Postanowienie II C 876/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2011roku Sąd Okręgowy w Łodz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 876/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2011roku Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO T. Jakubowska – Wójcik Protokolant: st. sekr. sąd. D. Klimczak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2011r. w Ł. na rozprawie sprawy z powództwa H. Ł. i H. Ł. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Rejonowemu (...) oraz Komendantowi (...) Policji w Ł. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powodów kosztami zastępstwa procesowego pozwanego. UZASADNIENIE W pozwie z 16 czerwca 2011r. skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Rejonowemu (…) w Ł. oraz Komendantowi (...) Policji w Ł. powodowie: H. Ł. i H. Ł. wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego kwoty 188.091,04 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu tytułem odszkodowania, 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu. Podnieśli, iż Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od powodów na rzecz (…) Spółki z o.o. kwotę 99.053,41 zł z ustawowymi odsetkami od 19 października 2004r. w związku z łączącą w/w umową leasingu operacyjnego, której przedmiotem był samochód ciężarowy I. (…), który w dniu 18 kwietnia 1999r. został skradziony. Powodowie wskazali, iż mimo ich wniosków, nigdy w w/w sprawie nie został przeprowadzony dowód z akt prokuratorskich dotyczących kradzieży samochodu oraz jego odnalezienia albowiem akta te zaginęły i nigdy nie ustalono, gdzie mogą się znajdować. Aby odnaleźć akta sprawy powodowie zwrócili się do Komendy (...) Policji w Ł., skąd --- STRONA 2 --- uzyskali pisemne wyjaśnienie, że akta znajdują się w Prokuraturze Rejonowej (…). Tam zaś powodowie ustalili, że akta sprawy powinny być złożone do archiwum, lecz faktycznie ich tam nie ma. Dalsze poszukiwania akt przez Prokuraturę nie doprowadziły do ich znalezienia. Następnie powodowie uzyskali informację, że żądane akta zostały w 2008r. zniszczone. W ocenie powodów fakt zaginięcia akt, w tym informacji o tym, co się stało z odnalezionym samochodem, miało wpływ na ich sytuację w procesie cywilnym wszczętym przez leasingodawcę. Zdaniem powodów, potwierdzenie przez Policję faktu odnalezienia samochodu uniemożliwiłoby wydanie wyroku zasądzającego należność za ten samochód na rzecz (…). Na dochodzoną pozwem kwotę składa się należność zasądzona wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006r. ze skapitalizowanymi odsetkami na dzień 13 czerwca 2011r., koszty egzekucyjne oraz zadośćuczynienie za krzywdę powodów, w tym chorobę powódki wymagającą terapii psychiatrycznej, pogorszenie ogólnego stanu zdrowia, konieczność zamieszkiwania w wynajętym lokalu i borykania się z niewiarygodnymi kłopotami finansowymi /pozew – k. 2 – 6/. Na rozprawie w dniu 23 listopada 2011r. powódka wskazała, iż swoje roszczenia powodowie wywodzą z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 29 listopada 2004r. /protokół rozprawy k. 90/. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powodów na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Odnosząc się do żądań pozwu, pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powodów zgodnie z art. 442 1 § 1 zd. 1 k.p.c. oraz wniósł o ograniczenie rozprawy do podniesionego zarzutu. Wskazał, że powodowie wiążą swoje roszczenia z faktem wydania przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyroku o sygn. akt III C 401/05. Wyrok jest ich zdaniem przyczyną zadłużenia i utraty zdrowia. W ocenie powodów wyrok mógłby być inny, gdyby organy ścigania udostępniły sądowi informacje o odnalezieniu samochodu, z którym był związany spór przez Sądem Okręgowym w Warszawie. Z załączonych do pozwu dokumentów wynika jednak, iż przedmiotowy wyrok został zaskarżony apelacją, a następnie skargą kasacyjną. Apelacja została oddalona 31 maja 2007 roku wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie sygn. VI ACa 1248/06, natomiast postanowieniem z dnia 7 marca 2008 roku sygn. I CSK 525/07 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Złożony w niniejszej sprawie pozew jest datowany na dzień 13 czerwca 2011 roku. Pozwany podniósł, że powodowie o szkodzie i o osobie odpowiedzialnej za nią dowiedzieli się najpóźniej z chwilą odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Roszczenia powodów przedawniły się, zatem najpóźniej z upływem 7 marca 2011 roku, to jest ponad trzy miesiące przed wniesieniem pozwu. Z ostrożności procesowej pozwany zakwestionował też powództwo tak, co do zasady jak i co do wysokości, zaprzeczając twierdzeniom faktycznym powodów wyraźnie nieprzyznanym. W szczególności zaprzeczył twierdzeniu, jakoby powodowie doznali szkód i krzywd w rozmiarach opisanych w pozwie, działania organów ścigania były niezgodne z prawem, zachodził związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy działaniami organów ścigania a wskazaną przez powodów szkodą majątkową i krzywdą. Brak jest w ocenie pozwanego jakiegokolwiek powiązania kazualnego pomiędzy zaginięciem i zniszczeniem akt a wydanymi wobec powodów wyrokami zasądzającymi /odpowiedź na pozew – k. 56 – 59/. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 3 --- W dniu 16 czerwca 1998r. H. Ł. i H. Ł. zawarli z (…) spółką z o.o. z siedzibą w W. umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem był samochód ciężarowy I. (…). W dniu 18 kwietnia 1999r. samochód ten został skradziony /umowa – k. 31 – 34 załączonych akt Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie II C 401/05/. W związku z odnalezieniem w dniu 29 marca 2000r. w rejonie (…) samochodu maki I. nr (…) (…) Komisariat Policji w Ł. zwrócił się w dniu 2 czerwca 2000r. do Komendy (…) Policji w M. o przesłuchanie powoda H. Ł. na okoliczność m. in. tego kto jest właścicielem samochodu I. (…) o nr rej. (…) nr silnika (...) i czy odebrał on odszkodowanie za skradziony samochód /telefonogram nr D-V-1827/99 – k. 23/. H. Ł. został przesłuchany w tej sprawie /bezsporne/. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie III C 401/05 uchylił nakaz zapłaty z dnia 29 listopada 2004r. oraz zasądził od H. Ł. i H. Ł. na rzecz (…) Spółki z o.o. kwotę 99.053,41 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 19 października 2004r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałej części /wyrok – k. 17/. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2007r. /wyrok – k. 25/. Natomiast postanowieniem z dnia 7 marca 2008r. sygn. I CSK 525/07 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powodów /postanowienie – k. 27/. Pismem z dnia 23 czerwca 2008r. Komenda (…) Policji w Ł. poinformowała powodów, że postępowanie przygotowawcze prowadzone za numerem D-V-1827/99, RSD – 741/99, Ds. – 3121/99 w sprawie kradzieży z włamaniem samochodu marki I. na szkodę (...) spółki z o.o. w dniu 19 maja 1999r. zostało umorzone wobec niewykrycia sprawców przestępstwa. Potwierdziła, iż faktycznie w 2000r. Policja otrzymała informację o ujawnieniu przedmiotowego pojazdu w rejonie (…) ówczesnego państwa WNP. Z uwagi na powyższe przesłuchano H. Ł. celem potwierdzenia, kto jest właścicielem auta. Jednocześnie Komenda podała, że (…) Komisariat Komendy (... Policji w Ł. nie posiada informacji w kwestii dalszych podjętych decyzji jak i czynności. Akta sprawy znajdują się w archiwum Prokuratury Rejonowej (…) przy ul. (…) w Ł. /pismo KMP w Ł. z dnia 23.06.2008r. – k. 24/. W dniu 19 września 2008r. powodowie złożyli skargę o wznowienie postępowania w sprawie III C 401/05, jednakże postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił skargę uznając, iż nie ujawniła się żadna nowa okoliczność mogąca skutkować wznowieniem postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że informacja o ujawnieniu pojazdu była skarżącym znana i powoływali się na tę informację już w postępowaniu przed sądem I instancji. Postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało utrzymane mocy przez Sąd Najwyższy, który postanowieniem z 15 października 2009r. oddalił zażalenie powodów od w/w orzeczenia Sądu Apelacyjnego /postanowienia – k. 29, k. 32/. Pismem z dnia 4 czerwca 2009r. Prokuratura Rejonowa (…) poinformowała powodów, że podjęła szereg działań zmierzających do wyjaśnienia kwestii dot. ewentualnego odnalezienia samochodu w P. na terytorium ówczesnego państwa WNP. Przedmiotowe akta powinny zostać złożone do archiwum, lecz do chwili obecnej nie zdołano ich odnaleźć. Trwają cały czas czynności dotyczące ustalenia, gdzie akta tego --- STRONA 4 --- postępowania mogły być ewentualnie przesłane w związku z pozyskaną informacją o odnalezieniu pojazdu. Z odtworzonych akt zastępczych ustalono, iż (…) Komisariat Policji w dniu 2 lipca 2000r. wystosował fax do K(…)P w M. z informacją o odnalezieniu w dniu 29 marca 2000r. pojazdu, z prośbą o przesłuchanie powoda na okoliczność otrzymania ubezpieczenia, celem ustalenia pokrzywdzonego. K(…)P w M. udzieliło informacji, iż powyższe czynności w lipcu 2000r. wykonywane były bez akt na podstawie telefonogramu (…) Komisariatu Policji w Ł.. Natomiast w K(…)P w Ł. ustalono, że wiadomość o odnalezieniu pojazdu w rejonie (…) ówczesnego państwa WNP - wpłynęła najprawdopodobniej z Krajowego Biura Interpol w W. Natomiast – jak wskazano w w/w piśmie - nie zdołano ustalić, kiedy i dokąd zostały przekazane materiały. Brak, bowiem w tej kwestii adnotacji w dokumentacji. Akt sprawy nie odnaleziono w archiwum (…) Komisariatu. Nie przekazano ich także (w związku ze zmianą rejonu działań komisariatów) do (…) Komisariatu K(…)P w Ł.. W następstwie dalszych ustaleń pozyskano wiadomość, iż informacja o odnalezieniu pojazdu pochodziła z Biura Międzynarodowej Współpracy Policji