Postanowienie II C 87/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2011 roku Sąd Okręgowy w Gliwi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 87/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2011 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Barbara Migas Protokolant Ewa Kotyczka po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 roku w Rybniku sprawy z powództwa Banku w B. i J. M. przeciwko Z. G. o ochronę dóbr osobistych 1. zobowiązuje pozwanego do złożenia pisemnego oświadczenia następującej treści: Przepraszam J.M. Prezesa Banku w B. i Bank w B. za nieprawdziwe sformułowania użyte w piśmie z dnia 6 marca 2010 roku zatytułowanym (…) naruszające dobra osobiste powodów zawierające sugestie mogące wywołać u odbiorcy negatywne wrażenie i przesłanie go w terminie jednego miesiąca do powodów i następujących adresatów: - E. J. - Urząd Miasta w B. - Starostwo Powiatowe w B. 2. zakazuje pozwanemu dalszych naruszeń dóbr osobistych Banku w B. 3. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwotę po 600 zł (sześćset ) oraz solidarnie kwotę 360 zł ( trzysta sześćdziesiąt ) tytułem zwrotu kosztów procesu, --- STRONA 2 --- 4. w pozostałej części powództwo oddala. --- STRONA 3 --- II RC 87/10 UZASADNIENIE Powodowie Bank w B. i J.M. wnieśli o zakazanie pozwanemu Z. G. naruszania dóbr osobistych Banku w B. poprzez przesyłanie pism zawierających słowa zniesławiające Bank , a nadto o zobowiązanie pozwanego do złożenia na jego koszt oświadczenia, zamieszczonego w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się w formie płatnego ogłoszenia w ogólnopolskim wydaniu dziennika (…) następującej treści : Ja Z. G. przepraszam Bank w B. za to , że w piśmie z dnia 6 marca 2010r. pt. (…) został on pomówiony o cechy i właściwości , które nie odpowiadają prawdzie . Ponadto przepraszam Pana J. M. Prezesa Banku w B. za naruszenie dobra osobistego jakim jest wizerunek i dobre imię wskutek słów zawartych w piśmie z dnia 6 marca 2010r zawierającym sugestie mogące wywołać u odbiorcy negatywne wrażenie o jego osobie . Sugestie tego typu wobec Banku w B. i Pana J. M. są nieprawdziwe. Przepraszam Z. G. Ponadto powodowie wnieśli o zobowiązanie pozwanego do przesłania w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia sie orzeczenia oświadczenia sformułowanego wcześniej do następujących adresatów : pani E. J. Redaktor programu (…) Komisja Nadzoru Finansowego, Urząd Miasta w B., Starostwo Powiatowe w B. Wnieśli również o zasądzenie od pozwanego na cel społeczny Dom Dziecka w B. kwoty 5000 zł a nadto o zasądzenie kosztów procesu . W uzasadnieniu żądania podali , iż pozwany w przesłanym za pośrednictwem Internetu pocztą mailową w dniu 6 marca 2010r . piśmie adresowanym m .in. do pani E. J., do Banku Spółdzielczego w B. oraz Komisji Nadzoru Finansowego , Urzędu Miasta B., Starostwa Powiatowego w B. zatytułowanym (…). W piśmie tym zakwestionowano rzetelność działania banku wobec klientów, znalazły sie w nim sformułowania ,, iż pani J. została okradziona przez Bank w B. Pozwany sugeruje w piśmie ,, obrzydliwe i bulwersujące kłamstwo ,, Wbrew tym twierdzeniom to pani J. została skazana za podrobienie podpisu kilku osób i została zobowiązana do naprawienia szkody na rzecz banku. Twierdzenie, że to bank okradł panią J. jest wiec nieprawdziwe. Nieprawdziwe jest też twierdzenie , że prezes banku o tym wiedział. Sformułowanie iż ,, To Bank w B. jest winny śmierci tej kobiety i w jej imieniu proszę Panią o ujawnienie prawdy ,, oraz ,, niech cała Polska wie , że (…) bank --- STRONA 4 --- w Polsce okrada ludzi a jego prezes nikczemnie i podle kłamie,, jest nieprawdziwe i zniesławia bank . Pozwany Z. G. w odpowiedzi na pozew uznał, że jego sformułowania zawarte w piśmie będącym przedmiotem żądania są prawdziwe a J. M. przy pomocy sądu chce zatuszować swoje niepowodzenia albowiem to organizacja pracy i brak kontroli doprowadził do zaistnienia przestępczego procederu w banku , tym bardziej iż to prezes jest podejrzewany o dużo większe oszustwo . Jego zdaniem istnieje związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem prezesa a śmiercią Ł. J. Sąd ustalił następujący stan faktyczny . Pozwany Z. G. pismem z dnia 6 marca 2010 r. zwrócił się do E. J. ,, z informacją odnośnie sprawy objętej jej programem iż wyjaśnienie nadesłane przez prezesa banku Spółdzielczego w B. J.M. jakoby pani J. została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za podrobienie podpisu za jej córkę i wyłudzenie pieniędzy od banku jest obrzydliwym i bulwersującym kłamstwem albowiem pani J. zapłaciła swoim życiem, ponieważ to ona została okradziona przez Bank w B., o czym doskonale pan M. wie. W dalszej treści tego pisma pozwany stwierdza , że to Bank w B. jest winny śmierci tej kobiety i jako (…) bank w Polsce okrada ludzi a jego prezes nikczemnie i podle kłamie a ponadto jest tchórzem . dowód : pismo z dnia 6 marca 2010r. k. 7 Pismo powyższe drogą mailową przesłał pozwany do Banku w B. Starostwa Powiatowego w B. i Urzędu Miasta w B. dowód : potwierdzenia pism k 67-69 Bank w B. oraz prezes tego banku J. M. słowami zamieszczonymi w treści tego pisma poczuli sie urażeni i zniesławieni a informacje tam zamieszczone uznali za nieprawdziwe . dowód : zeznania J. M. k 97-98 Jako dowód powyższego dołączyli prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. w którym Ł. J. została uznana za winną tego, że działając wspólnie i w porozumieniu z E. P. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie pracowników Banku (…) w błąd posługując sie podrobionymi podpisami przez Ł. J. doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Na mocy tego wyroku Ł. J. została zobowiązana do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz Banku w B. kwoty 27 873,50 zł. --- STRONA 5 --- dowód : odpis wyroku z dnia 22 lipca 2005r II K 190 /04 k 11-14 Jednocześnie powodowie przedstawili postanowienie Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 29 grudnia 2006 r. umarzające śledztwo w sprawie kradzieży pieniędzy na szkodę Ł. J. przez pracowników Banku w B. z uwagi na brak danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa . dowód : odpis postanowienia k 9-10 Przeciwko J. M. nie toczyło sie żadne postępowanie karne związane z osobą. Ł. J., nie naprawiła ona tez szkody stosownie do zobowiązania wynikającego z wyroku karnego, wpłaciła ona bowiem jedynie 100 zł z tego tytułu . dowód : zeznania powoda J. M. k 97 Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd zważył co następuje . Żądanie powodów zmierzające do ochrony dóbr osobistych naruszonych przez pozwanego w piśmie z dnia 6 marca 2010r jest częściowo uzasadnione . Analiza treści pisma pozwanego z dnia 6 marca 2010r będącego przedmiotem sporu daje podstawę do uznania , iż zawarte w nim treści stanowią naruszenie dóbr osobistych powodów. Pozwany powołuje się na słowa J. M. – prezesa Banku w B. w których stwierdza on, że Pani J. została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za podrobienie podpisu za jej córkę i wyłudzenie pieniędzy od banku, stwierdzając, iż