Postanowienie II C 755/11 x Mk

--- STRONA 1 --- e 1 § § 1 J Sygn. akt II C 755/11 x Mk? 1. 2‘1 _ 1_ . .. I ‘\= é’~?:2. e?q,‘l‘:TZ:'3‘I ‘W ‘*2 .4, ....¢\;it)’ %7 fr? 7 \$_' is T._ . iE _ 1‘ ii? » WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 20111‘. SAD OKREGOWY W LODZI II WYDZIAL CYVVILNY W sldadzie: ' Przéwodniczqcy SSO Barbara Kubasik Protokolant S. Nowakowskél" —Birl<e _ _ pa 'I"UZ"pi3i1'i‘E1T1‘iLiT_N ..1'8'_Si(§;I.?.]3"I‘i"l'é'~2011'fi;1ikt; '_ _ " na rozpravwe _ . prieciwko Skarbowi Paflstwareprezetltowanemu przez Prezesa . oraz ‘J Sqd Okreggowy w L _ _ 0 zaplatq 1. oddala powédztwo, 2. nie obciqia powoda kosztami procesu. --- STRONA 2 --- 1 1 5 | i Sygn. akt llC755!11 . 1 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 27 maja 2011 r. (data wp{ywu), w piémie procesowym z dnia ' sierpnia 2011r. (data wp{ywu), w pismach procesowych z dnia 18 sierpnia 2011r. (data wp’rywu) oraz na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011r. powéd L. B  wni6s+ c zasa_dzenie od Skarbu Par‘|stwa'  Q kwoty 500 tys. ziotyct zadoééuczynienia za dyskryminacjg powoda jako' obywatela przez funkcjonariuszg pafistwowyoh Sqdu Okrqgowego w L . Dzia1a1a_c bezprawnie W sprawach I sygnaturach akt: IIC 495/11, IIC 623/11, 624/11, 625/11, IIC 460111, HC 856/11, wyda postanowienia odmawiajqce powodowi catkowitego‘ zwolnienia od kosztéw sa,dowycI. Zdaniem, powoda, sgdziowie btegdnie oceniajap jego sytuacje majqtkowa, naduiyii swoicl 'uprawniefi, naruszyii konstytucyjne prawo obywatela do sa,du i uniemoiliwili mu skutecznie wniesienie spraw,» a tym samym naprawienie szk_éd_ majqtkowych, ktére poniést Kwota 500 tys. zlotych, to suma, ktérq powéd mé.g1by uzyskaé 'p0 wygranil wniesionych spraw sqdowych, ~ '  . Powéd wniés% takze 0 zasqdzenie kwoty 435,15 21 tytuiem zwrotu kosztbv poniesionych przez niego w sprawach o sygna_turac_h akt: IIC 495/11, IIC 623/11, 624/11 625/11, l|C_460/11', IIC 8,56/11 (pozew k. 2, pisma_ procesowe powoda k. 19, 2327 stanowisko powoda w protokole rozprawy k. 28, 29 v akt). _   W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Pafistwa Prezes (reprezentant ' ') zastgpowany przez Prokuratorie; Generainq Skarbu Pafistwa wniési 0 oddaienie powédzt_wa.i'_zasa_dzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztém ' .zQste;.pgtwa p_r0cesov{ego'wed1ug norm przepisanyrih (odpowiedi na pozew k.11 16 a_kt).  _ |%zwany_zak_westion.owa%pow6dzlwo=co do zasady i codo wysokoéci,p0dn_osza,c,.2e w sprawie powéd nie.wykaza{'.=':adn*yc_h przesianekjego odpowiedzialnoéci z art. 24 k.c. va zw. z art. 448 k.c. , ani tez zart.4171§ 2 k.c. '  * ' .  P'0zwany wni¢s1,.r.éwniez._b.y.$a_d ustalii pfgwidiflwq r_§;g_5e;en_t,a_ciQ,_,§kqrbp .i_'jja_1;_1_§!yva. ~ ~  ~ 6 " (odpowiedi na pozew k.11 ~16 akt). '   ~  I Posta.nowienie_m zdnia 18 vsierpnia 21011;. Sqd ustaI.i1.11ai podstawiel art. 67§ 2 k.p.c., .ii; .reprezentantem Skarbu Pafistwa w n_.iniej_szym procesie jest obok Prezesa , Sqd Okrggowy w L (postanowienie k. 28 v akt).  _ .N_a rozprawie w ‘dniu 18 sierpnia 2011:". przed wyrokowaniem, strony pod_t_rzyma1y dotychczas zajmowane stanowiska w sprawie (stanowiska stron w protokole rozprawy k. 28, 29 v akt). .1 __ . 1 4 Sqd Okrggowy ustalii nastgpujqcy stan faktyczny sprawy: .  _ Postanowieniem z dnia 14 czenuca 2011:". w sprawie o sygnaturze akt.llC_460/11 z powédztwa L B , » przeciwko , _ Rzeczypospqlitej Poiskiej, Sqd zwoIni% powoda od kosztéw sa,dowych,w.czQéci powyzej kwoty 5021 kazdorazowef naleznoéci, a w pozostalym zakresie wniosek oddalii. Opiata od pozwu wynios1a 50.01521 (dowdd: postanowienie k. 7 akt). ‘  --- STRONA 3 --- E 1 l I 2 Postanowieniem z dnia 19 maja 2011r. w sprawie 0 sygnaturze akt IIC 495/11 ; powédztwa L B  przeciwko ' Rzeczypospolitej Polskiej, Sa_d zwolni powoda 0d kosztéw sqdowych w czegéci powyiej kwoty 5021 kazdorazowej naleznoéci, z w pozostalym zakresie wniosek oddalii. Opfata od pozwu wyni0s1a 25.00521 (dowéd postanowienie _k. 7 akt dokumenty w osobnej kopercie). Postanowieniem z dnia 19 maja 2011r. w sprawie 0 sygnaturze akt IIC 623/11 2 powédztwa‘L 1 B 1 przeciwko RzeczypospoIitejPolskiej, Sqd zwoini powoda od kosztéw sqdowych w czegéci powyiej kwoty 5021 kaidorazowej naleznoéci, z w pozosta1ym zakresie wniosek oddalii. Op%ata od pozwu wyni0s1a 25.00521 (dowéd postanowienie k. 7 akt dokumenty w osobnej kopercie). Postanowieniem z dnia 19 maja 2011r. w sprawie 0 sygnaturze akt ILC 624/11 2 powédztwa L ’ 1 B  przeciwko " Rzeczypospolitej Polskiej, Sqd zwolni powoda od,k0sztc">w sa_dowych w czqéci powyzej kwoty 5021 kazdorazowej naleinoéci, a w pozosta{ym zakresie wniosek oddalit. Op{ata od pozwu wynios1a 26.21521 (dowéd postanowienie k. 7 akt dokumentyw osobnej kopercie).  ' _ _ Postanowieniem z dnia 19 maja 2011r. w sprawie 0 sygnaturze akt IIC 625/11 2 ' powédztwa L B przeciwko A Rzeczypospolitéj Polskiej, Sqd zwo|ni powjoda od kosztéw sa_dowych w czegéci powyiej kwoty 502% kaidorazowej naleinoéci, a . w pozostalym zakresie wniosek oddaiih Op1ata od pozwu wyniosia 26.21521 (dowéd: ,, postanowienie k. 7 akt dokumentywosobnej kopercie). _ 7 '   Postanowieniem z dnia 2'0 Iipca 2011r. w sprawie 0 sygnaturze akt IIC 856/11 2 _powédztwaL.  ' _ B . przeciwko Rzeczypospdlitej Polskiej, S_qd zwoinii  ‘powoda od kosztéw sqdowych w czgéci powyzej kwoty 15021 kazdorazowej naleznoéci, a P ;: p_@zostafy_ml_ za'kresi_e"wni0s.ek 0ddali1.3Op1ata od 19OZ'WU’"WYFIi0'S1'8  15.415 '21‘""(d"owéd: postanowienie k. 7 akt dokumenty w osobnej kopercie).  . We wskazanych sprawach Sqd ustalih Ze powéd 'sam prowadzi gospodarstwo  .,,ksp.éidzielcz.e, 0 E9.\Ni6YZ¢.hD_i..§Z.913.. .2 ‘I "“.é'rn"er"ytu|y " w1"'wyi=.5Iéo§"E:'i" 1o094z1;k150a Iipcu 2011r. "1'.12"7i1‘“"""(d'ow6d': poéféndwiénia '2 uzasadnieniami k. 7 akt dokumenty w osobnej kopercie). '  W sprawach 0 sygnaturavch akt: IIC 495/11, IIC 623/11, 624/11, 625/11, IIC 460/11, IIC 856/11 Sqd w uzasadnieniach postanowiefi argumentowaL_ ze sytuacja majqtkqwa . "str_ony powodowej fest przeciqtna i nie pozwala na przyjecie, 2e nie ma mozliwoéci zapiacenia iadnej kwoty, tytuiem kosztéw sqdowych. Powéd nie ma nikogo na swoim ufrzyman_'iu, uzyskuje niewielki, ale sta1y dochéd, ktérego wysokoéé =pozwaIa na  ' dokonanie "stosownych ‘oszczgdnoéci celem poniesienia .ewentualnych kosztéw . sqdowych, tym bardziej, Ze érodki na ich_ uiszczenie nie muszq pochodzié z dochodéw z _. jednego miesiqca. Sqd podkreélil ponadto, Ze powéd nie wykaza¥ Zadnych kosztéw zwiqzanych , z utrzymaniem, ewentualnym leczeniem. Zatem w ocenie Sa_du, wnioskodawca ma moiliwoéé uiszczenia w ustalonej w postanowieniu kwoty 502% I nie _ spowoduje, to uszczerbku dia utrzymaniakoniecznego rodziny (dowéd: postanowienia z uzasadnieniami k. 7 akt dokumenty w osobnej kopercie). ' _. . Sqd w uzasadnieniaoh postanowiefi podniést réwniez, ie postegpowanie cywilne z hatuly ma charakter odp1atny, La instytucja zwolnienia od . koszt6w_.zostaia przez '_ _ ustawodawcg wprowadzona, na zasadzie ,wyja_tku i ma zastosowanie jedynie w razie wykazania niemoinoéci poniesienia kosztéw sqdowych. Dlatego tei zwolnienia od kosztéw sqdowych nie moina traktowafz jako forrhy kredytowania przez Skarb Pafistwa wydatkéw biezqcych, wia_Za_cych SiQ z postepowaniem sqdowym i tym samym strona powinna mieé éwiadomoéé, 2e wytaczajqc powédztwo, winna byia wczeéniej uwzglgdnié --- STRONA 4 --- 1 . okreélone wydatki w swoich planach" finansowych (dowod: postanowienia : uzasadnieniami k. 7 akt dokumenty w osobnej kopercie). Aktuatnie sytuacja rodzinna i majatkowa nie utegta zmianie. Powod sam prowadz gospodarstwo domowe. Pobiera emeryture w kwooie 1127 zt miesiecznie, z czego kwotg 10021 przeznacza na Ieozenie, a kwote 13021 na utrzymanie mieszkania (dowod oéwiadczenie majatkowe powoda k. 445 akt, zeznania powoda k. 28v 7 29 v akt). ‘ Powyzszy. stan faktyozny Sad ustalit na podstawie powotanyoh dowodow Ok0IiCZn0éCi faktyczne sprawy nie byty przedmiotem sporu miedzy stronami. Spo: dotyczyt prawa, a wiec mozliwoéct dochodzenia przez powoda zadoééupzynienia  odszkodowania za odmowe oatkowitego zwolnienia od kosztow sadowych vt poszczegolnych sprawach. . 4 Sad Okregowy zwaiyt, co nastepuje: Powodztwo okazato sie bezzasadne. ' . . . W polskim systemie prawnym zasada jest ponoszenie przezstrony postepowania   "k.osztc'>w sadowych w sprawach cywilnych. Ze wzgledu na znaczne wydatki. ponoszone na . .'wym.ia_r sprawiedliwoéci paftstwo nie. moie uczynié postepowania sadowego w sprawach . _cywitnyoh w petni bezptatnym. Obowiazek ponoszenia kosztow sadowyoh oznacza udzial 1 _ ; fstron postepowania w wydatkach zwiazanych z funkcjonowaniem i utrzymaniem aparatu  :Qwymiaru sprawiedliwoéci (zob. np. K. Gonera, Komentarz do ustawy 0 kosztaoh f I  '"aa_dom/ych_w_._sprawach cywitnych, Walszawa 200_6,"s. 33). ' _. 1. ’d‘a'k6f"die wysok'o"é1é1'ko'_s‘?_téw1=.sa_dowyoh '.'moie' _§é;§kj;feéI.ony¢h. ''.eytu.aej_a.¢h etanowié ‘ ' bariere dla skutecznej. reaIizacji. prawa _do sadu ’Qwarantowa3hego w ant... '45 ust. 1 1" 1  ~  "=Konstytucji; Ustawodawca" przewidziat mo_2|_iwoé"c3 zwoInienia strony. postepowanta z _. . .. _ " . .  "W5/raione wprzepisie art. 45 ust. 1 Konstytucji. prawo do sadu sktada sie z' prawa dostepu do sadu (prawa uruchomienia procedury), prawa do odpowiedniego _  uksztattowania procedury (zgodnie z wymogami sprawiedtiwoéct i jawnoéci) oraz prawa do uzyskaniawyroku sadowego. lstnienie wymogow prooeduralnych w zakresie terminow  " cz'y kosztdw postepowaniafzasadniczo nie uchybia postulatowi rzetelnoéci postepowania. Jednakie ograniczenia takie winny byéjednolite dla okreélonych'kat_egorii podmiotéw   ' uczestniozacych w postepowaniu cywitnym i“ nie powinny roznicowaé zakresu. uprawniefii “ _obowiazvkow w sposéb wskazujacy na nierowne traktowanie w obrebie tej same] instytuoji  . .prawnej, jakq jest zwolnienie od kosztéw sadowych. Kwestta optat, sposobu ich uiszczania oraz, zasad zwolniefi od kosztow sa_dowych ma wptyw na dostepnoéé drogi j sqdowej. ' ‘ _ ‘ 1 ,4 . 1  . ' Nalezy wskazaé, Ze» zwotnienie od kosztow sqdovvych motebyé wiec pr_zyznane na  wniosek samej strony (art. 102 u».k.s.c.)»lub moca postanowienia "sadu .(art. 100112, art. 118 u.k.s.c.)   A  ~ "  Tego rodzaju zwolnienie od jkosztow nalezy do kategorij tnstytucji okreélanych mianem "prawa pomocy". Przestanka jego udzieienia jest sytuacja. majatkowa osoby 5 .ubiegaja_oej sie o zwolnienie od» kosztow. Zgodnie z art. 102 ust. 1 u.k.s.c. moze sie go domagaé osoba fizyczna, ktora ztozyta oéwiadczenie, 'Ze nie jest w stanie ponieéé  kosztow sqdowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. .  Deoyzje o zwolnieniu od kosztéw sadowych w sprawach "cywitnych ze wzgledu na _ stan majatkowy strony ustawodawcatpowierzyt sa_dom, ktore moga indywidualnie ooenié --- STRONA 5 --- . i ii . E 1 i F s t 4 moiliwoéé poniesienia kosztow sadowych przez konkretna osobe (podmiot)  biorqt pod uwage ozynniki takie jak stan rodzinny, majatkowy, Zrodta utrzymania, stan zdrowia. _ Waga indywidualnej oceny sytuacji majatkowej i iyoiowej strony w kontekécit gwarancji prawa dostepu do sadu winna przesadzaé, ie w sprawach, w ktoryoh stronz ubiega sie o uzyskanie zwoinienia od kosztéw, organy procesowe winny zachowat szczegolna starannosé przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie od kosztow sadowych Sady, podejmujac decyzje negatywne, musza tei odpowiednio przekonujapo uzasadnié dtaczego odmawiaja zwolnienia, po to, aby decyzja negatywna nie zamykata jednostce gwarantowanego konwenoyjnie i konstytucyjnie prawa do sadu (zob. postanowienie Sadt "_ Najwyzszego z 11 stycznia 1995 r., sygn. akt llt ARN 75/94). Instytucje sadowego zwolnienia strony od kosztow sadowych naiezy zaten _ postrzegaé jako jedna 2 gwarancji realizacji prawa do sadu, majapa umoztiwigi dostep dc sadu podmiotom, ktore nie sa_ w stanie samodzielnie pokryé catosci kosztéw zwiazanyct z prowadzeniem postepowania sadowego ze wzgledow finansowych. _ Obok mozliwosci uzyskania zwotnienia od kosztow na wniosek strony (tj. sadowegoj istnieje takze instytucja ustawowego zwolnienia z obowiazku uiszczania kosztovt ' sadowych (art. 94100 u.k.s.c.). Ceiem tej instytucji jest zapewnienie nieodptatnegc dostepu do wymiaru sprawiedliwosci okreslonym kategoriom podmiotéw (m.in. stronie doohodzapej ustaienia ojcostwa lub maoierzyfistwa, stronie dochodzacej roszczer‘ _‘ aiimentaoyjnych, stronie wnoszacej 0 uznanie postanowiefi umownych za niedozwolone . pracownikowi wnoszacemu powodztwo do sadu pracy, stronie w sprawach zwiazanych 2 ,.ochrona zdrowia psychicznego, kuratorowi wyznaozonemu przez sad orzekajaoy tub sac ''o.piekur'1czy dla danej sprawy, takz':e prokuratorowi, organizacjom spotecznym ' Rzeoznikowi Praw Obywatelskich, Rzecznikowi Praw Dzieoka; zob. art. 96 ust. 1 pkt 112 . "" ,u.k.s.c.). Ponadto, ustawowe zwolnienie od kosztow przystuguje te2 stronom okreélonegc _. "rodzaju postepowafi. Zgodnie z art. 95 u.k.s.c. nie pobierasie bowiem optatod wniosku: c .15»=i11;éPFZVJ€¢i@6éWia'dozen"ia= o 'uz"na'niu=‘'" dzieeka, o" T nadani.L:' d'z'iecku" nazwiska, c  . ' przysposobienie dziecka, 0 odebranie osoby podlegajacej wtadzy rodzioieiskiej; c ' . zabezpieczenie roszczenia zgtoszonego w pismie rozpoczynajapym postepowanie; apeg_o .podstawa, wszezeeiaa prz82§~~~83,11 post<%9@WaH16WHFZ§@|'H%*':@*" Mmerzenie ' " ' " "gzaginionych akt; takze od wniosku,‘ zaialenia i apelacjinieletniego w postepowamu w sprawach nieletnich. '  _  U" podstaw ustawowego zwolnienia od kosztow sadowych. leiy zatozenie  . ustawodawcy, Ze w pewriych. (spotecznie istotnych) kategoriach spraw ‘oraz niektorym  podmiotom zwolnienie od kosztow sadowych powinno przystugiwac’: bez potrzeby "wydania orzeozenia sadowego w tym przedmiocie, ex