Postanowienie II C 76/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia łQ maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydz

--- STRONA 1 --- B . Kya osolene senikoja, ele pakęce | mehr Sygn. akt: II C 76/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia łQ maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: SSR. Bogaawe KoH skazano po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. w Katowicach sprawy z powództwa T. C. (C.) przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. o zapłatę 1 zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5000 zł (pięć tysięcy złotych); 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. nie obciąża powoda kosztami procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt II C 76/14 C.) T.C. pozwem z dnia 26 lutego 2013 roku wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa — Aresztu Śledczego w B. tytułem zadośćuczynienia kwot po 1.000,00 zł za każdy dzień przetrzymywania go w celi dla osób palących wbrew jego zgłoszonym deklaracjom. Następnie żądanie to sprecyzował i wskazał, że adekwatną kwotę będzie 20.000,00 zł. Uzasadniając roszczenie wskazał, iż w dniu 21 lutego 2013 roku ustnie zgłosił swojemu wychowawcy, iż w związku z zamiarem zaprzestania palenia, prosi o przeniesienie z celi dla osób palących do celi dla osób niepalących. Wychowawca nie wyraził na to zgody, twierdząc, iż dysponuje oświadczeniem, z którego wynika, iż powód wyraził zgodę na umieszczenie go w takim pomieszczeniu. Powód zapewnił, że napisze nowe oświadczenie, ale i tak wychowawca powiedział, że nie spełni jego wniosku. Pomimo ustnej odmowy powód sporządził oświadczenie, z treści którego wynikało, iż jest osobą niepałącą i wręczył je oddziałowemu o numerze służbowym SW 110-170, który zobowiązał się wręczyć je wychowawcy. Podjęte przez powoda działania nie przyniosły oczekiwanego rezultatu i powód nie został przeniesiony zgodnie ze swoim wnioskiem. W jego ocenie takie zachowanie łamie jego konstytucyjne prawa oraz stanowi naruszenie dóbr osobistych. W piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2013 rozszerzył swoje powództwo wnosząc o zasądzenie na jego rzecz, oprócz wcześniej zgłaszanych roszczeń, kwoty 100.000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia. Uzasadniając swoje roszczenie wskazał, że w dniach od 22 października 2010r. do dnia 05 maja 2011r. oraz od 18 sierpnia 2011r. do 05 lipca 2013 roku przebywał w Areszcie Śledczym w B.. Warunki bytowe tam panujące łamały jego prawa. Wskazywał, że był pozbawiony dostępu do ciepłej wody, gdyż tylko raz na tydzień mógł korzystać z łaźni, a w pozostałe dni mógł kąpać się jedynie w misce z zimną wodą. Nadto, z powodu nieszczelności okien w pomieszczeniach było do tego stopnia zimno, że powodowało to zamarzanie wody mineralnej. Cele nie były w prawidłowy sposób oddzielone od kącików higieniczno-sanitarnych, co powodowało przedostawanie się nieprzyjemnych zapachów do nich. Wentylacja nie była prawidłowo zainstalowana, tym samym w pomieszczeniach panował zaduch, a w kącikach sanitarnych powstał grzyb. Nie został również spełniony wymóg w małych celach 3 m? na osobę. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, iż powód nie przedstawił żadnych dowodów (w tym przede wszystkim notatki z dnia 21 lutego 2013 roku) ani okoliczności, które uzasadniałyby jego roszczenia. Z przedłożonej notatki służbowej wychowawcy wynika, że nie miała miejsca opisywana przez powoda rozmowa. Wskazano, że w aktach osobopoznawczych znajduje się jedna deklaracja powoda jako osoby nie palącej z dnia 24 maja 2013 roku. Pozwany podkreślił, że powód wielokrotnie zmieniał zdanie co do tego, czy jest osobą palącą czy też nie, jednakże za każdym razem osadzany był z osobami, które deklarowały ten sam status. Tym samym nie doznał żadnej krzywdy, nie zostało też złamane jakiekolwiek dobro osobiste. Pozwany nie zgodził się również zarzutem dotyczącym niewłaściwych warunków panujących w celach mieszkalnych, w tym braku wentylacji, powołując się na notatkę służbową z dnia 22 listopada 2013 roku, sporządzoną przez