jest to ,,kłamstwo obrzydliwe i bulwersujące albowiem pani J. zapłaciła swoim życiem, ponieważ to ona została okradziona przez Bank w B., o czym doskonale Pan Prezes M. wie , jakim podłym i nikczemnym człowiekiem musi on być pisząc takie kłamstwa ,, Analiza treści tego pisma wskazuje , że pozwany używając słów takich jak podły i nikczemny człowiek piszący kłamstwa, odnoszących się do osoby J. M. oraz używając słów iż to pani Januszewska została okradziona przez bank dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powodów takich jak dobre imię i cześć . Naruszenie dobrego imienia polega bowiem na pomawianiu innej osoby o takie postępowanie lub właściwości , które mogą ją poniżyć w opinii publicznej , albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności . Niewątpliwie J. M. zajmując stanowisko prezesa Banku w B. jest osobą znaną w środowisku a nazwanie go nikczemnymi podłym człowiekiem i kłamcą --- STRONA 6 --- stanowi element znieważenia jego osoby. Sformułowania zawarte przez pozwanego w piśmie z dnia 6 marca 2010 r. noszą właśnie taki charakter. Uznać zatem należało , iż pozwany dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powoda J. M. Oceniając treść powyższego pisma i zawartych w nim słów odnośnie Banku w B. tj. sformułowania, iż bank ten okradł Panią J. uznać należało , iż słowa te naruszają również dobre imię i wizerunek samego banku , bowiem zgodnie z art. 43 kc przepisy o ochronie dóbr osobistych osoby fizycznej stosuje sie odpowiednio do osób prawnych . Odpowiednie zastosowanie mają tu bowiem art. 23 i 24 kc . Dobra osobiste osób prawnych to wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba prawna może funkcjonować zgodnie z zakresem swoich działań ( OSNCP 2/88 ) . Dobre imię osoby prawnej naruszają wypowiedzi , które obiektywnie oceniając – narażają osobę prawną na utratę zaufania potrzebnego do prawidłowego jej funkcjonowania w zakresie swoich zadań . Zgodnie z art 24 § 1 kc w polskim ustawodawstwie obowiązuje ogólne domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych , co oznacza , iż to na pozwanym spoczywa ciężar wykazania , że jego działanie nie było bezprawne tj. wykazania okoliczności , które usprawiedliwiają naruszenie dobra osobistego. Pojęcie bezprawności jest ujmowane bardzo szeroko w prawie cywilnym co oznacza, że działanie uznane jest za bezprawne, gdy jest ono sprzeczne z porządkiem prawnym. Każde naruszenie dóbr osobistych zasadniczo jest uznawane za działanie bezprawne bowiem sprawca narusza prawa podmiotowe innej osoby . Okoliczności wyłączające bezprawność, które winien wykazać pozwany to : działanie w ramach porządku prawnego , wykonywanie prawa podmiotowego , zezwolenie uprawnionego , sprzeczność żądania ochrony z zasadami współżycia społecznego. Żadnych z tych okoliczności pozwany w toku procesu nie wykazał. Bezspornym jest bowiem , że to Ł. J. została prawomocnie skazana za przestępstwo sfałszowania podpisów i wyłudzenia kredytów , nałożono też na nią obowiązek naprawienia szkody na rzecz Banku w B. Prowadzone postępowanie karne w sprawie kradzieży na jej rzecz pieniędzy zostało umorzone przez Prokuraturę Rejonową w B. z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa ( k. 9 ) Stąd twierdzenie pozwanego zawarte w piśmie z dnia 6 marca 2010r , iż to Ł. J. została okradziona przez Bank nie polega na prawdzie . Podkreślić również trzeba, iż w sprawie o naruszenie dóbr osobistych bezprawność wypowiedzi naruszających dobre imię powoda nie zostaje uchylona przez powoływanie sie pozwanego