lege. Sytuacja materiaina tych ' podmiotow jest w tym wypadku bez znaczenia. Ceiem tej. instytucji jest to, aby decyzja o " ‘ wszozeciu postepowania czy udziaie w" tymze postepowaniu byta podejmowana przez . "podmioty ustawowo zwoinione od kosztow sa_dowych w petni swobodnie, a w kaidym I razie, by nie poprzedzata jej kalkulacja ekonomiczna. . Poréwnujac instytucje ustawowego i sadowego zwoinienia od kosztéw sadowych,  naleiy zatem stwierdzié, ze instytucjizwolnienia od kosztéw na mocy postanowienia sadu oraz instytucji zwolnienia od kosztow moca ustawy przyswiecaja inne oeie. W pierwszym wypadku ustawodawca kierowat sie potrzeba zapewnienia stronie znajdujapej sie wztej  Ikondycji finansowej mozliwosci wniesienia sprawy do sqdu w oelu ochrony jej praw  ' podmiotowych w warunkaoh obowiazujapej zasady odptatnosciwymiaru sprawiedliwosci  z jednej strony oraztgwajrancji wynikajapych Z art. 45 ust. 1 Konstytucji z drugiej strony. W wypadku drugiej instytucji, tj. ustawowego zwoinienia od kosztow, ustawodawca dokonat wyboru okreslonej kategorii ‘podmiotéw oraz rodzaju spraw, kierujap .sie innymi  wartosciami (jak np. dobro rodziny, wtasnoéé, zabezpieczenie spoteczne), ktore uznat za spotecznie istotne, jak i zasada_ racjonalnego ustawodawoy (zwolnienie od obowiazku --- STRONA 6 --- 5 5 | i 1 1 :1 i .4 i 1 i F 5 uiszozania kosztow strony bedapej funkcjonariuszem pafistwowym czy samegc Skarbu Pafistwa z uwagi na to, ze opiaty te powrociiyby na konto Skarbu Pafistwa). Zaréwno na ustawowe, jak i sadowe zwoinienie od kosztow sadowyoh naiezy patrzet przez pryzmat tego, Ze stanowia, one wyjatki od zasady odptatnoéci wymiart sprawiedtiwosci. Sposrod osob bedacych strona postepowania cywiinego ustawodawcz wybrat te podmioty, w wypadku ktorych umoiiiwienie zwolnienia od ponoszenia kosztov sadowych jest powinnoscia parfistwa w swietie wyraionej w art. 45 ust. 1 Konstytucji (2 takie art. 6 Konwencji 0 ochronie praw cztowieka i podstawowych woinoéci) Z8880} prawa do sadu. Osoby te moga sktadaé wniosek 0 zwolnienie od kosztow sa_dowych 2 uwagi na swéj stan majatkowy w odrebnej procedurze, w ktorej sytuacja kaidegc ubiegajacego sie o zwolnienie jest indywidualnie oceniana przez niezaietny i bezstronnj organ, jakim jest sad. ., Z orzecznictwa Europejskiego Trybunatu Praw Cztowieka w Strasburgu (dalej ETPC)  uksztattowanego na gruncie art. 6 Konwencji 0 ochronie praw cztowieka podstawowych woinosci —mo2na wysnué pogiad, Ze w niektorych wypadkach dostep dc sa_du mote podiegaé pewnym ograniczeniom, réwniei o charakterze finansowym. Prawc dostepu do wymiaru sprawiedliwoscinie jest prawem absolutnym, jako ze prawo to ze swej natury wymaga regulacjize strony pafistwa. Niemniej zastosowane ograniczenie nie moze zamykaé tub ograniczaé dostepu w taki sposob i do takiego stopnia, by naruszone Zostaty same pedstawy tego prawa. ‘Ooena proporcjonalnosci ograniczenia prawa dostepu do sqdu przez wysokosé kosztéw sadowych nie moze bye dokonana in abstracto. Wymaga ona "anatizy konkretnych okoiicznosci danej sprawy, w szczegolnosci 'moiliwosci finansowyeh skarzapego‘ oraz etapu pqstepowania. Ocena ta wymaga row1_1ie_2 uwzglednienia faktu, Ze prawo do sadu spetnia k|uozowa_ role w demokratycznym  ' .,spotecz_efistwie i niepowinno byé iluzoryczne czy teoretyczne, ale praktyczne i skuteczne. _ _ _ 3 _W_pr_ow_adzane w tym zakresie ograniczenianie mogawiec zamykao lu_b_ ogran_ic_zaC  ' .jdo§t§j?5‘U**?tia'n'em'u@podifiiotowi 'W.“"1EiRi§'a8j3'OS'(5b'i'"|'ti1bI"W"I18K16]?"'S1<a1i';">IbYr.USZCZGITDKU'.§dOZI‘|318 Sauma istota rozpatlywanego prawa. Wysokoéé optat oszaoowa|1a'w éwietie szcizegélnych okolicznosci danej sprawy (w tym m.in. zdolnoéci strony do ich uiszczenia) oraz faza "aripcostepowan"iar=ktorej‘ *na"tozo"no; "omawiatte"r"ogra=ni"czenierd*sa[I%=ezyn=nikamit:istotnymt ‘dta rozstrZyQniecia, czy dana osoba mogta korzystaé ze swojegfl "prawa dostepu i czy miata zagwarantowane prawo rozpatrzenia swojej sprawy przez sad. Koszty sadowe nie powinny byé wiec nadmierne i nie powinny stanowié nieuzasadnionego ograniczenia prawa do wnoszenia srodkéw. procesowych, aby nie powoclowaé naruszenia samego   prawa dostepu do sadu. Nadmierna sztywnosésystemuograniczaja_cego'dopuszczalnosé zwolnienia od kosztow sadowych moze skutkowaéograniczeniem prawado sadu (zob. wyroki ETPC z: 19 czerwca 2001 r. w sprawie Kreuz przeoiwko Polsce, sygn. akt 28249/95, Lex nr 47549; 26 iipca 2005 r.