KGP w W. Poinformowano powodów, że w chwili obecnej samochód I. nr rej. (…) nadal figuruje w policyjnej bazie danych jako poszukiwany, nie można ustalić, czy pojazd ten został przetransportowany na terytorium Polski /pismo Prokuratury Rejonowej (…) – k. 34 – 34 odw./. Pismem z dnia 24 grudnia 2009r. Komenda (…) Policji w Ł. powiadomiła powodów, że w sprawie odnalezienia samochodu Biuro Międzynarodowej Współpracy Policji KGP pośredniczyło w latach 2000 – 2001 w wymianie informacji pomiędzy K(…)P w Ł. a Biurem Interpolu w M., jak również Komendą (…) Policji, jednak dokumentacja w tej sprawie w 2008r. została zniszczona z uwagi na upływ czasu jej przechowywania /pismo K(…)P w Ł. z 24.12.2009r. – k. 35/. Śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego i działanie w ten sposób na szkodę interesu publicznego i ważnego interesu prywatnego poprzez spowodowanie zaginięcia akt postępowania przygotowawczego Ds. 3121/99 zostało umorzone postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej (…) w Ł. z dnia 31 marca 2010r. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Postanowienie pozostało następnie utrzymane w mocy przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi /postanowienie – k. 36 – 38, postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 15.09.2010r. - k. 39 - 40/. Postanowieniem Prokuratora Rejonowego (…) z dnia 29 października 2009r. wszczęto postępowanie w sprawie odtworzenia zaginionych akt, oryginalnych akt nie odnaleziono do chwili obecnej /postanowienie – k. 44/. Powyższy stan faktyczny, niesporny miedzy stronami, został ustalony na podstawie wskazanych źródeł dowodowych. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu, bowiem pozwany w sposób skuteczny zgłosił zarzut przedawnienia roszczenia zgłoszonego w pozwie. --- STRONA 5 --- Zgodnie z treścią art. 442 1 § 1 zd. 1 k.p.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powodowie wiążą swoje roszczenia z faktem wydania przez Sąd Okręgowy w Warszawie nakazu zapłaty, a następnie w dniu 22 czerwca 2006r. wyroku w sprawie o sygn. akt III C 401/05. Wyrok ten jest ich zdaniem przyczyną ich zadłużenia i utraty zdrowia. Mógłby być inny, gdyby organy ścigania udostępniły sądowi informację o odnalezieniu samochodu, z którym był związany spór przez Sądem Okręgowym w Warszawie. Przedmiotowy wyrok został zaskarżony apelacją, a następnie skargą kasacyjną. Apelacja została oddalona w dniu 31 maja 2007 roku wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie, natomiast postanowieniem z dnia 7 marca 2008 roku w sprawie I CSK 525/07 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pozew w niniejszej sprawie został złożony 16 czerwca 2011 roku. Skoro powodowie swoje roszczenie wywodzą z orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie należy przyjąć, że dowiedzieli się o szkodzie i o osobie odpowiedzialnej za nią najpóźniej z chwilą odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powodów. Ich roszczenia, dochodzone niniejszym pozwem przedawniły się, zatem najpóźniej z upływem 7 marca 2011 roku, to jest na ponad trzy miesiące przed wniesieniem pozwu. Roszczenie przedawnione jednak nie wygasa, lecz przekształca się w tzw. roszczenie niezupełne, które nie może być zasądzone i przymusowo wyegzekwowane. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba, że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia /art. 117 § 2 k.c./. Ponieważ uchylenie się od skutków przedawnienia stanowi wykorzystanie przysługującego dłużnikowi prawa podmiotowego, podniesienie zarzutu może zostać w konkretnej sprawie uznane za nadużycie prawa podmiotowego, jeśli sąd uzna, iż byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego /art. 5 k.c./. W realiach niniejszej sprawy, brak jest jednak jakichkolwiek okoliczności wskazujących na zaistnienie takiej sytuacji. Uznać, zatem należało, iż podniesienie przez pozwanego w odpowiedzi na pozew zarzutu przedawnienia roszczenia było skuteczne. Jednocześnie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalania, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawnomaterialne uzasadniające jego uwzględnienie a ich badanie w takiej sytuacji staje się zbędne /zob. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z 17.02.2006r. III CZP 84/05/. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił powództwo. Wykorzystując szczególne unormowanie zawarte w art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążenia powodów kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej, uznając, iż przeciwne rozstrzygnięcie stanowiłoby dla nich nadmierną dolegliwość oraz znacząco pogorszyło ich i tak trudną sytuację osobisto – majątkową. Za zastosowaniem tego przepisu przemawiało również to, iż postępowanie trwało stosunkowo krótko, a pozwany poza złożeniem odpowiedzi na pozew oraz obecnością na rozprawie nie podjął innych czynności w sprawie.