Teza / krótkie omówienie
odszkodowanie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt II C 940312 d PWSIME juslavn; 2 dnia 6.09.2001 r. 0 dostgpie 0 rn 0m180ilpU1J10Z|'i8] Dz. U. H2 poz. H98 z " JYR pozn. zm vi OK przekazano infarmacje pubfiaznq w Formie . dnkumeniu lub w formie prz8lW0fZO11E'] W IMTENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ am rd S160 0 m Lq ira'i'g>'i';;a'.;.;i'.;a;&;‘;.;ma.@a¢'.e;@;;;;;"“""“"""" Dnia 25 lipca 2013 r. _ ‘mi’ _ ......................... Sqd Okrqgowy w Warszawie II W)/dzia1CyWilny W sldadzie nastopujapymz Przewodniozqcy: SSR (de!.) Katarzyna Wasefiozuk ' Protokoiantr sekr. said. Przemyslaw Mazur po rozpoznaniu W Warszawie na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 1'. sprawy z powodztwa A. W. przeoiwko Skarbowi Pafistwa — Prezesowi Sqdu Okrqgowego we W. oraz Prezesowi Sqdu Apelacyjnego We W. o zapiatq ' I. oddala powodztwo, II. nie oboia_Za powodki obowiqzkiom zwrotu na rzecz pozwanego kosztow zastegpstwa procosowego. Sygn. aI<1: 11 c 940112 UZASADNIENIE PozWern'z1oZonym W dniu 27 listopada 2012 r. (k. 12) A. W. wniosia 0 zasqdzenie najej rzeoz od pozwanego Skarbu Paflstwa reprezentowanego przoz. Ministra Sprawiedliwoéci kwoty 400 000 21 tytuiem odszkodowania W zwiqzku 2 lioytaojq mieszkania W W. przy ul. (...). W uzasadnieniu wskazala, Ze z ewidentnej i Wyiqoznej Winy sqdu zostaia doprowadzona do bankructwa i bezdomnoéoi. Wskazala, Ze w zawartej przed Sqdem ugodzie joj byly ma; zobowiqzal siq do spiacenia 45% W&1”1I0§C1 kredytu Z czego sir; nie Wyvvia;za1 i W rezultaoio mioszkanie zostaio sprzedane na lioytaoj i, a ona z dzieokiom zostala Wyeaksmitowana do lokalu socjalnego. Stwierdziia, ie Wytoczyia byiemu mqzowi spraWQ o odszkodowanie, a Sqd oddalii powodztwo inie przyznal jej odszkodowania od sprawcy szkody. Podkreéliia, Zo Said dopuéoii do zawaroia ugody, a nastopnie raz twierdzil, Ze jest ona Wazna a raz, Ze nie. Podniosia, Ze Sqd nie powinien dopuéoié do zawaroia ugody, ktorej obie strony nie musiaiby Wypelniaé, gdyi ona ugodeg Wypelnila ijost karana, a P. W. ugody nie wypeinii i jest nagradzany. Stwierdziia, 26 gdybyv\7iedzia1a, Ze ugoda nie jest Wazna to nie spiaoaiaby 55% kredytu i nie topiiaby pieniqdzy W banku albo splaoaiaby 100% raty. Podkreélila, Ze to Said nak%o11i1jq i jej bylego moia do zawarcia ugody. Stwierdziia, Ze jezeli Sqd nie Wie co zrobié to powinien Wszystko oofnaj: Zeby przywrécié sprawiodliwoéé. W odpowiedzi na pozew ’z dnia 4 rnafca 2013 1'. pozwany Skarb Pafistwa Minister Sprawiedliwoéci wniosl o oddalenie powodzfwa W caioéci i zasqdzenie od powoda kosztow zastegpstwa procesowego Wedhig norm przepisanyoh. Pozwany zarzucil nieprawidiowq reprezentacjo Skarbu Pafistwa W niniej szym postqpowaniu i wskazai, 2e skoro powodka kwestionuje zawarta przed Sqdem ugodq Skarb Paflstwa powinien byé reprezentowany przez Prezesa Sqdu Raj onowego dla W.. Ponadto podniosl zarzut przedawnienia roszczenia, wskazuj qc, Ze wiedzq o szkodzie powodka mialia jut W 2005 roku. Z ostroznoéci stwierdzii, 2e kwestionuje réwnieZ powodztwo co do zasady i co do WysokosIci, Wskazuj acc,, Ze powodka nie Wykazaia przesianek odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa (0a’p0wiedz’ na pozew k. 3438). Na rozprawie W dniu 25 Iipoa 2013 r. powodka oéwiadczyla, Ze Wiqze odpowiodzialnoéé Skarbu Pafistxva i 2rod1o szkody, nie Z zawartq przed Sqdem ugoda, tylko 2 orzeczeniami Sqdoxv Okra;gowego i Apelaoyjnego We W, ktore oddalily powédztwo przeciwko jedynemu Winnemu P. W., uwalniajap go od _odpoWiedzia1no§ci za Wyrz:acdzonat powodce szkodrg. Wskazaia, Ze skoro Sqd uwolnii od odpowiedzialnoécijedynego Winnego to powinion sam zrekompensowaé powodce szkodo (k. 6969, nagranie rozprawy In 7]).