ppor. M. B. — starszego inspektora działu kwatermistrzowskiego. Jednakże pozwany przyznał, że w kącikach sanitarnych brak jest wentylacji oraz, że niezabudowanie ich ścianą odgradzającą od innych pomieszczeń jest związana z architekturą budynku i kosztami, które na ten cel należałoby ponieść. Oprócz tych okoliczności, pozwany wskazał, że powód jest osobą konfliktową, bezkrytycznie oceniającą swoje zachowanie, Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń powód podkreślił, że nieprawdziwym jest zarzut brak przedstawionych dowodów, gdyż przedłożył pisemne oświadczenie świadka, wniósł o powołanie innych osób jako świadków, nadto wnosił o przeprowadzenie z opinii biegłych. Powód wskazał, że przebywając w celi dla osób palących, często cierpiał na bóle i zawroty głowy oraz bezsenność, było to spowodowane m.in. tym, iż część osadzonych samodzielnie wykonywała papierosy, a tym samym nie miały one odpowiedniego filtra. Powód wskazał również, że pozwany jedynie fragmentarycznie przedstawił jego oświadczenia dotyczące deklaracji palenia przez niego papierosów, pomijając te dotyczące zaprzestania palenia. Przede wszystkim wg powoda, niesłusznym jest stwierdzenie pozwanego, iż zawsze umieszczano powoda w celi zgodnie z jego oświadczeniem. Jednocześnie podniósł, że pozwany próbuje przedstawić go w złym świetle wspominając jedynie o jego przewinieniach, a pomijając wnioski o nagrody. Nadto wskazał na treść ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzeń, z treści których wynika, iż cela, w której przebywał nie spełniała norm technicznych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 3 --- Powód przebywał w Areszcie Śledczym w B. w dniach: od 22 października 2010r. do dnia 05 maja 201 Ir. oraz od 18 sierpnia 201 Ir. do OŚ lipca 2013 roku. Przy przyjęciu do aresztu zadeklarował się jako osoba paląca. Następnie zmieniał zdanie co do tego statusu i w tym celu składał stosowne oświadczenia, deklarując się kilkukrotnie jako osoba nie paląca. (dowód: akta osobopoznawcze część B) Podczas pobytu w areszcie zmieniał cele, w którym przebywał, w zależności od tego czy deklarował się jako osoba paląca czy niepaląca. Osadzony był między innymi w dwuosobowej i wieloosobowej celi dla osób palących (dowód: zeznania świadka R. S. — k. 609), w tym ze świadkiem A. G., który w tamtym okresie był osobą palącą (wypalał dwie paczki papierosów na dzień). W czasie wspólnego pobytu w celi powód nie palił papierosów, w przeciwieństwie do współosadzonych. Okoliczność ta była zgłaszana administracji aresztu, jednakże nie wpłynęło to na przeniesienie powoda do celi dla osób niepalących (dowód: zeznania świadka A.G.-k. 555). W dniu 11 stycznia 2013 roku zgodnie ze złożonym przez powoda oświadczeniem, iż jest osobą palącą, został przeniesiony do celi. numer 17 i przebywał w niej do 26 lutego 2013 roku (dowód — oświadczenie umieszczone w aktach osobopoznawczych, notatka służbowa z dnia 15 lutego 2016 roku k. 649 —k. 649). 21 lutego 2013 roku ustnie zgłosił swoją prośbę o przeniesienie go z celi dla osób palących do celi dla osób niepalących. Po ustnej odmowie dokonanej przez wychowawcę A. M. złożył pisemne oświadczenie o ej samej treści, które zostało złożone R. O. (dowód: zeznania powoda k. 343 — 346, zcznania świadka S. M. k. 473-474, zeznania świadka A. G. k. 555, zeznania świadka B. R. k. 461, oświadczenie pisemne P. P. z dnia 6 marca 2013 roku k. 12). Mimo zgłoszenia dalej przebywał przez okres 6 dni, to jest do 26 lutego 2013 roku w tej celi (dowód: notatka służbowa, k. 649). Następnie został skierowany do celi numer 75, gdzie przebywał do dnia 08 marca 2013 roku (dowód notatka służbowa z dnia 15 lutego 2016 roku k. 649). "Warunki bytowe panujące w Areszcie Śledczym nie były prawidłowe. W niektórych celach, w których przebywał powód, nie była zapewniona odpowiednia cyrkulacja powietrza. Było to dotkliwe dla powoda, gdyż przebywał jako osoba niepaląca z osobami, które pality. Z tego tytułu domagał się dostępu do wentylatora, którego mu odmówiono. (dowód: zeznania świadka A. G. k. 555 akt sprawy) W oknach cel wieloosobowych