Wyrok II C 910/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszaw

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 910/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie II Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Magdalena Antosiewicz Protokolant: sekr. sądowy Kosma Fabijański po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa W. S. przeciwko (...) Sp. z o.o., J. W., M. T. o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. ustala, iż powód W. S. przegrał sprawę w całości i winien ponieść koszty procesu w całości, zaś szczegółowe wyliczenie kosztów procesu pozostawia referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się wyroku. Sygn. akt II C 910/15 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 24 listopada 2015 r. powód W. S. wniósł o: 1) zobowiązanie wszystkich Pozwanych do zaprzestania naruszania dóbr osobistych Powoda, w szczególności poprzez przedstawianie Powoda w jakichkolwiek publikacjach lub wystąpieniach jako osobę, która narusza jakiekolwiek przepisy lub zasady w prowadzeniu działalności gospodarczej, czerpie nieuzasadnione zyski z działalności gospodarczej, w szczególności poprzez sformułowania zawarte w programie telewizyjnym Pozwanej l i Pozwanego 2 z udziałem Pozwanego 3, pod nazwą „(...)" wyemitowanym w dniu 21.10.2015.r. o godzinie 21:45 na antenie telewizji (...), a opisanym w uzasadnieniu niniejszego pozwu (dalej: „Program"): a) jakoby W. S. na skutek zawarcia umowy z (...) na pośrednictwo w sprzedaży energii „w ciągu pierwszego roku swojej działalności zbudował rynek, którego zbudowanie innym przedsiębiorcom tego rodzaju zajęłoby lat 7' -10'35" Programu; b) jakoby „ spółka (...) wyrządziła Skarbowi Państwa szkodę na skutek współpracy z W. S. (z jakimś podmiotem)" -11 '15" Programu; c) --- STRONA 2 --- jakoby spółki (...) miały umożliwić W. S. ((...)) jako pośrednikowi możliwość zawierania umów po cenie poniżej ceny rynkowej' oraz „poniżej ceny wytworzenia tej energii", ze stratą „co najmniej w wysokości 12 zł na każdej megawatogodzinie, a działalność ta miała stanowić „pomost do wyprowadzania pieniędzy ze spółki' -11'48" Programu; d) jakoby pan W. S. „skorzystał z okazji przy zawieraniu umów stworzonej rzekomo przez (...)12'35" Programu; e) jakoby klienci (...) i innych spółek „przenieśli niejako swoje umowy do działalności pana S." -13'17" Programu; f) jakoby „w latach 2012 - 2013 sprzedaż energii za pośrednictwem pana W. S. prowadziła do konieczności kompensowania przez spółkę ( (...) lub inne) strat finansowych" lub, że „zapłacili już za to" konsumenccy odbiorcy energii -15'48" Programu; g) jakoby nastąpił „siedmiokrotnie szybszy rozwój przedsięwzięcia pana S. w porównaniu z innymi porównywalnymi przedsiębiorcami" -16'45" Programu; h) jakoby „średnie zakłady produkcyjne mogły za cenę 180 zł za megawatogodzinę mogły kupować energię za pośrednictwem pana S." -17'10" Programu; i) jakoby różnica w cenie za megawatogodzinę 180 zł stosunku do 318 zł „pozwalała panu S. pozyskać [taki] portfel klientów -17'29" Programu; j) jakoby „po złożeniu do prokuratury doniesienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa „zniknęły z Internetu wszystkie strony dotyczące (...) za pośrednictwem której pan W. S. zachęcał do przystąpienia do tejże grupy" -18'25" Programu; 2) nakazanie wszystkim Pozwanym zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda, w szczególności w sposób opisany w pkt 1; 3) nakazanie pozwanej spółce (...) Sp. z o.o. usunięcia skutków tych niedozwolonych działań poprzez: dwukrotne wyemitowanie na antenie (...) w paśmie emisji programu „(...)", - na własny koszt, - bezpośrednio przed i bezpośrednio po emisji tego programu (to jest nie oddzielonego żadną reklamą ani autoreklamą (...)), - w terminie nie dalszym niż 3 (trzy) dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie, - w czasie o długości nie krótszej niż 60 (sześćdziesiąt) sekund, - planszy z treścią oświadczenia spisanego drukowanymi literami czarnymi, czcionka Arial Bold, na białym tle, o wielkości czcionek i wersyfikacji wypełniającej całość planszy, mieszczącej całą treść oświadczenia bez żadnych ubytków w granicach wyświetlanej planszy, i czytelnej w zupełności na ekranie odbiorcy (widza, tzw. użytkownika końcowego, tzn. nie wychodzącej z tekstem poza obręb ekranów monitorów), opatrzonego datą składania, bez żadnych komentarzy czy opinii w dniu publikacji, jak następuje: „Redakcja (...) i wydawca programu „(...)" wyemitowanego w dniu 21 października 2015 roku na antenie telewizji (...), oświadczamy, iż emisją tego programu dopuściliśmy do rozpowszechnienia informacji nieprawdziwych, wprowadzających w błąd, oraz krzywdzących i naruszających dobra osobiste pana W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w związku --- STRONA 3 --- z tym wyrażamy ubolewanie i przepraszamy p. W. S. za to, że narażony został na utratę zaufania niezbędnego do prowadzonej działalności gospodarczej i wydawniczej oraz za naruszenie jego dobrego imienia, godności, czci i wiarygodności. (...) Sp. z o.o. w W., DD-MM-RRRR” 4) nakazanie pozwanemu J. W.: usunięcie skutków niedozwolonych działań poprzez: - dwukrotne wygłoszenie, - osobiście, - wcześniej zarejestrowanego oświadczenia na antenie (...) - w paśmie emisji programu „(...)", - na własny koszt, bezpośrednio przed i bezpośrednio po emisji tego programu (to jest nie oddzielonego żadną reklamą ani autoreklamą (...)), w terminie nie dalszym niż 3 (trzy) dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie, - długości nie krótszej niż 30 (trzydzieści) sekund) - odczytując osobiście, bez żadnych komentarzy czy opinii w dniu publikacji, następującą treść: „ Oświadczam, że w programie „(...)" wyemitowanym w dniu 21 października 2015 roku na antenie telewizji (...), jako prowadzący i odpowiedzialny za kształt i treść tego programu, dopuściłem do rozpowszechnienia informacji nieprawdziwych, wprowadzających w błąd, oraz krzywdzących i naruszających dobra osobiste pana W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w W.. W związku z tym wyrażam ubolewanie i przepraszam p. W. S. za to, że naraziłem go na utratę zaufania niezbędnego do prowadzonej działalności gospodarczej i wydawniczej oraz za naruszenie jego dobrego imienia, godności, czci i wiarygodności. K. W.” 5) nakazanie pozwanemu M. T. usunięcie skutków niedozwolonych działań poprzez: • dwukrotne złożenie, • osobiście, • wcześniej zarejestrowanego oświadczenia na antenie (...) • w paśmie emisji programu „(...)", • na własny koszt, bezpośrednio przed i bezpośrednio po emisji tego programu (to jest nie oddzielonego żadną reklamą ani autoreklamą (...)), • w terminie nie dalszym niż 3 (trzy) dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie, • długości nie krótszej niż 30 (trzydzieści) sekund - odczytując osobiście, bez żadnych komentarzy czy opinii w dniu publikacji, następującą treść: --- STRONA 4 --- „ Oświadczam, że w programie „(...)" wyemitowanym w dniu 21 października 2015 roku na antenie telewizji (...), rozpowszechniłem informacje nieprawdziwe, wprowadzające w błąd, oraz krzywdzące i naruszające dobra osobiste pana W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w W.. W związku z tym wyrażam ubolewanie i przepraszam p. W. S. za rozpowszechnienie informacji nieprawdziwych, wprowadzających w błąd oraz krzywdzących i naruszających dobra osobiste, p. W. S. jako wydawcy i przedsiębiorcy oraz za to, że naraziłem go na utratę zaufania niezbędnego do prowadzonej działalności gospodarczej i wydawniczej oraz za naruszenie jego dobrego imienia, godności, czci i wiarygodności. M. T., radca prawny” 6) zamieszczenia dwukrotnie na łamach gazet: (...) na pierwszej stronie oraz na otwierającej stronie Internetowej „www" wyżej wymienionych tytułów prasowych, a także na otwierającej stronie internetowej portalu www.(...).pl [przy czym na stronach www tych tytułów i www.(...).pl na okres 7 (siedmiu) dni od daty publikacji], na własny koszt, nie później niż w terminie 28 (dwudziestu ośmiu) dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, ogłoszenia dotyczącego Powoda, w ramce, o powierzchni co najmniej A5, pogrubioną czarną czcionką bezszeryfową Arial Bold lub jej odpowiednikiem o wielkości nie mniejszej niż 12 punktów, interlinia nie mniejsza niż 14, na białym tle, opatrzoną datą i podpisem z imienia i nazwiska, opatrzonego datą składania, bez żadnych komentarzy czy opinii w dniu publikacji, o następującej treści: „Oświadczam, że w programie „(...)" wyemitowanym w dniu 21. października 2015. roku na antenie telewizji (...), rozpowszechniłem informacje nieprawdziwe, wprowadzające w błąd, oraz krzywdzące i naruszające dobra osobiste pana W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w W.. W związku z tym wyrażam ubolewanie i przepraszam p. W. S. za rozpowszechnienie informacji nieprawdziwych, wprowadzających w błąd oraz krzywdzących i naruszających dobra osobiste, p. W. S. jako wydawcy i przedsiębiorcy oraz za to, że naraziłem go na utratę zaufania niezbędnego do prowadzonej działalności gospodarczej i wydawniczej oraz za naruszenie jego dobrego imienia, godności, czci i wiarygodności. M. T., radca prawny, DD-MM-RRRR” 7) zamieszczenia dwukrotnie na łamach gazet: Gazeta (...) i „(...)" na pierwszej stronie oraz na otwierającej stronie Internetowej „www" wyżej wymienionych tytułów prasowych [przy czym na stronach www tych tytułów na okres 7 (siedmiu) dni od daty publikacji], na własny koszt, nie później niż w terminie 28 (dwudziestu ośmiu) dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, ogłoszenia