§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
dochodzenia roszczenia odszkodowawczego w postępowaniu przed tut. Sądem o sygn. akt: XXI Ko , a w szczególności tego, iż składając wniosek w tym postępowaniu, dokona! skutecznego p

Postanowienie II C 874/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

dochodzenia roszczenia odszkodowawczego w postępowaniu przed tut. Sądem o sygn. akt: XXI Ko , a w szczególności tego, iż składając wniosek w tym postępowaniu, dokona! skutecznego przerwania biegu przedawnienia, które lic

Teza / krótkie omówienie

dochodzenia roszczenia odszkodowawczego w postępowaniu przed tut. Sądem o sygn. akt: XXI Ko , a w szczególności tego, iż składając wniosek w tym postępowaniu, dokona! skutecznego przerwania biegu przedawnienia, które lic

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98§1 i 3 k.p.c. Sygn. akt: II C 874/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach Wydział II Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSO Agata Stankiewicz-Rataj Protokolant: Katarzyna Sacherska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa KZ przeciwko Skarbowi Państwa - o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu. Sygn. akt: II C 874/12/4 UZASADNIENIE Powód - wniósł o zasądzenie od pozwanego - Skarbu Państwa, kwoty 692.666 zł tytułem naprawienia szkody z powodu nieuzyskania korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę ż --- STRONA 2 --- uwagi na niesłuszne skazanie wyrokiem Sądu Ś O W we W z dnia 23 stycznia 1982r. o sygn. akt: SoW oraz obciążenie przeciwnika procesowego kosztami procesu wg norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego żądania powód podał, że wyrokiem Sądu został skazany za przestępstwo z art. 46 ust. 1 Dekretu z dnia 12 grudnia 1981r. o stanie wojennym i art. 18 § 2 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat. W dniu 5 sierpnia 1983r. Sąd ŚOW we W wydał postanowienie o zastosowaniu w stosunku do niego amnestii. Karę pozbawienia wolności powód odbywał w okresie od dnia 16 grudnia 1981r. do 27 kwietnia 1983r. - tj. przez okres 16 miesięcy i 11 dni. Po zatrzymaniu powód umieszczony został w areszcie KMMO w J , a następnie przetransportowany do Zakładu Karnego w R , skąd do Zakładu Karnego w S i dalej w Kł . Przed osadzeniem, powód pozostawał zatrudniony w KWK w J w okresie od dnia 24 stycznia 1977r. do dnia 2 stycznia 1982r. na stanowisku górnika z wynagrodzeniem w kwocie 17.480 zł/m-c. W tym czasie, powód posiadał ugruntowaną pozycję zawodową, na którą pracował przez kilka lat. Z uwagi na działalność polityczną powoda, za którą powód został skazany wyżej oznaczonym wyrokiem, w 1982r. wszczęto wobec niego postępowanie dyscyplinarne skutkujące zwolnieniem go z pracy. W okresie od 1982r. do 1989r. odmówiono jego ponownego zatrudnienia na poprzednim stanowisku. W związku z pozbawieniem wolności powód poniósł szkodę w łącznej wysokości 692.666 zł, która składa się z sumy utraconych wynagrodzeń za czas pozbawienia wolności oraz pozostawania bez pracy oraz utracony zarobek w skali roku za okres od 1984 do 1989r. Powód podał, że w dniu 23 kwietnia 1992r. NPW skierowała do SN - IW w W wniosek o wznowienie postępowania w stosunku do powoda. Wyrokiem Sądu Okręgowego w z dnia 2 grudnia 2009r. w sprawie o sygn. akt: XXI zasądzono od Skarbu Państwa na jego rzecz kwotę 25.000 zł tytułem zadośćuczynienia w związku z wykonaniem kary pozbawienia wolności wymierzonej powołanym wyrokiem. Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009r. powód cofnął wniosek w części dotyczącej roszczenia o odszkodowanie bez zrzekania się tego roszczenia na przyszłość. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez PWSG we W , a zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie powództwa' w całości i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda, stanowiącego podstawę wytoczonego w sprawie powództwa. Wskazano, że zdarzenia, z którymi powód łączy dochodzone przez siebie roszczenie miały miejsce w latach 80' XX wieku, pozew zaś skutecznie został złożony --- STRONA 3 --- dopiero w 2012r., a więc po upływie owego 3-letniego okresu przedawnienia. Zarzucono również, jakoby powód nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność czynienia starań w przedmiocie dochodzenia roszczenia odszkodowawczego w postępowaniu przed tut. Sądem o sygn. akt: XXI Ko , a w szczególności tego, iż składając wniosek w tym postępowaniu, dokona! skutecznego przerwania biegu przedawnienia, które liczyć należy od daty wydania przez Sąd ŚOW we W wyroku skazującego w dniu 23 stycznia 1982r. Podniesiony zarzut przedawnienia nie stoi w opozycji do treści art. 5 k.c. i nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego. Powód bowiem miał nieskrępowaną niczym możliwość dochodzenia swoich praw w terminie wcześniejszym, z czego jednak nie skorzystał. Dalej, podkreślono, iż powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa, tj. winy, wysokości szkody oraz związku przyczynowego. Pomiędzy działaniami pozwanego, a rzekomo doznaną przez powoda szkodą brak jest adekwatnego związku przyczynowego. W pozwie bowiem podkreślono, że z uwagi na działalność polityczną powoda wszczęto wobec niego postępowanie dyscyplinarne, które skutkowało jego zwolnieniem z pracy. Powyższe dowodzi, że przyczyna zwolnienia nie było wydanie wyroku skazującego, ale prowadzona przez niego działalność polityczną, która stała się przedmiotem dalszych represji wewnątrzzakładowych. Znajduje to potwierdzenie w chronologii zdarzeń, albowiem powód zatrudniony był do dnia 2 stycznia 1982r., zaś wyrok Sądu ŚOW we W zapadł w dniu 23 stycznia 1982r.(k. 109 - 114 akt). Sąd ustalił: Powód był zatrudniony w KWK w J. Powód brał udział w akcji strajkowej. Za udział w niej został zatrzymany. Dnia 2 stycznia 1982r. został dyscyplinarnie zwolniony z pracy. Powód, od rozwiązania z nim w trybie dyscyplinarnym, umowy o pracę odwoła się do sądu. Proces przegrał (dowód: zeznania powoda, k. 142 akt). Wyrokiem Sądu ŚOW we W z dnia 23 stycznia 1982r. w sprawie o sygn. akt SoW , Powód został uznany za winnego tego, że w dniu 16 grudnia 1981r. w J , będąc członkiem NSZZ zmilitaryzowanej KWK „ ", nie odstąpił od udziału w działalności związkowej, która została zawieszona i chcąc, aby strajk był dalej kontynuowany podżegał do dalszej akcji starajkowej w ten sposób, że nawoływał załogę do niepodejmowania pracy i nieposłuszeństwa wobec dyrekcji oraz wskazywał ujemne konsekwencje wprowadzenia stanu wojennego, tj. za przestępstwo z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981r. o stanie wojennym i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 46 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981r. o stanie wojennym i skazany na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres --- STRONA 4 --- 2 lat. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 1982r,. SN IW, uwzględniając częściowo rewizję nadzwyczajną, zmienił zaskarżony wyrok poprzez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu KZ z art. 46 ust. 1 i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 46 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981r. o stanie wojennym na prawidłową, tj. art. 46 ust. 1 i 2 wzmiankowanego dekretu, (dowód: wyrok Sądu - k. 12-13, 27 akt). Postanowieniem Sądu z dnia 5 sierpnia 1983r. darowano skazanemu K Z wymierzoną na podstawie art. 4 ust. 4 dekretu karę dodatkową w postaci pozbawienia praw publicznych w wymiarze 2 lat. (dowód: postanowienie - k. 35akt). Orzeczoną karę pozbawienia wolności powód odbywał w okresie od dnia 16 grudnia 1981r. do dnia 27 kwietnia 1983r. Po opuszczeniu zakładu karnego powód przez rok pozostawał