były umieszczane blendy — szyby zbrojeniowe większe od okna, które dodatkowo utrudniały cyrkulację powietrza (dowód: zeznania świadka A. G., k. 555 akt sprawy). Powód przebywał w celach 2 osobowych między innymi w okresach od 29 grudnia 2010 roku do 8 lutego 2011 roku, 9 lutego 2011 roku do 9 marca 2011 roku oraz w kilkuosobowych celach między innymi w dniach 22 września 2011 do 16 grudnia 2011 roku (dowód notatka służbowa z dnia 15 lutego 2016 roku — k. 648). W mniejszych celach nie został spełniony wymóg 3 m na osobę (dowód: zeznania powoda k. 343 — 346, zeznania świadka S. M. — k. 474). Kąciki sanitarne były otoczone płytą pliśniową i przesuwnymi drzwiami o wysokości około 2 m, tym samym nie są zabudowane na całą wysokość kondygnacji, tj. od podłogi do sufitu. Powodowało to przedostawanie się zapachów i odgłosów fizjologicznych do cel mieszkalnych (dowód: zeznania powoda k. 343 — 346, zeznania świadka S. M. - k. 473, zeznania świadka A. M. — k. 343, notatka służbowa — k. 143). W sali 22 osobowej przy wejściu do kącika sanitarnego przewieszona była szmatka. Na niektórych ścianach i w pomieszczeniu sanitarnym powstawały grzyby. Ogrzewanie sal nic działało jak należy, a drewniane okna nie były szczelne, brakowało w nich kitu. Nie zawsze konserwator dokonywał ich naprawy (dowód: zeznania powoda k. 343 — 346, zeznania świadka S. M.-k. 473). Okna drewniane sukcesywnie zostają wymieniane na plastikowe, a stan techniczny pomieszczeń poddawany jest okresowym kontrolom (zeznania świadka A. M. — k. 343, zeznania świadka R. O. — k. 343 — 344). Z powodów finansowych nie zrealizowano wszelkich zadań określonych w harmonogramie, aczkolwiek przeprowadzano malowanie niektórych cel (dowód: sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego w B. przeprowadzonej przez sędziego SO w Katowicach wizytatora ds. penitencjarnych M. Z. z 2013 roku; k. 145 — 158 akt sprawy). Przewody kominowe w budynku penitencjarnym i szpitalnym odpowiadały przepisom ustawy Prawo budowlane (dowód: protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowy, k. 159-160). W kącikach sanitarnych nie było wentylacji (okoliczność przyznana przez pozwanego). Pozwanemu przysługiwała jedna ciepła kąpiel w tygodniu (okoliczność bezsporna). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. --- STRONA 4 --- Sąd dał wiarę następującym przedłożonym dokumentom: oświadczeniu z dnia 25 lutego 2013 roku sporządzonemu przez P. P., : sprawozdaniu z przeprowadzonej wizytacji w Areszcie Śledczym. Dokumenty te nie wzbudzają wątpliwości Sądu. Oceniając notatkę służbową z dnia 15 lutego 2016 roku sporządzoną przez pozwanego dotyczącej umieszczenia powoda w poszczególnych celach w tym zakresie Sąd uznał ją za wiarygodną. Jednakże Sąd nie daje wiary zamieszczonemu w niej oświadczeniu pozwanego, iż nie jest w stanie ustalić, ile osadzonych jednocześnie przebywało w danej celi. Stanowisko takie nie zasługuje na uznanie, gdyż pozwany ma obowiązek dokumentować i kontrolować, w której celi w danym czasie znajdują się osadzeni. Udokumentowanie powyższego nie jest więc czymś przekraczającym możliwości pozwanego. Oceniając dołączone do sprawy jako dowód akta osobowe powoda Sąd uznał je za niekompletne, wobec wybiórczego przedstawienia w nich oświadczeń co do palenia bądź jego zaprzestania przez powoda. Z tych względów Sąd dał im częściową wiarę, Sąd nie dał wiary notatkom urzędowym dołączanym do akt sprawy sporządzonym przez pozwanego, z których wynika, że wychowawcy nie pamiętają przekazania przez powoda ustnej, a następnie pisemnej, informacji dotyczącej woli przeniesienia go do celi dla osób niepalących, gdyż jest to sprzeczne z wiarygodnymi zeznaniami świadka oraz pisemnym oświadczeniem D. P., który był współosadzony z powodem, któremu Sąd dał w całości wiarę. Sąd dał całkowitą wiarę świadkom A. G., R. S., S. M., A. M. i B. R.. Ich zeznania są spójne, nie wzbudzają uzasadnionych wątpliwości i korelują z zeznaniami powoda, które Sąd uznał za wiarygodne. Sąd dał częściową wiarę świadkowi R. O. w zakresie dotyczącym tego, że kąciki sanitarne nie są zabudowane do sufitu