Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
sygn. akt II C 606/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Marcin Polakowski Protokolant Olga Kamińska po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa O. S. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o ochronę dóbr osobistych 1. zobowiązuje (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. do usunięcia z portalu internetowego www.(...).pl materiałów dotyczących O. S. w postaci: a. artykułu i fotografii zamieszczonych pod linkiem (...)://(...) (...)/ pt.: „(...)””; b. artykułu i fotografii zamieszczonych pod linkiem (...)://(...) pt.: „(...) c. artykułu i fotografii zamieszczonych pod linkiem (...)://(...)pt.: „(...) 2. zobowiązuje (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. do zamieszczenia, na własny koszt na stronie internetowej www.(...).pl ogłoszenia tekstowego o następującej treści: Spółka (...) sp. z o.o., wydawca serwisu „(...).pl” przeprasza Pana O. S. za naruszenie jego prawa do prywatności oraz dobrego imienia poprzez publikację informacji niegodnych z prawdą, z których wynikało, że O. S. wypiera się córki twierdząc, że jej ojcem jest Pan B. S. oraz, że porzucił matkę dziewczynki, gdy dowiedział się o jej ciąży”, zastrzegając, iż ogłoszenie to ma być opublikowane w ramce w górnej części wskazanej strony, czcionką barwy czarnej, na żółtym tle, o wielkości co najmniej 5 mm przy wyświetlaniu strony w zależności od przeglądarki internetowej w: powiększeniu 100 %, wielkości rzeczywistej, rozmiarze pierwotnym lub inaczej określonej odpowiadającej im wielkości, przez okres od godziny 15.00 w piątek do godziny 06.00 w poniedziałek, przez dwa kolejne tygodnie, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz O. S. kwotę 20.000,00 (dwudziestu tysięcy) złotych z odsetkami ustawowymi od 08 sierpnia 2015 roku do dnia zapłaty; 4. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 5. znosi wzajemnie koszty procesu między stronami;
--- STRONA 2 ---
6. nakazuje pobrać od O. S. na rzecz Skarbu Państwa – kasa Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 2.075,00 (dwa tysiące siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu i zarządza ściągnięcie jej z roszczenia zasądzonego w punkcie 3 wyroku; 7. nakazuje pobrać od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz Skarbu Państwa – kasa Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 1.025,00 (jeden tysiąc dwadzieścia pięć) złotych tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu. sygn. akt II C 606/15 UZASADNIENIE O. S. wniósł w pozwie przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o : 1. zobowiązanie do usunięcia z archiwum portalu www.(...).p, bądź uniemożliwienia dostępu do wszelkich materiałów dotyczących życia prywatnego O. S., jakie ukazały się w okresie od dnia 8 maja 2015 roku, a mianowicie: d. artykułu i zdjęć z 8 maja 2015 r. zamieszczonych pod linkiem (...)://(...)/ pt.: „(...)!””; e. artykułu i zdjęć z 9 maja 2015 r. zamieszczonych pod linkiem (...)://(...)/ pt.: (...) f. artykułu i zdjęć z 11 maja 2015 r. zamieszczonych pod linkiem: (...)://www. (...) pt.: (...) 2. zobowiązanie do zamieszczenia na koszt pozwanego ogłoszenia o treści: „Zarząd spółki (...) sp. z o.o. wydawca serwisu „(...).pl”, przeprasza pana O. S. za naruszenie jego prawa do prywatności oraz dobrego imienia poprzez publikację informacji niezgodnych z prawdą z których wynikało, że O. S. wypiera się dziecka twierdząc, że ojcem L. R. (1) jest Pan B. S. oraz, że porzucił matkę dziewczynki, gdy dowiedział się o jej ciąży.” czcionką dwa rozmiary większą od największej zastosowanie w powyższych artykułach na temat O. S., nie mniejszą niż 5 mm, w ramce, w górnej części strony (...):/www.(...).pl, przez okres dwóch kolejnych weekendów, w terminie dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia; 3. upoważnienie powoda do opublikowania ogłoszenia opisanego w punkcie powyżej na koszt pozwanej w dzienniku „(...),pl”, w przypadku niewykonania przez pozwanego w terminie przewidzianym; 4. zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 70000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek naruszenia jego dóbr osobistych. Powód wywiódł, iż powyższe publikacje opierające się na nieprawdziwych informacjach naruszyły jego dobre imię i prywatność. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wskazała, iż informacje podane w inkryminowanych artykułach w części uprzednio zostały opublikowane w dzienniku (...) i są zgodne z prawdą. Pozwany wywiódł, iż powód kwestionował swoje ojcostwo także wobec byłej parterki – matki dziecka. Ponadto spółka powołała się na to, iż serwis (...) posługuje się formą felietonu i powinien być odczytywany z dystansem. Ponadto stawia sobie za cel przedstawianie krytycznego spojrzenia na osoby kreowane na gwiazdy (k. 228-232) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: O. S. jest urodzonym w (...) roku aktorem występującym w produkcjach filmowych i telewizyjnych, w tym serialu pt. (...) oraz w teatrach w tym (...). O. S. do kwietnia 2014 roku pozostawał w związku partnerskim i wspólnie mieszkał z L. R. (1), z którą jest fotomodelką. W maju 2014 roku L. R. (1) poinformowała O. S., o tym, że jest z nim w ciąży. Wówczas pomiędzy tymi osobami nastąpiła trwająca przez
--- STRONA 3 ---
dłuższy czas wymiana korespondencji za pośrednictwem wiadomości sms oraz poczty elektronicznej, a także były prowadzone rozmowy telefoniczne. L. R. (1) informowała wówczas O. S., iż po rozstaniu spotykała się z innym mężczyzną lub mężczyznami. W korespondencji posłużyła się imieniem (...) oraz pojęciem „pewnym aktorem ..B.” (k. 163,164,165). O. S. i L. R. (1) spotkali się także osobiście. Rozważały sytuację, w której się znalazły, w tym wspólnie analizowały możliwość przerwania ciąży. O. S. w toku wymiany wiadomości początkowo negował swoje ojcostwo, choć deklarował także swoje uczucia wobec L. R., a następnie także wobec dziecka. L. R. (2) proponowała O. S. odnowienie związku pomiędzy nimi, co nie spotkało się z jego akceptacją. L. R. wielokrotnie wzywała O. S. do udzielenia jej wsparcia finansowego w związku z ciążą, co częściowo było przez niego realizowane.(wydruki korespondencji elektronicznej k. 163-168, 325-337, 348-408, 440, wydruki ze stron internetowych k. 470-475, zeznania świadków L. R. (1), A. R. i P. D. k. 550-550v) L. R. (1) w dniu (...) urodziła córkę – L. R.. W akcie urodzenia dziecka na podstawie art. 42 ust 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, wpisano (...) jako nazwisko i nazwisko rodowe ojca, a na wniosek matki (...) jako imię ojca. (odpis zupełny aktu urodzenia k. 318-319) Pomimo wstępnych deklaracji O. S. nie rozpoczął regularnego łożenie na utrzymanie L. R.. L. R. (1) w imieniu własnym i L. R. w dniu 5 lutego 2015 roku wniosła do Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w W. pozew przeciwko O. S. o ustalenie, iż jest on ojcem dziecka, orzeczenie, że nie będzie mu przysługiwała władza rodzicielska, zasądzenie na rzecz dziecka alimentów w kwocie p 2.500,00 zł miesięcznie, a także zasądzenie kosztów wyprawki dziecka i utrzymania jego matki w czasie ciąży oraz badań lekarskich w tym okresie. O. S. w odpowiedzi na pozew wniósł o dopuszczenie dowodu z badań DNA na okoliczność potwierdzenia lub zaprzeczenia jego ojcostwa. W razie zaś pozytywnego ustalenia w tym zakresie wniósł o oddalenie żądania w zakresie pozbawienia go władzy rodzicielskiej oraz zasądzenie od niego na rzecz dziecka alimentów w kwocie 800,00 zł miesięcznie. Ponadto zażądał oddalenia żądania w zakresie zwroty wyprawki ponad kwotę 1550,00 zł, w całości w zakresie utrzymania L. R. (1) w czasie ciąży oraz w części co do zwrotu kosztów badań lekarskich. W uzasadnieniu stanowiska przedstawił historię związku z L. R. (1), rozstania z nią, okoliczności powzięcia decyzji o ciąży i ich wzajemnych relacjach w czasie ciąży. Ponadto w tejże odpowiedzi na pozew O. S. oświadczył, iż ma wątpliwości co do swojego ojcostwa i powołał się na wynik uzyskany z kalkulatora daty zapłodnienia tj. 15 kwietnia 2014 roku, tj. dzień przypadający na okres po rozstaniu z L. R. (1). W toku rozpraw w sprawie wywołanej wskazanym wyżej pozwem, w dniu 6 maja 2015 roku L. R. (1) działając w imieniu L. R. i O. S. zawarli ugodę, w której zobowiązał się on do zapłaty tytułem alimentów w czasie trwania postępowania, kwoty po 900,00 zł miesięcznie. Biegli powołani w powyższej sprawie, we wniosku sporządzonej opinii, stwierdzili, że nie ma podstaw do wykluczenia ojcostwa O. S. wobec L. R.. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Woli w Warszawie wyrokiem z 29 września 2015 roku, ustalił, iż O. S. jest ojcem L. R., nadał dziecku nazwisko (...), zasądził od ojca na rzecz dziecka alimenty w kwocie po 1000,00 zł miesięczne na przyszłość oraz skapitalizowane alimenty za wskazany okres z przeszłości, zasądził od O. S. wskazane kwoty z tytułu kosztów zakupu wyprawki i wydatków matki w związku z ciążą i porodem. Ponadto Sąd umorzył postępowanie w części w jakiej pozew został cofnięty (pozew k. 314-317, odpowiedź na pozew k. 337-344, pismo k. 462-469, dokument opinii biegłych k. 476-479, wyrok k. 480-481). (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. jest wydawcą internetowego serwisu pod nazwą (...) dostępnego pod adresem www.(...).pl. Serwis ten publikuje felietony dotyczące wydarzeń w udziałem aktorów, piosenkarzy, sportowców i innych osób znanych z kręgu szerokorozumianej kultury i rozrywki.(okoliczność bezsporna, potwierdzona regulaminem serwisu i publikacjami prasowymi k. 169-179) L. R. (1) skontaktowała się z dziennikarzami publikującymi w portalu www.(...).pl. (zeznanie świadka Ł. Z. k. 304-305
