy dezaktualizacji. W pełni przydatne do ustalenia stanu faktycznego były natomiast opinie wydane na potrzeby innych spraw przez biegłych z zakresu budownictwa : K. Ś. (1) i K. H. z czerwca 2014 r. oraz z zakresu instalacji sanitarnych i ciepłowniczych I. B. z marca 2014 r., ponieważ zostały one sporządzone w czasie pobytu powoda w pozwanej jednostce. Sąd uznał za nieudowodnione zarzuty powoda o zagrzybieniu cel, w których przebywał, a także co do tego, iż w jego przypadku warunki bytowe w Areszcie Śledczym w Ł. wykraczały poza granice stanowiące o naruszeniu godności osobistej. Odnośnie do części w.w. zarzutów strona pozwana przedstawiła stosowne dokumenty w postaci protokołu z kontroli Aresztu Śledczego przez Sędziego penitencjarnego za 2014 rok. W zakresie innych powołała się na przepisy regulujące odpowiednie normy, a także negatywnie zweryfikowane zostały twierdzenia powoda przez biegłego ds. budownictwa S. S. (1). Należy zauważyć, że żaden z biegłych powołanych w sprawie, ani biegły W. P., ani S. S. w czasie oględzin cel, w których przebywał powód nie stwierdzili występowania zagrzybienia. Z opinii biegłego W. P., zakwestionowanej przez stronę pozwaną wynikała jedynie możliwość jego wystąpienia w przyszłości, co oczywiście nie może mieć znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Informacji takich brak jest także w opiniach biegłych, wydanych na potrzeby innych postępowań, toczących się z inicjatywy osadzonych w pozwanej jednostce, ale w okresie osadzenia także powoda. Wyjątek stanowiła jedynie opinia biegłego G. K., jednakże dotyczyła ona zaledwie 3 cel i to takich, w których powód nie przebywał. Nie można uznać również, że powód zagrzybienie cel udowodnił przy pomocy zgłoszonych świadków. Przede wszystkim należy wskazać, że Świadek S. J. nie pamiętał nawet czy był w jednej celi z powodem, D. U. przebywał w innych celach, natomiast świadkowie S. P. i J. A., który przebywali z powodem w celi nr 81, w pawilonie C, pytani o umiejscowienie grzyba na ścianach wskazali zupełnie inną jego lokalizację. Nadto, powód nie wykazał również jak wskazywane przez niego warunki panujące w Areszcie Śledczym w Ł. (problemy z oknami, wentylacją w celach, zagrzybienie cel), odnosiły się do jego osoby, a także jak naruszyły jego dobra osobiste. Sąd pominął zeznania świadków: M. K., S. J. (1) i D. U. (2), z uwagi na to, że pierwszy z nich przebywał w jednej celi z powodem zaledwie przez godzinę, zaś dwaj pozostali w ogóle nie przebywali z powodem w celi w trakcie jego osadzenia. Sąd uznał, iż zeznania powołanych w sprawie pozostałych świadków – współosadzonych z powodem osób - co do zasady nie są ze sobą sprzeczne i wzajemnie się nie wykluczają w kwestiach najistotniejszych z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z tym, że zeznania świadków: J. A., S. P. (2) (jak również świadków, których Sąd pominął), noszą znamiona subiektywnych ocen, formułowanych przez pryzmat osobistego stosunku do opisywanych --- STRONA 7 --- okoliczności, wyznaczonego przez niezadowolenie z warunków bytowych, panujących w miejscu, w którym osoby te przebywały wbrew swojej woli, a przez co, z natury rzeczy, odbiegających od oczekiwanych. Z powyższych względów, w tym zakresie, nie zasługują one na wiarę w konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym w postaci dowodów z dokumentów, jak również z zeznań świadka W. B. (1), a w szczególności opinii biegłego. Dodatkowo należy wskazać, że część zeznań zgłoszonych przez powoda świadków stanowi zaprzeczenie zarzutów powoda. Dotyczy to świadka S. P. (2), który zanegował występowanie wulgaryzmów na ścianach, czy M. P. (1), który potwierdził prawidłową ilość sprzętu kwatermistrzowskiego w celi w jakiej przebywał z powodem, co także z oczywistych względów rzutuje na ocenę wiarygodności twierdzeń powoda . Odnośnie do zeznań wskazanych