Postanowienie II C 94/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dni

--- STRONA 1 --- sygn. akt II C 94/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dni_§11'/lutego 2012 r Sqd Okrqgowy w Lodzi, II Wydziai Cywilny w skkadziez Przewodniczqcyz SSO Rafal Maciejewski P r at 0 k 01 an ti:    "st'a£¢:0P&filinar‘Dzial0f1siea" * 0 ' po rozpozrtlaniu na rozprawie w dniu 3lutego 2012r. w Lodzi .5 sprawy z powédztwa J S prze 0 iwk 0 Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Sqd Okrqgowy w I ' i Sqd ,_ Apelacyjny w L 0 zaphatq 105.000 zl 1) oddala powédztwo; ’ 2) zasqdza od J S: ~ na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalncj kwotq 3600 zl (trzy tysiqce szeééset zlotych) tytulem zwrotu kosztéw procesu. --- STRONA 2 --- sygn. akt II C 94/11 Uzasac1nieni'e'“ " ' W p0.ZWie zloionym dnia 21 stycznia 2011 r. powéd J: S wniési o zasadzenie na rzecz powoda od pozwanego Skarbu Pafistwa — Sqdu Okre_gowego w L kwoty 105.000 21 tytulem odszkodowania za utraconq eme1"yturz=.;~ oraz 0 zasqdzenie na rzecz powoda od pozwanego éwiadczefi miesiocznych w wysokoéci ,,0k010 4.000 zl"  od dnia 19 stycznia 2011 r. do dnia zwolnienia z zakladu kamego. ' W uzasadnieniu pozwu powéd wskazal, iz ubiegal sis; o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolnoéci, w celu skompletowonia dokumentacji zwiqzanej z pxfzebiegiem zatrudnienia i zlozenia wniosku 0 emeryturo. Zdaniom powoda, wniosek o udziélenié przerwy w odbywaniu kary byl uzasadniony, jako Ze nie znal dokladnych adre sow swoich dotychczasowych pracodawcéw i zamierzai osobiécie zgromadzié niezbednq dokumentacje celem jej przedloienia w ZUS. Odmowa ze strony sqdu penitencjarnego, w ocenie powoda, dpozbawila go moiliwoéci zloienia wniosku 0 przyznanie emerytury, a zatem narazila go na wymierne straty finansowe, poniewaz nie otrzymuje éwiadczenia emerytalnego, ktére méglby trzymywaé, gdyby dopelnil niezbqdnych formalnoéci. Powod podniésl ponadto, Ze Zaklad Ubezpieczefi Sp01ecznych naliczylby naleinq powodowi eme ryturo z wyrownaniem od dnia 6 lipoa Z010 r. Roszczenie powoda obejmuje okres 0d 6 lipca 2010 r., czyli od dnia, od ktorego  wg twierdzefi pozwu  Zaklad Ubezpieczefi Spo locznych naliczalby naleznq powodowi emeryture; (pozew  k. 23). V 1 f V V .  I 1 .~,.W~0dpowiedzi na pozew, pozwany Skarb Pafistwa '” Sad Olcregowy w 1. , reprezentowany przez Prokuratorio Generalnq Skarbu Pafxstwa wniési 0 oddalenie powodztwa w caloéci oraz 0 zasqdzenie na rzecz Skarbu Pafistwa  Prokuratorii General nej kosztéw zastegpstwa procesowego (odpowiedi na pozew  k. 2934). Na rozprawie w dniu 21 paidziernika 2011 r. powod zmienil Zqdanie pozwu w ten sposéb, Ze skierowal je takze przeciwko innej jednostce organizacyjnej Skarbu Pali stwa — Sqdowi Apelacyjnemud _w L . Ponadto powéd sprecyzowa}, ii jego roszczenie obejmuje okres od 7 stycznia 2011 r. i wynika z treéci rozstrzygniecia sqdu penitencjar nego. Sod ustalii reprezentacje pozwanego Skarbu Pafistwa poprzez wezwanie do udzialu w sprawie takze Sqdu Apelacyjnego w Z (protokéf rozprawy  k. 6869). 1 Strona pozwana ostatecznie wnosila 0 oddalenie powédztwa, Sad ustalil nastopuj qcy stan faktyczny: 1 Powodj 0 S1  osadzony w Areszcie Sledczym w I; — w dniu 3 wrzeénia 2010 r. zloiyl do Sqdu Okregowego w L VI Wydzialu Penitencjarnego w11io sek 0 udzielenie przerwy w odbywaniu kary 25 lat pozbawienia wolnoéci, w zwiqzku z --- STRONA 3 --- _2_ koniecznoécia dopelnienia formalnoéci zwiqzanych z ubieganiem sio 0 przyznanie emery tury z Zaldadu Ubezpieczefi Spolecznych, obejmujqcych min. usta1en_1§,§d;e»s6_w‘proso dawoéwo10i*3i;£l1§.jz§1*§anie As'.