bezrobotnym, a następnie zatrudniony został poza poprzednim miejscem pracy jako cieśla w R P , czyniąc starania o uzyskanie ponownego zatrudnienia w KWK „ " w J . Do pracy w kopalni powód powrócił w 1989r. (dowód: zeznania powoda, k. 142 - 143 akt). Wyrokiem SN-IW z dnia 2 czerwca 1992r. w sprawie o sygn. akt WO. , po rozpoznaniu wniosku powoda o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sadu z dnia 23 stycznia 1982r. o sygn. akt: SoW , wznowiono postępowanie w sprawie i uniewinniono powoda od przypisanego mu przestępstwa. )dowód: wyrok - k. 31- 33). Powód wystąpił z żądaniem w sprawie dopiero w czerwcu 2012r. gdyż miał dylematy natury moralnej czy powinien wystąpić na drogę procesu o pieniądze, skoro walczył o wolność kraju ( dowód: przesłuchanie powoda, k. 142 - 143 akt). Przed Sądem Okręgowym w toczyła się sprawa o odszkodowanie za niesłuszne skazanie powoda. Powód z żądaniem tym wystąpił pismem z dnia 28 października 2008r. Na rozprawie dnia 2 grudnia 2009r .cofnął wniosek o odszkodowanie z tytułu utraconych zarobków w związku ze skazaniem. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009r. zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz powoda kwotę 25 OOOzł. tytułem zadośćuczynienia w związku wykonywaniem kary pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu z dnia 23 stycznia 1982r., sygn. akt Sow (dowód: dokumenty znajdujące się w aktach Sądu Okręgowego w o sygn. XX I : wniosek z dnia 28 października 2008r. protokół rozprawy z dnia 2 grudnia 2009r., wyrok Sądu Okręgowego w z dnia 2 grudnia 2009r.). Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów powołanych powyżej, w części ustalającej uzasadnienia. Sąd oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z akt sprawy o sygn. IX U , toczącej się przed Sądem Okręgowym w . Niezależnie już od tego, że procedura cywilna nie zna dowodu --- STRONA 5 --- z akt, podnieść trzeba, że w sprawie okoliczności związane z faktem zatrudnieniem powoda nie były sporne - o controńo - art. 227 k.p.c. Sąd oddalił również wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego do spraw księgowości, zawarty w treści pozwu. Oddalenie tego wniosku dowodowego wynika z przyczyn dla których Sąd powództwo oddalił, co szczegółowo umotywowano w części zważającej uzasadnienia. W tym miejscu jedynie wskazać trzeba, że ustalenie wysokości szkody nie dla rozstrzygnięcia sprawy uzasadnione. Sąd zważył: Podstawy prawnej żądania powoda poszukiwać trzeba w przepisach regulujących deliktową odpowiedzialność odszkodowawczą - art. 415 k.c. i następne. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Podniósł również zarzuty merytoryczne. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia. Dnia 10 sierpnia 2007r. weszła w życie ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80 poz. 538), która uchyliła art. 442 kc o treści w § 1: „roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę." i dodała art. 442 1 kc w brzmieniu: § 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. § 2. (...). § 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności. Zgodnie z art. 2 wyżej cytowanej ustawy: do roszczeń, o których mowa w art. 1, powstałych przed dniem 10 sierpnia 2007r., a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepis art. 442 1 kc. Jak wynika z akt sprawy roszczenie powoda powstało przed dniem 10 sierpnia 2007r. Według przepisów dotychczasowych to jest według art. art.442 § 1 k.c. ulegało ono przedawnieniu --- STRONA 6 --- najpóźniej z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Przedawnienie roszczeń deliktowych, wyraża się w poddaniu tego przedawnienia oddziaływaniu dwojakiego rodzaju terminów krótszego trzyletniego, liczonego a tempore scientiae od momentu dowiedzenia się przez poszkodowanego o szkodzie i o osobie odpowiedzialnej do jej naprawienia, oraz