Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: II C 76/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa M. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi (…) w K o nakazanie i zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa na rzecz powoda M. K. kwotę 1.500,00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych); 2. w pozostałej części powództwo oddala; 3. nie obciąża powoda kosztami procesu; 4. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 290,73 zł (dwieście dziewięćdziesiąt złotych siedemdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu części kosztów procesu; 5. przyznaje radcy prawnej K. S.od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach kwotę 1.938,18 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści osiem złotych osiemnaście groszy) tytułem części wynagrodzenia i wydatków w związku z udzieleniem powodowi pomocy prawnej z urzędu.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt II C 76/11/5 Uzasadnienie: Po ostatecznym sprecyzowaniu żądania M. K. w pozwie przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi(…)domagał się zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia w formie pisemnej o treści: „Dyrektor I (…) w K wyraża ubolewanie nad tym, że prowadził wobec Pana M. K. czynności wierzycielskie z tytułu podatku akcyzowego, mimo istnienia rozbieżności interpretacyjnych stawiających w wątpliwość zasadność prowadzenia postępowania. Wobec powyższego Dyrektor (…) w K przeprasza Pana M K za to, że wskutek podejmowanych działań, pomimo podnoszenia przez Pana M K faktu spełnienia obowiązku podatkowego, doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci zdrowia, godności, wolności, prawa do spokoju”. Nadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 10.000,- złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu dokonał zapłaty podatku akcyzowego, a mimo to Dyrektor (…)w K jako wierzyciel zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego wzywał powoda do uregulowania należności. M K wielokrotnie wskazywał w pismach kierowanych do pozwanego, że opłacił podatek akcyzowy, na potwierdzenie czego uzyskał stosowny dokument urzędowy, na podstawie którego dokonał rejestracji samochodu. Pozwany nie reagował na argumenty powoda, kontynuował czynności – wszczynając i prowadząc postępowanie egzekucyjne. Powód w sytuacji, w której z jednej strony był pewien uregulowania obowiązku podatkowego, a z drugiej groziły mu wszelkie konsekwencje skutków postępowania egzekucyjnego, stanął w sytuacji zagrożenia i naruszenia zaufania do organów państwa. Konieczność stawienia się u poborcy podatkowego, pisania pism spowodowały, że powód musiał podjąć leczenie w poradni zdrowia psychicznego, ponieważ nie był w stanie poradzić sobie ze świadomością, że jego argumenty są pomijane. Postępowanie pozwanego wobec powoda nie może być uznane za zgodne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Wskutek podejmowanych przez Skarb Państwa czynności u powoda narastało poczucie bezradności i bezsilności, co wpłynęło znacząco na samoocenę powoda. W ocenie strony powodowej fakt poddania w wątpliwość twierdzeń organu powinien spowodować dogłębne merytoryczne zbadanie swojego stanowiska, a nie obciążanie powoda negatywnymi konsekwencjami represyjnego działania państwa przez kontynuowanie działań egzekucyjnych. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż pomimo świadomości pozwanego co do istnienia rozbieżności interpretacyjnych i negatywnej opinii
--- STRONA 3 ---