na hipotezy i działanie w zamiarze ochrony interesu publicznego , lecz jedynie przez dowód , że głoszone przezeń twierdzenia są prawdziwe i nie naruszają dobrego imienia powoda . --- STRONA 7 --- Stąd twierdzenie pozwanego , że działał w interesie pokrzywdzonej i ogółu nie mogły stanowić przesłanki wyłączenia bezprawności jego działania . Pozwany poza kwestionowaniem orzeczeń sądu i prokuratury nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie prawdziwości swoich wypowiedzi , zaś sąd w toku niniejszego postępowania nie jest władny przeprowadzać postępowania w zakresie kontroli działalności banku i prokuratury . Bezspornym jest , że pozwany Z. G. w/w pismo z dnia 6 marca 2010r przesłał redaktor programu (…), Bankowi w B., Starostwu Powiatowemu w B. i Urzędowi Miasta B. Okoliczności te zostały wykazane przez powodów poprzez dołączenie zaświadczenia Urzędu Miasta w B. oraz przedstawienie treści maila . Powodowie nie wykazali jednocześnie by pismo to przesłane zostało również do Komisji Nadzoru Finansowego , nie czyni temu zadość dołączona do akt sprawy odpowiedź tej komisji ( k. 59 ), która w swojej treści odnosi sie do innego datowanego z dnia 26 czerwca 2010r. pisma pozwanego . Zgodnie z art. 24 § 1 kc w razie naruszenia dobra osobistego , ten czyje dobro osobiste zostało naruszone , może żądać od osoby , która się dopuściła naruszenia by dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności by złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedni sposób a poszkodowany może żądać również zaniechania dalszych naruszeń. Powodowie w treści pozwu zawarli obydwa te żądania, co sąd uznał za dopuszczalne . Wprawdzie art. 24 kc nie określa jaką treść powinno mieć oświadczenie ani też w jakiej formie powinno być ono złożone to jednakże należy przyjąć , że treść i forma oświadczenia będą zależeć w każdym przypadku od rodzaju naruszonego dobra oraz formy w jakiej tego dokonano . Skoro pismo pozwanego z dnia 6 marca 2010r przesłane zostało do E. J., Urzędu Miejskiego w B., Starostwa Powiatowego w B. i Banku w B., Sąd uznał za zasadne skierowanie przeproszenia do tych właśnie osób oraz instytucji w formie pisemnej . Nie uznał natomiast za zasadne żądanie powodów opublikowania treści przeproszenia w dzienniku (…) bowiem powodowie nie wykazali w żaden sposób by treść powyższego pisma została opublikowana w prasie czy też w programie telewizyjnym . Zasadą jest bowiem , że jeżeli do naruszenia dóbr osobistych doszło na łamach prasy, czy w programie telewizyjnym to oświadczenie winno być również w taki sposób opublikowane. Sąd oddalił żądanie powodów zmierzające do zasądzenia od pozwanego na cel społeczny kwoty 5000 zł. Przepis art. 24 § 1 kc daje możliwość żądania m.in. zapłaty zadośćuczynienia lub zapłaty odpowiedniej sumy na cel społeczny . --- STRONA 8 --- Oceniając jednakże rodzaj i sposób naruszenia dóbr osobistych przez powoda oraz sytuację materialną pozwanego a także funkcję represyjną , którą spełnia żądanie zapłaty uznać należało, że w niniejszej sprawie zasadnym jest poprzestanie na usunięciu skutków naruszenia dóbr osobistych powodów poprzez przeproszenie . Podkreślić również należy , iż powodowie nie wykazali by poprzez naruszenie dóbr osobistych doszło do powstania jeszcze dodatkowo szkody materialnej, co również ma wpływ na ocenę żądania majątkowego skierowanego do pozwanego . O kosztach orzeczono na mocy art. 100 kpc obciążając pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powodów w części w jakiej uwzględniono ich żądanie . Sędzia