Wyrok II C 60/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 60/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek (...) w R. w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Holeczek-Klimasara Protokolant: Izabela Kucza po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 roku w Rybniku sprawy z powództwa Z. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o zapłatę 1. powództwo oddala; 2. przyznaje adwokatowi M. S. od Skarbu Państwa ( Sądu Okręgowego w Gliwicach – Ośrodka (...) w R. ) koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w wysokości 4 428,00 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych), w której to kwocie mieście się 23% podatku od towarów i usług w wysokości 828 złotych; 3. nie obciąża powoda kosztami procesu. Sygn. akt II C 60/10 UZASADNIENIE Powód Z. M., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w R. kwoty 76.000 złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty. Powód podniósł szereg zastrzeżeń do warunków bytowych odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w R.. Podniósł, że warunki te były niezgodne z normami wyznaczonymi przez przepisy kodeksu karnego wykonawczego. Niezgodności te polegały głównie na niedotrzymaniu nakazanej minimalnej powierzchni celi mieszkalnej przypadającej na skazanego, niespełnianiu odpowiednich warunków higienicznych, sanitariaty znajdowały się w celach mieszkalnych i były oddzielone jedynie płytą, która nie zapewniała dostatecznej osłony, przez co powód wdychał nieprzyjemne zapachy i nie miał zapewnionego poczucia intymności. Ponadto cele, w których przebywał powód były nie posprzątane, w celach nie było ciepłej wody co utrudniało zachowanie higieny osobistej, ciepła kąpiel była raz w tygodniu. Ponadto materace były niewygodne i bolały od nich plecy. Wskazał także, że zakład nie zapewnił mu opieki medycznej, bowiem odbywając karę pozbawienia wolności pogorszeniu uległ stan jego zdrowia, musiał zażywać leki antyalergiczne oraz na choroby skóry, z uwagi na brak dostępu do nożyczek usunięto mu także wrastające paznokcie. Podniósł, że cele były źle wentylowane, w lato panował upał, a w zimę były źle ogrzane, z kolei na noc wyłączano w nich prąd. Jednocześnie podniósł, że pozwany utrudniał mu kontakt z bliskimi --- STRONA 2 --- w ten sposób, że korespondencja nie była dostarczana na czas. Powód wskazał, że takie warunki odbywania kary pozbawienia wolności są niehumanitarne i naruszają jego dobra osobiste w postaci godności. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podniósł, że roszczenia powoda uległy w części przedawnieniu. Jak bowiem powód wskazał w ZK w R. osadzony był w okresie 28.09.2005 do 17.01.2008. Mając zatem na uwadze art. 442 1 KC należało wskazać, że roszczenia powoda sprzed 12.03.2007 uległy przedawnieniu. Ponadto pozwany zarzucał, że w zakładzie co prawda występowało zjawisko przeludnienia, jednak osadzanie więźniów w warunkach przeludnienia mogło mieć miejsce na czas ściśle określony ustawą i na mocy decyzji administracyjnej Dyrektora Zakładu, dodatkowo działanie to podlegało nadzorowi sędziego penitencjarnego. Ponadto pozwany wskazał, że zapewniał osadzonym odpowiednie środki do utrzymania higieny osobistej oraz środki czyszczące, wykorzystywane do utrzymania czystości pomieszczeń zakładu. Osadzeni miel także dostęp do kąpieli oraz toalety znajdującej się w celi, a także możliwość wymiany pościeli, odzieży oraz obuwia. Cele były wyposażone w odpowiedni sprzęt zgodnie z obwiązującymi przepisami prawa. Pozwany podniósł również, że zapewniał osadzonym wyżywienie w należytej