Departamentu Polityki Podatkowej Ministerstwa Finansów co do stanowiska Dyrektora (…) w K - ich negatywnymi konsekwencjami obciążono powoda, co spowodowało u niego życie w ciągłej obawie, że będzie musiał ponownie zapłacić należność z tytułu podatku akcyzowego. Dopiero skierowanie przez powoda skargi i jej uwzględnienie przez Ministra Finansów spowodowało, że pozwany w marcu 2010 roku odstąpił od czynności wierzycielskich. W ocenie M. K. nie do zaakceptowania w państwie prawa jest działanie organów państwa, które mimo uzasadnionych wątpliwości co do zasadności działań wykonują przysługujące im uprawnienia represyjne wobec obywatela, stawiając go w sytuacji walki o ochronę swoich praw. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia związku przyczynowego miedzy działaniami pozwanego a rozstrojem zdrowia psychicznego powoda. (pozew – k. 2 – 4 akt, pismo procesowe pełnomocnika powoda z dn. 24 stycznia 2011 roku – k. 136 – 142 akt, pismo procesowe pełnomocnika powoda z dn. 4 października 2011 roku – k. 215 – 220 akt, pismo pełnomocnika powoda z dn. 27 października 2011 roku – k. 239 – 240 akt) Żądanie zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego powód oparł na regulacji art. 445 § 1 k.c. oraz art. 448 k.c. Działania pozwanego wywołały rozstrój zdrowia powoda objawiający się zakłóceniem funkcjonowania organizmu, stresem, co czyni uzasadnionym żądanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę związaną z wywołaniem rozstroju zdrowia. Dalej powód podał, iż działania pozwanego podjęte były co najmniej w sposób nieostrożny, skoro były one kontynuowane przy posiadaniu świadomości, a co najmniej podejrzenia, że to na osobie trzeciej spoczywa odpowiedzialność za nieprzekazanie wpłaconej przez powoda kwoty na rzecz Skarbu Państwa. Jednocześnie z ostrożności procesowej powód domagał się zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego przy uwzględnieniu jego sytuacji rodzinnej i materialnej oraz względów słuszności na podstawie art. 417² k.c. normującego tzw. szkodę legalną w zw. z art. 445 § 1 k.c .(pismo pełnomocnika powoda z dn. 4 października 2011 roku – k. 215 – 220 akt) W kolejnym piśmie procesowym pełnomocnik powoda podał, że czynności podejmowane przez poborcę skarbowego w pełni usprawiedliwiały lęki i obawy powoda oraz przeświadczenie, że akcyza zostanie wyegzekwowana. (pismo pełnomocnika powoda z dn. 13 lipca 2011 roku – k. 179 – 180 akt) W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa – Dyrektor (…) w K wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
--- STRONA 4 ---
Z uwagi na podstawę prawną roszczenia powoda podkreślił, iż winien on wykazać fakt naruszenia jego zdrowia oraz to, że bezpośrednią przyczyną naruszenia dóbr osobistych było bezprawne działanie pozwanego. Pozwany podał, że w jego ocenie działania podjęte wobec powoda były w pełni uzasadnione w wówczas obowiązującym stanie prawnym, skoro w ordynacji podatkowej uregulowano, iż za termin dokonania zapłaty podatku uważa się dzień wpłacenia kwoty podatku na rachunek organu m.in. w placówce pocztowej. Jednocześnie podkreślił, iż z regulaminu (…)Operatora Pocztowego wynika, że wymieniony punkt nie świadczy usług pocztowych, lecz jego działalność sprowadza się do pośrednictwa w wykonywaniu usług finansowych, co nie jest tożsame z realizowaniem przekazów pocztowych, zatem nie można traktować zapłaty podatku w punkcie nr 121 w R jako zapłaty podatku na konto organu w placówce operatora rozumianej jako placówka pocztowa. Jednocześnie pozwany podkreślił, iż powód nie wykazał, aby jego zdrowie zostało bezpośrednio zagrożone działaniami organów podatkowych, natomiast załączona dokumentacja medyczna nie stanowi dowodu na okoliczność ujemnych przeżyć psychicznych związanych z cierpieniami fizycznymi i psychicznymi powoda. (odpowiedź na pozew Skarbu Państwa – Dyrektora (…) w K – k. 100 – 104 akt) W piśmie procesowym z dn. 25 lipca 2011 roku Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa sprawująca obowiązkowe zastępstwo procesowe pozwanego podtrzymała dotychczasowe stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora (…)w K i wniosła o oddalenie powództwa jako bezzasadnego. Dodatkowo pozwany podniósł, iż nie prowadził postępowania egzekucyjnego wobec