Postanowienie II C 575/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 575/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. w Katowicach sprawy z powództwa T C przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 1. zasądza na rzecz powoda od Skarbu Państwa – Dyrektora Zakładu Karnego w kwotę 400,00 (czterysta złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 6 września 2010 roku; 2. w pozostałej części powództwo oddala; 3. nie obciąża powoda kosztami procesu. IIC 575/09 UZASADNIENIE Powód wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej w , żądając zasądzenia na swoją rzecz kwoty 200.040 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu . W uzasadnieniu powód stwierdził, że odbywał i odbywa karę pozbawienia wolności w przeludnionych celach , za co odpowiedzialność ponoszą Dyrektorzy placówek penitencjarnych w B , W i Z . Narusza to dobra osobiste powoda . Reprezentująca pozwanego Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego . Zakwestionowała roszczenie pozwu tak co do zasady , jak i co do wysokości. Podniosła że mimo , iż mogło się zdarzyć , iż powód przebywał w celi , w której powierzchnia przypadająca na osadzonego była mniejsza niż 3 m 2 , to jednak nie udowodnił on , aby skutki tego przeludnienia wywołały u niego szkodę lub krzywdę . W sytuacjach , gdy zaistniała konieczność --- STRONA 2 --- umieszczenia osadzonych w warunkach , w których niemożliwe było zachowanie normatywnej powierzchni celi na jednego osadzonego , pozwany stosował wszystkie procedury określone w obowiązujących przepisach , tj. art. 248 § 1kkw oraz § 2 rozporz. Ministra Sprawiedliwości z dn. 26.8.20203 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów ( Dz.U. Nr 152 , poz. 1497 ). Bezzwłocznie zawiadamiany był zawsze sędzia penitencjarny , który weryfikował decyzje Dyrektora Zakładu Karnego . Ponadto , pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda , na zasadzie art. 442 kc , co do zdarzeń z okresu pobytu T C w Areszcie Śledczym w B w dniach od 13.12.2001 r. do 27.6.2002 r. , od 18.9.2003 r. do 3.10.2003 r. i od 25.11.2003 r. do 7.4.2004 r. , w Zakładzie Karnym we Z w dniach od 3.10.2003 r. do 25.11.2003 r. , w Areszcie Śledczym w – od 7.4.2004 r. do 30.8.2008 r. oraz co do całego pobytu powoda w Zakładzie Karnym w W ( k. 42-56 ). W pismach z 27.1.2010r. i z 1.2.2010 r. powód podniósł dodatkowe zarzuty twierdząc , że pozwany złamał postanowienia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności , a także Europejskiej Konwencji o Zapobieganiu Torturom oraz Nieludzkiemu Traktowaniu lub Poniżaniu , przez to , że nie zapewnił powodowi minimalnych warunków socjalnych podczas odbywania kary . Polegało to na tym , że brak było misek do mycia , okna były nieszczelne, łóżka były piętrowe bez zabezpieczeń , w celach był brud grzyb i fetor. Funkcjonariusze więzienni byli agresywni , wulgarni i stronniczy , jedzenie było niepełnowartościowe , światło za słabe ( k. 167-169 , 179- 188 ). Postanowieniem z dnia 3 marca 2010 r. Sąd oznaczył stationes fisci pozwanego Skarbu Państwa jako : Dyrektora Aresztu Śledczego w B , Dyrektora Aresztu Śledczego w Z , Dyrektora Zakładu Karnego w Z i Dyrektora Zakładu Karnego W ( k. 217 ) . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód odbywa karę pozbawienia wolności , której koniec przypada na dzień 12.9.2011 r. Od 1999 r. przebywał w różnych jednostkach penitencjarnych , na podstawie kilku wyroków sądowych , w warunkach recydywy . W Zakładzie Karnym w W powód był osadzony w okresie od 27.6.2002 r. do 13.12.2002 r. W Zakładzie Karnym w Z powód odbywał karę w okresach : od 3.10.2003 r. do 25.11.2003 r. , od 30.8.2004 r. do 29.12.2005 r. i od 22.2.2008 r. do 18.2.2009 r. , natomiast w Areszcie Śledczym w B - od 13.12.2001 r. do 27.6.2002 r. , od 18.9.2003 