--- STRONA 4 ---
Serwis ten w dniu 8 maja 2015 roku pod linkiem (...)(...)/ zamieścił pod tytułem „(...)! „(...)artykuł wskazujący na wszczęcie powyżej opisanej sprawy o ustalenie ojcostwa i zawierający relację o L. R. (1) związku z O. S. opisaną w czasopiśmie (...). Artykuł ten zawiera między innymi następujące stwierdzenia „(...)”. Artykuł ten opatrzony jest fotografiami O. S. i innych osób. Ponadto serwis (...) w dniu 9 maja 2015 roku pod linkiem (...)://www.(...)/ zamieścił pod tytułem: (...)artykuł wskazujący na (...) toczenie się opisanej wyżej sprawy o ustalenie ojcostwa. Artykuł ten zawiera między innymi następujące stwierdzenia: „(...), O. S.. On natomiast wypiera się ojcostwa, zwalając je na... B. S.. (…) Nikomu nie życzymy nikomu, żeby dowiadywał się o swoim ojcostwie, prawdziwym czy nie, w taki sposób”. Artykuł ten opatrzony jest fotografiami O. S. i innych osób. Ponadto serwis (...) w dniu 11 maja 2015 roku pod linkiem (...) (...)/ zamieścił pod tytułem: (...) artykuł ponownie wskazujący na (...) toczenia się opisanej wyżej sprawy o ustalenie ojcostwa. Artykuł ten zawiera między innymi następujące stwierdzenia: „(...)Komentować nie chce, być może jednak będzie musiał zapłacić. Jeżeli faktycznie jest ojcem dziecka i wypiera się łożenia na niego, to nie należy mu się żadne współczucie”. Artykuł ten opatrzony jest fotografiami O. S. i innych osób. (protokół utrwalenia treści zamieszczonej na stronie internetowej k. 21-105, wydruki stron internetowych k. 106-148) O. S. nie wyrażał zgody na przedstawione wyżej publikacje, ani nie udzielał informacji co do kwestii nimi objętymi. Publikacje były opatrywane negatywnymi komentarzami względem O. S., w tym o charakterze rasistowskim. O. S. ubiegał się o angaż w serialu „(...). Dowiedział się o powierzeniu mu jednej z głównych ról na dzień przed ukazaniem się powyższych publikacji. Po około dwóch tygodniach producent serialu poinformował O. S., iż nie otrzyma zapowiadanej roli. O. S. był zaskoczony i poruszony opisanymi wyżej publikacjami. Próbował skontaktować się z B. S.. (zeznania świadków O. G., M. C., K. P. i P. W. k. 487-490) Okoliczności podane w powyższych artykułach w części objęte były przedmiotem uprzedniego materiału prasowego opublikowanego w dzienniku (...) i na stronach www.(...).pl, www.(...).pl, www.(...).pl, www.(...).pl (wydruki ze stron internetowych k. 241-275). O. S. osiąga miesięczny stały dochód netto w wysokości około (...). (oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku dochodach i źródłach utrzymania k. 187-191, zeznanie PIT 37 k. 192-194, zaświadczenie o zatrudnieniu). O. S. pismem z 11 maja 2016 roku wezwał (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. do usunięcia skutków naruszenia jego dóbr osobistych w tym do zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 70.000,00 zł. (pismo k. 180-187) Sąd ustalił stan faktyczny w sprawie na podstawie powołanych wyżej dowodów, po uprzedniej realizacji wszystkich, poza jednym wyjątkiem, wniosków dowodowych stron. Sąd oddalił wniosek powoda zawarty w pkt IX pozwu co do zobowiązania powoda do dostarczenia informacji odnośnie odsłon i zysków z odsłon każdego z artykułów. Okoliczność ta nie jest bowiem istotna dla rozstrzygnięcia w sprawie. Nie budzi bowiem wątpliwości, że portal internetowy prowadzony przez pozwaną spółkę jest ogólnie dostępny i prezentowane przez niego treści mogą trafić do nieograniczonej liczby osób. Sąd nie dostrzega też bezpośredniego związku z oczekiwanemu przez powoda informacjami, skoro funkcją zadośćuczynienia jest przede wszystkim naprawienie krzywdy u osoby, która doznała naruszenia jej dóbr osobistych, a nie penalizacja naruszyciela. Sąd ponadto pominął dowód z przesłuchani stron, albowiem na wyznaczonej do tego rozprawie nie stawili się, prawidłowo wezwani powód i członek zarządu pozwanego (k. 574, 576). Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie. Żądanie powoda należy ocenić z punktu widzenia regulacji norm wynikających z art. 23, 24 i 448 k.c. a także ustawy Prawo prasowe.