--- STRONA 2 ---
Wobeo takiego spreoyzowania podstawy faktyoznej powodztwa pozwany Wniosi ojego oddaienie, podniosi, Ze Skarb Paristwa poWiriien byé W 'spraiWie reprezentowany przez Prezesow Sqdu Oicregowego i Apeiaoyjnego We W., a takie podkreélii, Ze SaLd_I\1aj\/vyiszy odmowii W tamtej sprawie przyjecia skargi kasacyj nej do rozpoznania, co stanowi prej udykat W niniejszej sprawie i przesqdza o bezzasadnoéci powodztwa (k. 6969, nagmnie rozpmwy k. 71). Said ustalii nastepoj qey stan faktyoznyz W dniu 30 czerwca 2003 r., W sprawie o zawezwanie do proby ugodowej, A. W. i P. W. zawarli ugode, W ktorej oéwiadoqli, ie W skiad ich maj qtku Wspélnego wohodzi prawo Wlasnoéci nieruohomoéci polozonej W W. przy ul. (...) o Wartoéoi 150 000 21. Dokonaii p0dZ1a'1"lJ1‘l‘l3.j3,_f1(U W ten sposob, Ze mieszkanie otrzymaia na Wyiqcznq Wiasnoéo A. W.. Jednoczeénie P. W. zobov~/iaczai sie do splaty 45% kredytu, poczatwszy od sierpnia 2003 roku i zabezpieczenie tej czesIci kredytu W inny sposob nii przez ustanowienie hipoteki na mieszkaniu, a A. W. zobowiqzaia sie nie wystepowaé przeciwko P. W. z Zqdaniem zaplaty najej rzecz alimentow i cofiiqé pozew sprawie 0 ustalenie, toczqcej sie pod sygnature. I C 1353/02 (ugoda k. 3). * \ W piémie Z dnia 31 sierpnia 2004 1'. P. W. zwrocii sie do Dyrektora III Oddziahi (...) Banku z proébqo rozloienie zalegioéoi W spiaoie kredytu na okres 12 rniesiecy i niewypowiadanie umowy kredytowej. W piémie tym stwierdzii, 2e W zWia_zku z ugod:<1zaWafiq\\* sqdzie jego byla Zona spiaca. 55% raty kredytu (Z. czego sie sumiennie \VyW‘V1EI,_Z11_j6), a jego zobowiqzanie to 45% tej raty. Pozwany zadeklarowai spiate raty kredytu Vv’01)CI3LZ&jBLC6j go czeéci powiekszonq o Wynikie; 2alegioéé do ostatniego dnia kazdego miesiqca. Mimo to nie Wywiqzai sing z obowiaczku spiaty 45% rat kredytu i W konsekwenoji W 2005 roku (...) Bank \\"}'I]OWI6dZIfiiU1T10\\'Q kredytu zawartq z A. i‘P. W.. Na Wniosek (...) Banku SA _zostaio Wszczete postepowanie egzekucyjne. Egzekucja byia prowadzona rn.in. ‘ze spéldzielozego Wiasnoéciowego praWa do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) W W.. W dniu 28 lutego 200'? r. Said Rej onoWy dla Warszawy W. przysqdzii spéldzielcze Wlasnoéciowe praWo do lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) W W. na rzecz H. L. za oene 275 000 Z1. W ramaoh podzialu sumy uzyskanej z lioytaoji mieszkania powodka " otrzymala okoio 150 000 21 W dniu 14 paidziernika 2008 r. A. W. Wytoozyia przeciwko P. W. powodztwo o zapiate kwoty 250 000 Z1 tytuiem odszkodowania i kwoty 100 000 zi tytulern zadosléuozynienia. Na uzasadnienie sWych iqdafi podaia, Ze zostaia przez bylego meia P. W. doprowadzona do bankructwa i utraty zd;roWia. Wskazala, Ze byia Wiaéoicieikq mieszkania przy ul. (...) We W., ktoiym od 1971 1'. dysponowaia jej rodzina(1'odzice, potem babcia). Mieszkanie to droga. pod stepu Wydari jej P. W. i jest ono teraz W posiadaniu jej teéoiowej ~ B. W., ktora sprzedaia sWoje mieszkanie i da%a poWoc1ce 80 000 21, a powodka darowaiajej mieszkanie przy ul. (...). Wskazala, Ze za 80 000 Z1 otrzymane od B. W. oraz T15 000 Z1 uzyskane z kredytu zaciqg11iQtego Wspolnie (dzieki wysokim zarobkom pozwanego, mimo Ze powodka byia Wowozas przez krotki ozas bezrobotna), strony kupiiy W 1999 roku mieszkanie W W. przy ul. (...). Podniosia, ie W 2001 roku P. W. zostawiijatz dzieokiern oraz z niesplaconym kredytem, co zbiegio sie z utratq przez niai praoy z powodu zmiany przepisow dotyozqcyoh kwalifikacji nauozyoieli. Powodka nie mogia znaleié praoy odpowiadaj qcej jej Wyksztaiceniu ( Akadernia (...) nauczycielka muzyki), a Zadnej innej nie mogia podj Q6 z uwagi na niepeinospfaW'no§é. Wskazaia, Ze W lufym 2003 roku satd przyznai jej od byiego meia 1 000 zl alimentow. Podniosia, 2e W czerwou 2003 roku strony z.aWar1"y ugode sacdowa, W ktérej powédka zrzekia sie kwoty 1 000 z1~z tytuiu alimentow, a W zamian miaia piacié tylko 55% raty kredynl, z czego sie vvyx/viatzywaia, natomiast P. W. nie spiaoai kredytu. W Iutym 2004 roku sqcl . przyznai jej 300 zii alimentéw. Bank upominai sie 0 wpiaty 45% raty, Wiec We W}‘Z6§111l1 2004 roku pozwany zapiacii 570 z% Sqd Okregowy we W. wyrokiem z dniia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I C 45 7/09, oddalit powodztwo (wyrokz uzasadnieniem it. 411). W uzasadnieniu WSk&Z8:1, Ze odpowiedzialnoéé pozwanego za szkode powédki znaj duje poclstawe praWna.W przepisaoh 0 niewykonaniu lub nienalezytym wykonaniu zobowiqzafi (3112. 471 k.c. i 11.). Stwierdzii, Ze nieuzasadnione sq zarzuty pozwanego ii zawafia miedzy stronami ugoda jest niewaina, gdyz powodka zrzekia sie W niej alimentow, eweniualnie Ze jej przedmiotezii nie mogio byé prawo do Iokalu ktorego strony nie byly WI&§C1G1€I&iT11. Wskazai; be W ugodzie z 30 ozerwca 2003 r. powodka nie zrzekia sie prawa do aiimentow, ajedynie zobowiqzaia sie nie Wystepowaé o itch zasqdzenie. Podkreélil, Ze trzeba odroinié zrzeczenie sis; prawa od rezygnacji z jego przymusowej realizacji za poéredniotwem sqdu to ostatnie pozostaje w sferze autonomii Woli osoby uprawnionej do alimentow. Stwierdzii, 2e decyzja powédki byla uwarunkowana tym, 2e éwiadozenia alimentacyjne pozwanego miaiy, zgodnie z treéciq umowy, zostaé zastqpiohe spiacaniem przez niego czeéci kredynl zaoiqgnietego przez strony na zakup rnieszkania, pomimo przyznania prawa do tego lokalu wylagzznie poWodce. Podkreélii, Ze konstrukoja ugody przewidywaia inns; forme udziaiu pozwanego W ponoszeniu kosztow utrzymania powodki, oo dodatkowo przemawia za iym, Ze powodka nie zrzekia sie W ugodzie prawa do alimentow. Sqd stwierdzii takze, Ze fakt W ugodzie L12)/to biednego sformuiowania ,,praW0 wiasnoéci nieruohomoéoi", podozas gdy stronom przysiugiwaio spo1"d2.ie1cze Wiasnoéoiowe pr:1Wo do mieszkania, nie skutkuje niewainoéciq ugody. Wskazahie ugoda, rowniez
--- STRONA 3 ---
zawarta przed sadem,jest umowa, do ktorej maja zastosowanie reguly Wykiadni oéwiadczefi Woli zawarte W art. 65 § l i 2 k.c., a zatem mimo nieprawidiowego sforrnuiowania ugody, jasny i oozywisty pozostaje zamiar stron zadysponowania przysiuguj aoym im spoidzieiozym Wlasnoéoiowyrn prawem do lokalu mieszkalnego, a nie prawern Wlasnoéoi. _ Sad Okregowy stwierdzii jednoczeénie, Ze powodka 11a ktorej spoczywai cieiar udowodnienia wysokoéoi szkody — nie Wykazaia Wartoéoi utraoonego mieszkania, gdyi nie przedstawih1 Zadnych dowodow na okolioznoéé Wykazania stanu, W jakim znajdowaio sie mieszkanie w dacie jego nabycia przez H. L., co uniemozliwiio dopuszczenie dowodu z opinii biegiego i dokorianie Wyceny mieszkania. Zaznaczyi, Ze niejest rzeczq sadu poszukiwanie za strone dowodow przez nia niewskazanyoh, rnaj qoych na celu udowodnienie jej twierdzefi. Przywoiai Wyrok Sadu Naj Wyiszego, W ktoryin Sad ten stwierdzii, Ze dopuszczenie dowodu z urzedu jest prawem, a nie obowiagkiem sadu i powinno ograniczaé sie do sytuacji Wyj qtkowyoh tak by swoim dziaianiem sad nie zastepowal aktywnoéci stron. Za nieuzasadnione uznal takie roszozenie o zadoééuczynienie wskazuj ac, Ze niezaleznie od skutkéw utraty mieszkania dla stanu zdrowia pow_c'>dki, nie przysiuguje ono