świadków, Sąd pominął te fragmenty, w których w osób ogólny skarżyli się oni na warunki, panujące w Areszcie Śledczym w Ł. (m.in. problemy z oknami, wentylacją w celach, zagrzybienie cel, brak sprzętu kwatermistrzowskiego, braki w dostawie prądu, brak ciepłej wody w celach), nie wskazując konkretnych cel, braków, jak również okoliczności odnoszących się bezpośrednio do powoda. W zakresie stanu zdrowia powoda i jego związku przyczynowego z pobytem w Areszcie Śledczym w Ł., sąd oparł się przede wszystkim na przeprowadzonym w sprawie dowodzie z opinii biegłego dermatologa. W szczególności sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wiarygodności opinii biegłego w zakresie braku jednoznacznego stwierdzenia, że powód zaraził się świerzbem w trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w Ł.. Biegły szczegółowo wyjaśnił, że okres wylęgania tego schorzenia wynosi od 3 dni do 3 tygodni i jest jedynie częściowo skorelowany z czasem jego osadzenia. Wniosek taki można uznać za wsparty dokumentacją medyczną powoda, z której wynika, że powód w trakcie przyjęcia do Aresztu Śledczego w Ł. był po miesięcznym ciągu alkoholowym, a zatem nie można wykluczyć także jego zaniedbań higienicznych z okresu przebywania na wolności. Nadto, biegły w oparciu o całość dokumentacji medycznej ocenił poprawność zastosowania leczenia farmakologicznego i całkowitego wyleczenia powoda, jak również braku jakichkolwiek trwałych bądź długotrwałych negatywnych skutków dla jego zdrowia. Ponadto podniesione przez powoda wątpliwości co do prawidłowości postawionych wniosków zostały przez biegłego dermatologa wszechstronnie wyjaśnione w ramach uzupełniającej opinii ustnej. Wyczerpujący charakter tej opinii zdecydował o oddaleniu wniosku powoda o dalsze uzupełnienie opinii biegłego . Sąd pominął dowód z przesłuchania powoda, z uwagi na jego nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Zasadność roszczenia pozwu podlegała analizie w oparciu o przepisy art. 23 i art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2004 r. Zgodnie z przepisem art. 417 § 1 k.c. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie tego przepisu są zatem: szkoda wyrządzona przy niezgodnym z prawem wykonywaniu czynności z zakresu władzy publicznej oraz normalny związek przyczynowy pomiędzy niezgodnym z prawem wykonywaniem takich czynności a powstaniem szkody. Pojęcie szkody w prawie cywilnym obejmuje zarówno uszczerbek majątkowy, jak i uszczerbek o charakterze niemajątkowym (krzywdę). Z kolei, istnienie związku przyczynowego należy oceniać na zasadach wynikających z art. 361 § 1 k.c. Oznacza to, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej, wynikającej z przepisu art. 417 § 1 k.c. obejmuje wszelkie zachowania związane z wykonywaniem władzy publicznej z wyjątkiem --- STRONA 8 --- tych, które unormowane są w przepisie art. 417 1 § 1 - 4 k.c. oraz sytuacji uregulowanych odrębnymi przepisami szczególnymi, do których odsyła art. 421 k.c. Treść art. 23 k.c. wskazuje, że dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Przepis ten zawiera otwarty katalog dóbr osobistych. Wśród nich znajduje się zdrowie, cześć, która ma swój wymiar wewnętrzny (godność osobista). Godność osobista przysługuje każdej osobie i podlega ochronie prawnej niezależnie od tego, w jaki sposób kształtuje obraz danej osoby w opinii innych. Niewątpliwie dobrem osobistym każdego człowieka jest również jego prawo do intymności. Ocena czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego nie może być dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, ale musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych (tak też Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 28 sierpnia 1996 r., I ACr 341/96, OSA 7-8/1997, poz. 43). W myśl art. 24 k.c. ochrona cywilnoprawna przysługuje jedynie przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego. Bezprawne jest zachowanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Wskazany przepis wprowadził domniemanie bezprawności działania. Dlatego w procesie o ochronę dóbr osobistych pozwany ma obowiązek wykazać, że jego działanie nie było bezprawne. Działanie nie jest bezprawne zwłaszcza wówczas, gdy jest oparte na przepisie obowiązującego prawa. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 r. (V CSK 431/06, OSNC 1/2008, poz. 13 z aprobującą glosą N. Pawłowskiej, EPS 1/2008) wskazano, iż ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa na pozwanym (art. 6 w związku z art. 24 k.c.), a zatem pokrzywdzony żądający na podstawie art. 448 k.c. kompensaty krzywdy nie musi dowodzić bezprawności naruszenia dobra osobistego. W przypadku bezprawnego naruszenia dobra osobistego, art. 24 k.c. pozwala osobie, której dobro osobiste zostało naruszone żądać, aby sprawca naruszenia dopełnił czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, a w szczególności złożył oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, może ona również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. Zasady przyznawania zadośćuczynienia doprecyzowano w art. 448 k.c., który stanowi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Zgodnie z art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne zwłaszcza tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdujących wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169), zgodnie z którym każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowany przez Polskę w 1993 r. --- STRONA 9 --- (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom, ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwychi humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nienaruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku . Odpowiednikiem wskazanych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające wskazane normy na grunt prawa polskiego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 1/2008, poz. 13). Realizacja spoczywających na administracji Aresztu Śledczego obowiązków w zakresie organizowania miejsc, w których przebywają osoby pozbawione wolności należy do działań władczych Państwa i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej. Ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych w przepisach art. 102-120 k.k.w. w zw. z art., a także z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz. U. z 2003 r. Nr 152, poz. 1494) oraz – z uwagi na okres osadzenia powoda w pozwanej jednostce - rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 186, poz. 1820) . Udzielenie powodowi cywilnoprawnej ochrony wymagało zatem ustalenia, że zachowania administracji pozwanego Aresztu Śledczego w Ł. godziły w jego dobra osobiste w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. Z mocy art. 6 k.c. na powodzie ciążył zatem dowód wskazania konkretnych uchybień w postaci zaniechania podjęcia działań zapewniających mu realizację jego uprawnień w zakresie warunków bytowych, wynikających ze wskazanych powyżej przepisów, naruszających sferę jego dóbr osobistych. W tym celu powód korzystał z prawa do zgłaszania wniosków dowodowych. Pozwanego obciążał zaś obowiązek udowodnienia, że działał zgodnie z prawem i nie naruszył dobra osobistego powoda (art. 6 k.c. w związku z art. 24 k.c.). Powód podał, że dochodzi wskazanej kwoty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w związku ze złymi warunkami bytowymi w pozwanej jednostce penitencjarnej, w szczególności w związku z zarażeniem świerzbem, nieszczelnymi oknami, zagrzybionymi i pokrytymi wulgaryzmami ścianami, brakiem ciepłej wody, całkowitym zabudowaniem kącika sanitarnego, zamontowanymi w oknach blendami, złym oświetleniem, czasowym brakiem prądu, złym stanem sprzętu kwaterunkowego, brakiem zajęć