--- STRONA 5 ---
Ocenę co do tego czy dane zdarzenie skutkowało naruszeniem określonego dobra osobistego należy przeprowadzić w oparciu o obiektywne kryteria, uwzględniające odczucia ogółu i powszechnie przyjmowanych norm postępowania. Istotna jest obiektywna reakcja opinii publicznej” (wyrok SN z dnia 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). Zbadania wymaga nadto czy ewentualne naruszenie było celowe i czy zamiarem osoby dokonującej naruszenia było poniżenie i przedstawienie innej osoby w złym świetle. Nie bez znaczenia dla oceny zaistnienia naruszenia dóbr osobistych pozostaje również okoliczność, czy informacje dotyczące konkretnej osoby, przekazane np. w publikacji prasowej, były prawdziwe, jak też czy poprzez powiązanie tej osoby z nieprawdziwymi zdarzeniami czy faktami mogły przypisać jej jakieś negatywne cechy. W tym kontekście nie ma znaczenia subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne poczucie wartości i stan psychiczny, choć na marginesie przedmiotowe artykuły wywołały u powoda negatywne emocje. Istotna jest bowiem reakcja społeczna na dane wydarzenie. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie poszkodowanego. Abstrahuje się zatem od subiektywnych odczuć osób zaineresowanych oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów. Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, lecz musi mieć charakter obiektywny. Przy ocenie naruszenia dobra osobistego należy, zatem uwzględnić szerszy kontekst społeczny i pod tym kątem dopiero dokonać ustalenia, czy dane zachowanie w powszechnym odbiorze społecznym miało charakter naruszenia dobra osobistego (uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19.11.2005 r., I ACa 353/05, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11.03.1997 r., II CKN 33/97 z 5.04.2002 roku, II CKN 953/00). Z art. 24 § 1 k.c. wynika domniemanie bezprawności każdego naruszenia. Bezprawnym jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających takie działanie. Ten, kto swym działaniem naruszył dobro osobiste musi więc wykazać, że nie działał bezprawnie. W związku z tym to na pozwanym spoczywał zasadniczy ciężar dowodu w sprawie. Przedmiotem dowodzenia nie jest w tym zakresie cel i intencje naruszyciela. W przypadku publikacji prasowej elementami podlegającymi ocenie jest forma tekstu, znaczenie tytułu, jak i okoliczności dotyczące sfery podmiotowej (uzasadnienie wyroku Sąd Najwyższy z dnia 16.11.1976 r., II CR 692/75 i z 25.04.1989 r., I CR 143/89). Biorąc za podstawę powyższe wytyczne, Sąd w realiach niniejszej sprawy stwierdził, że powód jako aktor jest osobą publiczną lub osoba pozostającą w publicznym zainteresowaniu. Jego działalność o charakterze artystycznym jest skierowana do nieorganicznego kręgu odbiorców. Nie budzi jednak wątpliwości, iż powód w kwestii okoliczności zakończenia swojego związku z L. R. (1) oraz rodzicielstwa L. R. – S. nie kontaktował się z pozwanym, nie przekazywał mu żadnych informacji oraz co istotne wprost ani w sposób konkludentny nie wyrażał zgody na publikację tego rodzaju informacji. Powód także i publicznie nie wypowiadał się w powyższych kwestiach. Jednocześnie poza sporem pozostaje także fakt publikacji na stronie internetowej www.(...).pl opisanych powyżej artykułów oraz ich zawartości. Publikacje te dotyczą dotyczące praw stanu, pokrewieństwa i rodzicielstwa i jako takie należą do sfery prywatnej w zasadzie każdej osoby. Prawo do prywatności jest zaś jednym z chronionych dóbr osobistych. Obejmuje ono zasadniczo: ochronę prawną życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia. Należy mieć na względzie to, że osoba publiczna musi liczyć się z tym, iż jej postępowanie i poglądy będą poddawane ocenie i weryfikacji. Nie oznacza to jednak braku wszelkich barier niedostępności, a tym samym dopuszczalność naruszenia samej istoty prawa do ochrony życia prywatnego. Ingerowanie w sferę prywatności może nastąpić wyjątkowo i obejmować tylko fakty, które pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną przez daną osobę działalnością publiczną. Do kategorii osób publicznych należą zarówno osoby sprawujące funkcje publiczne, jak i osoby, które nie pełniąc ich, odgrywają rolę w różnych dziedzinach życia publicznego, takich jak polityka, życie społeczne, kultura i sztuka, a pośród nich aktywni w tych dziedzinach, cieszący się znacznym zainteresowaniem publiczności i mediów, artyści i gwiazdy rozrywki. Osoby te nierzadko same zabiegają o popularność, będącą dla nich miarą powodzenia zawodowego, także przez udzielanie wywiadów i informacji o swoim życiu prywatnym wielonakładowym gazetom. Publiczny status tych osób nie powoduje jednak, że ich życie prywatne staje się automatycznie „życiem publicznym”. Może ono być przedmiotem zawężonej ochrony prawnej jedynie w granicach, jakie wyznacza, konieczna na to zgoda zainteresowanej
--- STRONA 6 ---
osoby zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy - Prawo prasowe (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2010 r. o sygn. akt I ACa 13/10). Zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy - Prawo prasowe, zawsze konieczne jest wykazanie związku pomiędzy wykonywaną działalnością publiczną a opublikowanym wizerunkiem, czy też informacją o prywatnym charakterze. Musi więc istnieć zależność między zachowaniem danej osoby w sferze publicznej. Poza tym ujawnienie danej informacji powinno służyć ochronie konkretnego, społecznie uzasadnionego interesu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. I CSK 111/11). Samo zaliczenie kogoś do kategorii osób publicznych bez wykazania bezpośredniego związku publikowanych informacji oraz danych z działalnością publiczną danej osoby nie skutkuje, z mocy art. 14 ust. 6 Prawo prasowe, zwolnieniem z obowiązku uzyskania zgody takiej osoby zainteresowanej na publikację dotyczącą prywatnej sfery jej życia. Okoliczność w postaci uprzedniego upublicznienia tych informacji nie stanowi ustawowej przesłanki zwalniającej z obowiązku uzyskania zgody na publikację, jeśli nie zostało wykazane, że zachowanie takie wiązało się bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I CSK 497/10). Informacje, co do potencjalnego ojcostwa powoda i jego stosunku względem matki dziecka po powzięciu wiadomości o ciąży nie są związane bezpośrednio z działalnością powoda jako artysty. Pozwany nie przeprowadził żadnego wywodu, który by wskazywał na istnienie takiego związku, w szczególności w odniesieniu do O. S.. Naturalne zainteresowanie opinii publicznej, a przynajmniej jej części, osobami aktorów, sportowców, muzyków w istocie nie może wkraczać, o ile nie wyrażą na to zgody, w obszar ściśle prywatny, w tym dotyczący pochodzenia dzieci i rodzicielstwa tych osób, gdyż kwestie z tym związane nie są istotą tych zawodów. Ponadto przedmiotowe publikacje nie realizowały żadnego interesu społecznego, na tyle istotnego, było podanie spornych informacji. Za tego rodzaju interes nie może być uważana chęć wywołania sensacji, czy też jak wywiedziono w odpowiedzi na pozew – wywołanie krytycznego spojrzenia na osoby publiczne. Zatem opublikowanie przez pozwanego informacji o życiu osobistym powoda, w tym informacji nieprawdziwych, naruszyło jego dobro osobiste w postaci prawa do prywatności. Nie można przy tym skutecznie twierdzić, iż owo naruszenie było realizacją prawa do swobody wypowiedzi. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż przedmiotowe artkuły nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy jeśli chodzi o postawę powoda względem jego byłej partnerki. Nie sposób bowiem stwierdzić, iż powód, w szczególności wobec innych osób niż L. R. (1) lub też publicznie twierdził, że nie jest ojcem L. R., a także by sugerował ojcostwo innego mężczyzny. Stan faktyczny w sprawie pozwala przyjąć, iż istocie wobec byłej parterki będącej w ciąży nie uznał swojego ojcostwa i nie wyrażał entuzjazmu w związku z otrzymaną informacją, a także nie wspierał jej finansowo w czasie ciąży w wymiarze przez nią oczekiwanym. Nie ma zaś podstaw do wywiedzenia, że wypierał się dziecka tj. jednoznacznie, kategorycznie i uporczywie twierdził, że nie jest jego ojcem i by w ten sam sposób przypisywał ojcostwo innemu mężczyźnie. Pozwany nie był w stanie przeprowadzić jakiegokolwiek skutecznego dowodu w tym zakresie. Powołać zaś w tym miejscu należy art. 12 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, zawierający dyrektywę nakazującą dziennikarzowi zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. Jednocześnie nie może ujść uwadze to, że powód po rozstaniu z L. R. (1) został przez nią poinformowany, że spotyka się ona z innym mężczyzną. Informacja ta zawierała przy tym wskazanie, że jest to aktor o imieniu B.. W związku z tym nawet gdyby pozwany zdołał wykazać, choć Sąd podkreśla, iż tego nie uczynił, przypisywanie przez powoda ojcostwa dziecka innemu mężczyźnie, to taka jego postawa mogła być usprawiedliwiona w świetle tych okoliczności (choć pogląd ten abstrahuje od ewentualnej odpowiedzialności powoda względem innych osób). Co więcej treść odpowiedzi na pozew złożonej przez O. S. w sprawie o ustalenie ojcostwa, nie pozostawia żadnych wątpliwości, że powód nie zakwestionował tam wprost swojego ojcostwa- nie wniósł bowiem o oddalenie powództwa, a przyłączył się do wniosku L. R. (1) o dowód z opinii biegłego, którego wyników następnie nie negował. Zatem zawarte w kwestionowanych publikacjach informacje nie były prawdziwe i nie zostały potwierdzone ani przed ich opublikowaniem ani w trakcie niniejszego postępowania. Wypowiedź, która ze swej istoty narusza dobra osobiste określonych osób,