w ramach odpowiedzialnoéci odszkodowawczej ex contracm. __ Powodka Wniosla od przedmiotowego rozstrzygniecia apelacje, ktora zostaia oddalona Wyrokiem Sadu Apeiaoyjnego We W. z dnia 28 czem“ca 20] 1 r., sygn. akt I ACa 654f1l (wyrokz uzasadnieniem k. 1217). W uzasadnieniu Sad ten Wskazai, 2e nie moina sie zgodzio ze sta11oWiskie1n Sadu Okregowego, Ze powodce przysiuguje roszenie o naprawienie szkody Wynikiej 2 niewykonania zobowiazania przez P. W., gdyi dla przyjeoia odpowiedzialnoéci diuznika za szkode, rnusi istnieé jego zobowiaganie, ktére nie zostaio Wykonane lub zostaio wylgonane nienaleiycie 2 przyozyn oboiagaj aoyoh zobowiazanego, a ugoda zawarta przed Sadern, ktorej przedmiotem byi podziai majatku dorobkowego, nie kreowaia po stronie P. Wiadnego zobowiqzania Wobeo powodki. WsI<aza1, Ze podziai niajatku, po ustaniu Wspolnoéoi ustaWoWej maiiefiskiej, nie obejmuje pasywow i diatego nie jest dopuszozalne zobowiazanie jednego z malzonkow do splaoenia okreélonego dlugu zaciagnietego przez oboje maiionkow, za ktory Wspolnie odpowiadaja Wobeo Wierzyciela. Zaznaczyi takze, 2e Wskutek zawarcia. ugody nie doszio tez do przejecia diugu W rozumieniu art. 519 k.c., gdyz Wierzyciel nie wyrazil na to zgody. W konsekwenoji Sad Apelaoyjny uznal, Ze oddalenie powodztwa przez Sad Okregowy byto prawidlowe, chooiai przyj eoie, Ze ugoda kreowaia zobowiazanie pozwanego Wobeo powodki, byio Wad1iWe. . Dd Wyroku Sadu Apelaoyjnego z dnia 28 ozerwoa 2011 1'. powodka Wniosia skarge kasacyjna. Postanowieniern z dnia 29 sierpiiia 2012 r., sygn. akt V CSK 50_3r'1 1, Sad Najvuyiszy odmowii pfzyjeoia skargi kasacyjnej do rozpoznania (posranowienie k. I 8~1 9). W uzasadnieniu Wskazai, 2e W skardze kasaoyjliej nie zostaio Wykazane, 2e W sprawie zaohodza okolioznoéci przewidziane W art. 3989 § 1 k.p.c_ _ W paidzierniku 2010 roku powodka Wraz z oorkq P. W. zosta%y eksrnitowane z mieszkania przy ul. (...). Obeonie rnieszkajaw lokalu socjalnym. Powyiszy stan faktyczny Sad ustalil na podstawie zioionych do akt i powolanych dokumentow, ioh odpisow i kopii, przy czyin prawdziwoéé i autentycznoéé przed stawionyoh dokumentow nie budzila Watpliwoéoi i nie byia takie kwestionowana przez Zadnq ze stron, stad Sad mogi oprzeé sie na nichjako 115 dowoclaoh, 0 ktoryoh traktuje art. 308 k.p.o. Sad opari sie roWnieZ czeéciowo na zeznaniach éwiadka U. K. matki powodki. Zeznania te znajdowaiy potwierdzenie W dokumentach ijedynie W nieznacznym zakresie uzupehiialy zawarty W nioh stan faktyczny. W ooenie Sadu zeznania te byly Wiarygodne. Nadmienié nalezy, i2 opisane wyiej okolicznoéci faktyczue byly zasadniczo pomiedzy stronami bezspome. Sad zwaiyi, co nastepuje: Powodztwo byio niezasadne i nie zashigiwaio na uwzgiednienie. Formuluj ac Zqdanie zapiaty odszkodowania, strona powodowajako irodio szkody WSKi3.Z&I3. ostateoznie Wyroki Sadu Okregowego i Apelacyjnego We W.. ktoryrni oddalone zostaio Zadanie zapiaty odszkodowania przez P. W.. Odnoszqo sie do tak sformulowanego roszczenia, stwierdzié naleiy, ii podstawowym przepisem reguluj aoyrn odpowiedzialnoéé za szkode Wyrzadzoiia przez. niezgodne z prawem dziaianielub zanieohanie przy wykonywaniu Wiadzy publioznej pozostaje przepis art. 4'1?’ § 1 k.o., ktory stanowi, ii odpowiedzialnoéé te ponosi Skarb Pafistwa, jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna Wykonujaca te Wiadze z rnooy praWa. PrzedrniotoWa. regulacj Q, stanowiaoq fex generafis, uzupehlia szereg przepisow materialnego prawa cywilnego, obejmuj acych swoja
--- STRONA 4 ---