‘ w sprawie Kniat przeciwko Polsce, sygn. akt 71731/01, Lex nr 154893; 26 Iipca 2005 r; w~ sprawie Podbietski i PPU "Poipure" przeciwko Polsce, sygn. akt 39199/98, Lex nr 154903; 6, kwietnia 2006‘ r. w sprawie * Stankiewioz przeciwko Polsoe, sygn. akt446917/99:<,.Lex nr= 176845; 29 marca 2006 r. w sprawie Sordino przeciwko Wtochom nr 1, ‘sygn. akt 36813/97, Lex nr 174551; a takze decyzja EKPC z 17 stycznia 1997. r. w sprawie Dobranowski przeciwko Poisce, sygn. 28250/95, Lex nr 40999). A A Odnoszap sie do kwestionowanych przez powoda orzeczefi sqdowych odmawiajacych catkowitego zwolnienia od kosztow sadowych w sprawaoh o sygnaturach akt: IIC 495/11, IIC 623/11, 624/11, 625/11, IIC 460/11, IIC 856/11, brakjest podstaw do uznania bezprawnoéci dziatania funkcjonariuszy pafistwowyoh, a tym samym naruszenia art. 102 u.k.s.c. , art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji o ochronie praw cztowieka i --- STRONA 7 --- 6 podstawowych wolnosci sporzadzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Nalezy bowiem podnieéé, ze: — sytuacja majatkowa zostata ustaiona na podstawie ztozonych przez powod; oswiadczefi majatkowyoh, ktorym Sad dat wiare, a w ktorych powod nie wskazywz wysokosoi swoich wydatkow na utrzymanie, teczenie, swoioh zadtuzefi zobowiazai wobec osob trzecich , korzystania z srodkow pomocy spotecznej itp., Zatem, Sad ocenie sytuaoje majatkowq powoda przy uwzglednieniu jego dochodow na jedna osobai tego, Ct podat w oéwiadczeniu majatkowym co do swoich obciazefl. Stad zasadny wniosek t mozliwosci pokrycia kosztow na poziomie 502%, a nawet 150zt, .  nie mozna przeoczyé, 2e powéd prawie w kazdej z wytoczonych spraw zada I zadoséuozynienia na poziomie 500.000zt, co jest kwota_ obiektywnie bardzo wysoka, nie popierajac tego zadania zadnymi dowodami. Powod nie miarkowat swego roszozenia : uwagi chociazby na generowanie ogromnych kosztow postepowania sadowego ewentuainq. koniecznoéé poniesienia kosztéw prooesu strony pozwanej, w razie  ptzegrania sporu. Majac na uwadze wysokosé naliozanych optat sadowych od pozwu nz poziomie 25.00050.00021, obowiazek uiszczenia 50 zt, czy tez 15021 jest symboiioznyn obciazeniem finansowym, nawet w sytuaoji powoda,   treéé zadafi w poszczegolnyoh sprawach, a dotycza one zasadzenia odszkodowaf  np. za btedy funkcjonariuszy pafistwowych w sprawach prowadzonych 2,3 tat temu np IIC 831 /08 , i|C 546/09, IIC 648/09 SR dla Lodzi Srodmieéoia wtodzi, |Ns 254/01, |1lCa 706/10 SO w Lodzi czy w sprawie llCa 655/10 SO w Lodzi odpowiedzialnosci adwokata za brak wniesienia kasacji od wyroku z dnia 24 iistopada 20'I0r., éwiadcza o tym, ze nie byto uzasadnionej potrzeby kumutowania tylu pozwéw w jednym czasie, sa_d nie ma obowiazku zwalniania od kosztow kazdej osoby, a tylko takiej, ktora nie  jest w stanie poniesékosztow sadowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego die  _ siebie i rodziny. Powod mogt poniesé koszty sadowe we wskazanych.wysokosciach bez 1  .::..uszozerbku utrzymania ko"nieezn‘ego''dia "siebie;  dokohuja_o=stosownych" 'oszczed_nosc r . . przez kilka miesieoy np. 2021302% "miesiecznie, tym bardziej, ze wytoczenie tylu spraw w ..jednym czasie nie znajduje zadnego uzasadnienia_piIna_ potrzeba wynikajapa chociazby 2 _. .. ., ,_ . .. _ .. 3' . . Skoro nie ma, w ocenie Sadu, bezprawnosci dziatania funkcjonariuszy pafistwowych,  to brak mozliwoéci przyjecia odpowiedzialnosci pozwanego w kontekscie przestanek alt. “ . 417§ 1 k..c., zgodnie z ktérym za szkode wyrzadzona przez. niezgodne z prawem . dziatanie Iub zaniechaniettprzy wykonywaniu wtadzy publioznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarb P=ar‘|stwa Iub jednostka samorzadu terytorialnego Iub inna osoba prawna  wykonujaoa te wtadze z mocy prawa. W tej sytuacji rozwazania na temat wysokosoi szkody i zwiazku przyozynowego miedzy bezprawnym dziataniem funkcjonariuszy .   .pa|1stwowych, ta szkoda sq bezprzedmiotowe. Brak tez podstaw w tej sytuacji do . rozwazania przesianek odpowiedzialnoéci pozwanego na podstawie art. 445 k.c. ~ (zadoééuczynienie). 1 . . 4 ' ' W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do rozwazania odpowiedzialnoéoi  ' pozwanego na podstawie art. 417' § 2 k.c., bowiem od orzeczefi, sqdu dotyczaoych zwolnienia od kosztow sadowych nie przystuguje skarga o stwierdzenie niezgodnosoi z prawem prawomoonego orzeczenia (art. 424‘ § 1,2,3 k.c.). Brak jest podstaw w niniejszej sprawie, wobec ostatecznych twierdzefi powoda na rozprawie, co do podstaw faktycznych pozwu, by w ogole rozwazaé odpowiedzialnoéé . Skarbu PafistwaPrezesa I v Powod nie potrafit okreslié, jakie roszczenia wiaze2 dziatalnoscia Prezesa , Y ' . _ Nie ma tez przestanek do rozpoznariia roszczenia powoda art. 23 k.c. i 24 k.c. w zwiazku z art. 448 k.c.  ' --- STRONA 8 --- ‘ 7 Zgodnie z powszechnie przyjetym pogiadem, dobra osobiste to pewne waitosc niemateriaine tapzaoe sie soisle z jednostka Iudzka. W. mysi art. 23 kc. dobra 0S0biSte cztowieka, jak wszczegoinoéoi m.in. zdrowie, woinosé, ozeéé, swoboda sumienia i inne pozostaja pod ochrona prawa cywiinego niezaieznie od ochrony przewidzianej w innyci przepisach. Powoiany przepis nie zawiera jednak definicji dobr osobistych, jak rownie: nie stanowi wyozerpujaoego katalogu tych dobr. Konstrukcja przepisu wyraznie wskazuje ze mamy do czynienia z wieloscia dobr osobistych, z ktorych kazde zastuguje nz oohrone. Poza tym sfera dobr osobistych ulega caty czas rozwojowi ~ora: przeksztatoeniom. Z istoty zmiennosci kataiogu dobr osobistych wynika bowiem, ze wra: ze zmianami jstosunkow spotecznych moga pojawiaé sie i znikaé pewne dobra osobiste podlegajaoe ochronie. Okreslone waitoéci majajednak tak duze znaczenie, 2e tradycyjnie zalioza sie je do kategorii débriosobistych. Niekwestionowana cecha dobr osobistych  vi tym réwniez omawianego  jest ich niemajatkowy charakter, co nie przekresla jednai  faktu, ze reperkusje ich naruszenia moga sie odbijaé w sferze majatkowej. Dobra osobiste spetniajarowniez funkcje indywidualizujace podmiot, gdy ich écisty zwiazek z podmioterr wyraza sie tym, ze powstaja one razem z podmiotem i razem z nim wygasaja oraz ze nie moga przechodzié na inne osoby Iub byé na nie przenoszone (tak Sad. Apeiacyjny vt  Katowioach wwyroku 18 tipca 2001 r., I ACa 242/01, opubt: OSA 9/02'poz. 50). Z art. 23 k.c. wynika, iz ochrona dobr osobistych moze byé reaiizowana za pomoce roznyeh erodkow i mieé zarowno oharakter niemajatkowy, jak i majatkowy. Oohrona take "przystuguje przed bezprawnym. naruszeniem dobra osobistego, rozumianym jakc zaohowanie sprzeczne z normami prawa Iub zasadami wspotzycia spotecznego, bez wzgledu na wine, a nawet swiadomoéo sprawcy. Zarazem art. 448 k.c. stanowi, iz w razie naruszenia dobra osobistego, Sad moze przyznaé temu, ozyje dobro osobiste zostatc naruszone, odpowiednia sume tytutem zadoséuczynienia pienieznego za doznane " krzywde Iub na jego zada"nie zasadzié odpowiednia sume pie.niezna_. _na wskazany przez ‘re    : niegoi*E%é1é;r‘ri'iezate2‘n"ie" fod" in"nych==érofclkéw. piotrzebnyoh do'usunie"e'ia_. si_<l;'i’tl<._<.5\‘/.1/. nar.U§~zenia. "   Powotane przepisywymieniaja tym samym jakie przestanki musza, byé s'pet'ni0ne, ' aby dosztodo udzieienia oohrony prawnej dobr osobistych. Przestanki te sa_ nastepujace:  ' ' b) naruszenie Iub przynajmniej zagrozenie naruszeniem danego dobra, . ' . 0) bezprawnosé dziaiafi naruszajacych.  Wniniejszej sprawie oczywistym jest to, ze nie mamy do czynienia z dobrem chronionym. Powod nie wskazywat, ze naruszono jego dobre imie, ozesé, godnoéé, nazwisko, zdrowie itp.  . '  W swietie orzeoznictwa i pismiennictwa pojeoie czci obejmuje dwa aspekty: ' zewnetrzny rozumiany jako dobre imie, dobra opinia, dobra stawa oraz wewnetrzny ' przejawiajacy sie w godnosciosobistej, wyobrazeniu o wtasnej wartosci. (tak SNw  Lichwale skiadu 7 sedziow. z 8 czen/vc~a~ 1971 r., Ill PZP 12/71, opubi. OSNCP 11/71' poz. ‘ *1 188; w wyroku 2'5 kwietnia 1989 r., l CR 143/89, opubi. OS1PiKA 1990 poz. 330 oraz w wyroku z 7 listopada 2000 r., I CKN 1149/96, LEX nr 50831).Godnosc': osobista jest sfera . osobowoéci, ktora konkretyzuje sie w poczuciu wiasnej wartosci cztowiekai oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to, ktore jest istotnym elementem psychiki oztowieka ksztaitowane jest przez szereg roznych okoiicznoéci zewnetrznych i jest uwarunkowana historycznie 1 kulturowo. Jego postacie i rozmiar w istotny sposéb zaieza od innych cech psychiki» cztowieka i od catoksztattu jego osobowosci. Powoduje to zroznioowanie poczucia wtasnej wartoéci cztowieka i naruszenia jego godnosci Czesé i godnoéé jako wartoéciwtaéciwe kazdemu cztowiekowi uznaje sie za jedne ' z najwazniejszych dobr osobistych, podlegajaoych szczegohfiej ochronie. (tak SN w wyroku z dnia 29 paidziernika 1971 r., il CR455/71, opubt. OSNC 4/72 poz. 77). W --- STRONA 9 --- J _—. ""09 1 I L. 1 i‘ *4 8 wyroku z dnia 8 pazdziernika 1987 r., ll CR 269/87, opubi. OSNCP 4/89 poz. 6 Sad Najwyzszy wyjasnit, ze ozesé dobre imie i dobra stawa cztowieka sq pojecian obejmujapymi wszystkie dziedziny zycia osobistego, zawodowego i spoteoznegc Naruszenie ozci moze wiec: nastapié zarowno przez pomowienie o ujemne postepowani w zyciu osobistym i rodzinnym jak i przez zarzucanie niewtasciwego postepowania 1 zyciu