ilości, kaloryczności i zróżnicowaniu smakowym, wszystko zgodnie z wytycznymi (...). Podkreślił również, że powód miał dostęp do korespondencji, a czas jej doręczania był dotrzymywany przez pozwanego. Pozwany podniósł także, że rzeczą oczywistą jest, iż pozbawienie wolności niesie za sobą określoną dozę ograniczeń i niedogodności. Na tej kanwie Europejski Trybunał Praw Człowieka, dokonując wykładni Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przyjął, że aby doszło do jej naruszenia, cierpienie i upokorzenie muszą przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności. Uwzględnienie roszczenia powoda w ocenie pozwanego byłoby niczym nieuzasadnionym faworyzowaniem jednej tylko grupy społecznej w stosunku do pensjonariuszy placówek opiekuńczych lub szpitali, czy też od przeciętnego poziomu egzystowania ubogiej polskiej rodziny gdzie często warunki życia są niższe niż w zakładach karnych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód przebywał w Zakładzie Karnym w R. od 23.11.2005 r. do 7.03.2007 r. jako tymczasowo aresztowany. Wcześniej karany za rozboje oraz kradzieże rozbójnicze. Podczas pobytu w pozwanym zakładzie zgłaszał, że cele w których przebywał są przeludnione. Pozwany tymczasem podejmował działania, które miały na celu poprawę warunków odbywania kary, m.in. przez pozyskiwanie nowych miejsc kwaterunkowych z adaptacji innych pomieszczeń. Ponadto pozwany co miesiąc informował sędziego penitencjarnego o warunkach odbywania kary. Nadto art. 248 KKW dopuszczał odstępstwo od powyższej normy. Umieszczenie osadzonego w celi niespełniającej normy 3m 2 wiązało się z obowiązkiem powiadomienia sędziego penitencjarnego, z czego pozwany wywiązywał się. Cele, które zajmował powód były odpowiednio dostosowane. Na ich wyposażeniu znajdowały się łóżka dla każdego osadzonego, stoły, krzesła, szafki oraz pozostałe sprzęty zgodne z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Każda cela posiada dostęp do światła dziennego oraz oświetlenia sztucznego. Cele wyposażone są w wentylację grawitacyjną, przez którą obywa się wymiana powietrza. Ponadto istnieje również możliwość przewietrzenia pomieszczeń, znajdujące się w nich okna można bowiem otwierać o każdej porze doby. W celach znajdują się także grzejniki CO. Wielkość grzejników została określona indywidualnie do każdego pomieszczenia. W celi znajduje się w kącik sanitarny, na który składa się muszla klozetowa i umywalka z podłączoną wodą. Kąciki sanitarne odgrodzone są od reszty pomieszczenia przesłoną o wysokości od 120 cm. Brak pełnej zabudowy kącika powodował poczucie braku zachowania intymności u powoda oraz że zapachy rozchodziły się po całej celi. Dla zniwelowania nieprzyjemnych zapachów można było przewietrzyć pomieszczenie, otwierając okna. O czystość i porządek w celach dbają sami więźniowie, którym są wydawane środki czyszczące, cele wyposażone są w zmiotkę, szufelkę oraz kosz na śmieci. Dla utrzymania higieny osobistej więźniom, zgodnie z § 30 regulaminu organizacyjno porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności przysługuje ciepła kąpiel raz w tygodniu. Czas samej kąpieli wynosi 7 minut, natryski są wykafelkowane. Do cel --- STRONA 3 --- mieszkalnych doprowadzona jest na stałe zimna woda bieżąca. Dodatkowo więźniom wydawano mydło toaletowe, papier toaletowy, 200g proszku do prania, płyn do mycia naczyń nożyk do golenia, w razie zgłoszenia potrzeby także pastę i szczoteczkę do zębów, krem do golenia. Ponadto osadzeni otrzymywali również odzież, bieliznę, koce, pościel, obuwie. Ponadto w zakładzie odbywały się kontrole Państwowego