Postanowienie II C 625/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 625/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Głogowska Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Król po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa J. J. przeciwko Skarbowi Państwa – (…) o zapłatę 1. odrzuca pozew w części dotyczącej żądania przez powoda zapłaty za przewlekłość postępowania w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym G. w sprawie sygn. akt (…) ; 2. oddala powództwo w pozostałej części; 3. zasądza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600,00 zł ( trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn.akt.II.C.625/11 Uzasadnienie Powód w pozwie skierowanym do tut Sądu domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez (…) kwoty 160.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Uzasadniając tak sformułowane żądanie pozwu powód wskazał iż: --- STRONA 2 --- -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawach (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w W., -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w S., -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawach (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w S., -w sprawach (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawach (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawach (…) Sądu Okręgowego w G., - w sprawach (…) Sądu Okręgowego w S., -w sprawach (…) Sądu Okręgowego w G., -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w G., -w sprawie (…) Sądu Rejonowego w W. -w sprawie (…) Sądu Okręgowego w W.. Powód składał skargi na przewlekłość postępowania w których zawarł żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania i zasądzenie na jego rzecz kwoty 20.000 zł. Dalej powód wskazał, że we wszystkich tych sprawach sądy odrzuciły bądź oddaliły jego skargi na przewlekłość postępowania. W ocenie powoda te rozstrzygnięcia skarg nastąpiły bezpodstawnie. Przewlekłe prowadzenie postępowania w w/w sprawach spowodowało znaczne pogorszenie stanu zdrowia zwiększone nadciśnienie, bóle i zawroty głowy, bóle wątroby i żołądka. Wszystkie sprawy wytoczone przez powoda są obecnie prawomocne a ich długotrwałość była znaczna i naruszała prawo powoda do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie Pozwany Skarb Państwa zastąpiony przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa wskazując, że roszczenia powoda mogą być kwalifikowane z art. 444kc w zw. z art. 445§1 kc lub z art. 417 kc. W obu wypadkach autora pozwu obciąża pełny obowiązek udowodnienia wszelkich przesłanek zgłoszonych roszczeń. Powód przesłanek tych nie wykazał. Sąd ustalił co następuje: Powód . jest inicjatorem szeregu postępowań cywilnych. I tak do Sądu Okręgowego w G. wpłynęła -sprawa z Jego powództwa sygn. akt (…) gdzie po rozpoznaniu szeregu wniosków formalnych postanowieniem z 5.08.2011r Sąd Okręgowy odrzucił --- STRONA 3 --- pozew z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (dowód informacja Przewodniczącego Wydziału I Sądu Okręgowego w G. k 60, -sprawa z jego powództwa o zapłatę odszkodowania w kwocie 99.000zł od pozwanych K. S. i Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w G. i Prezesa Sądu Rejonowego .24.05.2010r została zarejestrowana pod sygn. akt (…) . Postanowieniem z dnia 28.05.2010 Sąd wyłączył od rozpoznania sprawy dotychczasowego referenta na jej wniosek, z uwagi na fakt, że została pozwana przez powoda w innej sprawie. Na rozprawie 16.08.2010r Sąd wysłuchał informacyjnie pozwanego i odroczył rozprawę celem przesłuchania powoda w drodze pomocy sądowej. W piśmie z 6.10.2010r. powód wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który to wniosek został oddalony orzeczeniem referendarza z 2.11.2010r.Postanowieniem z 21.12.2010r Sąd utrzymał w mocy w/w orzeczenie referendarza. Pismem z 3.03. 2011 Sąd Rejonowy w W. poinformował Sąd Okręgowy w G., że termin przesłuchania powoda wyznaczony był na dzień 9.12.2010, jednak na wyznaczonym posiedzeniu powód wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w W. kolejny termin przesłuchania powoda wyznaczył na 19.04.2011r.a następnie na 05.07.2010r. W związku z przejściem sędziego referenta w stan spoczynku sprawa została przydzielona do referatu nowego sędziego.13.07.2011 Sąd Rejonowy w W. zwrócił bez wykonania odezwę. Wyrokiem z 19.09.2011r Sąd Okręgowy w G. oddalił powództwo. -w sprawie z powództwa J. J. i R. P. w/w domagali się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa Aresztu Śledczego w G. zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych, a dodatkowo powód R.P. wniósł o zasądzenie renty. Pozew został wniesiony 24.09.2007, zarejestrowany pod sygn. akt (…) . 