\/viadectw pracy, a takze ze wzglodow zdro'§7\1ot€i§t§/oh'_(d0v1}dd; wniosek  k. 24 zafqczonych akt 0 sygn. akt VI Kow 3040/10/pr).  Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2011 roku Sod ten odmowii powodowi udziele nia przerwy w odbywaniu kary, uznajac, 12 czynnoéci formalnych w zwiqzku z uzyskaniem prawa do emerytury powéd mote dokonaé droga korespondencyjnq lub przez ustanowio nego w tym celu pelnomocnika, a zatem jego osobista obecnoéé nie jest niezbedna, a w konsekwencji nie zachodza wazne wzglsgdy, 0 ktérych stanowi przepis art. 153 § 2 kkw. Na skutek zaialenia powoda, powyisze postanowienie zostaio utrzymane w mocy przez S:gd Apelacyjny w L ' postanowieniem z dnia 23 marca 2011 r., ktory podzielil argumentacje Sqdu Okregowego w zakresie braku podstaw do uwzglodnienia wniosku skazdlilego1(o!g\gy¢§d.;kopigpostanowieri sqdu ok. 3536 i 3739). 1  “ , '..|‘,'.._ '1<_.,.11; 1 _ Q . V Powyiszy stan faktyczny Sqd ustalil na podstawieé dokumentow zgromadzonych w sprawie. . . Sad zwaiyl, co nastopujez ‘ . Powédztwo, jako bezzasadne, podlegalo oddaleniu. _ _ W niniejszej sprawie powod dochodzi naprawienia szkody wyrzqdzonej mu rzekomo przez to, 2e sqd penitencjarny odméwil udzielenia mu przorwy w odbywaniu kary po_zbawie11ia_wolno§ci, przez co  w ocenie powoda — nie otrzymafon1na;le211ej_,mu z ‘L _ \_ V . v’1,_,v,;.; ‘ ZUS emerytury.*7  1 ~ 0 Zgloszone roszczenie nalezalo océnié na gruncie art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c., ktére to przepisy stanowiq 0 odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa za szkode wyrzqdzonq przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem. Stosownie do art. 417 § 1 k.c. za szkode wypzqdzonq przez niezgodne z prawem dzialanie Iub zaniechanie przy wykonywaniu w1adzy publicznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarb Pafistwa lub jedn0stka_ samorzqdu terytorialnego lub inna osoba prawna wyk0nu jqca ts; wiadzo z mocy prawa. Zgodnie natomiast do art. 4171 § 2 k.c., jezeli szkoda zostaka wyrzqdzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia moina iqdaé po stwierdzeniu we wlaéciwym post:;powaniu ich niezgodnoéci zpra\n{§5:_1"r1,Ac‘_hybe_1‘_Aig Qrzopisy odrebne stanowiqinaczej. ' 0 ' Powolane przepisy statuuja szczegélnego rodzaju odpowiedzialnoéé obiektywnq Skarbu Pafistwa, ktora odrywa sis; od winy bazujqc przed wszystkim na niezgodnym z prawem dziaianiem Iub zaniechaniem przy wykonywaniu wladzy publicznej pozostajqcym w adekwatnym zwiqzkiem przyczynowym z zaistniaiq szkodq. Na gruncie art. 4171 § 2 k.c., konstytutywnq przesianke odpowiedzialnoéci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa z tytuiu tzw. bezpravmoéci judykacyjnej stanowi --- STRONA 4 --- 1 I I: ‘__2..__unv|.. I . i 1 l _. 3 _ uzyskanie swoistego prejudykatu  orzeczenia stwierdzajacego niezgodnoéé z prawem kwesti.0_i1owa~i1‘ego, prawomocnego rozstrzygniecia we w1a's_'oiwym’1trybie. Tymczasem powéd"1nie'zaioicjowa1 nawet takiego postepowania, nie m6w1¢¢]£iz1‘a uzj/s’ka"niu st0éow nego rozstrzygniecia, ktore mogloby stanowié podstawe dochodzonego roszczenia odszkodowawczego.  