oraz odnośnie jego informacji co do tego, jaki jest zakres prac na ternie Aresztu Śledczego. Zeznanie to koreluje z innymi złożonymi zeznaniami świadków. Natomiast oceniając zeznania co do braku zgłoszenia żądania przez powoda chęci przeniesienia go do celi dla osób niepalących Sąd uznał je za niewiarygodne. Stoją one nie tylko w sprzeczności z twierdzeniami powoda i przywołanych przez niego świadków, ale również z aktami osobopoznawczymi powoda, z których jednoznacznie i bezsprzecznie wynika, iż powód przed i po okresie spornym składał oświadczenia, w których deklarował się jako osoba paląca. Jednocześnie w aktach tych brak oświadczenia, w którym zadeklarował się jako osoba niepaląca, co podważa sens deklaracji jako osoby palącej. Ponadto zauważyć należy, że gdyby przyjąć za prawdziwe zeznanie świadka, iż powód nie zgłaszał chęci przeniesienia go do celi dla osób niepalących, to zupełnie niezrozumiałym byłoby złożenie przez powoda kolejnego oświadczenia o tym, iż jest osobą palącą i przeniesienie go do celi dla osób palących. W ocenie Sądu, wskazuje to w sposób niebudzący wątpliwości, na to, iż powód zgłosił żądnie, które nie zostało przez pozwanego uwzględnione. Sąd zważył co następuje: Roszczenie powoda jest częściowo zasadne. 'W niniejszej sprawie powód domagał się łącznej kwoty 120.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia, z tym że kwota 20.000,00 złotych stanowi zadośćuczynienie za przymusowe przetrzymywanie go w celi dla osób palących, natomiast kwota 100.000,00 zł stanowi zadośćuczynienie za warunki w jakich odbywana była przez niego kara pozbawienia wolności. Podstawą roszczeń powoda były przepisy art. 23 k.c., art. 24 k.c. i 448 k.c w zw. z 417 k.c., art. 3 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, $ 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, art. 30, 40 i 41 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 110 kodeksu karnego wykonawczego. Zgodnie z postanowieniami Konstytucji godność człowieka, jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Nikt też nie może być poddany nieludzkiemu traktowaniu, a osoby pozbawione wolności mają być traktowane w sposób humanitarny. Kodeks cywilny przewiduje ochronę prawną dla takich dóbr osobistych jak m.in. zdrowie, wolność, cześć. Zgodnie z art. 448 k.c. razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez --- STRONA 5 --- niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Ustawodawca wprost określił w art. 417 kc, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z. prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa, Przepis ten uzasadnia skierowanie pozwu przeciwko Skarbowi Państwa. Przechodząc do merytorycznej oceny powództwa Sąd ustalił, iż nie warunki panujące w areszcie śledczym nie były odpowiednie. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że kąciki sanitarne nie były właściwie oddzielone od innych pomieszczeń, brak też było w nich oddzielnej wentylacji. Pozwany przyznał, że ścianki te nie były zabudowane od podłogi do sufitu, gdyż ich właściwe zabudowanie wiązałoby się z wysokimi kosztami biorąc pod uwagę wiek budynku. Taka argumentacja nie zasługuje na uzasadnienie. Polskie normy wprost wskazują, jakie warunki powinny zostać spełnione podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Zgodnie z $ 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z. dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności „niezbędne urządzenia sanitarne sytuuje się w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie”. Oczywistym jest, że wymóg ten nie został spełniony, tym samym prawo do intymności i godności powoda zostało naruszone. Trudno mówić o nieskrępowanym korzystaniu z toalety, gdy osoba korzystająca ma świadomość, iż wszelkie odgłosy i zapachy czynności fizjologicznych przedostają się na zewnątrz. Jednocześnie, przebywanie w celi, która znajdowała się tuż obok takiego kącika, było dodatkową dolegliwością, z uwagi na przedostające się z sanitariatów zapachy oraz brak wentylacji. Również fakt, że w pomieszczeniach tych osadzała się pleśń jest naganne i niedopuszczalne, gdyż stanowi to realne zagrożenie dla zdrowia osób w nich przebywających. Fakt ten jest powszechnie znany i nie wymagał przeprowadzenia dodatkowego dowodu. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 roku, sygn. akt V CSK 431/06, „osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnione celi, w której nie oddzielono urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia (...) może stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci godności i prawa do intymności oraz uzasadniać odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 241448 k.c" Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, iż Rzeczpospolita Polska związana jest Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 roku. Zgodnie z art. 3 tej Konwencji „nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu”. Za złamanie przepisu państwo Polskie wielokrotnie pozywane było przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Kodeks karny wykonawczy w art. 110 $ 2 reguluje minimalną powierzchnię 3 m*, którą musi mieć zapewniony osadzony oraz ogólne normy dotyczące odbywania kary. Wprowadza od tej zasady wyjątki, które muszą być interpretowane ściśle, a które to nie występowały w niniejszej sprawie. Zgodnie z przyjętym przez Trybunał poglądem przebywanie w celach mieszkalnych o powierzchni mniej niż 3 m* na osobę, naruszenie prawa do poszanowania intymności podczas korzystania z niezabudowanych kącików sanitarnych, brak sprawnie działającej wentylacji lub też przebywanie w celi z osobami palącymi, podczas deklaracji, że jest się osobą nie palącą, stanowi naruszenie art. 3 Konwencji i stanowi naruszenie dóbr osobistych (tak np. sprawa O. przeciwko Polsce, S. przeciwko Polsce). W ocenie Sądu oczywistym jest, że powód był przetrzymywany w przeludnionych celach. Wskazuje na to wprost sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego w B., z którego wynika, iż pojemność Aresztu wynosi 315 miejsc w zwykłych celach oraz 54 miejsca w szpitalu, a na dzień 4 marca 2013 roku (to jest jednego z dnia przeprowadzanej wizytacji) osadzonych było o 34 więcej niż miejsc w celach. Wskazuje to jednoznacznie (nawet gdyby przyjąć, że część osadzonych przebywała czasowo w szpitalu), że nie dostosowano ilości osadzonych do ilości miejsc, a tym samym cele były przeludnione. Potwierdzają to zeznania świadków wskazanych przez powoda, które korelują z jego twierdzeniami. Jednocześnie pozwany nie odparł skutecznie postawionego zarzutu, ograniczając się jedynie do przedłożenia wykazu określającego, w których celach powód przebywał oraz wskazania ich pojemności, jednakże bez wskazania ile faktycznie współosadzonych zajmowało dane pomieszczenie w tym czasie. Nie można przyjąć stanowiska pozwanego, iż nie było możliwości ustalenia tej okoliczności, zwłaszcza, że obowiązkiem po stronie Aresztu Śledczego jest gromadzenie takich informacji o osadzonych. W takim stanie rzeczy należy uznać, że zostały złamane naruszone dobra osobiste powoda i jego żądanie zadośćuczynienia jest zasadne. Jednocześnie, odnosząc się do stanowiska pozwanego wyrażonego w piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2016 roku, jakoby powód nie dokonał skutecznej zmiany jakościowej powództwa, nałeży uznać, że nastąpiło jego sprecyzowanie podczas rozprawy w dniu 30 września 2014 roku. Sąd podziela stanowisko pozwanego, że dostęp raz w tygodniu do ciepłej wody jest zgodny z obowiązującym prawem. Zgodnie bowiem z $ 30 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego --- STRONA 6 --- wykonywania kary pozbawienia wolności Skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli. Tym samym zarzuty powoda w tej materii nie zasługują na uzasadnienie. Przechodząc do oceny zasadności zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia za przetrzymywanie go w celi dla osób palących wbrew jego odmiennym deklaracjom Sąd w pierwszej kolejności musiał zbadać, czy powód zgłosił stosowne żądanie wychowawcy. W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce, na co wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Nie sposób na jego podstawie