powoda, a sam fakt, ze powód kontaktował się telefonicznie z poborcą skarbowym nie świadczy o nękaniu czy grożeniu utratą majątku. Powodowi wysłane zostało jedynie upomnienie, które następnie zostało anulowane, o czym M. K. został poinformowany. W ocenie Prokuratorii brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że pozwany działając w zakresie swoich uprawnień naruszył dobra osobiste powoda w zakresie zdrowia psychicznego. (pismo Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z dn. 25 lipca 2011 roku – k. 188 – 191 akt) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego powód jako
--- STRONA 5 ---
podatnik podatku akcyzowego dokonał wpłaty zadeklarowanego podatku na konto(…)w K za pośrednictwem przedsiębiorcy działającego pod firmą (…)Operator Pocztowy Sp. z o.o. w B Punkt Obsługi Klienta nr 121 w R . Jako potwierdzenie opłacenia podatku akcyzowego w kwocie 341,- złotych w dn. 9 maja 2008 roku otrzymał dokument potwierdzający powyższy fakt od upoważnionego pracownika (…)w R . (dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym – k. 13 akt, polecenia przelewu dokonane przez powoda w dn. 9 maja 2008 roku – k. 14 akt) W maju 2009 roku w związku z występującymi trudnościami w stowarzyszaniu wpłat podatników z tytułu podatku akcyzowego w postaci przelewów elektronicznych oraz zmianą przepisów prawa w zakresie terminów zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych Główny Księgowy (…)w K przeprowadził kontrolę funkcjonalną w zakresie prawidłowości dokonywanych wpłat podatku akcyzowego i ich księgowania za lata 2007 – 2008. Szczegółowa kontrola ujawniła, iż na konto (…)w Katowicach nie wpłynęły wpłaty podatku akcyzowegodokonane za pośrednictwem (…)Operatora Pocztowego Sp. z o.o. w B w Punkcie Obsługi Klienta nr 121 w R , w tym wpłata powoda dokonana w dn. 9 maja 2008 roku. Wobec powyższego Dyrektor (…)w K powiadomił o powyższym zdarzeniu Prokuraturę Rejonową w R , która wszczęła śledztwo w sprawie przywłaszczenia rzeczy powierzonej przez osoby wpłacające podatek akcyzowy, a następnie skierowała akt oskarżenia przeciwko J.C., członkowi zarządu Sp. z o.o. (…)Punkt Obsługi Klienta nr 121 w R.. W przedmiotowym akcie oskarżenia zawarto wniosek o naprawienie szkody w kwocie 264.393,62 złotych, jaką poniósł Skarb Państwa na skutek działalności (…)Operatora Pocztowego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Punkt Obsługi Klienta w R (pismo Dyrektora (…) wK do Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów z dn. 23 marca 2010 roku – k. 108 – 116 akt, akt oskarżenia przeciwko J. C. – k. 151 – 156 akt) Z przesłanych przez(…)Operator Pocztowy z siedzibą w B.wyjaśnień wynika, że przedsiębiorca zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym jako (…)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością J. Ca., A. O. działał na podstawie licencji (umowy franchisingowej), udzielonej przez (…) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w B . Zgodnie z umową franchisingową Spółka reprezentowana przez J. C. oraz A.O. świadczyła usługi we własnym imieniu i na własny rachunek. (pismo Dyrektora (…) w K do Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów z dn. 23 marca 2010 roku – k. 108 – 116 akt, regulamin usług płatności realizowanych w Punkcie Obsługi Klienta sieci (…) Operator Pocztowy – k. 105 – 107 akt) Dyrektor (…)w K na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dn. 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
--- STRONA 6 ---