Inspektoratu Sanitarnego, a przynajmniej raz w roku dokonywana była kompleksowa kontrola. Kontrole nie stwierdzały jednak zaniedbań ze strony pozwanego. Jadłospisy dla osadzonych przygotowywane były przez funkcjonariusza, następnie z jadłospisem tym zapoznawał się kierownik działu kwatermistrzowskiego oraz lekarz, a ostatecznie Dyrektor jednostki. Przy układaniu jadłospisu bezwzględnie przestrzegane były przepisy regulujące między innymi wysokość stawek dziennych, dzienną ilość posiłków, wagę posiłków ich kaloryczność, dzienną ilość dostarczanych substancji odżywczych, pobierano także próbki smakowe oraz próbki do celów sanitarno-epidemiologicznych. Wyżywienie transportowano oraz podawano osadzonym w odpowiednich naczyniach zapewniających im właściwą temperaturę. Wszystko zgodnie z wymaganiami systemu (...), który pozwala na identyfikację, ocenę, i kontrolę zagrożeń, które są istotne dla bezpieczeństwa żywności. Na śniadanie podawano w zależności od dnia, m.in.: sałatkę z makreli, kiełbasę kminkową, parówki lub paprykarz, do tego wydawano chleb baltonowski z margaryną i herbatę ekspresową z cukrem. Na obiad podawano zupę porową, rosół, barszcz ukraiński, kapuśniak, na drugie danie kaszankę z ziemniakami oraz surówkę z kapusty białej lub, kotlet schabowy z ziemniakami i buraczkami, innego dnia podano makaron z serem, kompot z jabłek, wydawano także zrazy wołowe z ziemniakami i sałatką obiadową. Na kolację osadzeni otrzymywali między innymi zupę mleczną z kaszą, sałatkę śledziową, metkę, zupę mleczną z ryżem do tego otrzymywali chleb baltonowski z margaryną oraz herbatę ekspresową z cukrem. Osadzeni w pozwanej jednostce mają możliwość widywania się z osobami bliskimi oraz korespondencji. Prawo to wynika z kodeksu karnego wykonawczego oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania. Zgodnie jednak z art. 217a kkw osadzony lub aresztowany nie otrzymuje od razu korespondencji, która jest do niego kierowana bezpośrednio na zakład karny, ponieważ musi ona być przesłana do organu dysponującego, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje. Dopiero organ po ocenzurowaniu poczty decyduje o doręczeniu jej osadzonemu lub aresztowanemu. Zakład karny prowadzi ewidencję dat doręczenia do jednostki korespondencji oraz przekazania jej osadzonemu przez organ dysponujący. Ponadto pozwany zakład zapewniał powodowi bezpłatną opiekę medyczną. Powód podczas odbywania kary wielokrotnie korzystał z opieki lekarskiej różnych specjalizacji, w tym: specjalistów od chorób wewnętrznych, dermatologów, wenerologów oraz laryngologów. Skarżył się na zgagę, niedrożność dróg oddechowych, duszności oraz problemy skórne. Powód miał wykonane m.in. wykonany RTG zatok, a na pozostałe dolegliwości otrzymywał maści oraz tabletki. W szpitalu w B. usunięto mu wrastające paznokcie u nóg. Jako przyczynę tego schorzenia powód wskazywał, że Zakład nie zapewnił mu dużej obcinaczki do paznokci lub nożyczek, natomiast w kantynie do kupienia była tylko mała obcinaczka. Po opuszczeniu przez powoda ZK w R. jego dolegliwości ustały, także przed umieszczeniem go tym zakładzie powód nie odczuwał wskazanych dolegliwości. Dowód: Dokumentacja dotycząca pomieszczeń oraz liczby osób w nich osadzonych k.52; analiza stanu zaludnienia k.53,54,57,58; dokumentacja dotycząca adaptacji pomieszczeń k.55,56; stanowisko działu penitencjarnego k.59; protokół z kontroli sanitarnej k.60-62; meldunek dotyczący wydawania osadzonemu środków higienicznych i czyszczących k.63; stanowisko działu kwatermistrzowskiego k.64; protokół z przyjęcia środków higienicznych