r. do 3.10.2003 r. , od 25.11.2003 r. do 7.4.2004 r. , od 1.2.2008 r. do 22.2.2008 r. i od 18.2.2009 r. do 17.12.2009 r. , a w Areszcie Śledczym w Z – od 7.4.2004 r. do 30.8.2008 r. ( Informacja o pobytach powoda w jednostkach penitencjarnych i o orzeczeniach sądowych – k. 65-72 , notatki służbowe – k. 73 ,141 ). W Areszcie Śledczym w B powód w okresie od 1 lutego 2008 r. do 22 lutego 2008 r. oraz od 18 lutego 2009 r. do 17 grudnia 2009 r. przebywał w kilku różnych celach przeznaczonych dla różnej liczby osadzonych ( od 1 do 14 osadzonych ) . Przez 8 dni powód mieszkał w celi nr 79 przeznaczonej dla 2 osób. W tym czasie przez 4 dni przebywało tam 4 osadzonych , a przez 1 --- STRONA 3 --- dzień – trzech .Przez 2 dni powód mieszkał w celi nr 62 przeznaczonej dla 14 osób. Przez cały czas liczna więźniów w celi nie przekroczyła 10 .Przez 25 dni powód mieszkał w celi nr 102 przeznaczonej dla 5 osób. W tym czasie przez 4 dni przebywało tam 4 osadzonych , a przez 1 dzień – trzech. W tym czasie przez 25 dni przebywało tam 6 osadzonych . Przez 21 dni powód mieszkał w celi nr 101 przeznaczonej dla 6 osób. Przez cały ten czas w celi było nie więcej niż sześciu więźniów . Przez 79 dni powód mieszkał w celi nr 18 przeznaczonej dla 2 osób. W tym czasie przez 4 dni przebywało tam 3 osadzonych , a przez 65 dni – czterech .Przez 79 dni powód mieszkał w celi nr 101 przeznaczonej dla 6 osób. Przez cały czas pobytu norma powierzchni mieszkalnej nie została przekroczona .Przez 19 dni powód mieszkał w celi nr 18 przeznaczonej dla 2 osób. Przez 13 dni przebywało tam 3 więźniów.Przez 29 dni powód mieszkał w celi nr 106 przeznaczonej dla 5 osób. Tylko przez 4 dni przebywało tam sześciu osadzonych , poza tym - od 3 do 5-ciu.Przez 7 dni powód mieszkał w celi nr 103 przeznaczonej dla 6 osób. W tym czasie przebywało tam 4,5 lub 6 osadzonych .Przez 7 dni powód mieszkał w celi nr 15 przeznaczonej dla 2 osób. W tym czasie przebywało tam 3 osadzonych . Zagęszczenie wynosiło z reguły jedną , najwyżej dwie osoby w celi ( notatki służbowe z 21.12.2009 r. i z 23.12.2009 r. – k. 81-82 , 89-91 , wydruki komputerowe ewidencji , historia rozmieszczenia – k. 83-88 , zeznanie świadka G C – k. 334 -335 , zeznanie powoda – k. 263 ). Zakład Karny w Z jest zakładem typu półotwartego dla recydywistów . Powód w czasie pobytu w okresie od 30 sierpnia 2004 r. do 29 grudnia 2005 r. był tam zakwaterowany w pięciu różnych celach . Przez 63 dni był w celi nr 14 pawilonu B , przeznaczonej dla 13 skazanych , gdzie okresowo przebywało 16 osadzonych , a następnie przez okres 73 dni mieszkał w celi nr 21 pawilonu C , przeznaczonej dla 6 więźniów gdzie okresowo osadzonych było 8 skazanych i przez okres dni w celi nr 21 pawilonu , także przeznaczonej dla 6 więźniów , gdzie okresowo osadzonych było 8 skazanych. W celi nr 1 pawilonu B powód przebywał 11 dni z 16 osadzonymi . Była to cela dla 13 osób. Pobyt powoda w celi nr 4 pawilonu A wyniósł 69 dni .Według normy jest to cela dla 11 skazanych , gdzie okresowo przebywało do 14 więźniów . Jak podała strona pozwana , do 2007 r. nie była prowadzona historia rozmieszczenia osadzonych , ani komputerowa baza danych , wobec czego niemożliwe jest dokładne określenie jak kształtowała się liczba osadzonych w poszczególnych celach w okresie przed tą datą. Według relacji powoda , były to cele 16-osobowe , 8-osobowe i 14-osobowe . W tym czasie przeludnienie w jednostce wynosiło od 114,8% do 122,3%. ( notatka służbowa z 23.1.22009 r. – k. 122 -124, zeznanie powoda – k. 263 verte , zeznanie świadka G C – k. 334 -335 ). Podczas pobytu w ZK w w okresie od 22.2.2008 r. do 18.2.2009 r. powód przebywał na sali 14-osobowej nr 3 w pawilonie 2 , w sali 16-osobowej nr 4 w pawilonie 2 . Powód nie zarzucił w swych zeznaniach , aby w salach tych występowało