dotyczącego Powoda, w ramce, o powierzchni co najmniej A5, pogrubioną czarną czcionką bezszeryfową Arial Bold lub jej odpowiednikiem o wielkości nie mniejszej niż 12 punktów, interlinia nie mniejsza niż 14, na białym tle, opatrzonego podpisem z imienia i nazwiska, opatrzonego datą składania, bez żadnych komentarzy czy opinii w dniu publikacji, o następującej treści: „Oświadczam, że w programie „(...)" wyemitowanym w dniu 21. października 2015. roku na antenie telewizji (...), rozpowszechniłem' informacje nieprawdziwe, wprowadzające w błąd, oraz krzywdzące i naruszające dobra osobiste pana W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w W.. W związku z tym wyrażam ubolewanie i przepraszam p. W. S. za rozpowszechnienie informacji nieprawdziwych, wprowadzających w błąd oraz krzywdzących i naruszających dobra osobiste, p. W. S. jako wydawcy i przedsiębiorcy oraz za to, że naraziłem go na utratę zaufania niezbędnego do prowadzonej działalności gospodarczej i wydawniczej oraz za naruszenie jego dobrego imienia, godności, czci i wiarygodności. M. T., radca prawny, DD-MM-RRRR” 8) na zasadzie art. 448 Kodeksu cywilnego zasądzenie od Pozwanych solidarnie na rzecz Powoda łącznej kwoty 100.000,00 PLN (stu tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, płatnej w terminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się --- STRONA 5 --- orzeczenia w niniejszej sprawie na rachunek bankowy Powoda jaki wskaże wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie od dnia wymagalności zadośćuczynienia do dnia zapłaty (pozew k. 2). W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w paśmie wieczornym stacji (...), prowadzonej przez pozwaną (...) Sp. z o.o. wyemitowany został program pn. (...) autorstwa pozwanego K. W., w którym gościł pozwanego M. T.. Szereg sformułowań oraz twierdzeń użytych w czasie wystąpienia pozwanego M. T., a także kontekst, sposób i forma oraz formuła tego konkretnego programu naruszyły cześć, godność i dobre imię powoda oraz naruszyły zaufanie do niego, konieczne ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą, a także poniżyły go w oczach opinii publicznej, w szczególności na skutek tez i pośrednich lub bezpośrednich oskarżeń, sugerujących, iż bierze on udział w działalności nielegalnej, niegospodarnej, korupcyjnej, o charakterze nepotyzmu, pobierając w sposób niezasłużony lub wprost niezasłużone „wielomilionowe” wynagrodzenie. W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 7 stycznia 2016 r. pozwani J. W. i M. T. wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i kwoty 34 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa (odpowiedź na pozew k. 305). W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 29 stycznia 2016 r. pozwana (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania (k. 399-405). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 10 lipca 2012 r. zostało zawarte porozumienie między (...) a W. S. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w W., działającym w imieniu i na rzecz (...) ustalające warunki współpracy między stronami w zakresie w szczególności prowadzenia negocjacji ze dostawcami energii elektrycznej w 2013 r.(kopia porozumienia k. 207-209). Na podstawie zawartego porozumienia z 10 lipca 2012 r. prowadzony był proces negocjacyjny miedzy stronami porozumienia a dostawcami energii. Ostatecznie w dniu 3 września 2012 r. doszło do podpisania porozumienia pomiędzy (...) S.A. a Wydawnictwem (...), którego prezesem zarządu jest W. S., oraz (...). Na mocy tego porozumienia, blisko 400 firm skupionych w grupie zakupowej (...) i stowarzyszonej z nią grupie zakupowej przemysłu chłodniczego od 2013 miała korzystać z atrakcyjnych stawek za energię elektryczną. Przed podpisaniem powyższego porozumienia, w dniu 7 marca 2012 r. na stronie internetowej www.(...).pl pojawił się artykuł zatytułowany „(...)”, informujący o tym, iż redakcja miesięcznika (...) podjęła decyzję o rozpoczęciu budowy grupy zakupowej na energię elektryczną, która dzięki skali konsumpcji energii będzie mogła stać się istotnym partnerem dla dostawców energii i wynegocjować duże rabaty dla swych członków. W artykule ogłoszono, iż można dokonać zapisów do grupy zakupowej na Targach (...), a jako osobę do kontaktu wskazano W. S. (k.174). Następnie na tej samej stronie internetowej w marcu i kwietniu 2012r. ukazały się artykuły, z których treści wynikało, iż do grupy zakupowej przystąpiły kolejne przedsiębiorstwa (k.176-186) W dniu 15 maja 2012 r. na stronie internetowej www.