--- STRONA 7 ---
a której prawdziwość nie została dowiedziona, wyczerpuje znamiona bezprawności działania (wyrok Sądu Najwyższego z 08 maja 1999 r. I CKN 16/98. Dlatego też publikacja przedmiotowych artykułów z puntu widzenia ochrony dóbr osobistych była bezprawna. Publikacje nie były przygotowane z zachowaniem należytej staranności wymaganej od dziennikarzy, a zatem trzeba je potraktować w kategoriach działania zawinionego. Nie stanowi ekskulpacji pozwanego fakt, iż uprzednio ukazała się publikacja prasowa w dzienniku (...) zawierają tożsame informacja co do powoda. Okoliczność, iż inni wydawcy zajmują się danym tematem nie powoduje zwolnienia z obowiązku samodzielnego sprawdzenia prawdziwości informacji. Opublikowane przez pozwanego informacje dodatkowo opatrzone fotografiami powoda i innych osób, w tym B. S., stawiały O. S. w niekorzystnym świetle i to w dwóch zasadniczych aspektach. Po pierwsze jako człowieka który uchyla się od odpowiedzialności za swoje dotychczasowe postępowanie, a po drugie jako tego, kto usiłuje przypisać tą odpowiedzialność innej osobie. Co zaś istotne - inkryminowane artykuły wprost przypisywały powodowi zarówno poprzez tekst jak i fotografie w sposób całkowicie nieuzasadniony wskazywanie jako domniemanego ojca dziecka jego byłej partnerki, innego bardziej doświadczonego i zapewne lepiej rozpoznawanego aktora. To zaś powodowało negatywny obraz powoda wobec szerokiej publiczności jak i dodatkowo w szczególności wobec środowiska artystycznego. To zaś z całą pewnością naruszało dobre imię O. S.. W świetle powyższego, uznać należało, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, niezależnie – prawa do prywatności i dobrego imienia. Dlatego też należało na zasadzie art. 23, 24 § 1 k.c. w zw. z art. 38 ustawy Prawo prasowe zobowiązać pozwanego do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda. W pierwszej kolejności zasadne było zobowiązanie pozwanego do usunięcia przedmiotowych artkułów z portalu internatowego w celu zlikwidowania źródła naruszeń. Sąd nie znalazł przy tym podstaw do objęcia orzeczeniem zakazowym wszelkich materiałów prasowych dotyczących powoda poza artykułami z 8,9 i 11 maja 2015 roku. Powód nie wykazał bowiem by poza tymi publikacjami pozwany wydał inne materiały zawierające informacje o jego życiu prywatny. Uwzględnienie tego żądania w pełnym zakresie w istocie prowadziłoby to ustanowienie wobec nieorganicznego co do czasu i przedmiotu zakazu publikacji dotyczących O. S.. Sąd nie uwzględnił w związku z tym żądania postawionego w punkcie II pozwu. Zasadnym zaś było przychylenie się do żądania publikacji na portalu internetowym, na którym ukazały się inkryminowane artykuły oświadczenia o charakterze przeprosin. Sąd wziął pod uwagę to, iż istnieje możliwość przeredagowania objętego powództwem oświadczenia w taki sposób by odpowiadało one wymogom art. 24 k.c. oraz względom słuszności (uzasadnienia orzeczeń w następujących Sądów w następujących sprawach Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu I ACz 602/12, lex 1171329, I ACz 210/13, lex 1312179, Sądu Najwyższego I CSK 540/12, lex 1400044, CSK 409/10, lex 738082 oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie I ACa 405/12 lex 264456). Jeśli chodzi o ich treść to Sąd wyeliminował z nich wskazanie, jako autora zarządu pozwanego, skoro to spółka a nie jej organu ma zdolność do czynności prawnych i ponosi odpowiedzialność za osoby działające w jej imieniu. Ponadto Sąd zastąpił imię i nazwisko dziecka powoda wyrażeniem „córki”, w celu uniknięcia jej stygmatyzacji. Zważyć zaś przy tym należy, iż imię i nazwisko L. R. nie było użyte przez pozwanego w tytułach przedmiotowych artykułów. Jeśli zaś chodzi o paramenty techniczne i czas publikacji oświadczenia to Sąd w istocie co do zasady uwzględnił żądanie powoda. Podkreślić wymaga, iż w toku rozprawy jego pełnomocnik