egzekucyjnym w administracji w dn. 10 listopada 2009 roku wystawił kierowane do powoda upomnienie nr (…)na kwotę 349,80 złotych obejmującą 341,- złotych należności głównej oraz 8,80 złotych odsetek liczonych od dn. 15 maja 2008 roku. Jednocześnie wezwał powoda do uregulowania wspomnianej należności w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia upomnienia. (upomnienie nr (…) wystawione przez Dyrektora (…) w Katowicach z dn. 10 listopada 2009 roku – k. 12 akt) Wobec wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec powoda w miejscu jego zamieszkania pojawił się poborca skarbowy C. S. w celu odebrania wyjaśnień niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec faktu, że poborca nie zastał nikogo w mieszkaniu pozostawił w dn. 14 grudnia 2009 roku wezwanie do osobistego stawiennictwa w siedzibie (…) w C po uprzednim uzgodnieniu telefonicznym. W wezwaniu zawarto pouczenie o treści art. 88 Kodeksu postępowania cywilnego, wedle którego niezastosowanie się do niniejszego wezwania w oznaczonym terminie może spowodować ukaranie grzywną. (wezwanie z dn. 14 grudnia 2009 roku – k. 10 akt) Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia należności z tytułu podatku akcyzowego powód przesłał pismo do Oddziału (…) w R w celu wyjaśnienia przyczyny wystawienia upomnienia, skoro posiadał dowód wpłaty u operatora pocztowego. Jednocześnie powód kontaktował się telefonicznie z poborcą skarbowym w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym opłacenia przezeń podatku akcyzowego w dn. 9 maja 2008 roku. (pismo (…) w R z dn. 4 grudnia 2009 roku – k. 11 akt) Pismo powoda zostało skierowane zostało zgodnie z właściwością do Dyrektora (…)w K , który zajął stanowisko, iż zapłata podatku jest skuteczna, jeżeli środki rzeczywiście wpłyną na konto organu podatkowego, gdyż do zapłaty podatku nie wystarczy przekazanie przez dłużnika środków pieniężnych pośrednikowi, lecz również konieczne jest otrzymanie tych środków przez wierzyciela (organ podatkowy). Brak jest zatem podstaw, aby podmiot występujący w charakterze podatnika mógł w drodze umowy z osobą trzecią zwolnić się w stosunku do Skarbu Państwa z ciążących na nim obowiązków i przenieść te obowiązki na osobę trzecią. Wedle Dyrektora (…)za wybór pośrednika przy zapłacie podatku odpowiada podatnik, a w sytuacji, gdy na podstawie dyspozycjipodatnika nie doszło do uznania rachunku organu podatkowego należy uznać, że nie doszło do dokonania zapłaty należnego podatku akcyzowego. Jednocześnie poinformowano powoda, iż w dn. 3 grudnia 2009 roku został wystawiony tytuł wykonawczy numer (…)i pouczono o przysługujących powodowi jako zobowiązanemu środkach prawnych w toku postępowania egzekucyjnego. (pismo (…) w R z dn. 4 grudnia 2009 roku – k. 11 akt, pismo Dyrektora (…) w K z dn. 30 grudnia 2009 roku – k. 9 akt)
--- STRONA 7 ---
Powód ponownie skierował pismo do Dyrektora (…)w K celem wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy. W odpowiedzi Dyrektor w piśmie z dn. 11 lutego 2011 roku podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, ponownie poinformował o wystawieniu tytułu wykonawczego i pouczył o przysługujących powodowi jako zobowiązanemu środkach prawnych przewidzianych w ustawie z dn. 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. (pismo Dyrektora (…) w K z dn. 11 lutego 2011 roku – k. 8 akt) W związku z wniesieniem przez powoda skargi na działanie Dyrektora (…)w K Minister Finansów polecił ww. przedstawić stanowisko co do działań podjętych wobec powoda. Minister Finansów po zapoznaniu się z wniesioną przez powoda skargą z dn. 1 marca 2010 roku na działanie Dyrektora (…)w K w piśmie z dn. 12 marca 2010 roku uznał ją za zasadną. Jednocześnie wyjaśnił, iż dla wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przez zapłatę gotówkową w placówce pocztowej nie jest istotny moment otrzymania środków pieniężnych przez organ podatkowy, ponieważ w chwili dokonania wpłaty w placówce pocztowej zobowiązanyuwalnia się od obowiązku i nie może być obciążony skutkami wynikającymi z niezapłacenia podatku. Jak podkreślono w stanowisku przedstawionym przez Ministerstwo Finansów warunek uznania wpłaconej kwoty na rachunku bankowym organu podatkowego został zawarty wyłącznie w przypadku polecenia przelewu z rachunku bankowego