dłuższego dziesięcioletniego odmierzanego a tempore facti od wystąpienia zdarzenia wyrządzającego szkodę. Przenosząc zatem powyższe wywody natury ogólnej na okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że powód swe roszczenie w niniejszej sprawie wywodził ze skazania go wyrokiem Sądu z dnia 23 stycznia 1982r., stąd roszczenie powoda powstało przed dniem 10 sierpnia 2007r. Sąd rozpoznający niniejsza sprawę opowiada się za poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 października 1996r. III CZP 76/96 (publ. OSNC 1997/2/16), że biorąc pod uwagę prawdę historyczną odnoszącą się do okresu rządów władz komunistycznych w Polsce, zachodzi potrzeba wyjaśnienia, czy przyczyną opóźnienia dochodzenia od Skarbu Państwa odszkodowania stanowiły wyłącznie okoliczności zależne od osób poszkodowanych, czy też w grę wchodził stan rzeczy wskazujący na istnienie powszechnej przeszkody o charakterze obiektywnym, faktycznie uniemożliwiającym skorzystanie przez poszkodowanych z wymiaru sprawiedliwości. Innymi słowy stan obiektywny wywołany warunkami politycznymi o powszechnym zasięgu oddziaływania. Przyjmując, że najpóźniej z dniem 4 czerwca 1989r. ustały przeszkody określone jako stan siły wyższej uniemożliwiające skuteczną ochronę praw z chwilą ich ustania do skutków zmian umożliwiających ponowny bieg terminu przedawnienia stosuje się art. 124 §1 k.c. Powód jako okoliczność dla której wystąpił z roszczeniem w czerwcu 2012r. wskazał dylematy natury moralnej. Powód nie kwestionował zatem tego, iż znany mu był sam fakt powstania szkody, osoba sprawcy oraz związek przyczynowy pomiędzy działaniem sprawcy i powstałą szkodą. Z tych względów uznać należało, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu już z uwagi na upływ terminu trzyletniego. Przyjmując najbardziej korzystny dla powoda termin rozpoczęcia biegu przedawnienia, z momentem prawomocności wyroku Sądu Najwyższego w Warszawie z dnia 2 czerwca 1992r. roszczenie powoda przedawnieniu uległo z dniem 2 czerwca 1995r. godz. 24 00 . Z uwagi na upływ terminu dziesięcioletniego roszczenie powoda uległo przedawnieniu z dniem 4 czerwca 1999r., godz. 24 00. Po nowelizacji Kodeksu cywilnego ustawą z dnia 28 lipca 1990r. (Dz. U. Nr 55, poz. 321) w orzecznictwie wyrażony został pogląd, że sąd może wyjątkowo nie uwzględnić upływu przedawnienia dochodzonego roszczenia, jeżeli podniesienie przez dłużnika zarzutu --- STRONA 7 --- przedawnienia nastąpiło w okolicznościach objętych hipotezą art.5 k.c., tzn. nosi znamiona nadużycia prawa. Stosując powołany przepis trzeba mieć oczywiście na względzie jego szczególny charakter wynikający z użycia w nim klauzul generalnych. Z tej przyczyny dla oceny, czy zarzut przedawnienia nie nosi znamion nadużycia prawa, konieczne jest rozważenie charakteru dochodzonego roszczenia, przyczyn opóźnienia i jego nie nadmierności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003r. I CKN 204/01 LEX nr 78814). Powołanie się przez dłużnika na przedawnienie roszczenia jest działaniem w granicach prawa i zgodnym z prawem. Podniesienie takiego zarzutu jest uprawnieniem dłużnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2000r., III CKN 594/98, V CSK 327/06). Dłużnikowi, który zgłosił zarzut przedawnienia można postawić zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego tylko w wyjątkowych i rażących okolicznościach (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2003r. V CK 399/02 LEX nr 175965). Aby w danym wypadku można było przyjąć, że podniesienie zarzutu przedawnienia jest nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego, musi zostać w szczególności wykazane, iż bezczynność wierzyciela w dochodzeniu roszczenia była usprawiedliwiona wyjątkowymi okolicznościami. Istotne znaczenie dla oceny zarzutu przedawnienia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego może mieć zwłaszcza czas opóźnienia w dochodzeniu roszczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2000r. III CKN 522/99, LEX nr 51563). Sądowi znany jest pogląd, że art. 5 k.c. stanowi jedynie uzupełnienie porządku prawnego wynikającego z norm prawnych i celem jego nie jest deregowanie lub modyfikowanie przepisów obowiązującego prawa. W konsekwencji może on być stosowany jedynie subsydiarnie, w razie wykazania okoliczności przemawiających za jego zastosowaniem. Sąd rozważał zatem, czy skorzystanie przez pozwanego z uprawnienia do uchylenia się od zaspokojenia zgłoszonego roszczenia z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 5k.c. W sprawie, żadna z okoliczności wskazanych w literaturze przedmiotu i orzecznictwie, uzasadniających zastosowanie normy art. 5 k.c. nie zaszła, skoro raz jeszcze odwołując się do zeznań powoda wyjaśnił, że przyczyną dla której wystąpił z niniejszym procesem w czerwcu 2012r. było to, że miał wątpliwości natury moralnej. Konkludując, podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia uznać należało za skuteczny, stąd powództwo podlegało oddaleniu wobec przedawnienia roszczenia powoda. Niezależnie od powyższego podnieść należy co następuje. --- STRONA 8 --- Dla skutecznego dochodzenia roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych koniecznym jest kumulatywne wykazanie przez powoda - pokrzywdzonego trzech przesłanek takiej odpowiedzialności, tj. wykazanie szkody, zdarzenia ją implikującego oraz związku przyczynowego pomiędzy takim działaniem a powstałą szkodą. Od wejścia w życie w dniu 1 września 2004r. ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks Cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) podstawę prawną do dochodzenia roszczenia sformułowanego przez powoda jest art. 4171 k.c. W sprawie stosownie do treści art. 5 tej ustawy zmieniającej kodeks cywilny: do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 420 1 , art. 420 2 i art. 421 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza to, że do oceny żądania powoda zastosowanie ma norma art. 417 § 1 k.c. W pierwotnym brzmieniu przepis art. 417§1 k.c. stanowił, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. W §2 wskazano, że funkcjonariuszami państwowymi w rozumieniu niniejszego tytułu są pracownicy organów władzy, administracji lub gospodarki państwowej. Za funkcjonariuszy państwowych uważa się również osoby działające na zlecenie tych organów, osoby powołane z wyboru, sędziów i prokuratorów oraz żołnierzy sił zbrojnych. Takie brzmienie przepisu wskazywało, iż jedną z przesłanek odpowiedzialność Skarbu Państwa było zawinione zachowanie funkcjonariusza państwowego. Trybunał Konstytucyjnego wyrokiem z dnia 4 grudnia 2001 roku, SK 18/00 (OTK-A Zb. Rz. 2001/8/256) uznając, iż przesłanka winy zawęża konstytucyjnie określone ramy ochrony tych wolności i praw, nadał nowe rozumienie art. 417 k.c., stwierdzając, że przepis ten wykładany w ten sposób, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, jest zgodny z art. 77 ust.l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższa zmiana wymusiła stosowną nowelizację art. 417 k.c. Zgodnie z tą nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 17 czerwca 2004 roku, zmieniającą ustawę Kodeks cywilny oraz niektóre inne ustawy z dniem 1 września 2004r. (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Z przesłanek wyłączono więc przesłankę winę. --- STRONA 9 --- Za ugruntowany już w orzecznictwie Sądu Najwyższego uznać należy pogląd, iż wyróżnić należy trzy okresy stosowania komentowanego przepisu: pierwszy „przedkonstytucyjny", zamykający się datą 17 października 1997r., drugi „okres przejściowy" od dnia 17 października 1997r.do dnia 31 sierpnia 2004r oraz trzeci, obecny stan prawny, obowiązujący od dnia 1 września 