przeludnienie , twierdził tylko , że były one ciasne . W 2009 r. zaludnienie w oddziale otwartym wynosiło nieco ponad 80% ( zeznanie powoda – k. 263 verte in fine , pisma Dyrektora zK w – k. 126,127 ).). W Areszcie Śledczym w w celach , w których przebywał powód są kąciki sanitarne wydzielone konstrukcją z płyt wiórowych o wysokości 200 cm , zamknięte drzwiami . Jest tam WC i umywalka. Każdy osadzony otrzymuje mydło toaletowe , proszek do prania , papier --- STRONA 4 --- toaletowy , przybory do golenia i mycia zębów . Osadzonym wydaje się co dwa tygodnie środki do utrzymania celi w czystości. Powód miał możliwość korzystania z biblioteki , gdzie znajduje się kilkanaście tysięcy pozycji książkowych , w tym zbiory przepisów prawa . Powód w A. Śl. W wypożyczył 8 książek , nie zgłaszał braku dostępu do jakichkolwiek pozycji wydawniczych ( notatki służbowe – k. 113-121). W latach 2003-2007 wszystkie pawilony w Zakładzie Karnym w przeszły remont kapitalny , zostały odmalowane , wykafelkowane , wyposażone w nowy sprzęt kwaterunkowy . W salach mieszkalnych wymieniono stolarkę okienna i drzwiową , okna są rozwieralno-uchylne , mają wywietrzniki z możliwością regulacji dopływu powietrza Wszystkie były przebadane pod względem natężenia i równomierności oświetlenia elektrycznego przez wyspecjalizowaną firmę. Pawilony są zaopatrywane w ciepło z miasta za pomocą wymiennikowni w pełni zautomatyzowanej , gdzie temperatura grzania pomieszczeń jest nastawiana automatycznie w zależności od temperatury zewnętrznej. W grudniu 2009 r. zakończono remont stołówki – wymieniono okna i drzwi wejściowe , odmalowano pomieszczenia i wykafelkowano podłogi. Powód nigdy nie skarżył się na jakość wyżywienia , nie składał skarg podczas wizytacji sędziego penitencjarnego ( notatki służbowe, sprawozdanie z wizytacji – k. 138-141 , zeznanie świadka GC – k. 334-335 ). Zeznania zawnioskowanych przez powoda świadków MN i ZS okazały się nieprzydatne , albowiem dotyczyły pobytu powoda i świadków w Areszcie Śledczym w ( k. 264-264 verte ). Dyrektorzy przedmiotowych w sprawie reprezentujących Skarb Państwa jednostek penitencjarnych wydawali stosowane zarządzenia w sprawie umieszczenia osadzonych na czas określony w warunkach , w których powierzchnia mieszkalna w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 , na zasadzie ówcześnie obowiązujących art. 248 § 1 kkw oraz § 2 ust. 4 rozporz. Ministra Sprawiedliwości z dn. 26.8.20203 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów ( Dz.U. Nr 152 , poz. 1497 ) oraz powiadamiali sędziów penitencjarnych o zjawisku przeludnienia w celach tych zakładów ( powiadomienia , zarządzenia Dyrektorów – k. 94- 112 , 126-137). Rzeczone jednostki penitencjarne przechodziły okresowe wizytacje sędziów penitencjarnych m, które nie wykazały naruszeń legalności i prawidłowości wykonywania tam kary pozbawienia wolności ( sprawozdanie z wizytacji ZK w z 14.9.2009 r. – k. 139-140 ). Sąd zważył : Roszczenie powoda , który domagał się zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w związku z warunkami bytowymi w jednostkach penitencjarnych , w których był osadzony , oparte jest o treść art. 23 i 24 kc , w zw. z art. 448 kc . Art. 23 kc stanowi , że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego . W razie naruszenia dobra osobistego sąd na mocy art. 448 kc może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przesłankami powyższej odpowiedzialności są : istnienie dobra osobistego , jego naruszenie oraz bezprawność działania sprawcy naruszenia . Ciężar udowodnienia dwóch pierwszych okoliczności obciąża powoda , natomiast trzecia --- STRONA 5 --- przesłanka – bezprawność działania – objęta jest wzruszalnym domniemaniem prawnym , które pozwany może obalić , wykazując brak bezprawności swego działania. Na wstępie odnieść sie