k.66-67; zaświadczenie o używanych preparatach czyszczących k.68-71; jadłospis k.72-75; art. dot. kuchni więziennej k.76; fotografie natrysków w pozwanej jednostce k.77,78; zeznania świadka K. S. k.99v-100v; zeznania powoda k.129,130; dokumentacja medyczna 119-125. Aktualny stan zdrowia powoda w obrębie narządów laryngologicznych jest dobry, nie występują choroby o charakterze ostrym lub przewlekłym, nie stwierdzono także trwałego uszczerbku na zdrowiu. Powód nie leczy się laryngologicznie, rokowania na przyszłość w zakresie narządów laryngologicznych są dobre. Schorzenia na jakie cierpiał powód nie były bezpośrednio wynikiem warunków w jakich przebywał w pozwanym zakładzie, niemniej jednak nie można wykluczyć --- STRONA 4 --- że warunki więzienne nie wpłynęły na pogłębienie stanu zapalnego migdałków podniebiennych powoda. Warunki panujące w pozwanym zakładzie nie miały wpływu na skrzywienie przegrody nosa u powoda. Dokumentacja medyczna zakładu karnego nie potwierdza tak częstych infekcji górnych dróg oddechowych jak to wskazywał powód podczas przeprowadzanych badań przez biegłego sądowego. Dowód: opinia sądowo-lekarska z zakresu laryngologii wraz z opinią uzupełniającą k.233-238, 277-279 Schorzenie dermatologiczne występujące u powoda zarówno podczas pobytu w zakładzie karnym jak i występujące obecnie nie jest wynikiem warunków w jakich przebywał w pozwanej jednostce penitencjarnej. Zmiany skórne występujące podczas pobytu w ZK w R. nie spowodowały trwałego uszczerbku na zdrowiu, a rokowanie co do dalszego przebiegu schorzenia i leczenia jest dobre. Obecny stan zdrowia powoda jest dobry, a zmiany skórne występują tylko w niewielkim nasileniu i nie wymagają intensyfikacji leczenia. Postać trądziku występująca u powoda ma przebieg łagodny. Zmiany skórne występujące podczas pobytu w ZK w R. oraz stwierdzane obecnie nie doprowadziły do jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu, w tym również uszczerbku o charakterze nietrwałym. Schorzenie dermatologiczne występujące u powoda nie miało żadnego związku z warunkami bytowymi, w których przebywał powód. Dowód: Opinia sądowo-lekarska z zakresu dermatologii wraz z opinią uzupełniającą k.297,298,313 Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną dochodzonego zadośćuczynienia za złe, uciążliwe warunki pobytu w Zakładzie Karnym w R. jest art. 448 k.c., zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Przesłanki ochrony dóbr osobistych zostały sprecyzowane w art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego, który wskazuje, że ten czyje dobro osobiste zostało naruszone bezprawnym działaniem może żądać zaniechania tego działania lub usunięcia jego skutków. Przy czym ustawodawca w artykule 24 kc wprowadził domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, które strona pozwana może obalić przez wykazanie, że jej działanie miało miejsce w warunkach obowiązującego porządku prawnego, stanowiło wykonywanie prawa podmiotowego, było za zgodą pokrzywdzonego, lub wynikało z potrzeby ochrony uzasadnionego interesu lub wartości nadrzędnych. W niniejszej sprawie trzeba mieć na uwadze, że powód odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym zamkniętym. Kara spełnia funkcję represyjną jako odpłata za dokonane przestępstwo i dolegliwość dla skazanego (dyskomfort) stanowi jej istotę (tak też Sąd Apelacyjny w Katowicach, w wyroku z dnia 7 maja 2009 roku, sygn. akt I ACa 247/09). Aby można było mówić o odczuwaniu dolegliwości przez skazanego, odbywanie kary musi być bardziej uciążliwe od sposobu życia osób pozostających na wolności. Odczuwanie