uznać za prawdziwych twierdzeń pozwanego, iż w aktach osobopoznawczych znajduje się jedynie oświadczenie powoda z dnia 24 maja 2013 roku, w którym deklaruje się jako osoba nie paląca, gdyż w aktach tych znajdują się m.in. oświadczenia złożone przez powoda z dnia 22 września 2011 roku, czy 17 października 2012 roku o tej treści. Stanowisko pozwanego jest wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony wskazuje, że każde oświadczenie złożone jest do dokumentacji osadzonego i podkreśla jakoby powód często zmieniał w tym zakresie zdanie, a z drugiej twierdzi, iż tylko jedno oświadczenie o takiej treści zostało do akt dołączone. Rodzi to, uzasadnione i logiczne przypuszczenie, iż nie wszystkie oświadczenia zostały przez pozwanego okazane. Przemawia za tym fakt, iż z niektórych deklaracji pozwanego wynika, że od jakiegoś dnia pali papierosy, tym samym zasadnym jest przyjęcie, że w okresie wcześniejszym papierosów nie palił. Dla przykładu zamieszczono oświadczenie z dnia 11 stycznia 2013 roku oraz 24 maja 2013 roku, w których powód deklaruje się jako osoba paląca (k. 67 i 68). Logicznym jest, iż pomiędzy tymi oświadczeniami powinno znajdować się oświadczenie o treści do nich przeciwnej (które, jak Sąd zauważył, pochodzić by mogło z okresu spornego w niniejszej sprawie — luty 2013). Przyjęcie przeciwnego założenia stałoby w sprzeczności z racjonalnym rozumowaniem. Jednocześnie podkreślić należy, że nie sposób przyjąć, iż brak dołączenia owego oświadczenia przesądza o braku udokumentowania swoich roszczeń. Powód wskazał również na inne środki dowodowe, takie jak zeznania świadków i oświadczenie świadka zdarzenia, które Sąd uznał za wiarygodne. Słusznym wobec tego jest zarzut powoda, iż nieprawidłowym było osadzenie go w celi z osobami palącymi, w sytuacji której deklarował się jako osoba niepaląca. Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, a w szczególności art. 3 wskazuje na konieczność ochrony prawa nicpalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego oraz nakłada na organy administracji rządowej i samorządowej obowiązek podejmowania działań zmierzających do ochrony zdrowia w tym zakresie. W okresie osadzenia powoda obowiązywał Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 1996 roku w sprawie określenia zasad dopuszczalności używania wyrobów tytoniowych w obiektach zamkniętych podlegających Ministrowi Sprawiedliwości (Dz.U. nr 140, poz. 658 ze zm.), które od dnia 30 czerwca 2011 roku zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2011 roku w sprawie szczegółowych warunków używania wyrobów tytoniowych na terenie obiektów podlegających Ministrowi Sprawiedliwości oraz środków przewozu osób. Obie regulacje zawierały analogiczne przepisy, które określały sposób używania wyrobów tytoniowych w zakładach karnych (odpowiednio $$ 2 i 3 starego rozporządzenia oraz $ 6 nowego rozporządzenia). Zgodnie z nimi „na terenie aresztów śledczych oraz zakładów karnych typu zamkniętego dopuszcza się możliwość używania wyrobów tytoniowych przez osadzonych w celach mieszkalnych, które są wyodrębnione w sposób uniemożliwiający oddziaływanie dymu tytoniowego na osoby niepalące”” Natomiast „dla osadzonych używających wyrobów tytoniowych wyznacza się odrębne cele mieszkalne” W toku postępowania powód skutecznie wywiódł, że wymogi te nie zostały w stosunku do niego spełnione i mają one cechę bezprawności. Tym samym, właściwym jest uznanie odpowiedzialności pozwanego i zasądzenie na rzecz powoda stosownego zadośćuczynienia. Jako nieistotne dla sprawy Sąd uznał wywodzenie przez pozwanego, iż powód jest osobą, która często zmienia zdanie i bezkrytycznie ocenia swoje zachowanie. Nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu, którego przyczyną wszczęcia było niezapewnienie osadzonemu właściwych warunków bytowych. Odnosząc się do stanowiska pozwanego nalży zauważyć, że oczywistym jest i powszechnie znanym, iż nałóg (w tym przypadku palenie papierosów) jest sytuacją, z którą przeciętny człowiek zmaga się przez dłuższy czasookres, Do rzadkości należą sytuacje, gdy osoba podejmująca decyzję