kulturalno- oświatowych i sportowych . Analizując zarzuty powoda, warto poczynić ogólną uwagę, iż dla stwierdzenia naruszenia dobra osobistego należy w każdym wypadku ustalić, czy cierpienia i upokorzenia wynikające z pobytu w zakładzie karnym związane z legalną formą karania przekraczają poziom związany z samym uwięzieniem, czy są zgodne z rozsądnymi w sytuacji uwięzienia potrzebami, a ich intensywność nie przekracza nieuniknionego poziomu cierpienia nieodłącznie związanego z pozbawieniem wolności . W ocenie Sądu, taka sytuacja nie zachodzi w przypadku powoda. Powód nie zaoferował dowodów na to, że doszło do naruszenia dyspozycji art. 110 § 2 k.k.w. oraz norm określonych w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych . Analizując poszczególne zarzuty powoda należy wskazać, że wszystkie cele, w których przebywał powód były wyposażone w standardowy sprzęt kwaterunkowy. Ich ilość odpowiadała powołanym wyżej przepisom, co potwierdziły także zeznania powołanego przez powoda świadka M. P. . Z ustaleń poczynionych w sprawie wynikało wprawdzie, że stan tego sprzętu nie jest idealny, jednakże oczywiste jest, iż nie można wymagać, że sprzęt będzie --- STRONA 10 --- wymieniany natychmiast kiedy tylko będzie nosił ślady zużycia, a to następuje bardzo szybko z uwagi na dużą rotację osadzonych, wynikającą z charakteru jednostki. Także odnośnie stanu cel strona pozwana wykazała przy pomocy zeznań świadka W. B. oraz załączonych do akt dokumentów, iż naprawy i konserwacje w celach są dokonywane na bieżąco. Konieczność oczekiwania na dokonanie określonej naprawy w sytuacji ich znacznej ilości nie świadczy natomiast, że jakiekolwiek dobra osobiste powoda zostały naruszone. W zakresie stanu okien należy odwołać się w szczególności do opinii biegłych S. S. oraz W. P.. Z opinii tych jednoznacznie wynika, że stan stolarki okiennej nie jest najlepszy, jednakże w sposób dostateczny spełnia ona swoją funkcję. Jej zużycie wynika nie tylko z czasu użytkowania, ale także zachowania samych osadzonych. Strona pozwana wykazała, że przeprowadzane są stałe konserwacje i naprawy doraźne istniejących okien, a w miarę możliwości dokonywana jest ich wymiana, powód natomiast nie udowodnił, aby w tym zakresie można było przypisać stronie pozwanej jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa. W sposób analogiczny należy odnieść się do zarzutu braku drabinek i barierek przy łóżkach piętrowych, który to stan w ocenie powoda narażał go na upadek z wysokości. Strona pozwana przyznała, że drabinki zaczęły być montowane po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.01.2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. poz. 200), tj. po 14.08.2014 r., choć ani rozporządzenie z 2014 r., ani wcześniejsze takiego obowiązku na stronę pozwaną nie nakładało . Od tej daty jednak systematycznie dokonywane są prace adaptacyjne i w chwili obecnej w drabinki wyposażono już 2/3 ogólnej liczby łóżek. Jest oczywiste, że ze względów organizacyjnych prace te nie mogły zostać wykonane jednocześnie we wszystkich celach. Niezasadne są także zastrzeżenia powoda co zagrzybienia cel. Okoliczności tej w zakresie cel, w których przebywał powód nie potwierdziły kontrole i badania przeprowadzane przez Sanepid, jak również żadna z przedstawionych w sprawie opinii biegłych, o czym mowa była w ocenie materiału dowodowego . Za bezpodstawne należy uznać również zarzuty powoda dotyczące zabudowy kącików sanitarnych. Kąciki sanitarne w celach mieszkalnych są obecnie pełnowymiarowe i w pełni zamknięte, zapewniające swobodne oraz intymne korzystanie z sanitariatu. W sytuacji, gdy jak wykazało postępowanie dowodowe, działa sprawnie wentylacja grawitacyjna, przebywanie w tym miejscu nie powinno wiązać się z dyskomfortem dla osób z nich korzystających. Nadto, okolicznością notoryjnie znaną sadowi jest, że zabudowa całkowita kącików sanitarnych jest efektem wielu skarg i procesów sądowych, wytaczanych przez osadzonych, którzy dotychczas niezadowoleni byli z zabudowy częściowej. Otwarta lista chronionych prawnie dóbr osobistych została uzupełniona o uprawnienie do godnych warunków odbywania kary w zakładach karnych. Nie przewidują one jednak zapewnienia samodzielności pomieszczeń przeznaczonych na toalety ani ich oddzielenia murem od pozostałej części celi (tak: SN w wyroku z 5.07.2012 r., IV CSK 603/11, Lex nr 1228452). Nie istnieją przepisy określające minimalną wielkość kącików sanitarnych, a te wybudowane w ramach cel w Areszcie Śledczym w Ł. odpowiadają normom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki, mimo że rozporządzenie regulujące tę kwestię, nie obowiązuje w aresztach śledczych. We wszystkich celach zapewniona jest cyrkulacja powietrza i odpowiednia temperatura, co potwierdzili biegli sądowi (powołany biegły w tej sprawie, jak i innych sprawach, w których pozwanym był Areszt Śledczy w Ł.), jak również sprawozdanie z wizytacji pozwanej placówki. Oświetlenie zapewniane jest przez świetlówki jarzeniowe i jest wystarczające do czytania i pisania. Przesłony okienne są wykonane w sposób nie ograniczający dostępu światła słonecznego, ani dopływu powietrza. Przede wszystkim zaś odpowiadają normom i posiadają stosowne certyfikaty, które nie zostały podważone przez powoda. --- STRONA 11 --- Ich zamontowanie natomiast było wskazane w zaleceniach po kontroli, przeprowadzonej we wcześniejszych latach przez Sędziego penitencjarnego i niezbędne dla wykluczenia możliwości porozumiewania się przez osadzonych zarówno między sobą jak i z osobami z zewnątrz, a podyktowane specyfiką aresztu śledczego, gdzie zachodzi potrzeba odizolowania od siebie poszczególnych kategorii i grup osadzonych, przede wszystkim z uwagi na potrzebę zapewnienia prawidłowego toku postępowania karnego. W zakresie ograniczonego dostępu do sieci elektrycznej wskazać należy, iż przerwy te były uzasadnione uwarunkowaniami technicznymi budynków i odbywały się one głównie w godzinach nocnych (a zatem w czasie gdy obowiązuje cisza nocna, a osadzeni nie korzystają z energii elektrycznej). Nadto ww. ograniczenia wprowadzone były odpowiednim zarządzeniem, a osadzeni byli o przerwach z góry powiadomieni. Przerwy te były cykliczne, w tych samych godzinach codziennie, a zatem osadzeni mieli możliwość dostosowania swoich potrzeb do ich występowania tak, aby nie wpływało to na ich funkcjonowanie. Nadto, ograniczenia w dostawach energii zdarzają się również w warunkach wolnościowych i nie są niczym nadzwyczajnym. Jeżeli chodzi o organizację czasu wolnego osadzonych to mają oni możliwość korzystania z biblioteki i prasy oraz brania udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych. Brak jest dowodów na to, że powód został pozbawiony możliwości korzystania z tego rodzaju form organizacji czasu wolnego – i to w stopniu naruszającym jego dobra osobiste. Fakt, że nie dzieje się to tak często jak życzyliby sobie tego osadzenia również wynika ze specyfiki jednostki, jaką jest strona pozwana, a nadto znaczną liczbą osadzonych . Potwierdzenia nie znalazł także zarzut ograniczonej wentylacji cel mieszkalnych, albowiem jak wynika z ustaleń zawartych w opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa K. H., sporządzonej na potrzeby sprawy 818/13 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w 2014 r., a także biegłego S. S. (1) wentylacja cel w pozwanym areszcie spełnia wymagania przewidziane prawem budowlanym, a jej sprawność, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Na odmienną ocenę tej okoliczności nie może wpływać wniosek opinii biegłego W. P., dotyczący tej kwestii . Pomijając, że jak wynika z całokształtu materiału dowodowego wniosek taki jest odosobniony, to biegły dodatkowo