Postanowienie II C 757/ll

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 757/ll | ,:I 1 “ff =~:\‘ ' '1» :{I22 .= "!'f' /,,f~\\~i ~ 7_.=. "—= ".,__ ...g,n.g,,1mr' ~=, .:=*— pm rd. ~5.;' “"\. "7.,_ '»!1;.¢‘.".~\\§~ _%"1§|| H\'|./“VT 6 \ ,.. =1 )1 '3; 1'. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2012 roku SAD OKREGOWY W LODZI II WYDZIAL CYWILNY W skladzie: Przewodniczacy : SSO Barbara Kubasik Protokolant: S. Nowakowska  Birke po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2012 roku W Lodzi na rozprawie z powédztwa P. K. przeciwko Skarbowi Pafistwa rcprezentowancmu przez Okrcgowy Inspektorat Sluiby Wieziennej w L., Aresztowi Sledczemu w L., Aresztowi Sledczemu W P. zastcpowanemu przez Prokuratorie Generalna, Skarbu Pafistwa 0 zaplate 1. oddala powédztwo, 2. nie obciaia powoda kosztami proccsu, 3. przyznaje radcy prawnemu J. W. prowadzqcemu Kancelaric Radcy Prawncgo w L. przy ul. (...) tytulem zwrotu kosztéw nieopiaconcj pomocy prawnej éwiadczonej powodowi z urzcdu Wynagrodzcnie w kwocie 4.428 zl (cztery tysia,ce czterysta dwadzieécia osicm zlotych) {acznie z podatkiem VAT i nakazuje wyplacié powyisze wynagrodzenic zc Skarbu Pafistwa — Sadu Okrgzgowego w Lodzi. --- STRONA 3 --- Sygn. akt u o 757/11 UZASADNIENIE W pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Pafistwa  Okrogowemu Inspektoratowi Skuzby Wigziennej w t , ktory wp1ynaj do Sqdu Okrogowego w Lodzi w dniu 27 maja 2011 r. , P K wniosi 0 zasa_dzenie od pozwanego kwoty 150.000 21 wraz z odsetkami ustawowymi w razie zwloki tytuiem zadoééuczynienia za :  krzywdy , cierpienia fizyczne i psyohiczne,  brak intymnoéci, nalezytych warunkow bytowo 4 sanitarnych,  nieludzkie , niehumanitarne traktowanie , brak poszanowania godnoéci Iudzkiej tymczasowo aresztowanego,  poniiajqce traktowanie, stosowanie tortur psychicznych,  osadzenie wbrew przepisowi art. 110 k.k.w. w przeludnionych celach_ wQ1, . znacznq utrateg zdrowia spowodowanq nieludzkimi warunkami i niew1a panujqcy dyskomfort, jakich dozna§ podczas pobytu : w Areszcie Sledczym w L ( w okresie od 14 grudnia 2005 r. i nadal) i w Areszcie Sledczym w P ' T' (w okresie od dnia 14 kwietnia 2004 r. do 14 grudnia 2005 r.) Ponadto, powod wnios% o zasqdzenie na jego rzecz od pozwanego kosztow procesu wed1ug norm przepisanych , w tym kosztow zastopstwa procesowego. _ W uzasadnieniu pozwu, P. K podniosi, Ze jest tymczasowo aresztowany od dnia 14 kwietnia 2004 roku. W tym okresie przebywa+ w Areszcie Sledczym w 1: ' i Areszoie Sledczym w P 0 ' T , gdzie osadzany by1 w przeludnionych ceiach mieszkalnych , gdzie powierzchnia na jedna_ o oni2ej 2 m 2, 2 osobami pa1qcym obq niepalapq) . Powod wielokrotnie p do pomieszczefl tzw. poczekalni , gdzie oozekiwa1 na wyjazd na czynnoéci procesowe do sqdu w godzinach od 7.10 do 8.45 , w towarzystwie okoio 30 osob palapych tytori, co nara2a1o jego zdrowie na szwank. Z uwagi na panujape przeludnienie celach , zdaniem powoda nie ma naleiytych warunkow do odpoczynku i wyspania sie ani do utrzymywania higieny osobistej i czystoéci w celi . P K wskazai takze, 2e w w/w jednostkach penitencjarnych nie zapewmono osadzonym 0 t malnej temperatuw w celach w okres|e zimovvym — by1o w zne ogrzewa ' ' ' szczelne okna . Natomiast latem , podczas upa1c'>w dawai s wenty|acji i dostgpu éwiezego powietrza. 1 --- STRONA 4 --- Powod zarzucit pozwanemu ponadto , zegéwietlenie jarzeniowe jest s2_l<’c9ll'>ueeLla"vv~z+*olQ.1_; v}/_*g:_eH|_z_g_ch nLe_j_est dostep wa , togjgijie s odpowiednie do spania (brak twardej p1yty)1,'B'rak jmivéjsca na_.smm< ne sq na tozku) kapiki sanitarne nie sq odgrodzone od czeéci mieszkalnej , co naraza go na brak intymnoéci. W ocenie powoda nie posiada on warunkow niezbednych do przygotowania sie do rozprawy w toczqcej sie przeciwko niemu od 6 lat sprawie karnej , w tym warunkow do sporzqdzania pism procesowych. Z uwagi na przeksztatoenie swietlic w cele mieszkalne, od poczqtku 2006 roku powod zosta1____pozbawiony mozliwqsci korzystania jze swietlicy i Z§l§§fi’.‘1'lQ\_’VY°h  *“‘"“/W ‘ J’ T 0‘ Wreszcie, powéd zarzucit pozwanemu, Ze w Areszcie Sledczym w L nie zosta1a mu zapewniona dostateczna opieka Iekarska . W ocenie powoda, 2a_dana przez niego kwota 150.000 21 jest adekwatna do rozmiaru krzywdy, jeéli zwazy sie na okres naruszania jego dobr osobistych , wynoszapy blisko 8 lat (pozew k. 25). W pismie 2 dnia 15 lipca 2011 r. powod podnios1 nadto, ii oozbawiony jest Lmozliwosci pfowadzenia studiow biblijnyoh ze ' I Zdafiem” jpoviodéf z“aTZut"‘ przedawnienia przedstawiony przez pozwanego jest nieuzasadniony , gdyz nie udowodnit on kiedy powod powziaj wiadomoéé 0 tym , 2e przy wykonywaniu aresztu bezprawnie naruszono jego prawa (pismo z 15.07.2011 r. k. 9299). Na rozprawie w dnlg_2_2_wrzesnia 2011 r. powc'>d_oswiadczy1 2e podstawabfaktycznq powodztwa jest jifiéludnienie i z1e_warun1€'T“w~celi oraz niei*?|oETFwos'€uprawiaT1|a pr OFO'? l€”208). W odpowiedzi na pozew, strona pozwana — Skarb Pafistwa reprezentowany przez Okregowy lnspektorat S1u2_by Wieziennej zastepowany przez Prokuratorie Generalnq Skarbu Pafistwa wniosfa 0 oddalenie powédztwa w catosci oraz o zasqdzenie kosztow postepowania wediug norm przepisanych, w tym kosztow zastepstwa procesowego na rzeoz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa . Pozwany zgtosit zarzut przedawnienia roszczefi powoda w za okres osadzenia przed dniem 12 maja 2008 r. oraz wskazat na to, Ze na terenie wskazanych jednostek penitencjarnych iprzestrzegane sq przepisy regulujqce warunki osadzenia. Pozwany wskazat na brak prz’es+anek warunkujapych przyznanie powodowi zadosouczynienia, z uwagi brak ,naruszenia dobra osobistego powoda poddanego obiektywnej ocenie (odpowiedé na pozew k. 27 41). 