o zaprzestaniu np. palenia potrafi od razu konsekwentnie realizować swoje zamierzenie. Niczym szczególnym jest to, że powód zmieniał zdanie, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę, że przebywał w środowisku osób palących, co dodatkowo utrudniało podjęcie walki z nałogiem. W ocenic Sądu, w oparciu o dokonane ustalenia, działanie pozwanego doprowadziło do naruszenia dobra osobistego powoda w postaci prawa niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego, skonkretyzowanego w art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Działanie takie należy zakwalifikować jako bezprawne, co zgodne jest z przyjętą polską linią orzeczniczą oraz orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (tak np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. akt I ACa 851.12). --- STRONA 7 --- Zapewnienie godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost między innymi z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169). Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że na nim spoczywa ciężar wykazania, iż jego działanie było zgodne z prawem - tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 roku w sprawie o sygn. akt II CSK 269/07. Okoliczność ta nie została przez pozwanego wykazana i zasadnym jest przyznanie powodowi zadośćuczynienia. Jednakże w ocenie Sądu żądana kwota jest wygórowana i nieadekwatna do stopnia naruszenia dóbr osobistych, które wiązały się z warunkami odbywania kary. Przede wszystkim Sąd wziął pod uwagę długość okresu czasu, w którym to do naruszeń prawa dochodziło oraz to, jakie spowodowało to skutki. Pamiętać należy, przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, że ma ono stanowić „ekwiwalent wycierpianego bólu”. Nie może ono być traktowane jako źródło wzbogacenia. W ocenie Sądu nie sposób przyjąć, by przebywanie w celi, w której to warunki sanitarne i bytowe odbiegały od prawnych wymogów, uzasadniały zasądzenie wskazanej przez powoda kwoty. Biorąc pod uwagę zasadnicze motywy rozstrzygnięcia Sąd uznał, za zasadne zasądzenie kwoty 1500,00 zł tytułem niczapewnienia powodowi wymagalnej minimalnej powierzchni 3 m na osobę, kwoty 1500,00 zł tytułem nieodpowiednich warunków bytowych oraz kwoty 2.000,00 zł tytułem przetrzymywania powoda w celi dla osób palących wbrew jego woli, o czym orzekł Sąd w punkcie 1 wyroku. 'W pozostałym zakresie powództwo jako niezasadne zostało oddalone, zgodnie z punktem 2 wyroku. Orzekając o kosztach Sąd swe rozstrzygnięcie oparł na art. 102 k.p.c. ( punkt 3 wyroku ) nie obciążając powoda kosztami procesu . Stanowiona w art. 102 k.p.c. zasada słuszności, jako odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, jest rozwiązaniem szczególnym, wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Wymieniony przepis, choć nie konkretyzuje pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi orzekającemu, powinien być zastosowany wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej ( pozwany bowiem utrzymał się ze swoim żądaniem w nieznacznej części ) kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niczgodne z zasadami słuszności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2011 r., II CZ 203/10, LEX nr 738399 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., V CZ 98/10, LEX nr 738404). W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwraca się uwagę, na możliwość skorzystania z dobrodziejstwa art. 102 k.p.c. wówczas, gdy system skomplikowanych norm prawnych lub wysoce skomplikowany stan faktyczny wpływa na subiektywne przekonanie powoda o swej racji, pomimo zachowania należytej staranności przy wyrobieniu oceny zagadnienia oraz własnych szans procesowych (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1974 r. CZ 88/97 i z dnia 7 stycznia 1982 r., JI CZ 191/81 oraz wyrok z dnia 1 października 1974 r., II PR 207/74). W ocenie Sądu okoliczność ,że powód przebywa w Zakładzie Karnym, gdyż jest pozbawiony wolności, powiązana z subiektywnym przekonaniem o słuszności całości powództwa uzasadniają odstąpienie od obciążenia powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu.