Wyrok II C 610/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 18 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 610/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 18 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: SSO Aneta Pieczyrak - Pisulińska Protokolant: Aleksandra Mirzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa (…). spółki z o.o.w T przeciwko W. S. o ochronę dóbr osobistych 1. nakazuje pozwanemu usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych powódki przez złożenie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia oświadczenia o treści: „Przepraszam (…).spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jej pracowników za rozpowszechnianie za pośrednictwem pism kierowanych do mieszkańców nieruchomości położonych w J. przy ul. (…).nieprawdziwych i dyskredytujących informacji na temat funkcjonowania administracji budynku i wyrażam ubolewanie z powodu naruszania dóbr osobistych (…).sp. z o.o.” i wywieszenie tego oświadczenia na osiedlowych tablicach ogłoszeń i wrzucenie do skrzynek pocztowych mieszkańców budynku przy ul. (…).w J.; 2. w pozostałej części powództwo oddala; 3. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 977,00 zł (dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów procesu. UZASADNIENIE. (…).spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T.w pozwie przeciwko W. S. domagała się --- STRONA 2 --- zobowiązania pozwanego do zaniechania naruszania swojego dobrego imienia oraz usunięcia skutków dokonanego naruszenia przez opublikowanie w tygodnikach „Co tydzień” oraz „Tydzień w Jaworznie”, dwukrotnie w dwutygodniowych odstępach czasowych, oświadczenia o następującej treści: „Przepraszam (…).sp. z o. o. oraz jej pracowników za rozpowszechnianie za pośrednictwem pism kierowanych do mieszkańców nieruchomości położonych w J. przy ul. (…) nieprawdziwych i dyskredytujących informacji na temat funkcjonowania administracji budynku i wyrażam ubolewanie z powodu naruszania dóbr osobistych (…) sp. z o. o., a następnie poinformowanie mieszkańców budynku (…) przez rozwieszenie na osiedlowych tablicach ogłoszeń i wrzucenie do skrzynek pocztowych poniższej treści przeprosin. Wniosła także o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swego żądania, powodowa spółka wskazała, że W. S.rozesłał do lokatorów 76 mieszkań znajdujących się przy ul. (…) w J. pismo z dnia 7 lutego 2012 r., w którym zarzucał nieprawidłowe działanie członków zarządu spółki „(…) . które przejawiać się miało w niekompetentnej organizacji remontów w budynku mieszkalnym związanych z naprawą dachu, wymianą rynien i rur deszczowych, docieplaniem ścian, zadaszeniami nad loggiami oraz pracami związanymi z utrzymywaniem w należytym stanie kominów, drzew, piwnic. W piśmie zawarte zostały również wnioski co do działań na szkodę mieszkańców przez H. F. i K. S.. Oskarżenia te dotyczyły kłamstwa i niegospodarności. Pozwany skierował kolejne pismo z dnia 14 czerwca 2012 r. do identycznej grupy odbiorców, w którym wysunął podobne wnioski, co do funkcjonowania administracji. Ponadto kierował oskarżenia w stronę J. R. o przywłaszczenie blach trapezowych. Pozwany wskazywał, że powódka w swym działaniu podejmowanym w ramach administrowania budynkiem mieszkalnym postępuje wbrew prawu oraz naraża Wspólnotę Mieszkańców na straty finansowe. Zdaniem powódki, formułowane przez powoda zarzuty są bezpodstawne. Spółka wysłała odpowiedź zawierającą jej stanowisko do właścicieli nieruchomości przy ul. (…) . w J., odnoszącą się do poszczególnych uwag pozwanego. W. S.zawiadomił również Prokuraturę Rejonową w J. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w sprawie nadużycia zachowania (art. 296 § 1 k.k.), a Prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie. W ocenie powódki rozpowszechniane przez pozwanego nieprawdziwe informacje skutkowały zaistnieniem negatywnego osądu działań administracji wśród lokatorów ponad 90 mieszkań. Dodatkowo informacje zawarte w pismach pozwanego dotarły do mieszkańców sąsiednich budynków, co zwiększyło grupę odbiorców nierzetelnych sugestii. Takie zachowania W. S. naruszyły dobra osobiste powódki, co z kolei uzasadniało wytoczenie powództwa w --- STRONA 3 --- niniejszej sprawie. (pozew k. 2-3) W odpowiedzi na pozew W. S. wskazał na szereg nieprawidłowości, jakich w jego ocenie dopuścić się miała strona powodowa w ramach administrowania budynkiem Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (…) w J.. Pozwany zarzucił stronie powodowej działanie na szkodę lokatorów i budynku, świadome i niekorzystne zarządzanie pieniędzmi Wspólnoty Mieszkaniowej, świadome wprowadzanie w błąd i przedmiotowe traktowanie jej członków. W. S. podał również, że w jego ocenie działanie strony powodowej ma charakter korupcyjny, a ogłaszane przez nią przetargi są „ustawiane na rzecz firmy pana inż. J.”. Natomiast w istocie nie określił swego stanowiska procesowego, nie zawarł też jakichkolwiek twierdzeń, w które odnosiłyby się do treści (żądań) pozwu, koncentrując się na kwestionowaniu prawidłowości konkretnych działań podjętych przez powódkę, przy administrowaniu budynku należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (…) w J. (k. 30-32) Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2012 r. przewodniczący w trybie art. 210 § 2 1 k.p.c. pouczył pozwanego o treści przepisów art. 162 k.p.c., 207 k.p.c., 217 k.p.c., 229 k.p.c. oraz 230 k.p.c., jak również o możliwości ustanowienia pełnomocnika lub złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sytuacji, gdyby nie mógł on ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie lub swojej rodziny. (protokół k.56). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd ustalił, iż: Bezsporne jest, że W. S. jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w J. przy ul. (…) Zarządcą tej nieruchomości jest (…) sp. z o.o. w T.. Pozwany rozesłał do członków Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w J. przy ul. (…) – właścicieli 76 mieszkań znajdujących się w tej nieruchomości pismo datowane na dzień 7 lutego 2012 r., w którym zarzucał zarządcy nieruchomości nieprawidłowe działanie, które przejawiać się miało w niekompetentnej organizacji remontów w budynku polegających na naprawie dachu, wymianie rynien i rur deszczowych, dociepleniem ścian, zadaszeniem loggii oraz prac związanych z utrzymywaniem w należytym stanie kominów, drzew, piwnic. W piśmie zawarte zostały również twierdzenia, co do działań na szkodę mieszkańców przez H. F. i K. S. które to działania miały sprowadzać się do kłamstw i niegospodarności. (pismo z 7 lutego 2012r., k. 7 – 9). W kolejnym piśmie datowanym na 14 czerwca 2012 r., które pozwany włożył do skrzynek listowych członków Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w J. przy ul. (…) , ponownie sformułował zarzuty co do sposobu działania zarządcy w zakresie administrowania nieruchomością wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej, w szczególności zarzucając powódce, że postępuje wbrew prawu oraz naraża Wspólnotę na straty finansowe. W piśmie tym pozwany oskarżył J. R. – członka zarządu Wspólnoty o przywłaszczenie blach trapezowych. (pismo z 14 --- STRONA 4 --- czerwca 2012r., k. 10 – 11). W. S. zawiadomił również Prokuraturę Rejonową w J. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 296 § 1 k.k., jednakże Prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie. (pismo Prokuratury Okręgowej w K., k. 46). Po wystosowaniu przez pozwanego pierwszego pisma, które włożył do skrzynek mieszkańców zarzucając stronie powodowej korupcję, nieznajomość przepisów i działanie na szkodę mieszkańców, mieszkańcy budynku położonego w J. przy ul. (…) , dzwonili do powódki z prośbą o wyjaśnienia opisywanych przez pozwanego sytuacji. Powódka udzieliła wszystkim lokatorom odpowiedzi pisemnej, ustosunkowując się w niej do zarzutów. Po wystosowaniu przez pozwanego, w czerwcu 2012 r. kolejnego pisma, z tymi sami zarzutami, które zawierało pismo z lutego 2012 r., powódka podjęła decyzję, o konieczności przeciwdziałania takim zachowaniom pozwanego, ponieważ W. S. w swych pismach podał, że o domniemanych nieprawidłowościach poinformuje inne Wspólnoty, zarządzane przez powódkę. Pod koniec 2012 roku, jedna z małych Wspólnot wypowiedziała powódce umowę o zarządzanie i osoba, która przyniosła pismo zawierające wypowiedzenie w rozmowie z dyrektorem administracyjnym stwierdziła, że wie o rzekomych nieprawidłowościach w zarządzaniu nieruchomością na ul. (…) . Pozwany składał również doniesienia na Policję i do Prokuratury. Takim działaniem pozwanego została naruszona renoma firmy i zaufanie klientów, a także wiarygodność powódki. Działanie pozwanego było bezprawne, ponieważ wszystkie zarzuty były bezpodstawne, a