hipoteza okreélone przejawy imperium Pafi stwa. Przepisy te sa przepisami szczegoinylni W stosunku do art. 417 § 1 k.o. i W zakresie W nich uregulowanym Wytaozaja moiliwoéé zastosowania regulaeji ogolnej. I tak, odpowiedzialnoéé za szkode 2: tytuhx Wydania prawornoonego orzeczenia niezgodnego z prawern, ustawoclaweanakazatooeniaé przez pryzmat regulacji przewidzianej W art. 4171 § 2 l<.c., Wprowadzonej do polskiego porzadku prawnego ustawaz; dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektoryoh innyoh ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692 Ze zm.), Z moot; obowiazujqcq od dnia 1 Wrzeénia 2004 r. Stosownie do treéci art. 4171 § 2 k.c.,je2e1i szkoda zostaia Wyrzadzona przez Wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej deoyzji administracyjnej, jej naprawienia moina iadao po stwierdzeniu We Wiaéoiwym postepowaniu ich niezgodnoéci z prawem, ohyba 2e odrebne przepisy stanowia inaczej. Tym sarnyrn, W tym Wypadku, jako przestanki odpowiedziainoéei cywilnej Wtadzy publicznej Wystepowaé inusza kumuiatywnie: 1 . szkoda, 2. zdarzenie powoduj ape szkode, tj. wydanie prawomocnego orzeczenia lub prawomocnej decyzji, ktorych niezgodnoéo 2 prawem zostaia stwierdzona We Wiaéciwyrn postepowaniu, chyba ie odrebne przepisy stanowia inaczej, 3 . adekwatny zwiaczek przyczynowy miedzy zdarzeniem powodujacym szkode, a zaistniaia szkoda. Odno§_nie zdarzenia leiacego u irodia szkody, ustawodawca zawezii je do przypadkow Wydania orzeozefi, ktolyoh niezgodnoéé z prawern zostaia stwierdzona We Wtaéciwym postepowaniu albo orzeozefi, co do ktoryoh odrebne 1 przepisy pozytywne nie przewiduja obowiazku Lizyskania takiego prejudykatu. Wnioskuj ac a cont? aria poza uregulowaniem przepisu art. 4171 § 2 k.e. pozostaja orzeczenia, ktorych nie mozna zaliozyé do Zadnej z Wyiej Wymieiiionych dwoch grup. ' W przygadku orzeozeri, co do ktorych niezgodnoéé z prawern musi zostao stwierdzona We Wiaéciwym postepowaniu, rodzaj tego postepowariia oraz eharakter obj etych nirnorzeczefi przewidujaprzepisy art. 4241 k.p.c. i 42411‘ § 2 k.p.o. Zgodnie z nimi érodkiem prawriym, maj acym na celu prejudycjalna kontzroie orzeozefi sqdow powszechnyoh z punktu Widzenia legainoéei sa skarga o stwierdzenie niezgodnoéci z prawem prawomoonego orzeozenia oraz skarga kasaeyj na. _ _ _ Skarga o stwierdzenie niezgodnoéci z prawem prawomocnego orzeczeriia przysiuguje W odniesieniu do WyrokoW' sadu II instancji, kofiezacyeh postepowanie W sprawie, gdy zmiana lub uchylenie tych Wyrokow W drodze przys1uguj apych stronie érodkow prawnyoh nie byio i nie jest moiliwe oraz W okreélonych przjypadkach Wyrokow sqdu I instancji. W rozpoznawanej sprawie bezspornym byio, ii powédka zloiyia do Sadu Najwziszego skarge kasacyjna, jednak Sad Naj wyiszy odmowit przyj ecia jej do rozpoznania. Zgodnie Z art. 42411‘ § 2 k.p.o. orzeozenie Sadu Najwyzszego Wydane na skutek Wniesienia skargi kasacyjnej traktuje siejak orzeczenie wydane W postepowaniu wywoianyin Wniesieniem skargi. Treéé tego przepisu Wskazuj e, ii niezaleznie od treéci orzeozenia Sadu Najwyiszego W sprawie, W ktorej Wniesiono skarge kasacyjna, skarga o stwierdzenie niezgodnoéci z prawem nie bedzie przysiugiWa1a(nie tylko gdy sad orzekt po rozpoznaniu oskargi kasacyjnej, lecz tak2e gdy sad odméwii przyjecia skargi kasacyjnej do rozpoznania). Orzeczenie Sadu Najwyzszego stanowi zatem prejudykat, ktory przesadza 0 istnieniu badi nie prawa strony do Zadania odszkodowania za niezgodne z prawem orzeczenie Satin. Na marginesie mozna dodaé, 2e W tej sprawie nie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 