(...).pl pojawił się artykuł zatytułowany „(...)”, w którym przedstawiono zasady działania grupy zakupowej i wymieniono podmioty, które przystąpiły do grupy. Organizatorem (...) jest Wydawnictwo Business (...). Organem zarządzającym i uprawnionym do negocjacji z dostawcami energii jest Zarząd (...). Celem (...) jest zapewnienie swoim członkom niskiej ceny energii, uniknięcie podwyżek cen energii, miesięczny koszt rozliczeniowy, 30 dniowy termin płatności faktury za energię po jej wystawieniu, opłatę handlową na poziomie zero złotych, koszty bilansowania po stronie dostawcy energii. (kopia regulaminu k. 24-27, wydruk ze strony internetowej www.(...).pl k. 187-194, k. 200-206). Na rynku funkcjonuje około 1000 grup zakupowych, które mają charakter powiązań biznesowych i kapitałowych. Zaproponowana (...) przez (...) S.A. cena, była porównywalna do cen oferowanych innym grupom (zeznania świadka M. M. k. 545). W dniu 19 października 2015 r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez prezesa zarządu M. T., złożyła zawiadomienie do Prokuratury Okręgowej w Warszawie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 296 k.k. w sprawie obrotu energią elektryczną na rynku energetycznym przez pozostających we współpracy: (...) S.A. i (...) S.A. z siedzibą w W. oraz W. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...), tj. podmiotem, który utworzył (...). W uzasadnieniu zawiadamiający wskazał, że w ramach powyższej współpracy, doszło do ukształtowania sytuacji, w której (...), prowadzona przez W. S., osiągała korzyści --- STRONA 6 --- finansowe znacznych rozmiarów, co sprzężone zostało z powstaniem szkody po stronie (...), poprzez wykorzystanie preferencyjnych stawek cen energii niedostępnych dla innych podmiotów, które zostały uzyskane dzięki umowie zawartej z (...) (kopia zawiadomienia k. 311-318). W dniu 21 października 2015 r. na antenie telewizji (...) został wyemitowany program „(...)”, prowadzony przez J. W., którego gościem był M. T.. Tematem rozmowy były nieprawidłowości w działaniach zarządu spółki (...) S.A., w tym między innymi umowa pośrednictwa sprzedaży energii elektrycznej, zawarta pomiędzy powodem W. S. a (...) Obrót, na mocy której powód uzyskał możliwość sprzedaży energii elektrycznej po cenie niższej niż cena wytworzenia energii. Pozwany M. T. podczas rozmowy podał, że złożył zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez zarząd spółki (...). Twierdził także, że powód W. S. skorzystał w sposób legalny z okazji zawarcia z powyższą spółką umowy na korzystnych dla siebie warunkach, jednak ze szkodą dla (...), będącej spółką Skarbu Państwa. Wyjaśnił, że powiększająca się ilość sprzedaży energii poniżej ceny rynkowej powoduje konieczność podnoszenia cen w innych taryfach, na czym tracą najmniejsi i najmniej uprzywilejowani odbiorcy, tj. drobni przedsiębiorcy. Pozwany wskazał, że siedmiokrotnie szybszy rozwój przedsięwzięcia W. S. w porównaniu z innymi przedsiębiorcami w tej branży, prowadzi do braku możliwości obniżania czy też racjonalizowania cen przez (...) i przez innych dostawców, bowiem W. S. sprzedaje energię za cenę 180 zł, podczas gdy (...) za cenę 318 zł. Podczas trwającego 26 minut programu, nazwisko powoda W. S. zostało wymienione 11 razy (stenogram programu k. 36-39, zeznania świadka S. K. k. 548, zeznania przedstawiciela pozwanej (...) A. S. k. 655, zeznania pozwanego K. W. k. 656, zeznania pozwanego M. T. k. 657). Podczas emisji programu na ekranie w studiu widoczne było zdjęcie złożonego przez pozwanego M. T. do Prokuratury Okręgowej w Warszawie, zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa (zdjęcie strony internetowej k. 43). Przed emisją programu, w dniu 18 października 2015 r. na portalu www.(...).pl ukazał się artykuł pt. „(...)”, w którym opisano sposób sprzedaży energii elektrycznej za pośrednictwem powoda W. S.. Ten sam artykuł ukazał się również na stronie www.(...).pl, na stronie Serwisu (...)., na stronie www.(...).pl, na profilu (...) użytkownika (...) oraz na profilu (...) użytkownika (...), ponadto wzmiankę o tym na swojej stronie internetowej zamieściło także Radio (...) (wydruki ze stron internetowych k. 44-120). Po emisji programu, pracownicy powoda rozmawiali na poruszane w nim tematy, a także o sytuacji (...) na rynku. O emisji programu powód dowiedział się od jednej z pracownic, będąc na urlopie (zeznania świadka J. B. k. 547 i zeznania świadka R. G. k. 547, zeznania powoda W. S. k. 655). Pismem z dnia 22 października 2015 r. W. S. wezwał (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. do zaniechania opisanych w wezwaniu a niedozwolonych działań oraz do usunięcia skutków tych niedozwolonych działań poprzez dwukrotne wyemitowanie na antenie (...) w paśmie emisji programu „(...)”, na własny koszt, bezpośrednio przed i bezpośrednio po (to jest nie oddzielonego żadną reklamą) emisji tego programu, w terminie nie dalszym niż 3 (trzy) dni od daty otrzymania wezwania, w czasie o długości nie krótszej niż 60 (sześćdziesiąt) sekund, planszy z treścią oświadczenia spisanego