oparł go na normach, które nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na późniejszą datę ich wprowadzenia. Za bezpodstawne sąd uznał także zarzuty powoda związane z niewłaściwym leczeniem. Zgodnie z art. 115 § 1 i 1a k.k.w., skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. Skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo wyboru lekarza i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń opieki zdrowotnej, lekarza dentysty oraz szpitala, określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135). Zgodnie natomiast z § 6 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 1985) w sprawie szczegółowych zasad, zakresu i trybu udzielania świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności, zgłoszenia osób pozbawionych wolności do lekarza więziennego przyjmuje się codziennie. Lekarz więzienny przyjmuje osoby pozbawione wolności poza ustalonym w porządku wewnętrznym czasem i miejscem przyjęć w razie nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia tych osób. Świadczenia ambulatoryjne z zakresu specjalistycznej opieki zdrowotnej udzielane są na podstawie skierowania lekarza, także innego niż lekarz więzienny. Powód nie udowodnił, że w wyniku działań leczniczych podejmowanych wobec niego w Areszcie Śledczym w Ł. jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, w szczególności w aspekcie dermatologicznym. Powód zgłosił lekarzowi problem skórny, który został rozpoznany prawidłowo jako świerzb, a następnie w krótkim okresie leczenia, powód został całkowicie wyleczony, zaś choroba nie pozostawiła żadnych trwałych skutków na jego zdrowiu. Reasumując należy wskazać, że brak jest podstaw do stwierdzenia niezgodnego z prawem działania strony pozwanej, rodzącego jej odpowiedzialność wobec powoda. Warunki w areszcie śledczym, aczkolwiek uciążliwe, nie uzasadniają powstania roszczenia odszkodowawczego w stosunku do Skarbu Państwa. Pobyt w jednostce penitencjarnej w --- STRONA 12 --- sposób naturalny wiąże się z ograniczeniem w postaci pogorszenia standardu życia . Z takimi dolegliwościami i ograniczeniami osadzony musi się liczyć trafiając do niej (por. wyrok SN z 02.10.2007 r. sygn. II CSK 269/07). W tym miejscu należy dodatkowo wskazać, że przy ocenie przestrzegania przez pozwanego minimalnych norm w zakresie standardów wykonywania kary pozbawienia wolności i ewentualnego naruszenia dóbr osobistych osadzonych nie można abstrahować od realnej sytuacji i kondycji finansowej państwa, ogólnej sytuacji gospodarczej, w tym poziomu życia ogółu obywateli - także tych, którzy nie mają zapewnionego minimum socjalnego nie będąc karanym karą pozbawienia wolności. Warunki bytowe w pozwanej jednostce nie wynikają z celowej chęci represjonowania osadzonych, lecz są związane z sytuacją gospodarczą i finansową państwa. Nadto, na zmniejszony - w wymiarze społecznym - rozmiar ewentualnej krzywdy powoda niewątpliwie wpływ ma też okoliczność, iż powód został osadzony w areszcie na skutek własnych, bezprawnych działań. W takim przypadku powszechnie przyjęte i akceptowane w społeczeństwie normy muszą oddziaływać na ocenę, czy zaistniałe w jednostce penitencjarnej nieprawidłowości muszą rodzić w każdym przypadku i niejako automatycznie prawo do żądania zadośćuczynienia, skoro przebywanie powoda w tego rodzaju miejscu odosobnienia jest wynikiem jego uprzedniego, nagannego postępowania. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji. Na podstawie 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. z 11 ust. 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1150 ze zm.) i § 10 pkt 25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) Sąd zasądził od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a na rzecz Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego w Ł. kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.