424111 k.p.c., zgodnie z ktc'>ryn1 W Wypadku prawornoonyoh orzeczefi, od ktorych skarga o stwierdzenie niezgodnoéci z prawem prawomocnego orzeozenia nie przysluguje, odszkodowania 2 tytuiu szkody Wyrzadzonej przez Wydanie prawomocnego orzeozenia niezgodnego 2 prawem mozna domagaé sie, bez uprzedniego stwierdzenia niezgodnoéoi orzeczenia 2 praweni W postepowaniu ze skargi, ohyba ie strona nie skorzystata z przyshlguj acych jej érodkow prawnyoh. Uregulowanie to naleiy ezytaé Iacznie z art. 424111 k.p.o. W zw. z art. 4241 k.p.c. oraz uwzgledniajao okolicznoéei Wprowadzenia art. 424111 k.p.c. do kodeksu postepowania cywilnego. 1 1 _ Przepis art. 42411’ k.p.e. Wprowadzony zostai na mocy art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22lipoa 2010 r. o zrnianie ustawy Kodeks oywilny, ustawy Kodeks postepowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadtoéoiowe i naprawcze (Dz. U. 2 2010 Ni‘ 155 po2.103 7'), jako konsekweneja orieezenia Trybunaiu Konstytuoyjnego z dnia 1 I_(W181I‘lI{:1 2008 r., SK
--- STRONA 5 ---
77106, OTKA 2008, nr 3, poz. 39. W orzeezeniu tym, co W sposob niebudzaoy Wqtpliwoéei Wynika z jego treéei, zakwestionowano konstytucyjnoéé dawnego art. 4241 k.p.c. W czeéoi ograniczaj aoej zakres dopuszczalnoéoi skargi o stwierdzenie niezgodnoéci Z prawem prawomocnego orzeozenia do orzeczefl kofiezaeycli postepowanie W sprawie. Zdaniem Trybunaiu, W konsekwenoji takiego ograniozeriia, w razie Wydania prawomoonego orzeczenia, ktore nie koficzyto postepowania W sprawie, naruszaj acegojednak prawa strony i prowadzaoego do powstania szkody, strona nie mogta dochodzié odpowiedniego odszkodowania od Skarbu Pafistwa. Skutkiem cytowanego orzeczenia Trybunaiu Konstytuoyjnego byio zatem przyj ecie, Ze skarga o stwierdzenie niezgodnoéci z prawern prawomoonego orzeczenia przysiuguje zarowno W stosunku do orzeczezi koficzapych p0St§pOW3Il16,jE1I( i orzeozeri niekofiezacych postepowania W sprawie. W tych okolioznoéoiach koniecznym stalo sie dostosowanie obowiazuj acych regulacji do Wskazanyoh przez Trybunal Konstytueyjny Wytycznych. Realizacjaomawianej koncepcji byla nowelizacja kodeksu postepowania oywilnego dokonana ustawa z dnia 22 Iipoa 2010 1'. Opisana geneza komentowanej regulacji niewatpliwie determinuje sposob interpretaoji Wprowadzonego do porzadku prawnego przepisu art. 424111 k.p.c. i nakazuje go stosowaé wytacznie do orzeczezi inoydentalnych niekoficzqcych postepowania W sprawie. Tyiko bowiem W takim zakresie Trybunat Konstytucyj ny zakwestionowat konstytucyjnoéé dawnego art. 4241 k.p.c. Za taka Wykiadnia komentowanego przepisu, oprooz wspomnianych okolicznoéci jego uchwalenia, przemawiajii rowniei Wzgledy systemowe. W ocenie Sadu biedem bytoby stwierdzenie, ii przepis art. 424111 k.p.o. odnosi sie do Wszystkich tych orzeczefi, ktorych swym zakresem nie obejmuje reguiacja dotyczaca mozliwoéoi Wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodnoéoi z prawem prawomocnego orzeczenia. Konstatacja taka prowadziiaby do wniosku, ii ustaWodaWca dopuécil mozliwoéé oceniania przez sad okregowy jako sad I instancji orzeczefi co do meriturn sprawy Wydawanyoh przez inne sady, W tym Wyrokow Sadu Najwyiszego, co podwaia istote ustroju sadéw. Tak Wieo orzeozenie Sadu Najwyfcszego odmawiajace przyj ecia skargi kasacyjnej do rozpoznania S1L3.I1OW'1‘W tej sprawie prejudykat, nie podlegajaoy dalszej kontroli W niniejszej sprawie. Zaznaozyé nalezy, Ze W przedmiotowej sprawie, Sad W tym skladzie, podziela co do zasady stanowisko prawne wyraione przez Sad Okregowy We W.. Zdaniem