niedogodności i dyskomfortu, nawet znacznych rozmiarów, w przypadku kary pozbawienia wolności nie ogranicza się jedynie do braku możności opuszczenia zakładu karnego. Odbywanie kary pozbawienia wolności nie stanowi bowiem pobytu w zakładzie o charakterze zbliżonym do pensjonatu lub sanatorium, tyle tylko że w warunkach pozbawienia wolności, lecz oznacza także obniżenie standardu życiowego. Zachowania pozwanego, polegające na stworzeniu warunków pobytu w zakładzie karnym, poniżej poziomu typowego dla życia na wolności, które powód odczuwa jako uciążliwe, nie są przez to bezprawne. Żądania zmierzające do podwyższenia warunków życia, tak aby odpowiadały one warunkom osób przebywających na wolności, a nawet które zapewniłyby powodowi poziom pobytu na poziomie pod pewnymi względami wyższym niż znaczna część polskiego społeczeństwa są tym samym bezzasadne. O bezprawnym naruszeniu dóbr osobistych, w szczególności godności może być mowa dopiero, gdy dochodzi do poniżającego i nieludzkiego traktowania, sprzecznego z zasadą humanitaryzmu. Do naruszenia godności ludzkiej może dojść w wypadku, gdy pozbawi się więźniów jakiejkolwiek intymności przy spełnianiu potrzeb fizjologicznych, gdy brak wyżywienia będzie powodował głód u więźniów, lub nie zapewni niezbędnych składników odżywczych, gdy przeludnienie osiągnie stan uniemożliwiający funkcjonowanie --- STRONA 5 --- w celi, w szczególności gdy więźniowie zostaną zmuszeni do spania na przemian w jednym łóżku, gdy w celi nie będzie możliwości pozostawania w pozycji leżącej, gdy niewykonywanie obowiązków przez służbę zdrowia spowoduje permanentny stan chorobowy u osadzonego, gdy w celach będzie panowało zimno. Podstawą prawną dochodzonego przez powoda zadośćuczynienia za złe, uciążliwe warunki pobytu w Zakładzie Karnym w R. jest art. 448 kc, zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Regulacja zawarta w wyżej przytoczonym przepisie wskazuje, że przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w nim jest nie tylko bezprawne ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (tak SN w wyroku z dnia 15.06.2005r., sygn. akt IV CK 805/04). Przyjęcie zatem odpowiedzialności odszkodowawczej sprawcy takiego naruszenia wymaga kumulatywnego zaistnienia nie tylko wystąpienia szkody o charakterze niemajątkowym i wskazania bezprawności działania sprawcy ale także wykazania jego zawinienia, a także związku przyczynowego zachodzącego pomiędzy zaistniałą szkodą a działaniem sprawcy. Z ustaleń Sądu wynika, że powód w ZK w R. osadzony był w okresie 23.11.2005 r. do 7.03.2007. Powództwo zostało wniesione do sądu w dniu 01.03.2010r ( k.6), a zatem roszczenia powoda za okres sprzed 01.03.2007r. jest przedawnione (art. 442 1 § 1 kc.). Zgodnie z tym przepisem roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 442 1 § 1 kc dla roszczeń związanych z działalnością ZK w R. rozpoczął bieg najpóźniej 7.03.2007 r., powód już wówczas wiedział o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zgodnie zatem z wyżej wskazanym przepisem, powód ma 3 lata od dowiedzenia się o szkodzie na wniesienie pozwu. Skoro więc pozew został nadany w dniu 01.03.2010, to zgodnie z tą zasadą termin przedawnienia upłynął w dniu 01.03.2007 r.. Zatem roszczenia powoda dotyczące pobytu w pozwanej jednostkach sprzed tego dnia uległy przedawnieniu, i wobec podniesionego zarzutu przedawnienia roszczenia przez powoda, skutkowało oddaleniem powództwa w tej części. (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 6 grudnia 2011 r. I ACa 650/11). Bezspornym jest, że w ZK w R. występował zjawisko przeludnienia, nie