Wyrok II C 628/12/6 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 628/12/6 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Głogowska Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Król po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa M U przeciwko Miastu K o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu; 3. przyznaje ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Katowicach na rzecz Kancelarii Indywidualnej Adwokata A R kwotę 7.200,00 (siedem tysięcy dwieście złotych) wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. akt C 628/12 Uzasadnienie Powód w pozwie skierowanym początkowo p-ko pozwanemu M S domagał się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 1 mln zł w związku z nieprawidłowo przeprowadzonym zabiegiem operacyjnym w dniu 29.05.2008r, w następstwie którego powód został „okaleczony „(wykastrowany) pozbawiony życia seksualnego oraz możliwości posiadania potomstwa. Pozwany M S w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, iż 29.05.2008r wykonał endoskopowy zabieg operacyjny tj. przez cewkową elektroresekcję prostaty u powoda. Zabieg ten wykonał jako pracownik Miejskiego Szpitala im. (…). Dalej pozwany wskazał, że nigdy nie leczył powoda w ramach prywatnego gabinetu ani też nie --- STRONA 2 --- zawierał z nim żadnych umów o świadczenie usług medycznych. Dodatkowo pozwany wskazał, iż zabieg został wykonany w sposób prawidłowy. Przeprowadzenie tego zabiegu obarczone jest ryzykiem zaburzenia erekcji w 5 do 8% przypadków i wytryskiem wstecznym w 50-90% przypadków. Powód został poinformowany przed zabiegiem o ryzykach z nim związanych. 28.05.2008r powód złożył oświadczenie, że otrzymał pełne informacje wyjaśniające konieczność leczenia operacyjnego, jak również, że wyjaśniono mu rodzaj, sposób zalety i wady leczenia operacyjnego, a także możliwości powikłań i ryzyko związane z zabiegiem. Po ustanowieniu dla powoda pełnomocnika z urzędu powód wniósł o zasądzenie kwoty 1 mln zł od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (…) ( dowód pismo k- 43), a pismem z dnia 18.03.2010r (k-50) pełnomocnik powoda wniósł o wezwanie w/w ZOZ do udziału w sprawie w miejsce dotychczasowego pozwanego tj. np. art. 194§1 kpc, przy czym dotychczasowy pozwany oraz powód wyrazili zgodę aby nowo wezwany do udziału pozwany wstąpił do sprawy w miejsce M S . W tej sytuacji pozwany M S bez wydawania przez Sąd odrębnego postanowienia w tym względzie został zwolniony od udziału w sprawie (dowód oświadczenie pozwanego, że wyraża zgodę na wstąpienie w jego miejsce SP ZOZ – protokół rozprawy k-56, pismo pełnomocnika powoda z dnia 26.04.2010r – stanowiące odpowiedź na zobowiązanie pełnomocnika z rozprawy z dnia 19.04.2010r. do oświadczenia czy wyraża zgodę na wstąpienie SP ZOZ w miejsce M. S (k-56 i k-61). Pozwany Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital (…) wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając tak sformułowane stanowisko pozwany wskazał, że zabieg wykonany u powoda – wykonano prawidłowo. W toku procesu został zlikwidowany SP ZOZ Szpital (…)w K , w oparciu o uchwałę Nr LVIII/1202/10 Rady Miasta Katowice z 31.05.2010r. Następcą prawnym tego podmiotu jest Miasto K , która wniosła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił co następuje: Powód od kilku lat przed 2008r miał osłabiony strumień moczu, z częstomoczem i nocnym oddawaniem moczu 4-5 razy. 26.03.2008r powód zgłosił się do Poradni Urologicznej w J z powodu trudności w oddawaniu moczu i oddawania go w nocy do 6 razy – zlecono Doxar. W ocenie lekarza strumień mikcyjny był bardzo osłabiony, występował