Sadu Sad ten dokonai prawidiowej Wykladni zgodnyoh oéwiadczefi Woli stron i ustalit, Ze P. W.zamiast Iozenia alimentow bezpoéredniouna rzecz powodki zobowiazal sie je realizowaé poprzez splacanie 45% rat do Banku. ZaWaroie takiej ugody (pomijaj ac pewne jej Wad1iWo§oi)byIo zdaniem Sqdu dopuszozalne, gdyz sprawa nie toczyia sie Wtrybie nieprocesowym tylko W ramaoh postepowania o zawezwanie do proby ugodowej. MOZ11W6 zatern byio obj eeie ugoda zarowno podziahl majatku Wspolnego jak i kwestii alimentacyjnyoh. Zdaniem Sadu W tyrn sldadzie zawarta rniedzy stronarni ugoda kreoWa1a po stronie P. Wzobowiqzanie Wobec powodki i nie byta niewazna, gdyi W istocie nie dokonywaia W ramach sprawy 0 podziai majatku podzialu pasywow. Po pierwsze pamietaé naleiy pomijajap riiezbyt fortunne sformuiowania ugody Ze ugoda obejrnowata dWie kwestie: podziaiu inajatku i zaplaty alimentow. Kwestie podziahl maj atku rozstrzygal punkt pierwszy ugody, W ktoryrn strony ustaliiy, Ze spotdzielcze Wlasnoéciowe praWo do lokalu przypadnie powodce. Kolej ne punkty dotyczyiy uregulowania kwestii aliinentow i sposobu ich zaplaty. Sad W tym sktadzie podzieia stanowisko Sadu Okregowego We W.. Ze powodka nie zrzekta sie praWa do alimentow, ajedynie strony ustalily, Ze alirnenty bedq realizowane poprzez zapiate 45% raty kredytu na rzecz banku. To z powodu takiego ustalenia powodka zobowiazata sie do niewystepowania o alimenty. Z Z€Zl‘lfll1l§W13C1.1(fi zloionych W niniejszej sprawie Wynikato, Ze powodka z1a1na%a to ustalenie i po zawarciu ugody wystqpila ponownie o a1imenty,jednak otrzyrnaia je W niewielkiej Wysokoéoi. Oznacza to, 2e co naj mniej czeéciowo P. W.nie Wywiqzat sie z obgwiazku alimentacyj nego Wzgledern powodki W tyrn okresie. Oczywiste jest zresztq w ocenie Sada, Ze powédka zobowiazala sie do niewystepowania o aliinenty jedynie prze okres przez ktéry P. W. zamiast alimentéw na jej rzecz piaciiby czeéciowo raty kredym. Nie ma zatem przeszkod aby obecnie powodka domagata sie od bytego meta zaptaty alimentdw. Kwestii tych Sad nie badai szczegotowo, gdyi nie byio to przedmiotem tego postepowania. Sad W tym sktadzie stoi rowniei na stanowisku, Ze zawarta ugoda kreuje zobovx'iaLzanie po stronie P. W. Wobec powodki. P. W. zobowiqzal sie bowiem Wobeo powoclki do tego, ze zwolnijaz zobowiazania zaptaty 45% kredytu Wobeo banku W ramach wykonywania obciqiajacego go obowiazku aliinentacyjnego. Zdaniem Sadu umowe ta naleiy ooeniaéjako zobowiazanie do zwolnienia powodki z zobowiazania na rzecz osoby trzeoiej. Fakt, 2e P. W. rowniei byt zobowiazany do sptaeania kredytu nie stanowi przeszkody do zawarcia takiej umowy, gdyi co prawda oboje mationkowie byli zobowiazani do splacania kredyul na mocy iawartej ugody, ale to powodka otrzyrnaia praWo do lokalu W oaioéei. Teoretycznie zatern, gdyby porozumienia tej treéci miedzy stronami nie byio, a bank Wyegzekwowai naleinoéé od P. W., miaiby on do powodki roszczenie o zwrot zapiaconych rat. W Wyniku zawaroia takiej ugody zobowiazai sie on do spiacenia czeéoi kredytu i zwolnienia powodki W tym zakresie 2 dtugu. Jest to zatem konstrukoja podobna do sytuaeji przewidzianej przez art. 392 k.c., przy czym P. W. naIeZy traktowaé jako osobe trzecia (mimo, 2e jednoozeénie sam byt kredytobiorca). Po stronie P. W. powstaio zatem zobowiazanie cywilnoprawne W stosunku do powodki byt on odpowiedzialny Wzgledem niej za to, Ze Wierzyciel (bank) nie bedzie od niej Zadai spelnienia éwiadczenia W tej ozeéoi. Te stosunki i rozliozenia miedzy stronami byiy oczywiéoie niezalezne od ioh relaoji z bankiem.