powódka wyjaśniła dlaczego, kiedy i jaki remont był przeprowadzony. Bezzasadny jest również stawiany przez pozwanego zarzut korupcji, ponieważ przy wybieraniu wykonawcy remontu zbierane były oferty, które otwierane były przy udziale członków zarządu Wspólnoty. Brali oni udział także w negocjacjach z wykonawcą, podpisali protokół wyboru ofert. Sama decyzja co do prac remontowych podejmowana była na zebraniu Wspólnoty, natomiast kwestie techniczne, zakres i wykonawca uzgadniane były przy udziale zarządu Wspólnoty. Powodowa spółka zatrudnia licencjonowanych zarządców nieruchomości, osoby z uprawnieniami budowlanymi i osoby mające pozwolenie na prowadzenie ksiąg rachunkowych. Ostatnie zebranie Wspólnoty odbyło się wiosną 2012 roku zaś do chwili obecnej Wspólnota nie złożyła wypowiedzenia umowy o zarządzanie. (zeznania prezesa powódki J. J., k. 71 – 72, protokoły z negocjacji i wyboru ofert, k. 15 – 17). Na wstępie rozważań wskazać należy, że Sąd dokonując ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie oparł się wyłącznie na materiale dowodowym przedstawionym przez stronę powodową, którego wiarygodności pozwany na jakimkolwiek etapie postępowania nie kwestionował. Zauważyć również należy, że W. S., pouczony m.in. o obowiązku przedstawienia dowodów na potwierdzenie własnych twierdzeń, nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów, czy też nie zażądał --- STRONA 5 --- przeprowadzenia na poparcie swego stanowiska dowodu z zeznań świadków. Pomimo pouczenia o możliwości ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, w tym także o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, także nie wykazał jakiejkolwiek aktywności procesowej w tym zakresie, a w istocie ograniczył się do przytoczenia zarzutów, jakie zawarte były w zakwestionowanych przez stronę powodową pismach z lutego i czerwca 2012 r., a które stanowiły bezpośrednią przyczynę wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie. W konsekwencji, skoro powód nie wykazał w jakikolwiek sposób aby jego twierdzenia w zakresie prawidłowości działania zarządcy nieruchomości położonej w J. przy ul. (…) były zasadne, to tym samym uznać należało, że strona powodowa, na podstawie przedłożonych przez siebie dokumentów oraz złożonych zeznań wykazała, że pozwany istotnie sporządził wspomniane pisma, jak też, że zawierały one określoną, ocenianą przez pozwaną, jako naruszającą jej dobra osobiste treść. W świetle powyższego rozważyć należy, czy sam fakt sporządzenia i rozpowszechnienia przez pozwanego wśród członków wspólnoty wskazanych w pozwie listów, mógł być, z uwagi na rodzaj i charakter zawartych w nich wypowiedzi, uznany za naruszający dobra osobiste powódki. Dla dokonania takiej oceny w pierwszym rzędzie trzeba wskazać jakiego rodzaju zarzuty, co do działalności strony powodowej formułował pozwany, a w konsekwencji, czy i jakiego rodzaju dobra osobiste spółki (…) zostały naruszone. Jak wynika z poczynionych przez Sąd ustaleń, pozwany zarzucał zarządcy nieruchomości nieprawidłowe działanie, które przejawiać się miało w niekompetentnej organizacji remontów w budynku, stosowaniu kłamstw oraz niegospodarności w wydatkowaniu pieniędzy Wspólnoty, działaniu na szkodę mieszkańców przez H. F. i K.S.. Pozwany kwestionował także sposób postępowania zarządcy w zakresie administrowania nieruchomością wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej, co przejawiać się miało w szczególności w naruszaniu prawu oraz narażaniu Wspólnoty na straty finansowe. Pozwany oskarżył J. R. – członka zarządu Wspólnoty o popełnienie przestępstwa przywłaszczenia. W. S. zawiadomił również Prokuraturę Rejonową w J. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 296 § 1 k.k. przez członków zarządu (…) sp. z o .o. i zarzucił powódce popełnienie przestępstwa korupcji. W świetle powyższego zauważyć trzeba, że działania pozwanego spowodowały pogorszenie się wizerunku pozwanej firmy, zachwiania jej pozycji na rynku zarządców nieruchomości, utratę zaufania klientów, a także prowadziły do naruszenia godności i dobrego imienia członków zarządu (…) sp. z o .o. Takie działanie pozwanego doprowadziło zatem do naruszenia dóbr osobistych powódki. W tym miejscu trzeba podkreślić, że niewątpliwie dobrem osoby prawnej jest m.in. jej dobre imię, rozumiane jako marka czy ugruntowana pozycja. Naruszenie tego dobrego imienia osoby prawnej może