2 --- STRONA 5 --- W postanowieniu z dnia 23 lutego 2012 roku Sqd ustalii na podstawie art. 67 § 1 k.p.c. , 2e dodatkowym reprezentantem Skarbu Pafistwa obok Okregowego inspektoratu Siuzby Wieziennej w Li bedzie Areszt Sledczy w L oraz Areszt Sledczy w P ' T ' (postanowienie k. 315). W pismie z dnia 12 marca 2012 r. strona pozwana zastepowana przez Prokuratorie Generalnq Skarbu Pafistwa podtrzymaia w caioéci zajmowane wczesniej stanowisko procesowe (pismo k. 326327). Na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. powod podtrzymai swoje dotychczasowe stanowisko procesowe (protokof k. 332). Sqd ustalil nastepujqcy stan faktyczny : Powod P K przebywai w Areszcie Sledczym w P T'_‘ w okresie od 17 kw . do 11 maja 2005 1:. oraz od 7 lipca 2005 r. do 14'grudnia 2005 r. (bezsporne; zeznania powoda k. 310, odpowiedz' na pozew k. 2741). Powod byi osadzony w Areszcie Sledczym w 1; w okresach od 14 grudnia 2005 r. do 2 kwietnia 2008 r. , od 9 kwietnia 2008 r. do 13 sierpnia 2009 r. , od 21 stycznia 2009 r. do 16 ozeiwca 2010 r. oraz 23 czewvca 2010 r. do 8 czerwca 2011 r. i od czerwca 2011 r. do 16 stycznia 2012 r. P K nadal przebywa w Areszcie Sledczym w t ' jako osoba tymczasowo aresztowana do sprawy 1V K 67/10 Sqdu Okregowego w todzi i jednoczesnie jako osoba odbywaja_ca kare pobawienia wolnosoi . W chwili obecnej powod przebywa w szpitalu w zwiqzku z koniecznoéciq przeprowadzenia zabiegu operacyjnego . Krétkie przerwy w pobytach w Areszcie Sledczym w L wynikaiy 2 przewozenia powoda do innych jednostek penitencjarnych w zwiqzku z czynnosciami przed innymi sqdami , miedzy innymi wobec wytoczenia przez powoda 41 powodztw (bezsporne; zeznania powoda k . 310310 odw. , odpowiedz‘ na pozew k. 2741). (D(DN W A;____9iej_$|edczym w L od _200_1 r._istnieje zjawisko przeludnienia cel, ktoré wyniRa pFzedé”wszystkim zespécyfiki jedTTostki, ktora nie moze odméwié przyjecia osob tymczasowo aresztowanyoh oraz skazanych, wobec ktorych toczq sie inne postepowania (okolicznoéé notoryjna). 3 --- STRONA 6 --- W latach 20082010 ogolny ruch osadzonych w Areszcie Sledczym w L wynosii 7.3007.900 osob w skali roku. Od 2005 r. do korica 2007 r. systematycznie nastepowai wzrost liczby osadzonych. W latach 20082009 stan zaludnienia byt stabilny, przy czym w 2009 r. iiosé osadzonych byia mniejsza niz pojemnoéé jednostki. Qd grudnia_@]19 r. do |utgg e wystepowaio zjawisko prfiaT " “6'd"|Litego do czeiwca 2011 rfistniaio w nim niewielkie przeiudnienie nieprzekraczajaoe granic okreslonych w art. 110 k.k.w. (okolicznosé notoryjna). Kierownictwo Aresztu Sledczego W L systematycznie zawiadamiato na pismie sedziego penitencjarnego 0 tym, 2e czesé osadzonych umieszczana jest wwarunkach, w ktorych powierzchnia oeli na jedna osobe wynosi mniej niz 3 m2 . Taki stan miat miejsce co najmniej w okresie od 28 grudnia 2005 r. do 31 grudnia 2009 r. ( pisma k. 4249). Na podstawie decyzji Dyrektora Aresztu Sledczego w L~ 7 nr 484 /2011 2 dnia 26 kwietnia 2011 r. w oparciu 0 art. 110 § 2 c k.k.w.cp_o39;od _z__ostat umieszczony 'na__okres ' 23 wi_ ‘a 2011 r. do dnia Trhaja 2(F1 eszk pr na skazanego wynosi ponizej 3 m2 nie mniej jednak niz 2 m 2. Przyczynq podjecia decyzji jest brak innych, wiasciwych miejsc zakwaterowania (decyzja k. 58). Na mocy decyzji Dyrektora Aresztu Sledozego w 1: nr 484 l|l2011 z dnia 6 maja 2011 r. w oparciu o art. 110 § 2 c k.k.w. powod zostai umieszczony na okres od dnia 7 maja 2011 r. do dnia 20 maja 2o1_1__g. w celi mieszkalnej , sa na s'kazane i m2 nie mniej jednak niz 2 m 2. Przyczyna podjecia decyzji jest brak innych, wiasciwych miejsc zakwaterowania (decyzja k. 57). i W latach 20052007 w Areszcie Sledczym w L . przeprowadzono generalny remont, w tym wyremontowano cele mieszkalne. Cele mieszkalne nie sq zagrzybione, t zacieki w kacikach sanitarnych, poniewaz is nieje jeden pion sanTt5rT1y’.*Cele mieszkalne sq w razie potrzeby na biezaco remontowane przez brygady remontowe sktadajape sie 2 osadzonych (okolicznosé notoryjna). W ceiach zainstalowane je arzeniowe. 'wietlenie zapewniaja  w zaleznosci od jwie osci celi  jedna u dwie swietlowki. Oswietlenie zamontowane jest takze w kacikach sanitarnych. W nocy 4 --- STRONA 7 --- osadzeni maja mozliwoéé korzystania z oswietlenia nocnego o mocy 24 W (okolicznosé notoryjna) . Osadzonym w Areszcie Sledczym w L zapewnia sie mozliwosé dbania o higiene osobista. Zgodnie z wytycznymi ogoinobudowlanymi wszystkie cele mieszkalne wyposazone sq w weziy sanitarne, w skiad ktorych wchodzi miska ustepowa, automat piuozacy i umywalka. Kazdy z osadzonych raz w miesiacu otrzyrnuje przybory go golenia, mydio, krem do golenia, szczoteczke i paste do zebow. Ponadto, raz w miesiacu wydaje sie osadzonym érodek do czyszczenia urzadzerfi sanitarnych, proszek do szorowania i paste do podiog. Wydawanie koiejnych racji srodkow czystosci odbywa sie na prosbe osadzonego zgiaszana u wychowawcy. Osadzeni raz w tygodniu korzystaja z ciepiej kapiel w tainiach usytuowanych w poszczegolnych pawilonach. W ostatnich latach tainie zostaty poddane remontom (okolicznosci bezsporne). " Went |ac'a cel w pozwanym Areszcie Sledczym w L speinia ma ania rzewi zian b d I K t I wy g p e prawem u ow anym. on roe przeprowadzone przez kominiarzy uprawnionych do przeprowadzenia kontroli przewodow wentyiacyjnych inie stwierdzaiy wad przewodow, niedroznoéci czy braku wentylacji przewodow w celach. Specjalistyczna kontrola kominiarska przewodow wentylacyjnych pozostaje w zgodzie z przepisami Ustawy z dnia 7 lipoa 1994 r. Prawo budowlane, Rozporzadzenia Ministra lnfrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunkow technicznych jakim powinny odpowiadaé budynki i ich usytuowanie oraz Polskiej Normy PN89/B10425 Przewody dymowe, spaiinowe i wentylacyjne murowane z cegty. Sprawnoéé wentylacji cel w pozwanym areszcie w swietle przeprowadzanych specjalistycznych kontroli kominiarskich nie budzi jakichkolwiek zastrzeiefi. W pewnych okresach ekstremalnych temperatur letnich (upaiow) podobnie jak we wszystkich innych pomieszczeniach mieszkalnyeh wentylowanych grawitacyjnie, wykonanych prawidiowo, jej sprawnosé spada. Nie oznacza to, 2e wentylacja jest niesprawna iwywotany tym stanem klimat pomieszczenia jest akceptowany. W przypadku wystepowaigia Jqrzeston okiennych pozostaja wolne odspetnjegjo przestoniecia powier*zchjnjie_bo_c_:;ne ofaz dolna 6tVvoru okiennego, ze zrozumiaiych wzgledow wystepuja tam siatki metalowe. ' (pisemna opinia biegfego sadowego z zakresu budownictwa K ' ' H z zaiacznikami sporzadzona w sprawie II C 878/08 Sadu Okregowego w Lodzi — k.6776, protokofy nr 8/2009, 7/2009, 9/2009 , 9/2008, 8/2008, 7/2008, 8/2007, 9/2007 z wynikow kontroli przewodow dymowych, spalinowych i wentylacyjnych pawilonow Aresztu Sledczego 5 --- STRONA 8 --- w L wraz z opiniami 2 wynikow przeprowadzonych ogledzin — ekspertyzy urzadzert grzewczo  kominowych — k. 5966) Przes w%iefidfi%ammfim@ne zostaiy w oknach w Areszcie Sledczym w L" zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Przedmiotowe przesiony okienn magane atesty i certyfikaty oraz moga zgodnie 2 nimi wykorzystane do celow, do jakich zostaly uzyte. (opinia biegfego K H . z zaiacznikami sporzadzona w sprawie /I C 878/08 Sadu Okregowego w Lodzi k. 6776, atesty, klasyfikacje ogniowe . k. 7778) W Areszcie Sledczym w L cele mieszkalne./pesiadaja_ wyposazenie standardowgjdia tego typu jednostek. Na to wyposazenie sktadaja"sie: iZ5Zka Vi/P liozbie odpowiadajacej liczbie osadzonych, stolik, taborety, szafki wiezienne, kacik sanitarny z muszla ustepowa, zlew, kran z zimna woda, iusterko, poika na przybory toaietowe, miska, wiaderko na smieci i wieszak na ubranie (okolicznosé notoryjna) . W celach utrzymywana jest temperatura wynoszaca okoio 20°C. Wszystkie usterki zgiaszane przez osadzonycfi, np. ni'esioZ'ezino&PoRi7en, sq usuwane na bieiaco. Kotiownia Aresztu Sledczego w 1: jest automatyczna i dostosowuje temperature wody w kaloryferach do temperatury panujacej na zewnatrz budynku (okolicznoéé notoryjna) . W Areszcie Sledczym w L ’ ' palenie wyrobow tytoniowych jest dozwolone jedynie w wyznaczonych do tego miejscach, tj. w celach dla . Stosowne postanowienie w tym p e miocie znajduje sie rowniez w  pkt. VI aktualnie obowiazujacego zarzadzenia dyrektora Aresztu w sprawie ustalenia porzadku wewnetrznego, ktorego tekst znajduje sie w kazdej celi mieszkalnej. Jednym z kryteriow kiasyfikacji ’ i rozmieszczenia osadzonych w celach jest to, czy sa oni osobami palacymi badi niepalacymi. lnformacje te podaja osadzeni w trakcie rozmowy wstepnej z wychowawca i jest one brana pod uwage przy zakwaterowaniu osadzonych w danej celi. W poczekainiach i pomieszczeniach przeznaczonych do kontroli osadzonych palenie wyrobow tytoniowych nie jest dozwolone. Zdarza sie, ze osadzeni np. po odbyciu widzenia probuja palié w poczekalni papierosy otrzymane od osoby odwiedzajacej, za co sporzadzane sa wnioski do dyrektora Aresztu o ukaranie w trybie dyscyplinarnym. Zdarza sie takze, 2e osadzony, ktory deklarowai, i2 jest osoba niepalaoa nastepnie zaczyna patio tytofi w celi. W takiej sytuacji natychmiast podejmuje sie dziatania majace na ceiu oddzielenie takiej osoby od osob niepalacych (okolicznosoi notoryjne). 6 --- STRONA 9 --- Kaciki sanitarne w oelach gsionietefisaj konstrukcjg stalowa pokryta ptyta HDF do vVY§6koéoi12*05 cm . Przed kompleksowym temontem oddziaiow mieszkalnych kaciki sanitarne w celach mieszkalnyoh byiy wyposazone standardowo w umywalke i miske sedesowa. Kaciki sanitarne od strony celi byiy ostoniete przesiona z piyty paidzierzowej na wysokosé 160 cm do 200 cm, a od strony wejscia przestona z materiatu tekstylnego zawieszonego na sznurku na wysokoéo ok. 200 cm. (okolicznosé notoryjna) . Powod podczas osadzenia w Areszcie Sledczym w L_;i11e1byi dysk edu na swoja przynaleznosé do ' ' ' _ Traktowany byizposzanowaniemjego godnoéci. Jego kontakt ze nie byt utrudniany, powod nie zgtaszat nigdy oheci kontaktu z przedstawicielami tego ruchu religijnego ani potrzeby postugi religijnej (notatki sfuz'bowe: k 148 odw., k. 147 odw, k. 148.) . Osadzeni w Areszcie Siedczym w L z biblioteki i zajeé sportowych oraz gier na swietlicy (okolicznoéé notoryjna). 7 Osadzeni w Areszcie Sledczyrn w L __j mgjgvgajpewuiony dosgpdo siuzby zdrowia. Przyjecia do lekarza sa realizowane wediug koiejnosoij zgioszeflifesli lekarz piervvszego kontaktu stwierdzi potrzebe konsultacji specjalistycznej, kieruje osadzonego do speojalisty (okolicznosé notolyjna) . P K podczas pobytu w Areszcie Sledogym w L nie wymagat pomoc! psychoiggioznej: Kontakty z psychoiogiem K P ' '7'— O" _ zwiazane byiy z prosbami o umieszczenie w celi jednoosobowej , ktore uzasadniat koniecznoscia przygotowania sie do obrony w procesie i obrony swoich praw . Powodrnigdy nie zgiaszai psychgiogowiskarg~co_Q9 {tel wieioosobowyoh ani fez nie podn1o§“|t,"ze pobit go wspotosadgony badi fie" utrudnia mu? sie wyi€on7ywan*ie"praktyl? = religijfij/cl? (zeznania éwiadka K‘ P _ — O! k. 174 odw.). Miejsce osadzenia wyznaczane jest przez funkcjonariuszy Dziatu Ewidencji oraz Penitencjarnego Aresztu Sledczego w L . w zwiazku z aktualnymi potrzebami jednostki, nie jest zas wskazywane przez osadzonych (notatka sfuzbowa wychowawcy k. 154). 7 --- STRONA 10 --- — Decyzje o umieszczeniu w celi jednoosobowej podejmuje Dyrektor jednostki, a psycholog jedynie opiniuje wniosekosadzonego. (zeznania swiadka K _ 'P‘ — 0' ' k. 174 odw.) . Decyzja tego rodzaju uzaiezniona jest  miedzy innymi  od aktualnych wolnych miejsc w takich celaoh . Ponadto, zgoda Dyrektora na zakwaterowanie w ceii jednoosobowej nie okresie, i2 osadzony bedzie w niej przebywat po kazdorazowym przybyciu czy do kofica swojego pobytu w jednostce (notatka s/uz'bowa k. 147). Qd Qrzesnia 2009 [. obowiazuje w Areszcie Sledczym w L lnstrukcja Nr 16/ 2010 Dyrektora Generalnego Stuiby Wieziennej , w ktorej znajduje sie wyraine zastrzezenie, ie w celi jednoosobowej nie umieszcza sie osadzonych, ktorzy uprzednio dokonywali prob samobojczych (notatka sfuibowa psycho/oga K ' 1 P1 " _  0' 'k. 134) W dniu_j7.10.201Q r, jggwod skierowat do Centrainego Zarzadu Siuiby Wieziennej §i?5?ge na nefiatywna op,inieL4J_sy;:h.o.loga~z_Agesztu Sledczego w L co do prosby powoda o umieszczenie go W’ celi jednoosobowej  z uwagi*na_,oowziecle_in@_r_mggji, A3_ w przesztosci pow®iod@L£@be_ Hsamobojcza, (skarga k. 84 — 87, notatka psycho/ogiozna z dnia 12.10.2010 r. k. 142). . Skarga ta zostaiz_a_t.1/ggtanap:zezasa_d_penitiencjarriyf za bezzasadna, podobnie jai?""fifi'€"skari owoda (z 13.09.2011, 12.*1*0.201T“r. , 1 nia kontaktow z przedstawicieiami 2 uwagi na umieszczenie w celi wieloosobowej , braku wiaéciwej atmosfew w celi mieszkalne] czy niewiasciwej opieki medycznej. W koiejnych skargach powod podnosit takie same okolicznoéci , wobec czego’ skarione kwestie nie byty ponownie badane. " (pismo z Okregowego Inspektoratu S/uz'by Wieziennej w L z dnia 22.12.2011 r. k. 301, dokumentacja skargowa k. 132158) Dokonujac ustaiefi faktyoznych w sprawie sad opart sie na powotanyoh dowodach z dokumentow zwiazanych z pobytem powoda w Areszcie Sledczym w L Sad przyjat w poozet materiaiu dowodowego ztozona przez pozwanego opinie biegtego K H z zakresu budownictwa sporzadzona na potrzeby innej sprawy z powodztwa przeciwko Aresztowi Sledczemu w L Jej tresci nie zakwestionowat powod, ktoly nie wnioskowai rowniez o dopuszczenie dowodu z opinii 8 --- STRONA 11 --- biegtego w niniejszej sprawie. W tej sytuacji opinia biegiego K Hi stanowi merytoryczne wsparcie stanowiska pozwanego. Sad uznai za niewiariggdne zeznania powoda, w ktorych wskazywai on * runki panujace w ceiach mieszkalnych. Okolicznoéé ta" nie zhajduje__potwierdzenia w osobowych zrodtach dowodowych.