niemal kroplomocz, a powód oświadczył, że nie może pokryć kosztów leczenia farmakologicznego (dowód zeznania świadka M. S k-145 i oświadczenie powoda k-145). Świadek M. S wypisał powodowi skierowanie do szpitala z rozpoznaniem gruczolaka prostaty i kroplomoczu. Powód zgłosił się do SPZOZ Szpital (…)27.05.2008r. Z dokumentacji medycznej wynika, że badanie per rectum wykazało stercz średni, sprężysty, gładki bez cech nowotworzenia, nie stwierdzono krwiomoczu, nieotrzymania moczu, moczenia bezwiednego, występował osłabiony strumień moczu. W badaniu USG stercz echogenicznie jednorodny o wymiarach 43x32mm. Badaniem uroflometrycznym stwierdzono przepływ średni 2,2 ml/s, przepływ maksymalny 4,4 ml/s, czas do przepływu maksymalnego 39,6 s, objętość fikcyjna 165,9ml, czas przepływu 74,2s, czas fiksacji 75,5s, przerwy 2. Powód został zakwalifikowany do zabiegu TURP przez lekarza prowadzącego oraz Ordynatora Oddziału Urologii. Dnia 28.05.2008r powód wyraził zgodę na zabieg przezcewkowej resekcji przerostu stercza ewentualnie rozcięcie szyi pęcherza moczowego TURP w znieczuleniu podpajęczynówkowym ( dowód zgoda na operację k-85). --- STRONA 3 --- Powód został pouczony o możliwych powikłaniach tego zabiegu. Wyjaśniono mu rodzaj, sposób, zalety i wady leczenia operacyjnego, możliwość komplikacji i ryzyko (dowód druk zgoda na operację podpisany przez powoda k-85). Standardowo i tak było taki w tym przypadku, pacjenta informuje się przed zabiegiem o powikłaniach śródoperacyjnych – że może dojść do uszkodzenia a nawet perforacji cewki moczowej, że może być w zerowej dobie po operacji krwawienie z loży po wyciętej prostacie. Z powikłań późniejszych uprzedza się pacjentów o możliwości nieotrzymania moczu oraz o możliwości występowania zaburzeń seksualnych czy to zaburzeń erekcji, czy też możliwości wystąpienia wytrysku wstecznego (dowód zeznania świadka M S k-127,128). 29.05.2008r u powoda wykonano zabieg endoskopowy TURP. Założono pochewkę elektroresektora 27Ch. opór w cewce tylnej, w związku z czym założono pochewkę elektroresektora 24ch; widoczna po stronie lewej fałszywa droga na godz. 10:00 w cewce odcinka opunkowego, założono pochewkę do pęcherza moczowego, pojemność pęcherza moczowego prawidłowa widoczne beleczkowanie II stopnia, założono elektroresektor stwierdzając prostatę miernie powiększoną, dwupłatową z objawem zasłonowym II/III stopnia, wykonano elektroresekcję i koagulację, następnie próba założenia cewnika Foleya nieudana, w związku z tym przez pochewkę elektroresektora założono cewnik Tiemana 16Ch (dowód historia choroby powoda k- 67-89). W trakcie operacji doszło do naddarcia błony śluzowej części opuszkowej cewki moczowej z uwagi na wąską cewkę moczową, stąd wycofano eletroresektor o obwodzie 9 mm i założono pochewkę 8 mm (dowód zeznania świadka M S k 127-128). Z dokumentacji medycznej wynika, że do 30.05.2008r mocz z cewnika był nieznacznie krwisty, po leczeniu zachowawczym oczyścił się. 1.06.2008r usunięto cewnik. W dniu wypisu tj. 2.06.2008r powód podawał mikcję swobodną, skarżył się jedynie na pieczenie w cewce moczowej podczas fikcji Zalecono Bactrim Forte 2x1 tabletka oraz kontrolę w poradni urologicznej po odebraniu wyniku badania histopatologicznego materiału pobranego w trakcie zabiegu ( badanie to wykazało przerost mięśniakowaty stercza). Przez 2 miesiące po zabiegu powód miał problem z trzymaniem moczu, po zabiegu musiał oddawać mocz średnio 6-8 razy w nocy, później częstość oddawania moczu w nocy spadła do częstości przed zabiegiem. Przed zabiegiem powód nie miał problemów ze wzwodem i prowadził normalne życie seksualne. Po zabiegu powód nie uzyskuje wzwodu prącia i w związku z tym nie może odbywać stosunków seksualnych z żoną ( dowód zeznania świadka B U k-129-130). Zabieg operacyjny u powoda został wykonany prawidłowo. Istniały również wskazania medyczne do jego przeprowadzenia (dowód opinia k. 225-237) .Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Sąd dał wiarę zeznaniom świadka M. S co do zakresu pouczenia powoda o możliwości wystąpienia powikłań po tym zabiegu i ryzyku jego wykonania.. Uzupełnieniem zeznań w/w świadka w tym względzie są dokumentacje medyczne. Z druku zgoda na operację, który powód podpisał jasno wynika, że został pouczony na czym polega ten zabieg, jakie sa powikłania i ryzyko. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka B U w żaden sposób, nie wpływają te zeznania na ocenę zasadności żądania pozwu. Sąd dał również wiarę zeznaniom świadka M S , przy czym świadek ten gdy idzie o powoda bez wglądu w dokumentację medyczną z którą zapoznał się przed składaniem zeznań nie pamiętał nic a zeznania te świadka w tej sytuacji w pełni potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja. Sąd dał wiarę twierdzeniom powoda co do braku możliwości współżycia płciowego po zabiegu TURP nie czyni to jednak samo przez się zasadnym żądania pozwu. Do tego wymagane byłoby ustalenie błędu w sztuce lekarskiej. Natomiast Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda odnośnie braku pouczenia powoda o możliwych --- STRONA 4 --- powikłań i ryzyku, przeczy temu dokument osobiście podpisany przez powoda. Podstawowym dowodem w sprawie była opinia biegłego ZMS Akademii Medycznej we W . Opinia ta jest szczegółowa, wnikliwa i daje odpowiedzi na wszystkie postawione przez Sąd pytania. Sąd wnioski i twierdzenia tej opinii przyjmuje za własne. Opinia ta nie została zakwestionowana przez powoda Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych powoda o uzyskanie informacji z jakiego powodu rozwiązano umowę o pracę z M. S w SP ZOZ Szpital (…)oraz jakiego powoda zwolniono go ze Szpitala Wielospecjalistycznego w J oraz przesłuchanie w charakterze świadka przełożonego M. S ze Szpitala (…). Sąd nie zwracał się nawet do pełnomocnika powoda o uzupełnienie treści wniosku dowodowego przez wskazanie imienia i nazwiska wnioskowanego świadka albo wniosek ten i tak podlegał oddaleniu, podobnie jak i pozostałe wnioski osobiste powoda. Gdyby nawet w odpowiedzi na zapytanie Sądu o przyczyny rozwiązania umowy o pracę w M.S szpitale wskazały, że powodem była negatywna ocena pracy M. S i gdyby identycznie zeznał zawnioskowały świadek ,to w żaden sposób nie wpłynęłoby to, na zasadność żądania pozwu. Przedmiotem oceny Sądu w tej konkretnej sprawie nie była praca M.S w ogóle, ale konkretny zabieg. Biegli z ZMS we W wykluczyli błąd w sztuce medycznej. Sąd zważył co następuje Mając na uwadze fakt, że w trakcie procesu likwidacji uległ Sp ZOZ Szpital (…)w K pozwanym w sprawie było Miasto K jako organ założycielski tego szpitala. Przedmiotem roszczeń powoda była kwota 1 mln. zł której to kwoty powód dochodził jako zadośćuczynienia w związku z brakiem możliwości współżycia seksualnego po wykonanym zabiegu TURP, przy czym z jednej strony powód zarzucał błąd w sztuce medycznej w trakcie zabiegu, z drugiej wskazywał na odpowiedzialność Szpitala w związku z brakiem pouczenia go o możliwości wystąpienia powikłań w postaci braku erekcji. Odnośnie istnienia wskazań do zabiegu jak również odnośnie prawidłowości jego przeprowadzenia – odwołać należy się do opinii biegłych ZMS W . Biegli Ci w sposób stanowczy wykluczyli błąd w sztuce medycznej i to na każdym etapie, wskazanie , że istniały przesłanki do wykonania zabiegu , a sam zabieg został wykonany zgodnie z zasadami sztuki medycznej. Występujące u powoda aktualnie dolegliwości w postaci częstomoczu i nocnego oddawania moczu występowały u powoda przez zabiegiem TURP i nie są związane z przebytym leczeniem, w szczególności nie stanowią jego powikłania. W przypadku występowania przeszkody w odpływie moczu z pęcherza moczowego, rozwijają się nierzadko wtórnie zaburzenia jego czynności które często nie ustępują samoistnie po usunięciu przeszkody. Gdy idzie o zaburzenia funkcji seksualnych u pacjenta po prawidłowo przeprowadzonym zabiegu TURP to występują one jako powikłania z różną częstotliwością, stąd też nie można przewidzieć z góry ich występowania ani zapobiec występowaniu. W przypadku powoda na zaburzenie funkcji seksualnych mogą mieć potencjalnie wpływ schorzenia współistniejące, w tym w postaci zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa w odcinku lędźwiowym z zespołem korzeniowym lędźwiowo – krzyżowym oraz stosowanym w związku z tym leczeniem. Zgodnie z przepisami ustawy o zawodzie lekarza i dentysty z dnia 6.12.1996 w przypadku zabiegu operacyjnego lub zastosowania metody leczenia lub diagnostyki stwierdzającej podwyższone ryzyko dla pacjenta – zgoda pacjenta musi być wyrażona na piśmie. Sama zgoda pacjenta nie jest wystarczająca jeżeli pacjent nie uzyskał wcześniej przystępnej informacji o skutkach zbiegu. Np. w orzeczeniu z 16.05.2012r III CSK 227/11 Sąd Najwyższy wskazał, że sama aprobata pacjenta dokonania zabiegu, uzyskana w sytuacji braku uprzedniego udzielenia mu przystępnej informacji nie może być uważana za zgodę w rozumieniu art. 32 i 34 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza --- STRONA 5 --- dentysty. Z powyższych wywodów wynika , że podstawą działania lekarza jest „świadoma” zgoda pacjenta na zabieg medyczny. Pacjent udzielając zgody na interwencję medyczną pozwala lekarzowi na naruszenie integralności fizycznej w ustalonym zakresie. Poprzez zgodę pacjent akceptuje ryzyko zabiegu i przyjmuje je na siebie. Ciężar dowodu uzyskania zgody „objaśnionej” czy też „uświadomionej” spoczywał na pozwanym ponieważ to pozwany z udowodnieniem tego faktu wywodził określone skutki prawne. Szpital złożył dokumentację medyczną z której wynika w sposób oczywisty, że powód otrzymał pełną informację, wyjaśnioną na czym polega zabieg TURP, że wyjaśniono mu rodzaj, sposób, zalety i wady leczenia operacyjnego, możliwość komplikacji i ryzyka. Pod dokumentem zgoda na operację widnieje podpis powoda a w tekście „zgody na operację” znajduje się stwierdzenie „po dokładnym przemyśleniu zgadzam się” . Powyższy dokument z powiązaniem z zeznaniami świadka M. S , wskazuje jasno, że powód wyraził świadomą zgodę na zabieg TURP, tym samym akceptował ryzyko zabiegu i przyjmował na siebie. Mając na uwadze powyższe wywody, uznając iż w sprawie nie miał miejsce błąd w sztuce lekarskiej oraz, że powód pouczony o możliwych powikłaniach i ryzyku zabiegu z mocy art. 430 kc oraz art. 32 i 34 ustawy z 6.12.21996r o zawodzie lekarza i lekarza dentysty orzeczono jak na wstępie. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 102 kpc mając na uwadze sytuację finansową powoda, jego subiektywne przekonanie o słuszności roszczeń (uzasadnione tym ze po zabiegu TURP cierpi na brak wzwodu). O należnym pełnomocnikowi urzędu wynagrodzeniu orzeczono zgodnie z przepisami Rop. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszone przez skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Dz. U.02. 163.1348 z póź.zm. § 6 pkt 7 w zw. z § 19.