Nalezy przy tym podkreélié, ze nawet gdyby przyjaé stanowisko przeciwne (tj., ii w stanie faktycznym rozpoznanej sprawy nie bylo konieczne uzyskanie orzeczenia stwierdzajacego niezgodnoéé z prawem prawomocnego rozstrzygniecia sadu w przedmio cie wniosku 0 udzielenie przerwy w karze), to w ocenie Sadu powod nie wykazat bezpra wnoéci dzialania pozwanego. Kwestionowane orzeczenie Sadu Okregowego w L  Sadu Penitencjarnego, poprzedzone bylo stosownym postepowaniem dowodowym, 0bej mujacym wszystkie podnoszone przez powoda we wniosku argumenty, zarowno natury . .1ur'zed0w'éj’ jak“i' ihedycznej. Orzeczenie Sadu Okregoweg'o"_'zo'$ta1o lw aposéb zgodny z przepisami prawa uzasadnione, a takie utrzymane zostalo W mocy przez Sad Apelacyjny w wyniku kontroli instancyjnej. Dzialaniu pozwanego nie moina zatem przypisaé bezpra wnoéci. Wskazaé nalezy, i2 zgodnie z art. 153 § 1 k.k.w. w zw. z art. 150 § 1 k.k.w., w wypadku choroby psychicznej lub innej ciezkiej choroby uniemoiliwiajacej wykonywanie tej kary sad penitencjarny obligatoryjnie udziela przerwy do czasu ustania przeszkody. Stosownie natomiast do art. 153 § 2 k.k.w., sadten. m dz e udzielié przerory w wykonaniu kary, jezeli przemawiaja za tym waine wzgledy zdrowotne, rodzinne lub osobiste. W dok trynie prawa karnego wykonawczego podnosi sie, Ze jako odstepstwo od zasady bezzwlo oznego i ciaglego wykonywania kary, przerwa powinna byé udzielana tylko z uwzglednie niem waskiego rozumienia przeslanek wymienionych w art. 153 k.k.w. (por.1Z. Hoida, K. Postulski, Komentarz do art. 153 k.k.w., LEX/Arche 2008). Wskazuje sie rowniez, ii jezeli chodzi 0 podstawy fakultatywnego udzielenia przerwy w odbywaniu kary, to maja one charakter klauzuli generalnej. Z tego powodu nie da sie taksatywnie wymienié wszystkich sytuacji, ktére sktaniaja do oceny, Ze wzgledy zdrowotne. rodzinne lub osobiste skaza nego przemawiaja za udzieleniem mu przerwy w wykonywaniu kary. Sad penitencjarny dokonuje zatem samodzielnie wyktadni normy prawnej wyrazonej w art. 153 § 2 k.k.w. i odnosi ja do ustalonego stanu faktycznego, a nastepnie rozstrzyga w przedmiocie wnio sku. W przypadku, gdy sad ten odniesie sie do wszystkich argumentow i okolicznoéci przedstawionych przez skazanego oraz w sposob spéjny i logiczny wyjaéni wlasna ich ocene, to nie sposob twierdzié, Ze orzeczenie jest niezgodne '2 prawem, choéby bylo niezgodne z oczekiwaniami skazanego i jego subiektywnym przekonaniem 0 stusznoéci swojego stanowiska. O niezgodnoéci z prawem orzeczenia moina natomiast mowié, gdy stwierdzone naruszenie prawa ma charakter kwalifikowany i raiacy, badi narusza fundamentalne zasady sprawiedliwoéci i porzadku prawnego. W niniejszej sprawie wszystkie okolicznoéci podnoszone przez powoda i przema wiajace w jego ocenie za potrzeba udzielenia mu przerwy w wykonywaniu kary byty --- STRONA 5 --- _4_ znane sadowi penitencjarnemu oraz sadowi odwoiawczemu kontrolujacemu wydane orze czenia na skutek wniesionego przez powoda zazalenia. Naiezy tez zauwazyé, ze powod w zaden sposob nie wykazat, aby rzeczywiécie konieczne byio osobiste zaiatwienie przez niego spraw zwiazanych 2 uzyskaniem dokumentow potwierdzajacych przebieg zat1"ud nienia. 