--- STRONA 6 ---
Wszystko to nie zmienia jednak tego, Ze —jak W}"l"l11{& 2 uzasadnienia Sadu Okregowego powodka nie Wykazaia W toku postepowania Wysokoéoi szkody. Powodka. byte W tej sprawie reprezentowana przez profesj onalnego peinomoonika wyznaezonego z urzedu. Profesj onalista powinien sobie doskonale zdawaé sprawe z tego jakie doWody trzeba przeprowadzié W eelu wykazania. Wysokoéci szkody. Oozywiste jest, Ze W sytuacji koriiecznoéci wykazania Wartoéoi rnieszkania Wedhlgjego stanu 2 okreélonej daty, konieczne jest Wykazanie jaki byi ten stan. Z uzasadnienia Sadu Okregowego Wynika, Ze dowody takie nie zostaly przeprowadzone i to Wtasnie byio powodem oddalenia powodztwa W pierwszej instanoji. Oznacza to, Ze powodka poniosta szkode nie 2 Winy Skarbu Pa1‘1stWa, tylko Z poWodu Wtasnego zaniechania, gdyi nie wywiazata sie ze spoozywaj acego na niej ciezaru dowiedzenia Wysokosci szkody. Wina za to uohybienie rnoie obciaiaé reprezentujaoego japehiomocnika. Reasumujag: zatem, W okolicznoéciach rozpoznawanej sprawy strona powodowa jako Zrodio szkody Wskazywaia orzeczenia Sadu Okregowego i Apelacyj nego We W.. Orzeczenie Sadu Naj wyiszego odmawiaj ace przyjeoia W tej sprawie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi prejudykat, przesadzaj acy o braku bezprawnoéci dziaiania Skarbu Pafistwa, a W konsekwencji braku odpowiedzialnosci za powstala po stronie powodki szkode. Oznacza to brak podstaw do kierowania roszczenia 0 oclszkodowanie przeciwko Skarbowi Pafistwa. Ustawodawca przesadzit, Ze samo twierdzenie strony, fie orzeczenie Sadu jest niezgodne z prawem i wyrzztdziio mu szkodejest nieWysta.rczaj ace. Przyj ecie takiej konstrukcji prowadziioby do dokonywania przez sady powszechne nawzajem oceny sWoich orzeozefi, co naleiy uznaé za niedopuszczalne. Z tego Wzgledu jedynym organem uprawnionym do ooeny zgodnoéoi z praWem orzeozefi sadow powszechnych jest Sad Najwyiszy, ktory W tej sprawie Wypowiedziat sie W orzeezeniu 2 dnia 29 sierpnia 2012 r. Z tyoh Wzgledéw Sad u2.na1roszozenie powodki za nieuzasadnione. O kosztaeh procesu orzeozono na podstawie art. 102 k.p.c. Sad uznai, 2e W sytuaoji jaka ma miejsce W niniej szej spraWie oboiaianie powodki kosztarni postepowania byioby nieuzasadnione i sprzeozne Z zasadami Wspoiiycia spoleoznego. Powodka Wraz z eorka znalazia sie W bardzo trudnej sytuaoji materialnej, mieszkaja W lokalu soojalnyrn i utrzymuja sie z niewielkioh doohodow. Powodka po przejsiciaoh zwiazanyoh z utrata mieszkania ~ ma powaine trudnoéci W odzyskaniu r6WnoWagi psychioznej, a Wkonsekwencji W znalezieniu praoy. Z tego Wzgledu Sad uznai, Ze naleiy odstapié od oboiqiania jej obowiazkiem zwrotu kosztéW postepowania na rzecz pozwanego. O
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy We W.. Zdaniem Sadu Sad ten dokonai prawidiowej Wykladni zgodnyoh oéwiadczefi Woli stron#II C 940312 d PWSIME juslavn#art. 519 k.c.#art. 3989 § 1 k.p.c#art. 308 k.p.o.#art. 417 § 1 k.o.#art. 4171 § 2 k.c.#art. 4171 § 2 k.e.#art. 4241 k.p.c.#art. 424111 k.p.c.#art. 424111 k.p.o.#art. 2 pkt 5 ustawy#art. 392 k.c.#art. 102 k.p.c.