mniej jednak do dnia 5 grudnia 2009 roku w polskim porządku prawnym obowiązywał art. 248 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, który pozwalał przy spełnieniu warunków w nim opisanych tj. przy zawiadomieniu sędziego penitencjarnego w szczególnie uzasadnionych wypadkach na odstąpienie od stosowania normy 3 m 2 powierzchni mieszkalnej na więźnia. Pozwana placówka o przeludnieniu informowała sędziego penitencjarnego, a przeludnienie występowało w skali całego kraju, co pozwalało tę sytuację uznać za szczególnie uzasadniony wypadek. Przepis ten został uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 roku (sygn. akt SK 25/07) i stracił moc po upływie 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku, co nastąpiło w dniu 6 grudnia 2009 roku. Powód w pozwanej jednostce przebywał od 23.11.2005 r. do 7.03.2007. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania oraz wskazany okres przebywania w celach, których powierzchnia była mniejsza niż 3 m 2 na osadzonego, nie można uznać za bezprawne. Nie znajdują akceptacji zarzuty powoda dotyczące złego działania wentylacji. Zakład Karny w R. jest wyposażony w wentylację grawitacyjną, której zasada działania polega na tym, że ciepłe powietrze jako lżejsze idzie do góry zapewniając obieg powietrza. W niektóre dni może się jednak zdarzyć, że ze względu na warunki atmosferyczne i różnicę ciśnień na zewnątrz i wewnątrz budynku, powietrze nie będzie wyciągane. Jest to normalne zjawisko. Uskarżanie się zatem powoda na upały panujące latem, a tym samym domaganie się przez niego rozwiązań bardziej zaawansowanych technicznie np. wentylacji mechanicznej za pomocą wentylatorów umieszczonych w przewodach wentylacyjnych, stanowiłoby w istocie luksus, gdyż byłoby to lepsze rozwiązanie niż posiada większość budynków w Polsce. Dodać należy, że w pozwanym zakładzie istnieje obowiązek dokonywania kontroli przewodów kominowych. W razie stwierdzenia usterki zakład jest obowiązany do jej usunięcia. --- STRONA 6 --- Jednocześnie nie uzasadnia zasądzenia zadośćuczynienia fakt, że w celi panuje nieporządek oraz występują nieprzyjemne zapachy związane z niezabudowanym całkowicie kącikiem sanitarnym. Odczucia te na pewno nie należą do przyjemnych, ale skala tych dolegliwości nie przekracza stopnia, który pozwalałby mówić o naruszeniu godności. Tym bardziej, że więźniom wydawane są środki czyszczące dzięki, którym sami powinni zadbać o czystość w celach. Dodać tu należy, że każdy osadzony otrzymuje środki czyszczące, a także ma możliwość kupienia ich w kantynie zakładu lub otrzymywania ich w paczkach. Do utrzymania porządku powód otrzymywał m.in. proszek, płyn do naczyń, a w celach znajdowały się miotła, szufelka oraz wiadro. Ponadto cele posiadają okna, które można otwierać o każdej porze co dawało możliwość przewietrzenia pomieszczeń. Nadto cele są wentylowane co także niweluje brzydkie zapachy. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w zeznaniach powoda oraz świadka K. S. oraz dokumentach złożonych przez pozwanego, m.in. meldunku wydania środków czystości i higieny, a także protokołu ich wydania. Ponadto w celach przeprowadzano stałe kontrole sanitarne, podczas których nie stwierdzano zaniedbań po stronie pozwanego, nie kwestionowano w nich także umieszczenia sanitariatów, na co wskazują złożone w sprawie protokoły z inspekcji sanitarnej. W miejscu tym należy też wskazać, że zarzuty dotyczące wydawania więźniom sprzętu kwatermistrzowskiego oraz środków czystości i do higieny osobistej, jak również zarzut odnoszący się do ciepłej kąpieli, że odbywała się raz