drukowanymi literami czarnymi, czcionka Arial Bold. Na białym tle, o wielkości czcionek i wersyfikacji wypełniającej całość planszy, mieszczącej treść oświadczenia bez żadnych ubytków w granicach wyświetlanej planszy, i czytelnej w zupełności na ekranie odbiorcy (widza, tzw. użytkownika końcowego), o treści wskazanej w piśmie (kopia wezwania k. 121-123). Pismem z dnia 22 października 2015 r. W. S. wezwał K. W. do zaniechania opisanych w wezwaniu a niedozwolonych działań oraz do usunięcia skutków tych niedozwolonych działań poprzez dwukrotne złożenie, osobiście, oświadczenia na antenie (...) w paśmie emisji programu „(...)”, na własny koszt, bezpośrednio przed i bezpośrednio po (to jest nie oddzielonego żadną reklamą) emisji tego programu, w terminie nie dalszym niż 3 (trzy) dni od daty otrzymania niniejszego wezwania, o długości nie krótszej niż 30 (trzydzieści) sekund, odczytując podaną w piśmie treść (kopia wezwania k. 125-126). Pismem z dnia 22 października 2015 r. W. S. wezwał M. T. do zaniechania opisanych w wezwaniu a niedozwolonych działań oraz do usunięcia skutków tych niedozwolonych działań poprzez dwukrotne złożenie, osobiście, oświadczenia na antenie (...) w paśmie emisji programu „(...)”, na własny koszt, bezpośrednio przed i bezpośrednio po (to jest nie oddzielonego żadną reklamą) emisji --- STRONA 7 --- tego programu, w terminie nie dalszym niż 3 (trzy) dni od daty otrzymania niniejszego wezwania, o długości nie krótszej niż 30 (trzydzieści) sekund, o podanej w piśmie treści (kopia wezwania k. 127-129). W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 26 października 2015 r. M. T. poinformował W. S., że brak jest podstaw do twierdzenia, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych W. S., a co za tym idzie do wysuwania na tej podstawie jakichkolwiek roszczeń (kopia pisma 135). Po złożeniu pozwu w niniejszej sprawie pozwani nie wypowiadali się publicznie na temat działalności (...), a ponadto usunęli ze strony internetowej przedmiotowy materiał. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt sprawy wydruków stron internetowych, a także dokumentów i ich kopii, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a Sąd również nie znalazł podstaw do podważenia ich wiarygodności. Sąd ocenił jako wiarygodne zeznania świadka M. M., który opisał początek negocjacji z tworzącą się w 2012 r. (...), a także wskazał, że nie jest to jedyna grupa zakupowa, z którą współpracuje spółka (...) S. A. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków J. B. i R. G., w których twierdzili, że po emisji programu spadło zainteresowanie (...). Świadkowie nie potrafili podać żadnych konkretnych przykładów negatywnego wpływu programu na grupę. Sąd dał wiarę zeznaniom tych świadków jedynie w części dotyczącej rozmów pracowników powoda na temat programu, bowiem bez wątpienia tematyka programu była ściśle związana z branżą w jakiej pracują i zdaniem Sądu rozmowy takie mogły mieć miejsce. Zeznania świadka S. K. Sąd ocenił jako wiarygodne. Świadek zeznała, że pozwany K. W. sam zaprosił do studia pozwanego M. T. i sam zdecydował o formule i temacie rozmowy. Zeznania tego świadka znalazły potwierdzenie w zeznaniach pozwanego K. W. i przedstawiciela pozwanej (...) A. S.. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda W. S., w których twierdził, że po emisji programu spotykał się z negatywnym nastawieniem swoich pracowników, partnerów biznesowych i znajomych. Powód nie potrafił przytoczyć żadnych konkretnych sytuacji, w których spotkałby się z negatywną reakcją czy kryzysem zaufania wewnątrz firmy. Ponadto zeznania powoda dotyczące spadku zainteresowania (...) po emisji programu są gołosłowne i nie zostały poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami. Zeznania przedstawiciela pozwanej (...), A. S., Sąd ocenił jako wiarygodne. Znalazły one potwierdzenie w zeznaniach świadka S. K. i pozwanego K. W.. Potwierdził on, że K. W. sam przygotował program i zaprosił do rozmowy M. T., zaś tematem rozmowy były ewentualne nieprawidłowości w działalności (...) S.A., nie zaś działalność powoda W. S.. Zeznania pozwanego K. W. Sąd ocenił jako wiarygodne. Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanego, potwierdzonym za pomocą innych środków dowodowych, że to on był autorem programu i on zaprosił do rozmowy pozwanego M. T., jak również iż swoją wiedzę na temat działalności (...) jak i przedsiębiorstwa prowadzonego przez W. S. czerpał z danych zamieszczonych przez samego powoda w internecie. Zeznania pozwanego M. T. Sąd ocenił jako wiarygodne. Zeznał, że dane dotyczące (...) uzyskał ze strony internetowej powoda, co znajduje swoje potwierdzenie w załączonych wydrukach ze stron. Ponadto przedstawił przebieg rozmowy z pozwanym K. W., który odpowiadał znajdującym się w aktach sprawy stenogramom. Sąd oddalił wniosek powoda o zwrócenie się do Prokuratury Okręgowej w Warszawie na jakim etapie znajduje się sprawa prowadzona w związku z programem, bowiem okoliczność ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Powód oparł swoje roszczenie na treści rozmowy pozwanych M. T. i K. W. w programie „(...)”, wyemitowanym w dniu 21 października 2015 r. na antenie pozwanej (...) sp. z o.o. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, w tym w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 § 1 --- STRONA 8 --- k.c. stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną w związku z wywołaniem rozstroju zdrowia. Analogicznie z art. 448 k.c. wynika, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przesłankami odpowiedzialności na podstawie art. 445 § 1 k.c. są krzywda powstała w związku z wywołaniem rozstroju zdrowia, jej związek przyczynowy z zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, bezprawny i – z wyjątkami – zawiniony charakter tego zachowania (np. wyroki SN z dnia19 stycznia 2007 r., III CSK 358/06, z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00). Analogiczne zasady obowiązują w odniesieniu do roszczenia o zadośćuczynienie wynikającego z art. 448 k.c., przy czym aktualizuje się ono w przypadku naruszenia innych dóbr osobistych. W literaturze i orzecznictwie wyraża się jednolicie pogląd, iż katalog dóbr osobistych sformułowany w art. 23 k.c. ma charakter otwarty, a zatem za dobra osobiste można uznać również inne pozytywnie oceniane wartości niemajątkowe, nieodłącznie związane z człowiekiem i jego naturą, stanowiące o jego wyjątkowości i integralności, jego godności i postrzeganiu w społeczeństwie, umożliwiające mu samorealizację i twórczą działalność, niepoddające się wycenie w ekonomicznych miernikach wartości. W ocenie Sądu nie sposób uznać, aby w niniejszej sprawie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda W. S.. Na wstępie należy wskazać, że tematem emitowanej audycji było przedstawienie nieprawidłowości w działaniach zarządu (...) S.A., tj. spółki Skarbu Państwa. Rozmowa pozwanych J. W. i M. T. nawiązywała wprawdzie do zawartego pomiędzy (...) S.A. a powodem porozumienia, jednak zarówno prowadzący program jak i jego gość podkreślali, że powód skorzystał z odpowiednich warunków formalno-prawnych i zawarł umowę w sposób legalny. Podkreślali również, że złożone w Prokuraturze zawiadomienie dotyczy działań (...) S.A., w żadnym razie zaś powoda. Negatywna ocena zarówno działań spółki Skarbu Państwa, jak i legalnych mechanizmów wypowiedziana w trakcie programu przez pozwanych nie była kierowana przeciwko powodowi. W ocenie Sądu, wymienienie w toku audycji z imienia i nazwiska powoda W. S., który, co bezsporne, zawarł ze spółką (...) S.A. porozumienie, nie stanowiło naruszenia jego dóbr osobistych. Należy bowiem zauważyć, że sam powód podkreślał swój udział w szybkim rozwoju (...) m.in. w artykułach (...) czy „(...)”, zatem podanie jego personaliów przez pozwanych, podczas przedmiotowego programu nie było działaniem bezprawnym. Pozwani podali prawdziwe informacje dotyczące działalności powoda w grupie (...). Należy wskazać, że o tym czy doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci czci, decyduje kilka czynników. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1741/14 wskazał, że chodzi z reguły o przedstawienie tej osoby w negatywnym świetle, przypisanie jej zachowań, cech czy właściwości, które mogą narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1971 r. o sygn. II CR 455/71 czy z dnia 8 października 1987 r. o sygn. II CR 269/87). Krzywdą wynikającą z tak ujętego naruszenia jest uczucie dyskomfortu, spowodowane utratą szacunku otoczenia. Przede wszystkim powodowi nie zostały przypisane przez pozwanych żadne negatywne cechy czy zachowania, gdyż wypowiedzi poruszające tenże zakres odnosiły się do zupełnie innych podmiotów. Ponadto powód nie wykazał, aby emisja programu uniemożliwiła mu prowadzenie działalności gospodarczej czy aby utracił w ten sposób zaufanie pracowników. Nie przedstawił żadnych dowodów na to, że ktokolwiek z jego pracowników zrezygnował po emisji programu z pracy, ani na to, że w wyniku emisji programu, (...), straciła na popularności i wiarygodności swoich członków. Złożone w tym zakresie zeznania świadków i strony powodowej sąd ocenił jako niewiarygodne, nie zostały bowiem poparte żadnym innym dowodem. Nawet jeśli (...)straciła część członków (co nie zostało wykazane), nie sposób dopatrywać się jakiegokolwiek związku pomiędzy tym stanem rzeczy a emisją programu „(...)” z udziałem pozwanego M. T.. --- STRONA 9 --- Konstrukcja ochrony dóbr osobistych opiera się w prawie polskim na obiektywnym ujmowaniu ich istoty. Odmiennie niż w ujęciu subiektywnym, odwołującym się