22.04.2008r. zostało wydane zarządzenie o zwrocie pozwu, zażalenie na to orzeczenie zostało oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z 18.06.2008r. (dowód informacja Przewodniczącego Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w G. k.64 sprawa (…) z powództwa J. J. p-ko Skarbowi Państwa Prezesowi Sądu Okręgowego w G. o zapłatę wpłynęła do Sądu Okręgowego w G. 15.03.2010r. Zarządzenie o zwrocie pozwu wydanego 11.03.2011r. a --- STRONA 4 --- zażalenie na to orzeczenie oddalono postanowieniem Sądu Apelacyjnego w G. 15.09.2011r. (dowód informacja Przewodniczącego Wydziału I Cywilnego k.64). W sprawie sygn. akt (…) z powództwa J. J. p-ko Skarbowi Państwa Aresztowi Śledczemu w G. pozew wpłynął 04.04.2011r. 17.05.2011r. wydano zarządzenie o zwrocie pozwu. Postanowieniem z 21.10.2011r. Sąd Apelacyjny w G. oddalił zażalenie na to zarządzenie. W sprawach sygn. akt (…) z powództwa J. J. p-ko Z. M. o ochronę dóbr osobistych. 16.08.2011r. wydano zarządzenie o zwrocie pozwu, a postanowieniem z 21.10.2011r. Sąd Apelacyjny w G. oddalił zażalenie powoda na to zarządzenie (dowód informacja Przewodniczącego Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w G.. k.64-65). W sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. pod sygn. akt (…) z powództwa J. J. p-ko A. S. i Z. S. Sąd Rejonowy w S.postanowieniem z 28.02.2011 zwolnił powoda w całości od kosztów sądowych, natomiast postanowieniem z 19.07.2011r. cofnął powodowi to zwolnienie. Powód pismem z 22.09.2011 rozszerzył żądanie pozwu. 10.01.2012r. zapadło postanowienie o stwierdzeniu właściwości rzeczowej. W sprawie sygn. akt (…) postanowieniem z 15.12.2010r. Sąd zwolnił powoda od opłaty a postanowieniem z 15.03.2011r. cofnął to zwolnienie, na to postanowienie powód złożył zażalenie, które postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z 6.09.2011 zostało oddalone. Wezwano powoda o uiszczenie opłaty w kwocie 2.000,00 zł pod rygorem zwrotu pozwu. 16.01.2012r powód ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie sygn. akt (…) Sąd Okręgowy w G. rozpoznał skargę powoda na przewlekłość postępowania, była ona zarejestrowana pod sygn. akt (…) . Postanowieniem z 10.11.2011r skarga ta została odrzucona (dowód informacja o toku postępowania w sprawie (…) k.71 Skarga powoda na przewlekłość postępowania w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym S. sygn. akt (…) . była rozpoznana przez Sąd Okręgowy w G. w sprawie (…) postanowieniem z 10.11.2011r Sąd odrzucił skargę (dowód informacja k. 82). W sprawach rozpoznawanych przez Sąd Rejonowy . w G. do Sądu Okręgowego wpłynęły skargi na przewlekłość postępowania w następujących sprawach - w sprawie sygn. akt (…) ,która została zarejestrowana pod sygn. akt. (…) . Postanowieniem z 10.11.2011 odrzucono skargę powoda, - w sprawie sygn. akt (…) która została zarejestrowana pod sygn. akt (…) – postanowieniem z 10.11.2011 Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę, --- STRONA 5 --- -w sprawie sygn. akt (…) która została zarejestrowana pod sygn. akt. (…) .Postanowiem z 10/11/2011r Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę, -w sprawie sygn. akt. (…) która została zarejestrowana pod sygn. (…) postanowieniem z 10/11/2011r Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę, - w sprawie sygn. akt (…) , która została zarejestrowana pod sygn. akt (…) postanowieniem z 10.11.2011 Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę (dowód informacja o toku postępowania k 66-91). W sprawach rozpoznawanych przez Sąd Rejonowy w G. powód składał skargi na przewlekłość postępowań i tak : -w sprawie sygn. akt (…) skargi zostały odrzucone postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z 10.11.2011r w sprawie (…) ( dowód informacja k. 82-83), -w sprawie sygn. (…) skarga została odrzucona postanowieniem z 10.11.2011r w sprawach sygn. akt. (…) (dowód informacja k.84-85), -w sprawie sygn. akt (…) skarga została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w G. w sprawie sygn. akt (…) (dowód informacja 87. -w sprawie sygn. akt. (…) skarga została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z 21.02.2012 w sprawie (…) w sprawie sygn. akt. (…) pierwsza skarga