“"* 1 it ‘ 77 L L . Powyzszy stan faktyczny sad opart rowniez na okolicznosciaoh notoryjnych , znanych sadowi z urzedu z Iicznych tego rodzaju spraw, a wynikajacych — miedzy innymi  ze sprawozdarfi z wizytacji przeprowadzanych w Areszcie Sledczym w L przez sedziego penitencjarnego. Sad pominat zeznania swiadkow: M M S K i G M _ ' jako nieprzydatne dla ustalenia stanu faktycznego. Wszyscy wskazani swiadkowie byli osadzeni w tyoh samych jednostkach penitencjarnych co powod, ale W Qliresach objetych zgioszonym przez pozwanego przedawnieniem . ' . 1 8""~ Takzei zeznania funkcjonariusza Siuzby Wieziennej M _. B " ' okazaiy sie nieprzydatne dla ustalefi faktyoznych z uwagi na okolicznosé, i2 miat on stycznosé z powodem jedynie przez dwa tygodnie zima 2010 roku i nie zachowat w pamieoi okolicznosci z tym zwiazanych, ktore bytyby istotne z punktu widzenia rozstrzygnieoia, a podnoszonych przez P K A Zgtoszony przez powoda dowod w postaoi zeznafi swiadka D W rowniez nie mogi zostaé uznany za przydatny dla celow ustalenia stanu faktycznego . Wskazany éwiadek zeznat , ze miat kontakt z powodem tylko przez chwile w 2009 roku , kiedy spotkai go na sali widzefi w Areszcie Sledczym w 1: i W jednej celi przebywali razem wczesniej — w 2006 roku  a zatem w okresie objetym przedawnieniem. " ’ Sad zwazyl, co nastepuje: Powodztwo podlegato oddaleniu. Zasadnosé roszczenia pozwu podlegaia analizie w oparciu o przepisy art. 23 i art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417 § 1 k.c. w brzmieniu obowiazujacym od dnia 1 wrzesnia 2004 r. 9 --- STRONA 12 --- | I | | i Od razu zastrzec nalezy, iz pozwany w sposob skuteczny zgiosii zarzut czesciowego przedawnienia roszczeri _powoda. Zgodnie z art. 442‘ § 1 k.c. (znajdujaoym w sprawie zastosowanie zgodnie z art. 2 ustawy z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy  Kodeks cywiiny Dz. U. z 2007 r. Nr 80, poz.. 538) roszczenie o naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwoionym ulega przedawnieniu z uptywem lat trzech od dnia, w ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienie. Jednakze termin ten nie moze byé dtuzszy niz dziesieé lat od dnia, w ktorym nastapiio zdarzenie wywotujace szkode. Powod niewatpliwie posiadat wiedze o fakcie zaistnienia szkody (krzywdy) i jej charakterze, wyrzadzonej w jego ocenie w zwiazku z osadzeniem go zarowno w Areszcie Sledczym w P Ti , jak i w Areszcie Sledczym w L Uzasadnione jest zatem przyjecie 3Ietniego terminu przedawnienia roszczefi powoda. Bieg przedawnienia tyoh roszczefi zostat przelwany dopiero poprzez wytoczenie powodztwa w niniejszej sprawie, co nastapito w dniu 27 maja 2011 r. , a nie w dniu 12 maja 2008 r. jak podaia strona pozwana w odpowiedzi na pozew. Poniewaz P' K przebywat w Areszcie Sledczym w Pi T'_ _ ' 1 w okresie od 17.04. 2004 . do 11.05. 2005 r. oraz od 7.07. 2005 r. do 14.12, 20051r.) , termin przedawnienia dochodzonych przez powoda roszczefi zwiazanych z osadzeniem w tej jednostce penitencjarnej upiynai w dniu 14 grudnia 2008 roku . j Natomiast co do roszczefi wiazacych sie z pobytem powoda w Areszcie Sledczym w L ' , ktow tiwa nadal, przedawnieniu ulegty zadania co do naruszefi sprzed trzech lat poprzedzajacych wniesienie pozwu. ii_§§Qeq.2D1_§\i_@Z_Q0§$9iL.  Roszczenie przedawnione jednak nie wygasa, leoz przeksztaica sie w tzw. roszczenie niezupetne, ktore nie moze byé zasadzone i przymusowo wyegzekwowane. Po upiywie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysiuguje roszczenie, moze uchylié sie od jego zaspokojenia, chyba ze zrzeka sie korzystania z zarzutu przedawnienia (art. 117 § 2 k.c.). Poniewaz uchyienie sie od skutkow przedawnienia stanowi wykorzystanie przysiugujacego diuznikowi prawa podmiotowego, podniesienie zarzutu moze zostaé w konkretnej sprawie uznane za naduzycie prawa podmiotowego, jeéli sad uzna, iz byioby to sprzeczne z zasadami wspoizycia spoieoznego (art. 5 k.c.). W realiach niniejszej 10 --- STRONA 13 --- sprawy, brak jest jakichkolwiek okolicznosci wskazujqcych na zaistnienie takiej sytuacji. P’ K sprawnie porusza sie w meandrach przepiséw prawa, choo jak sam przyznat  lepiej orientuje sie w prawie karnym, a pisanie pism procesowych i apelacji jest jego pasjq — nie ulega wqtpliwosci, ze wobec wszczecia az 41 spraw Zywionych —itakze prawo cywilne nie jest mu oboe. Swiadczy o tym rowniez tresé kierowanych do sqdu w sprawie niniejszej. ' Uznaé zatem nalezato, iz podniesienie przez pozwanego w odpowiedzi na pozew zarzutu przedawnienia roszczefi P K '. byio skuteczne co do roszczefi powstaiych przed dniem 27 maja 2008 r.' * '—"' ' W tej sytuacji dalsza analiza zasadnosci powodztwa moze dotyczyé okresu osadzenia powoda w Areszcie Sledczymi w L we okresie od 27 maja 2008 roku do daty wyrokowania. is W odniesieniu do powyzszego okresu powédztwo jest bezzasadne, a to z uwagi na brak przestanki be powaniu pozwanego jako ‘podmiotu odpowiedziainego za funkcjoncW/EH5‘ wszystkich jednostek penitencjarnych na terenie kraju, a ponadto brak wykazania przezpowoda szkody i zwiqzku przyczynowego pomiedzy dziaianiafitipozwanego a jej\~y'sTt“a;pteniem:———L Zgodnie z przepiseq@ karb Pafistwa ponosi odpowiedzialnosé za szkode wyrzq zon rzez niezgodne z prawem dziaianie Iub zaniechanie przy wykonywaniu wiadzy publicznej. Przestankami odpowiedzialnosci Skarbu Paristwa na gruncie tego przepisu sq zatem: szkoda wyrzqdzona przy niezgodnym z prawem wykonywaniu czynnosci z zakresu wiadzy pubiicznej oraz normalny zwiqzek przyczynowy pomiedzy niezgodnym z prawemvvykonyvvaniem takich czynnosci a powstaniem szkody. Pojecie szkody w prawie cywilnym obejmuje zarowno uszczerbek majqtkowy, jak i uszczerbek 0 charakterze niemajqtkowym (krzywde). Z kolei, istnienie zwiqzku przyczynowego nalezy oceniaé na zasadach wynikajqcych z art. 361 § 1 k.c. Oznacza to, ze Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnoéé za normalne nastepstwa niezgodnego z prawem dziaiania Iub zaniechania przy wykonywaniu wtadzy publicznej. Zakres odpowiedzialnosci odszkodowawczej wynikajqcej _z przepisu art. 417 § 1 k.c. obejmuje wszelkie zachowania zwiqzane z wykonywaniem wtadzy publicznej z wyjqtkiem tyoh, ktore unormowane sq w przepisie art. 417‘ § 1  4 k.c. oraz sytuacji uregulowanych odrebnymi przepisami szczegélnymi, do ktorych odsyta art. 421 k.c. 11 --- STRONA 14 --- 't /, . Tres;',@ft. 23 1%»/skazuje, 2e dobra osobiste cztowieka pozostajq pod ochronq isiawa cywilnego. Przepis ten zawiera otwarty katalog dobr osobistych. Wsrod nich znajduje sie zdrowie, czesé, ktora ma swoj wymiar wewnetrzny (godnosé osobista). Godnosé osobista przysiuguje kazdej osobie i podlega ochronie prawnej niezaleznie od tego, w jaki sposob