przede wszystkim do indywidualnych wartości świata uczuć, stanu życia psychicznego jednostki, koncepcja obiektywna przyjmuje, że źródłem dóbr osobistych, jako wartości niemajątkowych i ściśle związanych z osobą ludzką, jest porządek prawny oraz zawarte w nim społeczne normy i oceny. Dobra osobiste charakteryzowane są więc jako wartości wynikające ze społecznych ocen, stanowiące przedmiot społecznego uznania i typizacji, o których istnieniu rozstrzyga osąd opinii społecznej. Są to wartości uznane powszechnie w społeczeństwie i akceptowane przez dany system prawny (zob. m.in. A. Szpunar, Ochrona dóbr osobistych, Warszawa 1979, s. 107; A. Cisek, Dobra osobiste i ich niemajątkowa ochrona w Kodeksie cywilnym, Acta UWr, Prawo CLXVII, Wrocław 1989, s. 39; Z. Radwański, Prawo cywilne - część ogólna, Warszawa 2003 r., s. 156). Z tych względów naturę i granice poszczególnych dóbr osobistych wyznaczają przeważające w danym społeczeństwie zapatrywania prawne, moralne i obyczajowe. Dokonując oceny, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego należy odnieść się do poglądów panujących w społeczeństwie, posługując się w tym celu abstrakcyjnym wzorcem "przeciętnego obywatela", nie zaś odwoływać się do jednostkowych odczuć i ocen osoby pokrzywdzonej. Jak wskazuje się w doktrynie, wartości osobiste nie dlatego podlegają ochronie, że dana osoba przywiązuje do nich subiektywnie doniosłe znaczenie, ale dlatego, że system prawny uznaje i aprobuje potrzebę ich ochrony. Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego akceptuje się pogląd, zgodnie z którym ocena, czy w konkretnej sytuacji nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonywana według miary indywidualnej wartości pokrzywdzonego, a więc według oceny subiektywnej zainteresowanego. Kryteria oceny naruszenia muszą być poddane obiektywizacji, trzeba w tym zakresie uwzględnić odczucia szerszego grona uczestników i powszechnie przyjmowane, a zasługujące na akceptację normy postępowania, w tym normy obyczajowe i wynikające z tradycji (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 33/97, OSNC 1997, z. 6-7, poz. 93; wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 1976 r., II CR 692/75, OSNC 1976, z. 11, poz. 251). W świetle powyższych poglądów nie każde zdarzenie wywołujące u jednostki subiektywne odczucie naruszenia jej czci, godności osobistej - stanowi fakt, któremu można przypisać skutek w postaci naruszenia dóbr osobistych jednostki. Tych kryteriów delimitacyjnych dostarcza obiektywna koncepcja naruszenia dóbr osobistych. Nie kwestionując więc twierdzeń powoda, że wskazane w żądaniu pozwu okoliczności mogły u niego wywołać negatywne odczucia, to nie można zarazem uznać, że doszło w ten sposób, na skutek działań strony pozwanej do naruszenia dóbr osobistych powoda we wskazywanych sferach. Brak elementu obiektywnego naruszenia dóbr osobistych jest dodatkowym, obok braku bezprawności działania strony pozwanej powodem dla uznania bezzasadności powództwa. Pomimo, że zdaniem Sądu, rozmowa J. W. i M. T. miała charakter sensacyjny, bowiem zwracała uwagę na działania spółki (...) S.A., które mogły zaszkodzić Skarbowi Państwa, to jak zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 maja 2014 r. w sprawie I ACa 1735/13, wolność słowa obejmuje nie tylko samą treść wypowiedzi, ale także jej formę. Wolność ta znajduje zastosowanie nie tylko do "informacji" lub "idei" przychylnie odbieranych lub uważanych za nieszkodliwe lub neutralne, lecz także dla tych, które obrażają, szokują lub niepokoją. Takie są wymogi pluralizmu, tolerancji i ducha otwartości, bez których "społeczeństwo demokratyczne" nie istnieje. Wolność prasy daje obywatelom jeden z najlepszych środków pozwalających na poznanie i ocenę idei i stanowisk zajmowanych przez osoby sprawujące władzę. Wolność dziennikarska obejmuje także możliwość uciekania się do pewnej dawki przesady, a nawet prowokacji (LEX nr 1488726). Powód nie wykazał również sposobu wyliczenia kwoty zadośćuczynienia, ograniczył się jedynie do wywodu na temat konieczności rekompensaty jego rzekomej krzywdy wyrządzonej przez pozwanych, a także dysproporcji gospodarczej pomiędzy stroną naruszającą a krzywdzoną. Niemniej jednak, jak wskazano wyżej, działanie pozwanych nie miało charakteru bezprawnego i zawinionego. Nie budzi wątpliwości, że pozwani J. W. i M. T. rozmawiali na antenie pozwanej (...) na temat ewentualnych nadużyć (...) S.A. nie po to, aby zaszkodzić powodowi i doprowadzić do jego kompromitacji czy utraty pozycji biznesowej, ale po to by wyjaśnić motywy działania spółki Skarbu Państwa (...) S.A. przy zawieraniu niekorzystnych dla Skarbu Państwa umów. --- STRONA 10 --- Pełnomocnik powoda podnosił również, iż pozwany J. W. naruszył art. 12 prawa prasowego i nie dochował rzetelności