polegać np. na rozpowszechnianiu zarzutów określonej treści, bądź na ujemnej ocenie działalności podmiotu, które w powszechnym odbiorze społecznym, u ludzi rozsądnie i uczciwie myślących może wywołać negatywne oceny działalności takiego podmiotu, przekonanie o --- STRONA 6 --- niezgodnym z prawem podejmowaniu decyzji, niejasnych mechanizmach np. przy dokonywaniu zamówień na towary i usługi itp. (por. w tym zakresie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2012r., sygn. akt V CSK 109/11, publ. LEX nr 1169352 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2009r., sygn. I ACa 613/09, publ. LEX nr 628205). Jak wynika z poczynionych przez Sąd, a niezakwestionowanych przez pozwanego, zeznań członka zarządu powodowej spółki, po wystosowaniu przez W.S. listów do członków Wspólnoty, powódka zaczęła odbierać sygnały zaniepokojenia nie tylko ze strony mieszkańców budynku przy ul. (…) , ale i ze strony innych wspólnot mieszkaniowych, których nieruchomościami wspólnymi administrowała. W konsekwencji przyjąć można, że na skutek sporządzenia i rozprowadzenia wśród członków Wspólnoty Mieszkaniowej przez pozwanego listów zawierających liczne zarzuty wobec powódki, ta ostatnia narażona została na utratę zaufania wśród swych klientów (innych wspólnot mieszkaniowych), a tym samym utratę renomy, marki wypracowanej przez cały okres funkcjonowania na rynku zarządzania nieruchomościami. Niewątpliwie zatem, działanie pozwanego, co raz jeszcze należy zaakcentować, doprowadziło do naruszenia dóbr osobistych powódki. Zauważyć przy tym należy, że wystarczające dla stwierdzenia naruszenia dobra osobistego może być ustalenie, że określona wypowiedź mogła potencjalnie wywołać negatywną ocenę osoby domagającej się ochrony swoich dóbr (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2012r., w sprawie o sygn. akt VI ACa 961/11, publ. LEX nr 1214976). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w przypadku, działanie (np. publikowanie treści niepochlebnych dla danego podmiotu, wykazywanie uchybień w jego działalności, a nawet formułowanie zarzutów popełnienia przestępstwa) jest w drodze wyjątku dopuszczalne i nie jest traktowane jako naruszające dobra osobiste, jeżeli zasadniczym ich celem jest uzasadniona krytyka, a wykazywanie uchybień ma przede wszystkim na celu poprawę działania danego podmiotu. W szczególności tego rodzaju przypadki zachodzą w sytuacjach, gdy podmiot, któremu zarzuca się nieprawidłowości w działaniu, funkcjonuje w sferze publicznej, pełni określoną rolę społeczną, administracyjną o charakterze ogólnym. Wówczas formułowanie nawet w ostrej formie, wypowiedzi kwestionujących prawidłowość danego podmiotu jest dopuszczalne, pod pewnymi jednakże warunkami. Przede wszystkim, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 marca 2007 r. (sygn. akt I CSK 292/06, publ. LEX nr 30885), ani działanie w imię uzasadnionego interesu społecznego, ani dążenie do sensacyjności tytułów prasowych nie może się odbywać kosztem rozpowszechniania jako prawdziwych faktów, które obiektywnie powinny budzić wątpliwości. W konsekwencji przed sformułowaniem swych twierdzeń, a w szczególności takich, co do których wysoce prawdopodobnym jest, że mogą one zostać negatywnie odebrane nie tylko przez podmiot, którego dotyczą, lecz również przez ogół danej społeczności, osoba decydująca się --- STRONA 7 --- na ich publikację, powinna ze szczególną wnikliwością zebrać i przeanalizować materiał, na podstawie którego chce opublikować konkretny artykuł, czy przedstawić swe stanowisko i ocenę. W szczególności powinna zadbać o możliwie jak najpełniejsze jego zweryfikowanie, zgromadzenie dowodów wskazujących na zasadność zarzutów, tak aby w miarę możliwości wykluczyć możliwość niesprawiedliwego, nieuzasadnionego posądzenia o czyny, jakich miałby się dopuścić podmiot, którego zarzuty dotyczą. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że aby pozwany mógł skutecznie uchylić się od odpowiedzialności z tytułu naruszenia dóbr osobistych powódki oraz członków jej zarządu, przede wszystkim powinien przed sformułowaniem twierdzeń, które mogłyby zostać uznane za naruszające dobra osobiste (…) sp. z o. o., zweryfikować stan faktyczny, dokonać jego analizy, a następnie, już w sporządzanej przez siebie publikacji – tu listach do członków wspólnoty mieszkaniowej, wyczerpująco i wiarygodnie uzasadnić swe stanowisko. Tymczasem, jak wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd, W. S. swe oskarżenia przeciwko powódce formułował wyłącznie na podstawie własnych domysłów, pobieżnych obserwacji, zasłyszanych informacji oraz bazując na własnym doświadczeniu zawodowym. Tak zgromadzony materiał nigdy nie został przez niego krytycznie zweryfikowany, a wręcz przeciwnie, nawet w toku niniejszego postępowania, pozwany w swych pismach procesowych nie ustosunkował się do twierdzeń strony powodowej, lecz w istocie wyłącznie powtarzał tezy i zarzuty, które stanowiły dla (…) sp. z o. o. podstawę do zainicjowania niniejszego postępowania. W świetle powyższego, nawet przy przyjęciu, że działania pozwanego miały, w jego zamierzeniach, przede wszystkim mieć charakter „pro publico bono”, to jednak forma i treść wystosowanych przez niego pism, w jakikolwiek sposób nie może już być uznana za podjętą dla obrony uzasadnionego interesu publicznego (dobra wspólnoty mieszkaniowej) lub w ramach konstruktywnej krytyki, zmierzającej do poprawy funkcjonowania zarządcy nieruchomości wspólnej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (…) w J. W istocie bowiem kierowane pod adresem pozwanej zarzuty miały charakter gołosłowny, niepoparte były jakimikolwiek dowodami, kwestionowały większość istotnych z punktu widzenia Wspólnoty (np. remont i ocieplenie budynku) czynności administracyjnych , a w dodatku treść wskazanych pism, nie była wolna od sformułowań, które nie mogą zostać ocenione inaczej, niż jako naruszające dobre imię powódki. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostawała również kwestia oskarżenia o popełnienie przestępstw przez członków zarządu powódki, w tym m.in. przywłaszczenia i korupcji. Abstrahując już w tym miejscu od kwestii ewentualnej odpowiedzialności karnej za fałszywe pomówienie, podkreślić trzeba, że już same negatywne wypowiedzi na temat osób wchodzących w skład organów osoby prawnej lub pracowników tej osoby prawnej mogą prowadzić do naruszenia reputacji samej osoby prawnej, a co za tym idzie --- STRONA 8 --- również jej dóbr osobistych. Co również miało miejsce w niniejszej sprawie. Oczywiście pozwanemu służyło prawo żądania wyjaśnień, czy krytyki poczynań zarządcy, a nawet zainicjowania wypowiedzenia umowy o zarządzanie, czy ewentualnego postępowania wyjaśniającego, jednakże powinno mieścić się to w granicach zakreślonych przez ochronę dóbr osobistych. Konkludując powyższe rozważania wskazać należy, że w ocenie sądu, strona powodowa wykazała, że pozwany przez sformułowanie pod jej adresem licznych nieuzasadnionych zarzutów, w istocie naruszył jej dobra osobiste, w związku z powyższym, w ocenie Sądu, powództwo należało na podstawie art. 448 k.c. w z art. 24 k.c. oraz z art. 23 k.c. uwzględnić co do zasady. Dlatego też zobowiązano pozwanego do usunięcia skutków dokonanego naruszenia przez złożenie pisemnego oświadczenia o wskazanej przez powódkę treści i rozpowszechnienie go w takiej samej drodze, w jakiej doszło do rozpowszechnienia pism naruszających dobra czyli przez włożenie do skrzynek pocztowych mieszkańców, a dodatkowo również przez rozwieszenie na tablicach ogłoszeń, co pozwoliłoby na zapoznanie się z nimi także innych mieszkańców osiedla, czyli tych właśnie osób, do których kierowane było wystąpienie pozwanego. Nie było natomiast podstaw do nakładania obowiązku publikowania oświadczenia w środkach przekazu, nawet o charakterze lokalnym czyli w miejscowych tygodnikach, ponieważ nie byłoby to adekwatne do sposobu naruszenia dobra i stanowiłoby – zdaniem sądu - nadmierną sankcję. Powódka nie wykazała również aby istniało zagrożenie w postaci dalszych naruszeń, a w każdym razie, pomimo, ze była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie sprecyzowała żądania w zakresie obowiązku zaniechania naruszeń, w związku z czym tak sformułowanie roszczenie nie mogło zostać uwzględnione. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia treść art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W niniejszej sprawie powództwo zostało bowiem uwzględnione co do zasady, a to nakazywało przyjąć, że pozwany jako przegrywający zobowiązany był zwrócić powódce poniesione przez nią koszty procesu, na które składała się opłata od pozwu oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 360 zł zgodnie z § 11 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.