podatnika w banku lub instytucji kredytowej niemających siedziby lub oddziału na terytorium Rzeczypospolitej polskiej. Po analizie dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie Dyrektor Departamentu (…)doszedł do wniosku, iż Dyrektor (…)w K wystawiając upomnienie z dn. 10 listopada 2009 roku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego dokonał ww. czynności, mimo iż nie było prawnych podstaw do ich podjęcia. (pismo Ministra Finansów z dn. 12 marca 2010 roku – k. 6 - 7 akt, pismo Dyrektora (…) w K do Szefa (…) Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów z dn. 23 marca 2010 roku – k. 108 – 116 akt ) Pismem z dn. 22 marca 2010 roku poinformowano powoda, iż przesłane upomnienie z dn. 10 listopada 2010 roku należy uznać za nieaktualne. (pismo (…) w K , Wydziału Egzekucji Referatu Wierzyciela Należności z dn. 22 marca 2010 roku – k. 5 akt) W lutym 2010 roku powód podjął leczenie w Poradni Zdrowia psychicznego początkowo z
--- STRONA 8 ---
rozpoznaniem zaburzeń lękowych z napadami lęku. W lutym 2011 roku z uwagi na ujawnione pogorszenie stanu zdrowia psychicznego i funkcjonowania społecznego zweryfikowanorozpoznanie na zaburzenia adaptacyjne oraz reakcję depresyjno – lękową. Po zmodyfikowaniu farmakoterapii uzyskano częściową poprawę stanu psychicznego pacjenta (zaświadczenie z PZP z dn. 6 października 2010 roku – k. 77 akt, dokumentacja medyczna z PZP – k. 78 – 82 akt oraz 204 – 212 akt, zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza psychiatrę w dn. 28 września 2011 roku – k. 203 akt) Dla ustaleniu powyższego stanu faktycznego w właściwie w ogóle nie były przydatne zeznania świadka C.S., ponieważ poborca skarbowy z uwagi na upływ czasu nie pamiętał przebiegu czynności podejmowanych wobec powoda (zeznanie świadka C. S.-k.246-247). Sąd oddalił wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność ustalenia związku przyczynowego między działaniami podejmowanymi przez organy podatkowe a rozstrojem zdrowia psychicznego u powoda uznając , że analiza dokumentacji leczenia powoda w poradni zdrowia psychicznego pozwala w ramach swobodnej oceny sędziowskiej , bez potrzeby posiadania wiedzy specjalistycznej we wskazanym zakresie na wyprowadzenie wniosku , iż pogorszenie stanu zdrowia powoda i zgłaszane przezeń dolegliwości były powiązane skutkowo z podjęciem działań windykacyjnych , a następnie egzekucyjnych przez organy celne. Zachodzi klarowna zbieżność czasowa pomiędzy ujawnieniem się choroby powoda a przedmiotowymi problemami. Nie ma podstaw by kwestionować prawdziwość informacji podanej przez lekarza psychiatrę prowadzącego powoda o tym , że w czasie wizyt pacjent zaznaczał , iż czuje się szykanowany i krzywdzony przez organy celne (zaświadczenie – k. 243). Skoro zatem powód zaczął się leczyć właśnie wtedy , gdy miał miejsce jego spór z pozwanym i podawał lekarzowi w wywiadzie , jak negatywne budzi to w nim odczucia , związek przyczynowy pomiędzy tymi wydarzeniami można przyjąć za nie budzący wątpliwości w świetle zasad doświadczenia życiowego. Kwestie powyższą należy postrzegać w kontekście sytuacji życiowej powoda . M. K. ma wykształcenie zawodowe. Zarabia świadcząc usługi naprawy sprzętu elektrotrotechnicznego , osiągając dochód rzędu śr. 1.300 zł miesięcznie . Jest jedynym żywicielem rodziny ; żona nie pracuje , zajmuje się dwojgiem dzieci , z których jedno jest niepełnosprawne . Jak zeznał powód, „ przez pół roku siedział nad pismami ” , czuł się zastraszany i zmuszany do ponownej zapłaty cła ( zeznanie powoda – k. 182-183, oświadczenie o sytuacji majątkowej – k. 21-22). Biorąc pod uwagę niewysoką kwotę spornej opłaty celnej , można by uznać, że nie było obiektywnych
--- STRONA 9 ---