zawodowym, naruszajace dobre imie danej osoby i mogace narazié jq na |_Jtrat zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu tub innej dziatalnosci. Druga, z przesianek interpretuje sie w tensposob, ze wszelkie rozwazania 1 naruszeniu iub stanie zagrozenia sa_ dokonywane pod I<a_tem skutkow jakie wywotuje oni w éwiecie zewnetrznym. Ocena czy dobro osobiste w postaci ozci cziowieka zostatt zagrozone Iub naruszone wymaga zastosowania kryteriow o charakterze obiektywnym Nie ma tu bowiem znaczenia subiektywna reakcja i odczuoia pokrzywdzonego Iecz istotng jest odbior danej wypowiedzi przez osoby trzeoie i reakcja opinii pubiicznej. (tak SN v wyroku z 26 paidziernika 2001 r.,_ V CKN 195/01, LEX nr 53107). Ocena, czy nastapitc naruszenie dobra osobistego, nie moze byé dokonana wedtug miaw indywiduaine wrazliwosci osoby, ktora czuje sie dotknieta zachowaniem innej osoby (por. wyrok SN z E rkwietnia 2002 r., I CKN 953/00, opubl. LEX nr 55098). Przypisywanie danej osobie zaohowafi watpliwych etycznie, niehonorowych czy nieuozciwych godzi wjej dobre imie Przy ozym ocena, ozy nastapito naruszenie dobra osobistego, nie mote byé dokonane wedtug miary indywiduainej wrazliwosci osoby, ktora czuje sie dotknieta zaohowanierr innej osoby, ale must bye dokonana przy stosowaniu kryteriow obiektywnych ( tak teré S.A. w Lodzi w wyroku z 28 sierpnia 1996, I ACr 341/96, opubl. OSP 2/97poz. 42). Zawsze Iiozy sie wiec spoteczny odbior danego zaohowania, oceniany wedtug kryteriow wiasciwych "dla Iudzi rozsadnych i uczciwych. (miedzy innymi wyrok S..A. w Krakowie z 13 rudnia, ..1.99.1 _. r..,.: I. Aer. 3'6=3/91,= op.ubIik 0r2eeznic>two S_=adu. ApeIaeyjn'ego._Iw K.rakowie w sprawach oywilnyoh i gospodarczych  rocznik I, poz. 62). Przy ocenie naruszenia ozci nalezy mieé n'a uwadze obok odczué osoby iadajaoej ochrony prawnej, ktore moga byé ~~:‘%=+su"b.iektywne;=taisie  oIdiektywny~ odoim¢<wyp.ewiedzisw:~apini_i:saateszfiej= Nie  mezaat te2 pizy tej ocenie ograniczyé sie do analizy wybranych, wyizolowanyoh zwrotow, ate .zwroty te nalezy wykiadaé na tie catej wypowiedzi. O naruszeniu dobra osobistego innej osoby mozna takie mowié w przypadkaoh wypowiedzi, reiacjonujaoej tak dobrane fakty, aby dobor ten mogtpostuzyédo uzasadnienia ocenyzachowania powoda jako nagannego w stosunkaoh miedzyiudzkioh, w dziatalnosci zawodowej tub innej (tak Sad Apelacyjny w Lodzi w wyroku z 26 wrzesnia 1991 r., IACr 219/91,*opubI. OSA w todzi 1/92 poz. 3). Miernika pozwalajacego na ustaienie czy naruszona zostata godnosé takiej osoby naiezy poszukiwaé w tzw. opinii publicznej, bedapej wyrazem pogiadow powszechnie przyjetych i akceptowanych przez, spoteczefistwo i funkcjonujacych w nim wzorcow, stanowiacych dooelowy punkt odnoszenia oceny, dostarczaé powinny przede wszystkim zapatrywania Iudzi rozsqdnych i uczciwie myslqcych. Obowiazujape prawo nie chroni przed kazdym, jakimkoiwiek naruszeniem dobr osobistych. Przyznaje ja wowozas, gdy naruszenie dobra osobistego jest jednoczesnie naruszeniem prawa podmiotowego. Moznosé zadania ochrony prawnej jest wiec uzalezniona od tego aby nastapito naruszenie uczucia ludzkiego przez naruszenie jakiegos konkretnego, obiektywnie ujetego dobra (np. czoi) oraz ~ co wia_ze sie z wymagana przez art. 24 § 1 k.c. bezprawnoscia dziatania  by nastapiio .naruszenie jakiegos przysiugujaceg.o pokrzywdzonemu podmiotowego prawa osobistego. (por. uzasadnienie powoianego powyzej wyroku Sadu Najwyzszego z 25 kwietnia 1989 r.). Formutujac teze wyrokuz 6 czerwca 1972 r.,__| CR 274/72 SN doszedi do przekonania, ze uzywanie uwiaczajacych stow  pod adresem innej osoby jest niedopuszczalne, bo jako godzace w cudza ozeéé jest przez prawo zabronione. --- STRONA 10 --- 9 Postawienie uwtaczajapego zarzutu stanowi naruszenie dobra osobistegc niezaleznie od tego, czy osoby do ktoiyoh ten zarzut dotart zakwalifikowaty go jakc wiatygodny, mato wiarygodny czy oczywiscie nieprawdziwy. Wystarczy, by sam zarzut mogt bye oceniony jako obiektywnie uwtaczajacy, czy obrazliwy i by osoba, ktorej dotyczy mogta go poczytaé za naruszajacy jej dobra osobiste (tak Sad Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 27 lutego 2003 r., I ACa 1048/02, opubl. OSA w Katowicach 2/03 poz. 12). Warto jednak zaznaozyé, is ta przestanka nie zawsze jest rozumiana a2':' tak rygorystycznie. Mianowioie Sad Najwyzszy w wyroku z 19 maja 2004 r., I CK 636/03, opublz Legaiis potwierdzit dotychczasowa Iinie orzecznicza, przyznajac ze przy ocenie, czy doszio do naruszenia dobra osobistego, decydujace znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby zadajapej ochrony prawnej, lecz to  jaka reakcje wywotuje w spoteczefistwie zdarzenie, stanowiace podstawe tego Zadania. Jednakze SN zauwazyi rowniez, is przy tej ocenie nie mozna jednak zupetnie wykiuczyé subiektywnego odozucia osoby zadajacej ochrony prawnej. Zalezy to m.in. od istoty ‘zdarzenia, na ktore powotuje sie osoba uwaiajaca, ze. nastapito naruszenie jej débr osobistych. Podobny poglad SN wyrazii w wyroku z 23 maja 2002 r. IV CKN 1076/00, opubl: OSNC 9/03 poz. 121, mowiao, iz: w wypadku naruszenia dobr osobistyoh polegajaoego na obrazie ozci uwzgiedniaé natezy nie tylko znaczenie stow, ale rowniez kontekst. sytuacyjny, w ktorym zostaty uzyte. ‘ 1 ' '  Odnosnie trzeoiej przestanki stwierdzié naiezy, ze w obeonym stanie prawnym kazde naruszenie dobra osobistego zasadniczo uznawane jest za bezprawne. Bezprawnosé to sprzeoznosé z normami prawa Iub zasadami wspotzycia spotecznego ujmowana w kategoriach obiektywnych. K.c. wprowadzit tutaj domniemanie bezprawnosci naru.szenia__ dobra. Kazde wiec rtaruszenie kwatifikowane jest jako bezprawne. Do"rh'fi'ieifia‘ri"i'e"jest". je'dnak"wzrU.szaIne' Inie n1a"Zadnyéh."p'rze'szkod, aby 'zost'_ato ono "obalone. Skutkuje to przerzuceniem ciezaru dowodu ‘wykazania braku bezprawnosci przyozyn, dla ktorych nastapito naruszenie na sprawce i to jego oboiaza iyzyko nie *t:vyjass'te1Tiaf""""wszystk'io11 so ""=okoirozfi'o§ét:"|fiezndss"iafi1i"""kontratyj:idwyt11i="'""wyiqcz"aja;8ym"i; bezprawnosé sa_ np: zgoda poszkodowanego, dziaianie w ramach obowiqzku prawnego, wykonywanie wtasnego prawa podmiotowego, obrony koniecznej, czy wreszcie dziatanie podjete w obronie uzasadnionego interesu spoteoznego Iub prywatnego. Pozwany musi wiec udowodnié, Ze zachodzi jedna z okolioznosci wytaczajapyoh bezprawnosé jego naruszefi. Poza tymnie uohyla bezprawnosci dziaiania powotywanie sie na to, Ze ma sie okreslony stylistycznie sposéb formutowania mysti. Przekroczenie granic obrony w jakimkotwiek postepowaniu prawnym za pomoca nierzeczowych "argumentow", nie odnoszapych sie do .._przedmiotu postepowania, lecz dotyczacych negatywnej charakterystyki osoby przeciwnika w sposéb uwtaczajacy jego czci, dobremu Imieniu, godnosci jest bezprawne .i‘*p‘od|ega ocenie na podstawie art. 23 i 24 k.c. (tak SN w wyroku z 25 kwietnia 1990 r., I CR 147/90, niepubt.). To stanowisko stanowito rozwinieoie wozesniejszych pogta,d6wjudykatury. W wyroku z 19 pazdziernika 1989 r., tl CR 419/89, opubt. OSPIKA 11/90 str. I377 SN powiedziai, ze oswiadczenia petnomoonika procesowego sktadane w postepowaniu sadowym imieniem reprezentowanego, naruszajape dobra osobiste strony przeciwnej, moga byé uznane za bezprawne, jezeli zawieraja fakty i oceny przedstawione ze swiadomoscia niezgodnosci ich z prawda. Z koiei w wyroku z 19 stycznia 1978 r., I CR 254/78, opubl. OSNCP 6/79 ‘poz. 121 SN uznai, iz uozestnik postepowanja nie moze powotarlj sie w sprawie cywiinej na dane charakteryzujape niekorzystnie sytwetke przeciwnika, jezeli ich__ nieprawdziwoéé jest mu znana, moze natomiast powotaé siena dane niesprawdzone, potrzebne do obrony jego stanowiska w sprawie, obowiazany jest jednak dooglednego formuiowania swych --- STRONA 11 --- r .—.+.—.—.»*.._~?.+. r »~ 9 4 , 10 twierdzefi; podanie takich danych w formie drastyoznej moze uzasadniaé odpowiedzialnosé przewidziana w art. 24 § 1 k.c. W przedmiotowej sprawie, jak juz wskazano powyzej, brak jest bezprawnosci dziatania funkcjonariuszy pafistwowych, a prawo do sadu trudno utozsamiaé z pojeciem dobra osobistego, ktore jest zwiazane z pewnym przymiotem danej osoby, a niekonieoznie Z jej sytuacja prawha. Powod nie wskazywat zreszta na naruszenie przez funkcjonariuszy pafistwowyoh konkretnych jego dobr osobistych, a zadoséuczynienia domagat sie ,, za dyskryminacje powoda jako obywatela przez funkcjonariusza pa:fi_stwowego". . ‘ Stwierdzony brak naruszenia débr osobistych powoda w oczywtsty sposop wyklucza rnozliwosé plzyznania mu stosownego zadoséuozynienia‘, wobec czego ‘racji bytu pozbawione sa rozwaiania o tym srodku majatkowym chroniacym wartosci niemateriaine w postaci dbbr osobistych (art 448 k.c.). _ . Majac na uwadze powyisze, Sad orzekt, jak w sentencji wyroku. _ Na podstawie art. 102 k;p.c. Sad nie obci’a_zyI powoda kosztami procesu z uwagi na uprzednie zwoinienie od kosztow sadovvych, sytuacje majatkowa, ktora nie pozwala na oboiazenie kosztami zastepstwa pozwanego w kwooie. .'7200zI oraz 2 uwagi na sub_i_e_k_tywny charakter"roszczenia_, ktore po.wc'>_d utozsamia z zadosouczynieniem. ' Pr ~=~v_ >_ ,,. n I I