Postanowienie II C 683/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 683/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Katarzyna Frydrych Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa J R przeciwko M S o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nieuiszczoną opłatą od pozwu obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt II C 683/12 Uzasadnienie Powód złożył do Sądu Okręgowego w G pozew przeciwko pozwanemu M S , wnosząc o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 10 000 000,00zł. Na uzasadnienie żądania powód podał, że pozwany rozpoznawał sprawę sądową o sygn. akt (…) , która toczyła się z powództwa powoda przeciwko Katowickiemu Holdingowi Weglowemu S. A. (…). Powód wskazywał, że pozwany jest funkcjonariuszem RP i że powód oskarża pozwanego o korupcję, łamanie prawa, stronniczość ( k. 2 ). W odpowiedzi na pozew pozwany M S wnosił o wezwanie powoda do usunięcia braków formlanych pozwu poprzez podanie adresu zamieszkania pozwanego, przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi właściwemu oraz o oddalenie powództwa, podnosząc brak legitymacji biernej po stronie pozwanej. Na uzasadnienie stanowiska pozwany podał, że powód oznaczył miejsce zamieszkania pozwanego na siedzibę Sądu Okręgowego w K oraz powiązał powództwo z --- STRONA 2 --- orzekaniem pozwanego jako sędziego tegoż Sądu. Wobec powyższego – w ocenie pozwanego brak było podstaw do uznania właściwości Sądu Okręgowego w G . Pozwany podnosił również brak legitymacji biernej, powołując art. 417 kc i art. 120 kp ( k. 36- 38 ). Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012r. Sąd Okręgowy w G – na zarzut pozwanego przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K ( k. 43 ). Pismem procesowym z dnia 22 listopada 2012r. powód podnosił, że pozwany jako skorumpowany sędzia pobrał łapówkę za korzystny wyrok w sprawie przeciwko Katowickiemu Holdingowi Węglowemu. Powoływał się na zły stan zdrowia, liczne schorzenia oraz na fakt, że pozwany odrzucił jego żądania, czym obraził powoda ( k. 55 ). Sąd ustalił : Pozwany jest sędzią Sądu Okręgowego w K . Powód był stroną powodową sprawy, zarejestrowanej w Sądzie Okręgowym w Katowicach pod sygn. akt (…) . Sędzią referentem przedmiotowej sprawy był pozwany. Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o twierdzenia powoda zawarte w pozwie, którym to twierdzeniom strona pozwana nie zaprzeczyła. Pozwany potwierdził okoliczność związaną z orzekaniem w powołanej przez powoda w pozwie sprawie sądowej. Okoliczności zatem stanu faktycznego w sprawie były bezsporne. Sąd oddalił wnioski dowodowe powoda zawarte w piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2012r., w tym wnioski o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych w powołanym piśmie świadków, jak i z przesłuchania stron – uznając że dowody te nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a ich przeprowadzenie prowadziłoby jedynie do przewlekłości postępowania. Sąd zważył: Zarzut pozwanego w zakresie braku legitymacji procesowej biernej jest zasadny, a co za tym idzie powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 417 § 1 kc za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub --- STRONA 3 --- jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego we W wyrażone w wyroku z dnia 29 marca 20102r. w sprawie sygn. akt (…) zgodnie z którym powołany przepis od strony powodowej wprowadza zasadę, że za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiada ta osoba prawna, z którą związana jest jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej lub osoba fizyczna wykonująca uprawnienia władzy publicznej. Podnieść także należy, że wśród przesłanek konstytuujących obowiązek odszkodowawczy na tle cytowanego powyżej uregulowania nie występuje wina. Ustawodawca zrezygnował z przesłanki zawinionego działania lub zaniechania, poprzestając na przesłance niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, co skutkuje obiektywizacją tej odpowiedzialności odszkodowawczej w kontekście ogólnych zasad odpowiedzialności deliktowej. Zatem dla przyjęcia odpowiedzialności z powołanego przepisu wystarczającą będzie okoliczność w zakresie ustalenia bezprawności działania. Wina sprawcy nie będzie ani zasadą, ani przesłanką tej odpowiedzialności. Przepis art. 417 kc ustanawia zatem odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Odpowiedzialność ta uzasadniona jest w pełni służebną rolą organów władzy publicznej, w tym władzy sądowniczej oraz potrzebą sankcjonowania bezprawnych zachowań władzy publicznej. Pojęcie „wykonywanie władzy publicznej” obejmuje swoim zakresem tylko takie działania, które ze swej istoty – z uwagi na charakter i rodzaj funkcji, która przynależy władzy publicznej, wynikają z kompetencji określonych w Konstytucji RP oraz w innych przepisach prawa, a ich wykonywanie z reguły łączy się z możliwością władczego kształtowania sytuacji jednostki. Organem władzy państwowej jest zatem każdy podmiot, który wykonuje władzę publiczną, kształtując w drodze przymusu sytuację prawą jednostki. Za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa. Przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę jest bezprawność, którą należy rozumieć jako niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie, także sędziego przy wykonywaniu władzy sądowniczej ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2005r. w sprawie sygn. akt II CK 27/ 05 ). Nadto – Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, niezależnie od tego, czy funkcjonariuszowi można przypisać winę ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2008r w sprawie sygn. akt II CSK 435/07 ). Nie ulega wątpliwości, że pozwany orzekając w sprawie na którą powołuje się powód działał jako funkcjonariusz państwowy w ramach powierzonych mu czynności. Powód domaga się kwoty 10 000 000,00zł tytułem odszkodowania za „korupcję”, „stronniczość”, --- STRONA 4 --- „łamanie prawa” przez pozwanego jako funkcjonariusza państwowego. Swoje roszczenie powód wywodzi z orzeczenia wydanego przez Sąd w osobie sędziego – pozwanego, z orzeczenia z treścią którego powód się nie zgadza. Wobec powyższego i uwzględniając regulację art. 417 kc należało uznać, że pozwany nie ma legitymacji procesowej biernej w niniejszym procesie. W tym miejscu podnieść należy, że legitymacja procesowa oznacza uprawnienie do występowania w danym procesie po stronie powodowej ( legitymacja czynna ) lub po stronie pozwanej ( legitymacja bierna ). Nie można zatem pozywać kogokolwiek, lecz tylko ten podmiot ( osobę fizyczną, prawną ), który jest prawnie zainteresowany wynikiem procesu i przeciwko któremu można dochodzić zgłoszonego pozwem roszczenia. Brak legitymacji oznacza w każdym wypadku brak podstaw do uwzględnienia zgłoszonego roszczenia i prowadzi do oddalenia powództwa. Przy braku legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanego – w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie niezasadnym było prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie powyżej wskazanych przesłanek odpowiedzialności z art. 417 kc. Prowadzenie takiego postępowania dowodowego w istocie doprowadziłoby do przewlekłości postępowania wbrew regulacji art. 6 § 1 kpc i nie miałoby żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mając na względzie powyżej poczynione rozważania – na mocy art. 417 kc oddalono powództwo, gdyż zostało wniesione przeciwko osobie której na podstawie wskazanej normy nie przysługuje legitymacja procesowa bierna. Kosztami procesu, od uiszczenia których powód został zwolniony obciążono Skarb Państwa.