podstaw do tego , aby u powoda przedmiotowe problemy wywołały lęki , niepokoje , problemy ze snem , dolegliwości sercowe i inne symptomy nerwicowo-depresyjne , jakie zostały u niego rozpoznane przez psychiatrów. Należy jednak wziąć pod uwagę to , że po pierwsze , z uwagi na poziom wykształcenia powoda korespondencja z organami celnymi , odwołania i skargi była dla niego rzeczywiście bardzo trudna , stresująca i czasochłonna , po drugie , położenie bytowe rodziny powoda jest bardzo trudne i wyolbrzymione wyobrażenia o możliwych skutkach potencjalnej egzekucji skarbowej mogły budzić w powodzie lęk o przyszłość bliskich , zwłaszcza w momencie , gdy zły stan psychiczny zaburzał racjonalną ocenę sytuacji. Sąd zważył : Nie zachodziły podstawy z art. 24 kc i art. 448 kc do uwzględnienia roszczeń pozwu , albowiem działania pozwanego nie były bezprawne , jako zgodne z obowiązującym prawem . Materiał dowody zgromadzony w sprawie nie potwierdził , aby przy podejmowaniu legalnych czynności funkcjonariusze państwowi dopuścili się postępowania sprzecznego z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego ; w szczególności nie wykazano , aby poborca skarbowy stosował wobec powoda zastraszanie , jak twierdził powód. Sąd ocenił jednak , że zachodzi w niniejszym przypadku sytuacja szczególna , uzasadniająca przyznanie powodowi zadośćuczynienie na mocy art. 417 2 kc , albowiem mimo, że wykonywanie władzy publicznej przez pozwanego było zgodne z prawem , powodowi została wyrządzona szkoda na osobie, a okoliczności wskazują, że względy słuszności wymagają przyznania powodowi zadośćuczynienia za krzywdę. Jak wskazano wyżej , reakcja psychiczna powoda na przedmiotową sytuację odbiegała od przeciętnej . Powód jest najwyraźniej osobą o bardzo obniżonym stopniu odporności , o dużej podatności na stres . Konieczność zmagania się z machiną urzędniczą organów celnych , obawa o przyszłość rodziny , w tym chorego dziecka spowodowały , że jego organizm zareagował atakiem choroby. Pokreślić należy , że poziom cierpień powoda był bardzo wysoki ; w dokumentacji medycznej odnotowano trwające kilka godzin ataki lęku . Nie ma wątpliwości , że przedmiotowe problemy związane z opłatą celną za samochód były katalizatorem , który wywołał problemy psychiczne powoda . Gdyby spór z pozwanym nie miał miejsca powód, który wcześniej nie leczył się psychiatrycznie, zapewne nie popadłby w chorobę. Położenie majątkowe czteroosobowej
--- STRONA 10 ---
rodziny powoda jest bardzo ciężkie . Z tego powodu M. K.zwolniony został od kosztów sądowych w sprawie . Choroba powoda niewątpliwie rzutuje negatywnie na jego zdolność do zarobkowania , a także na aktywność życiową , a co za tym idzie jego funkcjonowanie w rodzinie , gdzie powód powinien być wsparciem dla żony w pieczy nad dziećmi , zwłaszcza w pielęgnacji niepełnosprawnego syna. Z ubolewaniem stwierdzić należy , że kontrowersja pomiędzy obywatelem a organem państwa dotycząca drobnej z pozoru kwoty pieniężnej z uwagi na szczególne predyspozycje chorobowe powoda doprowadziła do bardzo znacznego pogorszenia się sytuacji zdrowotnej i życiowej M. K . Żądana w pozwie suma zadośćuczynienia w wysokości 10.000 zł była jednak nadmierna . Sad uznał, że nie ma podstaw do przyznania świadczenia w kwocie wyższej niż 1.500 zł , odpowiadającej w przybliżeniu średniemu miesięcznemu wynagrodzeniu . Wobec powyższego , orzeczono jak w sentencji , na mocy art. . 417 2 kc O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art.100 kpc oraz § 2 ust. 3 , § 6 pkt.4 oraz § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. ( Dz. U . Nr 163 z 2002 r. , poz. 1349 ). Uwzględniony został w całości wniosek pełnomocnika powoda z urzędu o zwrot kosztów dojazdów do sądu , na zasadzie art. 98 § 2 kpc (wnioski i spis wydatków – k. 223-224,247) .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Katowicach#II C 76/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowica#art. 445 § 1 k.c.#art. 448 k.c.#art. 445 § 1 k.c#art. 15 § 1 ustawy#art. 88 Kodeksu#art. 24 kc#art. 448 kc#art.100 kpc#art. 98 § 2 kpc