7 Pomijajac juz jednak ten aspekt sprawy, orzeczenia sadu penitencjarnego wydane w sprawie powoda bazowaty na dokladnej i rzetelnej ocenie sytuacji osobistej powoda. Sad ten odnosil sie bowiem kolejno do wszystkich okolicznoéci powoiywanych przez powoda na poparcie jego wnioskow, do ktérych nalezaiy potrzeba skompletowania dokumentow potrzebnych do uzyskania emerytury oraz stan zdrowia powoda. Argumen tacja przytoczona w kwestionowanych przez powoda orzeczeniach sadu, nie wykracza poza zakres przyznanego przez przepisy prawa uprawnienia do dokonania przez sad oceny, czy za udzieleniem w konkretnym przypadku przerwy w karze rzeczywiécie prze mawiaja wazne wzgledy zdrowotne, rodzinne lub osobiste po stronie skazanego. Powod natomiast, W toku postepowafi zainicjowanych wnioskami 0 udzielenie przerwy W odby waniu kary, miai nieskrepowana mozliwoéé przedstawiania wiasnych twierdzefi i dowe dow na ich poparcie, co zreszta czynii. Powod wyczerpai takze dostepny tryb zaskarzenia wydanego orzeczenia, wnoszac na nie zazalenie. Tym samym brak jest podstaw, aby uznaé, ze orzeczenia wydane przez sad penitencjarny po rozpoznaniu wnioskow powoda w jakikolwiek sposob naruszaly prawo, jak i gwarancje procesowe powoda. Za niedopuszczaliie nalezy takie uznaé powoiywanie sie przez powoda na art. 5 k.c., dotyczacy naduzycia prawa podmiotowego. Zgodnie z utrwaiona w doktrynie i judy katurze wykiadnia tego przepisu, zarzut ten ma charakter wylacznie obronny i nie moze stanowié podstawy roszczenia powoda. Niezaleinie od powyzszego, powod nie przedstarvii materialu dowodowego, z ktorego wynikaloby, ze wiaénie wskutek wydania kwestionowanych przez niego orzeczefi sadu doznal szkody w postaci nieotrzymania éwiadczefi emerytalnych. Powéd nie udow0 dnil nawet, iz emerytura faktycznie zostaiaby mu przyznana przez Zaklad Ubezpieczefi Spoiecznych  stanowisko takie oparte jest tylko na twierdzeniach powoda i nie zostaio poparte zadnymi dowodami. Powod nie zdotai zatem wykazaé istnienia adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiedzy wydaniem orzeczefi przez Sad w postepowaniu karnym wykonawczym, a nieprzyznaniem mu emerytury. Co wiecej, poi/rod  jak sam przyznai — ostatecznie w ogole nie zlozyl wniosku 0 przyznanie mu éwiadczefi emerytalnych, z gory niejako zakladajac jego bezskutecznoéé w caioéci.  Powéd nie udowodnii ponadto roszczenia co do vrysokoéci, a przedstawione w pozwie wyliczenie szkody nalezaio, przy braku stosownych wnioskow dowodowych, uznaé za calkowicie dowolne. Powod sam nie zna wysokoéci swojej potencjalnej emerytury, a przyjeta przez niego kwota ,,oko1o 4000 zl” nie poddaje sie — w slwietle przedstawionego w sprawie materiaiu dowodowego — Zadnej weryfikacji. Powod ponadto wskazai, iz na kwote dochodzonego roszczenia skladaja sie rowniez odsetki ,,w wysokoéci okreélonej przez --- STRONA 6 --- _ 5 _ powoda na 50% rocznie". Powéd zatem zdaje sie opieraé swoje Zadania co do ich Wysoko éci wylaicznie na wiasnych szacunkach i ocenach, nie opartych ani na jakichkolwiek kon kretnych wyliczeniach, do ktorych mozna by sie odnieéé, ani na dowodach, ani na przepi sach prawa. W éwietle powyzszych rozwazai'1 nalezy uznaé, iz powod nie wykazai zadnej z wymaganych przepisarni prawa przesianek przypisania odpowiedzialnoéci Skarbowi Pari stwa, a powédztwo jest caikowicie niezasadne. O kosztach postepowania Sad rozstrzygnal na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., stosujac zasade odpowiedzialnoéci za wynik procesu, zgodnie z ktéra powod, jako strona przegrywajaca proces w caloéci, obowiazany jest zwrocié jego koszty stronie przeciwnej. Na koszty te zlozyiy sie koszty zastepstwa procesowego pozwanego przez Prokuratorie Generalna Skarbu Pafistwa. Z powyzszych wzgledéw Sad orzeki jak w sentencji.