doprecyzował pojęcie „weekendu” jako czas od godziny 15.00 w piątek do 06.00 w poniedziałek (k. 577) i takie też zastrzeżenie czasu emisji z zostało zawarte w wyroku. Sąd nie znalazł podstaw nakazania pozwanemu by ogłoszenie było sporządzone przy użyciu czcionki o dwa rozmiary większą niż użyta w inkryminowanych artykułach, skoro jednocześnie powód zażądał by była ona nie mniejsza niż 5mm. Sąd w związku z tym wskazał wyłącznie ten ostatni parametr albowiem w sposób wystarczający oddaje intencję powoda. Sąd miał przy tym świadomość medium, w którym ma zostać dokonana publikacja oświadczenia i parametry techniczne, które używane są do opisu obrazu wyświetlanego jako strona internetowa, a także tego, iż może to nastąpić na różnych urządzeniach począwszy od niewielkich mobilnych, a skończywszy na dużych monitorach czy telewizorach współpracującymi z przeglądarkami. W związku z tym gdy powód wprost określił na zasadzie liniowej parametry ramki w której ma być zawarty tekst, to wykonanie tego z puntu widzenia różnej wielkości wyświetlaczy byłoby niemożliwe. Natomiast jest wykonalne, co Sąd wywodzi z wiedzy powszechnej, metryczne opisanie czcionki użytej na stronie internetowej. Tekst wielkości 5 mm (lub większy) jest bowiem możliwy do wyświetlenia i przeczytania przez odbiorcę zarówno w telefonie
--- STRONA 8 ---
komórkowym (smartfonie) jak i telewizorze o przekątnej obrazu 50cali. W związku z tym nie było koniczne oczekiwanie od powoda lub samodzielne przyjmowanie przez Sąd parametrów graficzno - informatycznych w tym pikseli. Intencją Sądu przy określaniu formy oświadczenia było bowiem przedstawienie samego wyniku zabiegów osób odpowiedzialnych za kompozycję i emisję strony internetowej – swoistego efektu końcowego (widoku, obrazu) odbieranego przez użytkowania przy korzystaniu z portalu pozwanego. Sąd przy tym zawarował by efekt czcionki o wielkości co najmniej 5mm był osiągnięty przy takim ustawieniu parametrów urządzenia końcowego – komputera i monitora, która odpowiada jej standardowemu powiększeniu. Punkt 2 wyroku zawiera tylko przykładowe, a nie enumeratywne, określenie tego parametru w odniesieniu do najpopularniejszych przeglądarek internetowych. Pozwany nie podniósł zarzutu, iż parametry techniczne oświadczeni określone przez powoda są niemożliwe do osiągnięcia lub niezrozumiałe dla niego jako podmiotu edytującego witrynę internetową lub wprost wskazał, że w przypadku przedmiotowych artykułów były inne. Sąd na podstawie obrazu portalu pozwanego objętego protokołem notarialnym, a przede wszystkim po własnym zapoznaniu się z nimi w sieci Internet (co nie jest przecież domeną wiadomości specjalnych) stwierdził, iż zapoznanie się z nimi jest możliwe bezpośrednio od razu po otworzeniu witryny bez koniczności jakiegokolwiek przesuwania strony. W związku z tym forma oświadczenia nakazana w wyroku, w ocenie Sądu, będzie odpowiada takim warunkom. Sposób określenia koloru czcionki i tła nie wykracza poza ramy efektu graficznego spornych artykułów. Określne zaś czasu emisji oświadczenia – przez dwa kolejne tygodnie w czasie kilkudziesięciu godzin ma zaś znacznie mniejszy wymiar niż czas publikacji inkryminowanych artykułów, które były dostępne na przedmiotowym portalu w chwili wyrokowania w sprawie. Sąd nie znalazł natomiast żadnych podstaw do upoważnienia powoda do zamieszczenia przedmiotowego artykułu w dzienniku „(...).pl”. Nie na tej stronie bowiem zostały opublikowane inkryminowane artykułu. Powód nie wyjaśnił zaś związku przedmiotowych artykułów z wydawcą wyżej wymienionego publikatora, czy też tożsamości odbiorców obu portali internetowych. Badając żądanie zasądzenia zadośćuczynienia Sąd zważył, iż zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Art. 37 Prawa prasowego wskazuje, iż do odpowiedzialności za naruszenie prawa prasowego spowodowane opublikowaniem materiału prasowego stosuje się zasady ogólne, a art. 38 prawa prasowego precyzuje dyspozycję art. 24 § 1 k.c. w odniesieniu do legitymacji materialnej biernej, przewidując m.in. odpowiedzialność wydawcy. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych też względów sąd jest zobowiązany ustalić zakres cierpień pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przesłanki nie może abstrahować od wszystkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego. Zatem z powyższego jednoznacznie wynika, że możliwość zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego określonego w art. 448 k.c. zależy od ustalenia bezprawności naruszenia dobra osobistego oraz od zawinienia pozwanego, chociaż w najlżejszej postaci. W ocenie Sądu pozwanej spółce należy przypisać co najmniej winę nieumyślną albowiem publikując sporne artykuły. Można bowiem postawić zarzut, że powinna i mogła przewidzieć, że dojdzie do naruszenia prywatności i dobrego imienia powoda. Powód wykazał, iż w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych doznał krzywdy. Zostały bowiem przedstawione fakty z jego życia prywatnego – niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Wiedza ta została przedstawiona ogółowi odbiorców, w tym dotarła do środowiska zawodowego powoda i tam był komentowana. Treść wypowiedzi stanowiącej potencjalne źródło naruszenia dóbr osobistych powinna być badana w świetle ogólnie obowiązujących reguł znaczeniowych języka, przy założeniu przeciętnej kompetencji językowej odbiorcy danego komunikatu. Chodzi w tym przypadku o przyjęcie przez sąd pewnego ogólnego standardu interpretacyjnego badanej wypowiedzi, który można określić jako standard „przeciętnego i rozsądnego odbiorcy”. Przy czym konkretne sformułowania, wskazywane jako źródło naruszenia dóbr osobistych, nie mogą być analizowane w oderwaniu od całej wypowiedzi, której kontekst znaczeniowy powinien być uwzględniony. W końcu z obiektywnej koncepcji dóbr osobistych jako pewnych wartości uznanych powszechnie w społeczeństwie i akceptowanych
--- STRONA 9 ---
przez dany system prawny wynika, że dla oceny danej wypowiedzi relewantne są kryteria obiektywne, nie zaś indywidualne i z natury rzeczy subiektywne odczucia osoby pokrzywdzonej (uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13.01.2010 r. VI ACa 771/2009, LexPolonica nr 2316435). Powyższe ustalenia przemawiały za zasadnością zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 20 000 zł. W ocenie Sądu jest to kwota adekwatna do rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru doznanej krzywdy. Zdaniem Sądu zadośćuczynienie właśnie w takiej wysokości zrealizuje funkcję kompensacyjną wynikającą z art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c., bowiem uwzględnia także intensywność naruszenia, którego dopuścił się pozwany oraz stopień winy. Zważyć należy, iż kwota powyższa odpowiada niemal pięciokrotności miesięcznych dochodów powoda, a więc będzie przez niego odczuwalna. Wyższa kwota zadośćuczynienia, zdaniem Sądu, byłaby nadmierna. Powód nie wyjaśnił, poprzez zaniechanie stawiennictwa na rozprawie, z jakich przyczyn należna mu kwota zadośćuczynienia miałaby wynosić 70.000 zł. Dalej idące roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia należało oddalić, Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., odsetki należą się jeżeli dłużnik opóźnia się w spełnieniu świadczenia. W związku z tym Sąd zasądził odsetki na rzecz powoda od dnia 8 sierpnia 2015r., od dnia następnego po skutecznym wniesieniu pozwu (k. 205). Zważyć bowiem należy, iż powód już uprzednio – tj. przed wniesieniem pozwu zażądał od pozwanego zapłaty powyższej sumy tytułem zadośćuczynienia. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 i 100 k.p.c, znosząc je między stronami albowiem powództwo zostało uwzględnione tylko w części . Powód został zwolniony od kosztów sądowych ponad kwotę 1000 zł opłaty od pozwu, a zatem co do 3100 zł. Dla rozliczenia nieuiszczonej opłaty, Sąd przyjął, że zwolnienie objęło połowę opłaty od roszczenia niepieniężnego tj. 300 zł oraz 700 zł jako opłaty od roszczenia pieniężnego. W związku z tym Sąd nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa od powoda połowę nieuiszczonej opłaty od roszczenia niepieniężnego, jako że w części uwzględniono objęte nimi żądania, tj. 150 zł oraz 70 % nieuiszczonej opłaty od roszczenia pieniężnego tj. 1925 zł. Orzeczono w tym zakresie w oparciu o art. 113 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w tym nakazując ściągnąć te kwoty ze świadczenia zasądzonego na rzecz O. S.. Sąd z tytułu i na podstawie jak wyżej nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa od pozwanego pozostałą kwotę nieuiszczonej opłaty tj. 1025 zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE (...)
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział#II C 606/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Wars#art. 42 ust#art. 24 § 1 k.c.#art. 14 ust. 6 ustawy#art. 14 ust. 6 Prawo#art. 12 ust. 1 ustawy#art. 38 ustawy#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#Art. 37 Prawa#art. 38 prawa#art. 481 § 1 k.c.#art. 113 ust.