w tygodniu nie zasługują na uwzględnienie sądu. R. te są bowiem wydawane zgodnie z obowiązującymi przepisami, określanymi w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych – § 1 Rozporządzenia. Z kolei Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, określa warunki zdrowotne i bytowe podczas odbywania kary. Zgodnie z § 30 Rozporządzenia osadzonemu przysługuje przynajmniej jedna ciepła kąpiel w tygodniu. Pozwany zatem nie narusza w żaden sposób warunków odbywania kary. Nie znalazł uznania argument wysunięty przez powoda, że możliwe jest dojrzenie wnętrza kącika sanitarnego. Sanitariaty bowiem są oddzielone przegrodą o wysokości minimum 120 cm., która zapewnia intymność podczas ich używania. Co prawda istnieje możliwość zajrzenia do środka sanitariatu przez współwięźnia, ale tylko wtedy jeżeli ktoś celowo będzie starał się tam zajrzeć. Przed celowym zachowaniem współwięźniów, nie jest jednak możliwa ochrona za pomocą jakichkolwiek przegród. Jednocześnie wiadomym Sądowi jest, że ze względów bezpieczeństwa oraz z uwagi na brak większej ilości przewodów wentylacyjnych nie możliwe było całkowite zabudowanie kącików sanitarnych. Także zarzut, że w celach w okresie zimowym było zimno nie może zostać uwzględniony. Z zeznań samego powoda wynika, że cele wyposażone były w kaloryfery. Wielkość grzejników została natomiast określona indywidualnie do każdego pomieszczenia. Ponadto wiadomym jest, że osadzeni mają możliwość zwrócenia się do wychowawcy o dodatkowy koc lub ubranie, a więźniom w razie konieczności przedmioty te są wydawane. Kolejne zarzuty powoda mające związek z rzekomo nieprawidłowym żywieniem, także nie zasługują na uwzględnienie. Brak jest podstaw aby twierdzić, że więźniowie cierpią na niedobór wagi ciała, wskutek braku odpowiedniej ilości wyżywienia, lub zapadają na choroby związane z niedoborem niektórych składników (np. awitaminozę, anemię). Jak wynika z zestawienia jadłospisów, posiłki są urozmaicone i zapewniają odpowiednie wyżywienie. Obiady są dwudaniowe i podawane jako ciepłe, najczęściej zawierają mięso, czy to w postaci drobnych kawałków do kaszy, ryżu lub ziemniaków czy to jako zasadnicza część drugiego dania. Zarzuty kierowane co do przyrządzania tych potraw, m.in. wodnistości zup, są po prostu bezzasadne jako zmierzające do zapewnienia sobie przyjemnych doznań smakowych i byłyby na miejscu w stosunku do restauracji, ale nie do zakładu karnego. Trudno zresztą przyjąć, aby np. podawany rosół, barszcz ukraiński, kaszankę z ziemniakami oraz surówkę z kapusty białej lub, kotlet schabowy z ziemniakami i buraczkami świadczyły o naruszeniu dóbr osobistych skazanych skoro i wśród ludzi nie pozbawionych wolności ich spożywanie nie jest codziennością. Wyżywienie podawane zgodnie z wymaganiami systemu (...), który pozwala na identyfikację, ocenę, i kontrolę zagrożeń, które są istotne dla bezpieczeństwa żywności. Nie znajdują również uznania Sądu twierdzenia powoda, że zakład karny utrudniał mu utrzymywanie kontaktu z bliskimi w ten sposób, że jego korespondencja nie była dostarczana na czas. Jak wynika z zeznań świadka K. S. w pozwanej jednostce osadzeni mieli możliwość otrzymywania oraz wysyłania korespondencji. Nie mniej jednak --- STRONA 7 --- zgodnie z art. 217a kkw, zatrzymania, cenzury lub nadzoru korespondencji tymczasowo aresztowanego dokonuje organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, chyba że organ ten zarządzi inaczej. Z powyższego wynika, że dokumenty zanim zostały doręczone podlegały ocenzurowaniu przez organ, do którego dyspozycji pozwany pozostawał. Zakład karny nie