ksztattuje obraz danej osoby w opinii innych. Niewqtpliwie dobrem osobistym kazdego cziowieka jest rowniez jego prawo do intymnosci. Ocena czy nastqpito naruszenie dobra osobistego nie moze byé dokonywana wediug miary indywiduainej wrazliwosci osoby, ktéra czuje sie dotknieta zachowaniem innej osoby, ale musi byé dokonana przy stosowaniu k " biekt wn ch (tak tez Sqd Apelacyjny w Lodzi w ACr 341/96, OSA 7a/1997, poz. 43). W mysl art. 24 k.c. ochrona cywilnoprawna taka przysiuguje jedynie przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego. Bezprawne jest__zachowanie sprzeczne,,_n9Hrma_r_1j_i_‘ prawa Iub zasadan1i“""Vt?'sfp_'fiyLo_i_a_ spotecznego, jbez wzgjegu pa winef"‘a""T'iawet ‘§§wiad6fi16sE sprawc;jZT'W§i<azany przepis wprowadzffififiiniemanie bezpfawndsci dziaiania. Dlatego w procesie o oohrone dobr osobistych pozwany ma obowiqzek wykazaé, ze jego dziatanie nie byio bezprawne. Dziaianie nie jest bezprawne zwiaszoza wowczas, gdy jest oparte na przepisie obowiqzujqcego prawa. , W wyroku Sqdu Najwyzszego z dnia 28 lutego 2007 r. (V CSK 431/06, OSNC 1/2008, poz. 13 z aprobujqcq glosq N. Pawiowskiej, EPS 1/2008) wskazano, iz ciezar dowodu, ze warunki w zqkiadziefkarnym odpowiadaty obowiqzujqcyr1'\\noTn1em/ifiie* cToszio_do naruszenia dobr osobistych, spoczWva“fi'a"pozwanym (art. 6 w zwiqzku z art. 24 k.c.), a zatem pokrzywdzony zqdajqcy na podstawie art. 448 k.c. kompensaty krzywdy nie musi dowodzié bezprawnosci naruszenia dobra osobistego. Nie jest wieo trafne stanowisko pozwanego, zgodnie z ktorym odwrocenie ciezaru dowodu na gruncie art. 24 k.c. nie dotyczy przesianki bezprawnosoi w zakresie dochodzenia roszczefi o zadoséuozynienie z art. 448 k.c. Rowniez zatem na gruncie art. 448 k.c. istnieje domniemanie bezprawnosci dziatari naruszycieia dobr osobistych. W przypadku bezprawnego naruszenia dobra osobistego, art. 24 k.c. pozwala osobie, ktorej dobro osobiste zostato naruszone zqdaé, aby sprawca naruszenia dopeinii czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkéw, a w szczegolnosoi ztozyi oswiadczenie odpowiedniej tresci i w odpowiedniej formie. 12 --- STRONA 15 --- Na zasadach okresionych w kodeksie cywilnym, moze ona rowniez zqdaé zadoséuczynienia pienieznego Iub zaptaty odpowiedniej sumy na wskazany cel spoieczny. Zasady przyznawania zadoséuczynienia doprecyzowano w art. 448 k.c., ktory stanowi, Ze w razie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone odpowiedniq sume tytutem zadoséuczynienia pienieznego za doznanq krzywde iub na jego zqdanie zasqdzié odpowiedniq sume pienieznq na wskazany przez niego cel, niezaleznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Zgodnie z art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godnosé cziowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiqzkiem wiadz publicznych. Obowiqzek‘ ten powinien byé realizowany przez wiadze pubiiczne zwiaszcza tam, gdzie Pafistwo dziata w ramach imperium, realizujqc swoje zadania, ktorych wykonanie nie moze prowadzié do wiekszego ograniczenia praw cziowieka i jego godnosci, niz to wynika z zadafi ochronnyoh i celu zastosowanego érodka. Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych warunkow odbywania jkaiy Jaozbjawienia wolnosci jest jednym z podstawowyph vvymogbw nowozytnego paristwa prawa, ziwajdujqoych wyraz w normach prawa miedzynarodowego. Stanowi o tym art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Pubiicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169), zgodnie z ktorym kazda osoba pozbawiona wolnoéci bedzie traktowana w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnoscicziowieka oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cztowieka i Podstawowych Wolnosci z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowany przez Polske w 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowiqcy, ze nikt nie moze byé poddany torturom, ani nieludzkiemu Iub ponizajqcemu traktowaniu Iub karaniu, wprowadza obowiqzek wiadzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakiadach karnych godziwych i humanitarnych warunkéw odbywania kary pozbawienia wolnosci, nienaruszajqcych godnosci ludzkiej. Lqczy sie z tym wynikajqcy z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania zyjcia prywatnego oblwateli i ichprawa dgintyijinosei, co w odniesieniu do osob osadzonych w zakiadach karnych oznacza obowiqzek zapewnienia takictlwwarunkéw humy h, w __w__é _ .'_.‘_'__.4v—"‘  ’_ 13 --- STRONA 16 --- ktorych godnosé Iudzka i prawo do intyrnnosci nie doznajq istotnegc uszczerbku . _ Odpowiednikiem wskazanych norm prawa miedzynarodowego sq art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzajqce wskazane normy na grunt prawa polskiego (por. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 1/2008, poz. 13). Reaiizacja spoczywajqcych na administracji Aresztu Siedczego obowiqzkow w zakresie organizowania miejsc, w ktorych przebywajq osoby pozbawione wolnosci naiezy do dziaiafi wiadczych Paifistwa i miesci sie w pojeciu wykonywania zadafi z zakresu wiadzy publicznej. Ocena, czy obowiqzki te zostaiy zrealizowane, winna bye dokonana z uwzglednieniem uprawniefi skazanego, szczegoiowo uregulowanych w przepisach art. 102120 k.k.w., a takze z uwzglednieniem rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjnoporzqdkowego wykonywania kary pozbawienia wolnosci (Dz. U. z 2003 r. Nr 152, poz. 1493), rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 17 pazdziernika 2003 r. w sprawie warunkow bytowych osob osadzonych w zakiadach karnych i aresztach sledczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 186, poz. 1820), rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie tiybu postepowania wiasciwych organéw w wypadku, gdy Iiczba osadzonych w zakiadach karnych Iub aresztach sledczych przekroczy w skali kraju ogolnq pojemnosé tyoh zakiadéw (Dz. U. z 2006 r. Nr 65, poz. 459).  Udzielenie powodowi cywilnoprawnej ochrony wymagato zatem ustaIenia,;ezadwmn pozwanego Aresztu Sledczego w L ' godzity w jeg_o_dobra osobiste \W'"fozuj ieniu artT24 § 1 k.c. Z mocy arPt.6’l'<.c. nq 0. o zie ciqzyTzat miEnk@1ych uc jecia dziatafi zapewniajqcych ‘rhu realizacje jego uprawniefi w zakresie warunkéw bytowych wynikajqcych ze wskazanych powyzej przepisow, naruszajqcych sfere jego dobr osobistych. W tym oelu Qwod korzystai z prawa dp__zgiaszania wnios|gew\_' dowodomcych. o o56iq2a1 zas *6bowiqzek udowodnienia, 2e dziatat zgodnie z prawem i Qie naruszyi dobra osobistego powoda (art._6_‘\kY:'§f\“*u"zT1viqzku z art. 24 k.c.). 1 ' W ziozonym pozwie powod wskazat na udnQ@)a cel mieszkalnych, w ktoiych byt osadzony, _b_rak intymnosci w pomieszczeniach sanitarnych oraz niedgstateczn‘q opiei§e_|ekarskq. Nadto, skarzyi sie na oqaniczonqwentylacje cejlnieszkalnych, brak cievpicgjgrygdiziniajqcy z*aEFiowaniei wiascWv'éj‘ higieny osobistej, dtugi §czas oczekiwania na wyjazd do sqdu w pomieszczeniu z osobami ,/ 14' W --- STRONA 17 --- pajaéymi, niegdpowiedpiqhtjemperature w ceiach podczas okresu zimowego, szk§dIivT/"é”",@ygie’d@i_e_ija_r§iowe, twqrg_:i__e_ic}_zi<a powodujqce bole kregosiupa , og@_r1i_Qg_9ny dos_t_ep do swiatia dziennego z uwagi na zainstalowane przesiony (tzw. blenfi, a takze braK_InQZflV_\./_9.sci przygotowania sie do rozprawy w celi wieloosobowej oraz pozbawienia moziiwoscjforzystania ze swietiioy. Zgodnie z obowiqzujqcym do dnia 6 grudnia 2009 r. art. 248 § 1 k.k.w. oraz powoianym rozporzqdzeniem Ministra Sprawiedliwosci z dnia 19 kwietnia 2006 r. w szczegolnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakiadu karnego Iub aresztu siedczego mogi umiescié osadzonych, na czas okreslony, w warunkach, w ktorych powierzchnia w celi na jednq osobe wynosi mniej niz 3 m2. O takim umieszczeniu naiezato bezzwiocznie powiadomié sedziego penitencjarnego. W judykaturze Sqdu Najwyzszego podkreslono, ze osadzenie skazanego w celi w warunkach, w ktorych powierzchnia na jednq osobe wynosiia mniej niz 3 m2, przy speinieniu przestanek okreslonych w byto zgodne z prawem (wyrok z dnia 2 pazdziernika 2007 r., K 269/07, OSNCZD 3/2008, poz. 75). Aktualnie w orzecznictwie prezentowany jest jednak poglqd, ze nadmierne zageszczenie w celi moze samo w sobie bye kwalifikowane jako niehumanitarne, a do stwierdzenia wystqpienia ,,szczegolnie uzasadnionego wypadku" w rozumi.eniu art. 248 k.k.w. nie wystarcza ogoinikowe powotanie sie na istniejqcy w kraju stan przeludnienia zakiadow karnych (cytowany juz wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 17 marca 2010 r., ll CSK 486/09, LEX nr 599534). Uwzglednienie roszczenia o zadoséuczynienie za umieszczenie osadzonego wtakiej celi jest zasadniczo moziiwe, jednakze tyiko w sytuacjach wy' tkowych, np. w przypadku niezapewnienia osadzonemLT mie a‘ (zob. powoiany juz wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 1/2008, poz. 13). Taka sytuacja nie miaia miejscawjprzypadku powoda. , ‘_UIa stwierdzenia naruszeniadobra osobistego naiezy w kazdym wypadku ustalié, czy cierpienia i upokorzenia wynikajqce zpobytu w zakiadzie karnym zwiqzane z legalnq formq karania przekraczajq poziom zwiqzany z samym uwiezieniem, czy sq zgodne z rozsqdnymi w sytuacji uwiezienia potrzebami, a ich intensiwnqé/_Q:.JJie Qrzekracza nieuniknione 0 oziomu cierpieififa 1 fiieodiqcznie zwiqzanego Liz‘ pozb por. E. Kutermankiewicz, Sprawy z powodztwa osadzgnygh 0 ocljrone dobr osobistych w zwiqzku z przeludnieniem wiezier'1 nowe sipojrzenie na pro5iemTP§|. 9T072010, s.f65 Foytowane“ tam orzéczhictwo iEI.iropejskiegoiT|ybu*naiu Praw Cziowieka). 15 --- STRONA 18 --- i t I I Ceiowe jest wskazanie, ze aktualnie przepisy art. 110 § 2b pkt 67, § 2c i § 2i k.k.w. takze pozwalajq umieszczenie osadzonych w ceiach 0 powierzchni ponizej 3 m2. Dyrektor zakiadu karnego Iub aresztu sledczego moze umiescié skazanego na czas okreslony, nie diuzszy niz 14 dni, w celi mieszkalnej, w ktorej powierzchnia przypadajqca na skazanego wynosi ponizej 3 m2, nie mniej jednak niz 2 m2, jezeli zachodzi koniecznosé natychmiastowego umieszczenie w zakiadzie karnym Iub areszcie sledczym nieposiadajqcym wolnych miejsc w celach mieszkalnych przetransportowanego na polecenie sqdu Iub prokuratora z innego zakiadu karnego Iub aresztu sledczego, w celu udziatu w rozprawie iub innych czynnosoiach procesowych, a takze osoby tymczasowo aresztowanej, ukaranej karq porzqdkowq lub co do ktorej zastosowano inne srodki przymusu skutkujqce pozbawienie wolnosci. Okres ten moze byé przediuzony tylko za zgodq sedziego penitencjarnego. Lqczny okres umieszczenia skazanego w warunkach okreslonych w § 2b nie moze przekroczyé 28 dni. Przepisy § 2b Iub 20 mogq byé stosowane wobec tego samego skazanego nie wczesniej niz po upiywie 180 dni od dnia zakonczenia okresu, na ktory nastqpiio poprzednie umieszczenie w warunkach w nich okreslonych. Okolicznosciq bezspornq w sprawie jest, ze w Areszcie Sledczym w L okresowp wystepowaio zjawisko przeludnienia eel mieszkalnych. Powod nie wykazat jednak, ze faktycznie przebywat w przeludnionej celi w okresie nieobjetym przedawnieniem , za wyjqtkiem okre§LL_01L23 Jcwiet1:1iai)_\@__|1_1aja 20.11 r., i na§_z,jQ11__miatopolegaé ewentualne naruszenie jego dobr osobistych z tegfggjtytuiu. %.__%__ 77 L: __ _ . L. Nieprzedawnione roszczenie o zadoséuczynienie w zwiqzku z osadzeniem powoda w przeiudnionej celi dotyczyio okresu osadzenia od dniaH Lmmai009 r. , a zatem dla oceny postepowania pozwanego w tym okresie nalezato wziqé pod uwage tresé obowiqzujqcego do dnia 6 grudnia 2009 r. art. 2% k.k.w., ktory sankcjonowat mozliwosé umieszczania osadzonj/ch»~» warunkach, w ktorych powierzchnia w celi na jednq osobe wynosita mniej niz 3 mg. W odniesieniu zas do okresu osadzenia po dniu 6 grudnia 2009 r.  poza szczegolnymi sytuacjami okreslonymi w art. 110 § 2b pkt 67, § 2c i § 2i k.k.w. naiezy natomiast braé pod uwage diugotnivatosé i rzeczyvviste nastepstwa naruszenia w stosunku do danej osoby norm powierzchni mieszkalne] w celi, jak rowniez postepowania pozwanego podejmowane oelem eliminacji zjawiska przeludnienia. Wiadze aresztu dwukrotnie zawiadamiaiy powoda o koniecznosci umieszczenia w celi , w ktorej norma powierzchniowa jest nizsza ni 3 m2 na jednego osadzonego. P 16 --- STRONA 19 --- K przebywat w takiej celi od 23 kwietnia do 20 maja 2011 r. , a wiec przez okres niespeina miesiqca. _ ___...,_~'—’_"'__nu ' I W niniejszej sprawie pozwany wykazat, ze wtadze Aresztu Siedczego w L w okresie, kiedy w jednostce tej wystepowaio zjawisko przeludnienia systematycznie informowaty przewodniozqoego Vi Wydziatu Penitencjarnego Sqdu Okregowego w Lodzi o koniecznosci umieszczenie osadzonych w takich warunkach. Postepowanie pozwanego nie mozna zatem uznaé za noszqce cechy bezprawnosci. . 7 "'——_.__ Z punktu widzenia oceny doiegliwosci, doznawanej przez powoda istotna jest okoiicznosé, ze powod przebywa w warunkach izoiacji penitenojarnej od 2004 roku, a co z tym idzie w okresie analizowanym pod katem zasadnosci powodztwa (po 27 maja 2008 r. ) mozna mowié o pewn m przyzwyczajeniu do warunkow panujqcych w Areszcie 3| d’)/~\Wt _ " 7 “L” “'7 — LL e czy_m _\ To wtore, P ‘ K . przyznat, ze wytoozyi 41 procesow cywilnych, z czym wiqzaio sie i nadal wiqze sie koniecznoéciq transportowania go do roznych sqdow na terenie kraju. Z pewnosciq czestotliwosé z jakq powod opuszczai Areszt Sledczy w L ' w zwiqzku z czynnoscjami procesowymi przed tymi sqdami, zmniejszaio w sposob znacznystopien dolegliwosci zwiqzanej z penitencjarnq izolacjq. Reasumujqc, P’ K nie udowodnii , ze stopien i diugotrwatosé naruszenia normy powierzchniowej na jednego osadzonego spowodowaty naruszenie jego dobr osobistych (prawa do godnosoi i humanitarnego traktowania w jednostce penitencjarnej), a tym bardziej, aby uzasadniaio to przyznanie mu zadoséuczynienia z tego tytutu. _ Odnoszqc sie do dalszych zarzutow niezapewnienia powodowi odpowiednich warunkow bytowych i sanitarnych wskazaé nalezy, ze sq one rowniez bezzasadne. Zarowno wyposazenie cel w sprzet kwaterunkowy, jak i racje artykuioviT higieniczn on oraz" "srodRoW*~ czystfiscijzgodne sqf z rozporzqdzenia IVl?fiis1ra*Sprawiedliv\/oéE|\z dnia 17 pazdziernika 2003 r. w sprawie warunkow bytowych osob osadzonych w zaktadach karnych i aresztach siedczych Zgodnie z zatqcznikiem w postaci tabeii 1 w zaiqczniku nr 3 na typowe wyposazenie celi sktada sie m.in. tozko koszarowe, stoi wiezienny maty, taboret wiezienny oraz stolik Iub potka pod telewizor. Powod nie kazai, aby w ceiach w ktorych przebywai stan wyposazenia w “r'unkowy byt niezgodny z przepisami rozporzqdzenia, a konieczne naprawy i wymiana sprzetu byiy uniemozliwiane przez wiadze Aresztu. 17 --- STRONA 20 --- P' ' K poprzestaidnxa g_otosiownyoh zarzutach co do ztegc sga/riuptézek”, co powodowaio ,_bQ['ei<_@g9:sIia\a i pogorszenie sie stant jego zdrowia. Takze w i w tym zakresie powo_d_dy?penQwai iniojatywa dowodowq (chociazby w zakresie dopuszczenie dowodu z opini biegtego sqdowego) , z ktorej nie skorzystat . Wobec tego , takze i ter zarzut sqd uznai za nieudowodniony. Jezeli chodzi o utrzymywanie czystosci w celi, to zalezy to w duzej mierze od samych osadzonych, ktolym wydaje sie do dyspozycji srodki czystosci. Osadzeni majq zapewniony dostep do biezqcej zimnej wody, co pozwala im rowniez na utrzymywanie higieny osobistej. Majq oni takze  zgodnie z § 32 ust. 4 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwosci z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjnoporzqdkowego wykonywania tymczasowego aresztowania — prawo do odbycia ciepiej kqpieii w tazni raz w tygodniu, a w uzasadnionych przypadkach rowniez czesciej (dotyczy to osadzonych zatrudnionych przy pracach brudzqcych i tyoh, co do ktorych istniejq wskazania zdrowotne do odbywania czestszych kqpie|i).Powod nie wykazat, iz w jego przypadku uzasadniona jest odbywanie czestszych kqpieli. Jak ustalono, osadzonym w Areszcie Sledczym w L dostarcza sie srodki stuzqce utrzymaniu czystoéoi w celach oraz srodki higieny osobistej. Zaopatrzenie w artykuiy takie jak mydio, krem i nozyki do golenia, szczoteczki i pasty do zebow, papier toaletowy czy proszek do prania zgodne sq z normami okreslonymi w zaiqczniku nr 1 do wlw rozporzqdzenia w sprawie warunkow bytowych osob osadzonych w zakiadach karnych i aresztach sledczych (Zestaw 1/H). Zgodnie z powotanym zatqcznikiem artykuty te sq wydawane osobie osadzonej przy przyjeciu do jednostki penitencjarnej, a kolejne naieznosci pasty do zebow, kremu do golenia i szczoteczek do zebow wydaje sie wediug potrzeb zgtaszanych przez osadzonego. Nalezy nadmienié, ze stan wyposazenia cel, jak i _utrzymanie w niej porzqdku zalezy przede wszystkim od osadzonych w nich wiezniow, ktorzy otrzymujq srodki czystosci i powinni dbaé o sprzet kwaterunkowy. Powo¢~ L_ _2e c:e|e,_s_q, zagrzybione. Naprawy i konserwacje w celach sq dokonywane na biezqco, i to przez ekipy remontowe ztozone z samych osadzonych. Koniecznosé oczekiwania na dokonanie okreslonej naprawy, bqdz dostarczenie sprzetu jest naturalna i nie wskazuje na to, ze jakiekoiwiek dobra osobiste powoda zostaty naruszone. 1 Jezeli chodzi o organizacje czasu wolnego osadzonych to majq oni moziiwosé korzystania z biblioteki, zajeé sportowych oraz gier swietlicowych. Rowniez i w tym wypadku koniecznosé oczekiwania na wziecie udziaiu takich zajeciach jest zrozumiaia i uzasadniona liczbq 18 --- STRONA 21 --- osob osadzonych w Areszcie. Ponadto, co jest okolicznosciq notoryjnq, likwidacja niektorych swietiic na oddziaiach mieszkalnych wynikaia z koniecznosci ich adaptacji na ceie mieszkalne,co byto zwiqzane z potrzebq zwalczania zjawiska przeludnienia. Powod nie zagferowai wreszcie zadnych "dowodowq, na to, ewentu Q ZtY celi w jakikolwiek sposob naruszyio jego dobra osobiste, wobec czego i ten zarzut uznaé naiezy za bezpodstawny. Nie moze ulegaé wqtpliwosci, ze brak petnej zabudowy kqcika sanitarnego podyktowany jest koniecznosciq umozliwienia nadzoru nad osadzonymi ze strony straznikow i zapewnienia bezpieczenstwa samym osadzonym (np. zapobieganie zabéjstwom, samobojstwom, samookaleczeniom, przyjmowaniu substancji odurzajqcych). Trudno przyjqé, ze tego rodzaju postepowania wiadz Aresztu jest bezprawne i uzasadnia przyznanie zadoséuczynienia za naruszenie dobr osobistych powoda. Nie potwierdzit sie takze zarzut dtygiego _czasu _o§zekiwania na vwjazd do s du w pomi _,i.iiZmm1~ osob da dowodovvych nie potwierdziio tej okoiicznosci. Zgodnie z §2 ust. 13 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedtiwosci z 26 listopada 1996 r. w sprawie okreslenia zasad dopuszczalnosci uzywania wyrobow tytoniowych w obiektach zamknietych, podlegtych Ministrowi Sprawiedliwosci (Dz. U. Nr 140, poz. 658 ze zm.) w aresztaoh sledczych oraz zaktadach karnych typu zamknietego dopuszcza sie mozliwosé uzywania wyrobow tytoniowych w celach mieszkalnych przez osoby pozbawione woinosci. Dla osadzonych uzywajqcych wyrobow tytoniowych wyznacza sie odrebne cele mieszkalne. Dopuszcza sie uzywanie wyrobow tytoniowych poza celami mieszkalnymi w miejscu i czasie wyznaczonym przez dyrektora zaktadu karnego. Pi K nie udowodnit, nie tylko okoiicznosci, ze takie zezwolenie obejmowato pomieszczenie tzw. poczekaini ani negatywnych konsekwencji zdrowotnych , ktorych rzekomo doznat w wyniku przebywania w jednym pomieszczeniu z osobami palqcymi . Z tego wzgledu zarzut powoda dotyczqcy tej okolicznosci sqd uznat za goiostowny. Potwierdzenia nie znalazt takge zarzti ograniczonej wentylacji cel mie_s_z’l<giJ11y1:h,_.alboy\¢i,e.nLj'a'I§“ wynika; ustaten zawartyei=i\w opinii biegiego sqdowego z zakresu budownictwa K H ' sporzqdzonej na potrzeby sprawy ll C 878/08 tutejszego sqdu, wentyiacja cel zajmowanych przez powoda w czasie jego pobytu w pozwanym areszcie spetnia wymagania przewidziane prawem budowianym a jej sprawnosé, w swietle przeprowadzonych 19 --- STRONA 22 --- specjalistycznych kontroli kominiarskich nie budzi jakichkolwiek zastrzezen. Kontrole przeprowadzone przez kominiarzy uprawnionych do przeprowadzenia kontroli przewodow wentylacyjnych nie stwierdzaiy wad przewodow, niedroznosci czy braku wentylacjiprzewodow w celach, w ktoiych przebywat powod. Takze, jak wynika z opinii tego biegtego, znajdujqce sie w oknach cel pawilonow mieszkalnych pr estony okienne zostaty zamontowane zgodnie z zasadami sztuki bifi/mej jq wymagane atesty i certyfikaty i mogq byé zgodnie z nimi wykorzystywane do oelow, do jakich zostaty zuzyte. Odnoszqc sie do daiszych zarzutow niezapetnienia powodowi nal_ezytej_*opieki |ekarsKiej wskazaoi naiezyfé ze sq tone“ rowniez bezpodstawne .P it “KP ' . ten zarzut przedstawiijedynie w pozwie, nie kontynuowat tego wqtku w dalszyoh pismach procesowych ani nawet w zeznaniach na rozprawie , jego skargi pisemne nie dotyczyty tego aspektu dziatalnosci Aresztu Siedczego w L ' ‘ . Takze i w tym zakresie powoda cechowata biernosé w zakresie inicjatywy dowodowej, do ktorej podjecia byt zobowiqzanyi celem wykazania faktu naruszenia jego dobra osobistego ijego skutkow. Odnoszqc sie do podniesionegogprzez powoda zarzutu pozbawienia go nazliwosci praktykowania religiijpoprzez spotkania z wyznawoami ' PM , wskazaénalezy, ze takzew tym zakresie nie zostqio wykazane , aby Areszt Siedczy w L dopuscii sie w tym zakresie naruszeniu przepisu art. 106 k.k.w gwarantujqcego osadzonym prawo do praktykowania praktyk religijnych i korzystania z postug religijnych. Zgodnie z art. 106 § 2 k.k.w. , skazany ma prawo do uczestniczenia w prowadzonym wzakiadzie karnym naucz_aniu religii, brania udziaiu w dziaialnosci charytatywnej i spotecznej koéciota _ Iub innego zwiqzku wyznaniowego, a takze do spotkan indywidualnych z duchownym koécioia Iub innego zwiqzku wyznaniowego, do ktorego nalezy; duchowni ci mogq odwiedzaé skazanych w pomieszczeniach, w ktorych przebywajq. , Jedynym ograniczeniern, jest to przewidziane w art. 106 § 3 k.k.w.  korzystanie z wolnosci religijnej nie moze naruszaé zasad tolerancji ani zaktocao ustalonego porzqdku w zaktadzie karnym. Szczegotowe zasady aktywnosci osadzonych w tym zakresie ustalone zostaiy przez Ministra Sprawiedliwosci w Rozporzqdzeniu z dnia 2 wrzesnia 2003 r. w sprawie szczegoiowych zasad wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posiug reiigijnych w zakiadach karnych i aresztach stedczych (Dz.U. Nr 159, poz. 1546). Zgodnie z § 1 ust. 1 wlw rozporzqdzenia, skazani majq prawo uozestniczyé w nabozenstwach i spotkaniach, takze indywidualnych, o charakterze religijnym, ktore odbywajq sie w kaplicy Iub innym odpowiednio 20 --- STRONA 23 --- przystosowanym do tego celu pomieszczeniu albo miejscu na terenie zaktadu karnego Iub aresztu sledczego, zwanych daiej "zaktadem", zgodnie z ustalonym porzqdkiem wewnetrznym zakiadu. Praktyki i postugi reiigijne o charakterze indywidualnym mogq odbywaé sie rowniez w celach mieszkalnych, szpitalnych i izbach ohorych, jezeli nie zakiocajq obowiqzujqcych w zaktadzie zasad porzqdku i bezpieczenstwa oraz jezeli zapewnione sq warunki prywatnosci wykonywania tyoh praktyk i posiug (§ 1 ust. 4) Jezeli zatem powodowi nie odpowiadaio spotykanie sie z przedstawicielami w celi , w ktorej przebywali inni osadzeni, niezaktocony przebieg tyoh spotkan zapewniaiy pomieszczenia specjalnie do tego przystosowane o ktorych mowa w § 1 ust. 1 rozporzqdzenia. _N_atomiast P K  ' owodnii ze wtad ztu Siedczego w L hswolffiiydziataniami gjutrtidniaty Iub uniemozij\‘~iaT[““""n71U‘" pra nTe refigfiiif Z notatek siuzbowycfi znajdfijqoyfch sie na kaT'Eie 147v A 8‘ v akt sprawy wynika, ze powod nie tylko nie zgtaszai wc_@ zeJest dyskrymingwanyfj ze wzgledu na swojq przynaleznosé do 1 Iub jakiegokfofi/viek innego powoda. ale takzegle nie zgtaszatpotrzeby postugi relpdijnejgani cjheoi kontaktu ze ' ’ ' "P 1 W éwiet|3 €fi'rowniez i ten za*rzJt‘;|5?Y/V505 nie mo’gt sie ostaé jako zasadny. Od 1 wrzesnia 2009 r. obowiqzuje w Areszcie Siedczym w L ' ' lnstrukcja ektora Generalnego Siuzby Wieziennej , w ktorej znajduje sie wyrazne zastrzezenie, ze w celi jednoosobowej nie umieszcza sie os_a_d_z_onych, ikt_c'>rzJ\L__uprze‘E1T1'jii6j_i_"_ d5Ronywa1i “prob sam bec Jfiiésiézenia informacjiwoprobie samobojczej powtfiaf psycholog w sposob uprawniony wyrazit negatywnq opinie w kwestii umieszczenie powoda w celi jednoosobowej , co skutkowato odmowq w zakresie tej prosby P‘ K . Nie mozna uznaé za dziatanie naruszajqoa jakiekoiwiek dobro osobiste powoda, dziatania Dyrektora aresztu, ktore miaio na celu ochrone jego osoby . Majqc na wzgledzie przytoczone powyzej argumenty, Sqd doszedt do przekonania, ze w sprawie niniejszej nie mozna mowié o naruszeniu przez pozwanegogqodngsciippwoda. W tym miejscu nalezy dodatkowo wskazaé, ze przy ocenie przestrzegania przez pozwanego minimalnych norm w zakresie standardow wykonywania kary pozbawienia wolnosci i ewentualnego naruszenia dobr osobistych osadzonych nie mozna abstrahowaé od reainej sytuacji i kondycji finansowej panstwa, ogolnej sytuacji gospodarczej, w tym poziomu zycia ogotu obywateli  takze tych, ktorzy nie majq zapewnionego minimum socjalnego nie bedqc karanym karq pozbawienia wolnosci. W tym kontekscie nalezato stwierdzié, ze 21 V v—._ --- STRONA 24 --- pozwany nie naruszyi zadnego dobra osobistego powoda. Uznaé zatem nalezaio, iz brak jest podstaw do uwzglednienia zqdania pozwu. Na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciqzono powoda kosztami procesu, uznajqo, ze z uwagi na jego sytuacje materialnq i zyciowq (diugoletnie przebywanie w jednostce penitenojarnej — nieprzerwanie od kwietnia 2004 r., gdzie nie jest odpiatnie zatrudniony, prowadzone przeciwko powodowi postepowania egzekucyjne), przemawiajq za tym wzgledy siusznosci.  Na podstawie § 2 ust. 3 i § 6 pkt 6 rozporzqdzenia Ministra Sprawiediiwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 r. w sprawie w sprawie opiat za czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) przyznano radcy prawnemu J W , ' ' i prowadzqcemu Kanceiarie Radcy Prawnego w L ' przy ul. N tytutem zwrotu kosztow nieopiaconej pomocy prawnej swiadczonej powodowi z urzedu wynagrodzenie w kwocie 4.428 zi tqcznie z podatkiem VAT i nakazano wypiacié powyzsze wynagrodzenie ze Skarbu PanstwaSqdu Okregowego w Lodzi. 22