dziennikarskiej. Zgodnie z powyższym przepisem dziennikarz obowiązany jest zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. W tym kontekście należy podkreślić, że po pierwsze źródłem informacji pozwanego były dane ogólnie dostępne, w tym podane przez samego powoda na stronie prowadzonego przez niego wydawnictwa. Nadto pozwany korzystał z danych zebranych przez spółkę (...) Sp. z o.o., która ma badawczo-analityczny przedmiot działalności, dokonuje i publikuje w Internecie analizy sporządzane przez specjalistów branżowych w tym m.in. dotyczących bankowości czy rynku energetycznego. J. W. w trakcie programu zadawał dodatkowe pytania co do określenia roli powoda w mechanizmie sprzedaży energii elektrycznej dokonywanej przez spółkę (...) SA. Należy wskazać, iż działania pozwanych po pierwsze nie naruszają dóbr osobistych powoda, nadto zawarte w materiale treści w całości mieszczą się w zakresie prawa prasy do swobody wypowiedzi i krytyki dziennikarskiej. Zgodnie z art. 1 ustawy prawo prasowe prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. Wolność prasy jest częścią pojęcia wolności. Państwo demokratyczne gwarantuje i respektuje wolność jako prawo obywatelskie i zarazem prawo człowieka. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu (art. 14). Oznacza to gwarancję swobody wypowiedzi w prasie, wolność od cenzury, nacisków politycznych, manipulacji ze względu na czyjeś jednostkowe interesy. Zasadę swobody wypowiedzi, poprzez którą realizuje się wolność prasy, zawiera art. 54 ust. 1 Konstytucji RP: „Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji". W myśl art. 41. (…) publikowanie rzetelnych, zgodnych z zasadami współżycia społecznego ujemnych ocen dzieł naukowych lub artystycznych albo innej działalności twórczej, zawodowej lub publicznej służy realizacji zadań określonych w art. 1 i pozostaje pod ochroną prawa. Użyty przez ustawodawcę zwrot "pozostaje pod ochroną prawną" należy rozumieć jako wyłączenie bezprawności działania dziennikarza, jeżeli opublikowana przez niego krytyka spełnia wymagania przewidziane w art. 41 Prawa prasowego. Przepis wymaga, aby krytyka była oceną ujemną, ale rzetelną i zgodną z zasadami współżycia społecznego. Należy ponownie podnieść, iż przedmiotowy materiał nie naruszył dóbr osobistych powoda, krytyka skierowana była nie przeciwko niemu, a dotyczyła działań spółki Skarbu Państwa, obejmowała swoim przedmiotem uzasadniony interes społeczny, ponadto nawet nie była złośliwa, tendencyjna i w niedopuszczalnej formie. Pełnomocnik powoda również zarzucał pozwanemu, iż nie umożliwił powodowi wypowiedzenia się co do materiału prasowego. W tym kontekście należy przypomnieć, iż generalną zasadą, jaką powinien przyjąć dziennikarz, jest umożliwienie osobie przez niego opisywanej wypowiedzenia się co do materiału prasowego (a ściślej zarzutów czy tez w nim zawartych). W tym celu dziennikarz powinien zwrócić się do osoby zainteresowanej z prośbą o komentarz, opinię lub przedstawienie własnej wersji wydarzeń (tak m.in. uchwała składu 7 sędziów SN z 18 lutego 200 5 r., III CZP 53/2004). Jednakże podkreślenia wymaga okoliczność, iż tematem programu nie była działalność powoda i nie wobec tej działalności kierowane były negatywne oceny, zatem nie sposób przyjąć, iż dziennikarz winien zwrócić się do powoda celem umożliwienia wypowiedzenia się co do materiału prasowego. W niniejszej sprawie strona powodowa nie wykazała, aby jakakolwiek informacja dotycząca W. S., która została podana przez pozwanych, była nierzetelna czy niezgodna z zasadami współżycia społecznego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. W ocenie Sądu, w świetle art. 6 ust. ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe, żądanie przez powoda emisji planszy z przeprosinami jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, bowiem takie żądanie w ewidentny sposób tłumi krytykę, łamiąc normę art. 6 ust. 4 cytowanej wyżej ustawy, przy czym jeszcze raz należy podkreślić, że wyemitowany przez pozwaną (...) materiał, nie odnosił się do działań powoda lecz do działań spółki Skarbu Państwa (...) S.A. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał żądania powoda za nieuzasadnione i oddalił powództwo. --- STRONA 11 --- Na marginesie wskazać należy, że żądanie pozwu oparte było wyłącznie na wyemitowanym przez pozwaną (...) programie (...), dlatego Sąd pominął w swoich rozważaniach publikowane w internecie artykuły dotyczące działalności (...) S.A., w których również pojawiało się nazwisko powoda W. S.. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 i 108 § 1 k.p.c. ustalając, że powód przegrał sprawę w całości i winien ponieść koszty procesu w całości, a ich szczegółowe wyliczenie pozostawił referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się orzeczenia.