miał zatem żadnego wpływu na szybkość wykonania tych czynności. Dopiero po ocenzurowaniu korespondencji organ dysponujący decydował o jej doręczeniu osadzonemu lub aresztowanemu, co zakład karny Nie można uznać również zarzutów powoda, że w okresie odbywana kary w pozwanej jednostce uległ pogorszeniu stan jego zdrowia. Z przedstawionej przez powoda książki leczenia co prawda wynika, że miał on problemy zdrowotne, to jednak był otoczony należytą opieką lekarską. Był on bowiem badany w ambulatorium pozwanego zakładu, przez lekarzy specjalistów z zakresu chorób wewnętrznych, dermatologii, wenerologii oraz laryngologii. Ponadto otrzymywał odpowiednie leki oraz maści, a także wykonano mu RTG zatok. Tymczasem wskazać tu należy, że powód w pozwanym zakładzie miał zapewnioną bezpłatną opiekę medyczną. Ponadto w jednostkach penitencjarnych czas oczekiwania na poszczególne konsultacje specjalistyczne, czy zabiegi nie jest długi, w porównaniu do życia codziennego, gdzie chcąc skorzystać z leczenia refundowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia należy umówić się na wizytę nawet z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Ostatecznie wskazać trzeba, co Sądowi jest znane z urzędu, że powód może otrzymywać paczki, w tym m.in. lekarstw od osób bliskich, a także może zakupić odpowiednie środki w kantynie. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że powód domaga się poziomu usług medycznych na wyższym poziomie niż występują w społeczeństwie. Ponadto sporządzone dla potrzeb sprawy opinie sądowo - lekarskie z zakresu laryngologii oraz dermatologii, wskazują że stan zdrowia powoda jest dobry. Nie występują u niego choroby o charakterze ostrym lub przewlekłym, a także nie stwierdzono trwałego uszczerbku na zdrowiu. Ponadto rokowania na przyszłość w zakresie narządów laryngologicznych są dobre. Z opinii biegłego z zakresu laryngologii nie wynika, też aby warunki panujące w zakładzie karnym wpływały na stan zdrowia powoda. Także opinia biegłego lekarza specjalisty z zakresu dermatologii wskazuje, że schorzenia dermatologiczne występujące u powoda, zarówno podczas pobytu w zakładzie karnym jak i występujące obecnie nie są wynikiem warunków w jakich przebywał w pozwanej jednostce penitencjarnej, ponadto rokowanie co do dalszego przebiegu schorzenia i leczenia jest dobre. Nie sposób zatem uznać aby powyższe zarzuty uzasadniały, że pozwany dopuścił się naruszeń wobec powoda podczas odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu pozwany nie naruszył w żaden sposób warunków odbywania kary. Powyższe warunki odbywania kary trudno uznać za uwłaczające godności powoda. Wskazać tutaj należy, że osadzenie powoda w Zakładzie Karnym w R., miało na celu ochronę interesu społecznego i wartości nadrzędnych jakimi są izolacja przestępców od społeczeństwa i osiągnięcie celów probacji, tym bardziej że powód już mimo wcześniejszego odbywania kary powracał do popełniania przestępstw. Ponadto osadzenie powoda nie miało cech poniżającego i nieludzkiego traktowania i odbywało się w godziwych warunkach. Subiektywne zatem przekonanie powoda, że nastąpiło przy tym naruszenie jego dóbr osobistych, jest bezpodstawne i nie może znaleźć ochrony prawnej przewidzianej w art. 23 i 24 kc, jak również być podstawą przyznania mu zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 kc. Sąd na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze w związku z § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przyznał pełnomocnikowi powoda wynagrodzenie w kwocie 4428 zł, na którą składa się także podatek od towarów i usług.