2004r. ( por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 roku, III CZP 125/05 (OSNC 2006/12/194). I tak w odniesieniu do zdarzeń zaistniałych w okresie przed dniem wejścia w życie Konstytucji czyli do dnia 17 października 1997r. należy stosować przepis art. 417 k.c. bez jakiejkolwiek modyfikacji, a więc z uwzględnieniem przesłanki winy wobec konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2000 roku, II CKN 293/00, OSNC 2000/11/209). Powołane wyżej interpretacyjne orzeczenie Trybunatu Konstytucyjnego, w którym odpowiedzialność Skarbu Państwa odczytana została jako oparta na zmodyfikowanej zasadzie ryzyka, gdyż ograniczona jedynie do bezprawności działania funkcjonariusza jest skuteczne ex tunc, z tym, że w związku z brzmieniem art. 77 ust. 1 Konstytucji, tylko od dnia jej wejścia w życie. Powód wywodziła swoje roszczenie ze zdarzenia zaistniałego przed 1997r., bo w roku 1982. W tej zatem sytuacji przepis art. 417 k.c. należało stosować bez jakikolwiek modyfikacji. By, uznać o zasadności roszczenie powódki, koniecznym jest by spełnione zostały kumulatywnie przesłanki w postaci: zawinionego działania lub zaniechania funkcjonariusza, szkody oraz związku przyczynowego pomiędzy owym zdarzeniem a szkodą. Wykazanie tych przesłanek deliktowej odpowiedzialności odszkodowawczej, zgodnie z reguła ciężaru dowodu ( art. 6 k.c.) spoczywało na powodzie. Przy odpowiedzialności za wyrządzenie szkody zdarzenie jest jej przyczyną sprawczą. Jeśli chodzi o zdarzenie, z którym ustawa wiąże obowiązek odszkodowawczy, to obejmuje ono zarówno ludzkie zachowanie, oraz inne zdarzenia, które do tej klasy zjawisk nie należą ( komentarz do Kodeksu Cywilnego, tom I Zobowiązania, str.218, Wyd. Prawnicze, W-wa 1997r.). Powód jako zdarzenie sprawcze wskazał skazanie go wyrokiem Sądu w W z dnia 23 stycznia 1982r. W związku z tak wskazanym zdarzeniem, odwołać się trzeba do stanu sprawy i wskazać, że to nie z tytułu wyroku skazującego z dnia 23 stycznia 1982r. powód został zwolniony z pracy. Powód został dyscyplinarnie zwolniony z pracy wcześniej, przed tym wyrokiem, za udział w akcji strajkowej. Oznacza to, że nie wyrok karny skazujący stanowił zdarzenia sprawcze zwolnienia powoda dyscyplinarnie z pracy a udział w akcji strajkowej. --- STRONA 10 --- Skonstatować zatem przyjdzie, że tak zatem wskazane przez powoda zdarzenie, określone jako - skazanie powoda wyrokiem karnym - nie było przyczyna sprawczą. Tą było dyscyplinarne zwolnienie powoda z pracy, zanim wyrok karny zapadł. Przytoczone więc względy powodują, że nie została spełniona jedna z przesłanek odpowiedzialności deliktowej strony pozwanej ( zdarzenie za które odpowiedzialność ponosi pozwany), co przy konieczności kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek ją kształtujących, czyni i o konieczności oddalenia powództwa z przyczyn merytorycznych. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może nie obciążać strony przegrywającej proces jego kosztami. Do szczególnie uzasadnionych wypadków zalicza się charakter żądania poddany pod osąd Sądu. Powód dochodził odszkodowania w związku z poczuciem krzywdy doznanej od organów Państwa, stąd uznać należało, że ten charakter żądania uzasadnia zastosowanie powołanego art. 102 k.p.c.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Katowicach Wydział#II C 874/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach#art. 46 ust. 1 Dekretu#art. 18 § 2 k.k.#art. 5 k.c.#art. 46 ust. 1 dekretu#art. 18 § 1 k.k.#art. 46 ust. 2 dekretu#art. 46 ust.#art. 4 ust. 4 dekretu#art. 227 k.p.c.#art. 415 k.c.#art. 442 kc#art. 2 wy#art.442 § 1 k.c.#art. 124 §1 k.c.#art.5 k.c.#art. 4171 k.c.#art. 5 tej#art. 421 ustawy#art. 161 § 5 ustawy#art. 417 § 1 k.c.#art. 417§1 k.c.#art. 417 k.c.#art. 77 ust.l#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 6 k.c.#art. 102 k.p.c.