została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z 10.11.2011 w sprawie sygn. akt. (…) a kolejna skarga została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z9.02.2012 w sprawie sygn. akt (…) , -w sprawie sygn.akt. (…) skarga powoda została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z 28.10.2011r. W sprawie sygn.akt, (…) za okres od dnia 15.12.2010 do dnia 27.12.2010 i oddalona w pozostałej części , a ponowna skarga została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w G. 9.02.2012r w sprawach sygn.akt. (…) (dowód informacje Wiceprezesa Sądu Rejonowego w G. k. 99-101) . W związku z przewlekłością postępowania przed Sądem Rejonowym w G. powód już 2 –krotnie występował o zapłatę odszkodowania odnośnie toku postępowania w sprawach (…) Wyrokiem z 24.05.2010 Sąd Okręgowy w G.w sprawie (…) oddalił powództwo. W sprawach rozpoznawanych przez Sąd Rejonowy w G.a to : Sprawa sygn.akt. (…) - postanowieniem z dnia 29.01.2009r Sąd Okręgowy w G. oddalił skargę powoda na przewlekłość postępowania – sygn. (…) (dowód informacja k. 66,67 i k. 103).Kolejną skargę w tej sprawie Sąd Okręgowy odrzucił 8.09.2009, a następnie postanowieniem z 14.10.2011r w sprawie (…) , - w sprawie sygn. akt. (…) postanowieniem z 10.11.2011r w sprawie (…) Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę powoda – (dowód informacja k. 67 ), -w sprawie sygn. akt. (…) postanowieniem z 10.11.2011 wydanym w sprawie sygn. (…) Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę powoda na przewlekłość postępowania, a postanowieniem z 9.02.2011r w sprawie (…) ponownie odrzucono skargę powoda, w sprawie sygn. akt (…) skarga powoda została przedstawiona Sądowi --- STRONA 6 --- Okręgowemu w G. W W. powód złożył skargę na przewlekłość postępowania w sprawie sygn. akt (…) , którą Sąd Okręgowy w G. rozpoznał w sprawie sygn. (…) (dowód informacja k 69-70) , postanowieniem z 10.11.2011 odrzucił skargę. W dniu 1.02.2012r powód złożył kolejną skargę na przewlekłość postępowania w sprawie sygn. akt. (…) . Przebieg czynności w sprawach (…) obrazuje informacja Prezesa Sądu Rejonowego w W. k.146-147. W Sądzie Okręgowym w S. w zakresie dot. tej sprawy były rozpoznawane dwie sprawy powoda a to sygn. akt (…) W obu sprawach powództwa zostały oddalone. W obydwu sprawach powód składał skargi na przewlekłość postępowania , które zostały oddalone (dowód informacja wiceprezesa Sądu Okręgowego w S. k. 122). W Sądzie Rejonowym w T. pozew powoda został zarejestrowany pod sygn. akt (…) 20.05.2010r. Pismem z 26.01.2011r powód złożył skargę na przewlekłość postępowania. Postanowieniem z 3.03.2011r Sąd Okręgowy w G. w sprawie sygn. (…) oddalił skargę powoda. Po zwrocie akt przez Sąd Okręgowy w Sądzie Rejonowym zarządzono doręczenie odpisu apelacji (dowód informacja Prezesa Sądu Rejonowego T. k. 129-131). W sprawach rozpoznawanych przez Sąd Okręgowy W. powód również wnosił skargi na przewlekłość postępowania i tak -w sprawie sygn. akt. (…) skarga została odrzucona (dowód orzeczenie k. 137- 138). Natomiast w sprawie sygn. akt. (…) skarga również została odrzucona w sprawie sygn.akt. (…) (dowód informacja k 134-135) W sprawie sygn. akt (…) prowadzonej przez Sąd Okręgowy w K. powód również wniósł skargę na przewlekłość postępowania. Skarga ta została odrzucona przez Sąd Apelacyjny w K.. Powód wniósł również w 5 sprawach skargi na przewlekłość postępowania do Sądu Apelacyjnego w G.. W 5 sprawach skargi te oddalono a w jednej odrzucono (dowód informacja k 97-98). Sąd zważył co następuje: Powód jako podstawę swoich roszczeń wskazał przepis art. 16 ustawy z dnia 17.06.2004r o skardze na naruszenie prawa strono rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U Nr 179 poz. /843 ze zm.) --- STRONA 7 --- Z twierdzeń zawartych w pozwie należy domniemywać że powód doszukuje się źródeł odpowiedzialności pozwanego w oparciu o w/w przepis w zw. z art. 417 kc. Lub o art. 24 kc w zw. z art. 448 kc. W myśl art. 16 ustawy o skardze strona, która nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania zgodnie z art. 5 ust 1 może dochodzić na podstawie art. 417 kc naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy. Natomiast stosownie do treści art. 417 kc za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tą władzę z mocy prawa. Uwzględniając zatem powyższe , weryfikacja i ocena czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania jest możliwa w postępowaniu o zapłatę jedynie wtedy, gdy strona nie złożyła skargi na przewlekłość postępowania i doszło do zakończenia postępowania co do istoty sprawy. Tymczasem z zebranego materiału dowodowego wynika, że powód we wszystkich wskazanych w pozwie sprawach – wniósł skargę na przewlekłość postępowania, która został bądź oddalona bądź odrzucona. Stosownie do treści art. 365§1 k.p.c Sąd orzekający w tej sprawie jest związany orzeczeniami sądów – które orzekały w kwestii stwierdzenia przewlekłości postępowania. Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrazonym w uzasadnieniu wyroku Sadu z 23. 06.2009r (IIPK 302/08 LEX nr 51300 1 ) określone w przepisie art. 365 kpc związanie stron sądów i innych podmiotów oraz osób treścią prawomocnego orzeczenia, wyraża nakaz przyjmowania przez nie, że w objętej nim sytuacji stan prawny przedstawiał się tak ,jak wynika to z sentencji orzeczenia. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego wyroku jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w procesie późniejszym kwestia ta nie może być już badana. Powód kwoty 160.000 zł domagał się od wskazanych w pozwie statio fisci Skarbu Państwa, twierdząc iż w związku z przewlekłymi postępowaniami doznał uszczerbku na zdrowiu. Wprost wskazał, iż wnosił w tych sprawach skargi na przewlekłość postępowania – które zostały oddalone lub odrzucone i były to nie prawidłowe orzeczenia. --- STRONA 8 --- Jak już wyżej wskazano, nie można w przypadku negatywnego dla autora skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania wyniku postępowania skargowego ponownie w oparciu o art. 417 kc dowodzić, że ta przewlekłość miała miejsce. Stronie, która złożyła skargę na przewlekłość postępowania przysługuje prawo domagania się odszkodowania jedynie gdy skargę tą uwzględniono. W świetle powyższych wywodów brak było podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego powoda celem wykazania wpływu przewlekłości postępowania na jego stan zdrowia. Tak sformułowany wniosek dowodowy miał na celu wykazanie istnienia związku przyczynowego, który jako jedna z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej jest ustalony dopiero wtedy gdy przesądzi się istnienie przyczyny z której wystąpieniem strona wiąże poniesioną szkodę. W tym przypadku badanie istnienia związku przyczynowego było zbędne z racji nieistnienia przyczyny , z którą powód wiązał istnienie odpowiedzialności odszkodowej. W tym miejscu niezależnie jednak od powyższych wywodów wskazać należy, iż odpowiedzialność Skarbu Państwa ma miejsce w razie istnienia adekwatnego związku przyczynowego za niewątpliwie nie można uznać za pozostające w adekwatnym związku przyczynowym z oddaleniem lub odrzuceniem skarg powoda- pogorszenie stan jego zdrowia. Oceniając natomiast żądanie pozwu w świetle art. 24 kc wskazać należy iż Sądy rozpoznające skargi na przewlekłość postępowania działały w granicach prawa i w ramach swoich kompetencji i brak jest tu podstaw, aby działaniem statio fisci było bezprawne. W części dot. żądania zasądzenia na rzecz powoda od pozwanego zapłaty za przewlekłość postępowania w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym . w G. w sprawie (…) – Sąd odrzucił pozew. Tożsame roszczenie było już bowiem rozpoznane przez Sąd Okręgowy w G. w sprawie sygn. akt. (…) O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 kpc. Zwolnienie od kosztów sądowych przyznane powodowi dot. tylko kosztów należnych Skarbowi Państwa związanych z koniecznością przystąpienia przez sąd do rozpoznania sprawy a także kosztów ponoszonych w trakcie jej prowadzenia. W zwolnieniu tym nie mieszczą się koszty związane z udziałem strony --- STRONA 9 --- przeciwnej skoro powód zdecydował się na wniesienie pozwu to powinien liczyć się koniecznością pokrycia kosztów procesu strony przeciwnej, jeżeli proces przegra. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie gdy idzie o koszty procesu art.102 kpc, brak jest bowiem podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstąpienie od obciążenia powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Sprawa nie ma charakteru precedensowego. Pozbawienie powoda wolności na aktualnym etapie Jego życia również nie czyni „szczególnie uzasadnionego przypadku” w rozumieniu art. 102 kpc. Brak jest również podstaw do przyjęcia, aby powód nie był świadomy konsekwencji jakie wiążą się z wniesieniem pozwu w razie ew. przegranej (powód jest bowiem aktywnym uczestnikiem wielu postępowań sądowych.) Mając na uwadze powyższe o kosztach orzeczono zgodnie z art., 98 kpc.