należało do podniesionego przez pozwanego zarzutu częściowego przedawnienia roszczenia powoda . Zarzut ten był słuszny i podlegał uwzględnieniu . Podstawą prawną roszczenia powoda był art. 448 kc , który stanowi , że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis ten podlega reżimowi odpowiedzialności deliktowej . Zgodnie z art. 442 1 § 1 kc , roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Roszczenie o zadośćuczynienie w oparciu o art. 448 kc , mimo , iż związane z niemajątkowym roszczeniem o ochronę dóbr osobistych ( art. 24 kc ) , jest roszczeniem majątkowym , a jako takie podlega przedawnieniu ( art. 117 §1 kc ). Powództwo TC w sprawie niniejszej wniesione zostało 13 listopada 2009 roku , co oznacza , że przedawnione są te jego roszczenia , które dotyczą stanu faktycznego , jaki miał miejsce przed dniem 13 listopada 2006 r. Ponieważ jednak pozwany ograniczył swój zarzut przedawnienia roszczenia tylko co do pobytu powoda w ZK w w okresie w dniach od 3.10.2003 r. do 25.11.2003 r. i nie objął tym zarzutem okresu od 30.8.2004 r. do 29.12.2005 r. ( k. 51 ) , oddaleniu powodu przedawnienia podlegało tylko powództwo w części obejmującej roszczenia związane z odbywaniem przez powoda kary w okresach : w Areszcie Śledczym w w dniach od 13.12.2001 r. do 27.6.2002 r. , od 18.9.2003 r. do 3.10.2003 r. i od 5.11.2003 r. do 7.4.2004 r. , w Areszcie Śledczym w – od 7.4.2004 r. do 30.8.2008 r. , w Zakładzie Karnym w w dniach od 3.10.2003 r. do 25.11.2003 r. oraz przez cały pobyt powoda w Zakładzie Karnym w . Tak więc , merytorycznej ocenie Sądu podlegały warunki odbywania przez powoda kary w pozostałym czasie jego pobytu we wskazanych przez niego jednostkach penitencjarnych : w Areszcie Śledczym w od 1.2.2008 r. do 22.2.2008 r. oraz od 18.2.2009 r. do 17.12.2009 r. , i w Zakładzie Karnym w od 30.8.2004 r. do 29.12.2005 r. i od 22.2.2008 r. do 18.2.2009 r. Jak wskazano już wyżej , powód w pewnych okresach odbywał karę pozbawienia wolności w przeludnionych celach i salach . Kwestia ta nie była sporna pomiędzy stronami . Powód stwierdził w pozwie , że odbywanie kary w zapewnionych mu przez pozwanego warunkach naruszyło jego dobra osobiste w postaci godności i samorealizacji osoby. W orzecznictwie krajowym i europejskim panuje zgodna ocena , że odbywanie kary pozbawienia wolności w przeludnionych celach, i niewłaściwych warunkach sanitarnych może stanowić przejaw poniżającego traktowania, prowadzącego do naruszenia godności osób pozbawionych wolności. Na gruncie prawa polskiego może uzasadniać żądanie zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 24 w związku z art. 448 k.c. jako naruszające dobra osobiste --- STRONA 6 --- skazanego : godność i prawo do intymności ( vide wyrok SN z 28.2.2007 r. , VCSK 431/06 ,LEX 255593 , wyrok SA w Katowicach z 7.5.2009 r. , IACa 247/09 , LEX 508523 , orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka , skarga nr 47095/99 , skarga 21915/93) , skarga nr 73786/01 , skarga nr 40907/98) . Jak już wskazano wyżej , fakt osadzania powoda podczas odbywania kary w przeludnionych celach był bezsporny. W kontekście przesłanek z art. 24 kc i art. 448 kc ocenie Sądu podlegało , jaki był stopień naruszenia dóbr osobistych powoda , czy w ogóle i jakiej krzywdy doznał , a także , czy działanie pozwanego miało charakter zawiniony . Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie , Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sąd bierze pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra. Wynika to zarówno z treści art. 448 k.c. ("sąd może"), jak i z funkcji zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Roszczenie wynikające z art. 448 kc ma prowadzić do złagodzenia skutków negatywnych doznań, wynikających z naruszenia dóbr osobistych. Dlatego oceniając zarówno możliwość zasądzenia jak i wysokość odpowiedniej sumy pieniężnej, sąd musi wziąć pod uwagę kompensacyjny charakter zadośćuczynienia (wyrok SN z 16 kwietnia 2002 r., V CKN 1010/00, OSNC 2003 nr 4, poz. 56; wyrok SN z 11 października 2002 r., I CKN 1032/00, wyrok SN z 27 września 2005 r., I CK 256/05). Sąd musi każdorazowo ocenić, czy spełnione są przesłanki do uwzględnienia tego środka ochrony dóbr osobistych. Podstawą odmowy zastosowania środka przewidzianego w art. 448 k.c. może być np. nieznaczny rozmiar krzywdy (wyrok SN z 11 października 2002 r., I CKN 1032/00, Lex nr 78885; wyrok SN z 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004 nr 4, poz. 53 ( vide – wyrok SN z dnia 19 kwietnia 2006 r. , II PK 245/05 , LEX 243923 ). Także Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dn. 24.7.2008 r. , IACa 1150/06 wyraził pogląd całkowicie akceptowany przez sąd orzekający w niniejszej sprawie , iż przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych przyczyn sąd jest zobowiązany ustalić zakres cierpień pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przesłanki nie może abstrahować od wszystkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego ( OSAW 2008/4/110). W tym kontekście wskazać należy , że działanie jednostek penitencjarnych , w których przebywał powód nie było celowe , odbiegające od realiów działania tych ośrodków , ukierunkowane na wyrządzenie powodowi krzywdy . Braki środków na modernizację i rozbudowę bazy więziennictwa w naszym kraju są faktem notoryjnym , podobnie jak to , że wynikają ze stanu finansów Państwa . Jest to efekt wieloletnich zaszłości po okresie komunizmu , w wyniku czego do dnia dzisiejszego niedofinansowanych jest wiele dziedzin , w tym tak istotnych jak służba zdrowia , szkolnictwo , nauka , kultura , ochrona zabytków itp. Warunki , w jakich powód odbywał karę były optymalnymi , jakie na obecnym etapie możliwości finansowych Państwa można osadzonym zapewnić. Były to takie same warunki , w jakich przebywali inni więźniowie . Powód nie był w żaden sposób jednostkowo szykanowany lub traktowany gorzej od pozostałych . Nie wykazał, aby kierownictwo placówek penitencjarnych mimo posiadanych możliwości ( np. dysponowania większą liczbą cel ) umieszczało go w warunkach przeludnienia. Przeciwnie , z danych dotyczących remontów przeprowadzonych w Zakładzie Karnym w wynika , że w miarę posiadanych środków poczynione tam zostały znaczne nakłady na poprawę warunków --- STRONA 7 --- bytowych więźniów ; powód przebywał tam w świeżono odnowionych pomieszczeniach . Konkretne zarzuty powoda dotyczące warunków bytowych w pozwanych jednostkach w zakresie higieny osobistej , oświetlenia , agresywności wychowawców – nie zostały udowodnione. Powód nie wykazał , aby warunki odbywania kary spowodowały u niego szczególne skutki w sferze psychicznej lub fizycznej. Z jego zeznań wynika tylko że był niezadowolony, pamiętać jednak należy , że powód został pozbawiony wolności w ramach kary za pogwałcenie prawa i dlatego zmuszony był przebywać w takich warunkach , jakimi dysponuje więziennictwo i jakie są udziałem wszystkich więźniów. Powód nie był uczestnikiem zdarzenia , w którym byłby ofiarą agresji innej osoby , nie zgłaszał zagrożenia dla bezpieczeństwa osobistego , nie skarżył się na zachowanie współosadzonych ( notatka służbowa – k. 115 , zeznanie świadka GC– k. 335). Europejski Trybunał Praw Człowieka dokonując wykładni art. 3 e.k.p.c. stwierdził, że cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr 38812/97, Półtoracki przeciwko Ukrainie, oraz nr 50390/99, McGlinchey i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu). Przede wszystkim podkreślenia wymagało to , że powód przez przeważającą część tego okresu osadzenia , którego nie dotyczyło przedawnienie roszczenia , przebywał w zakładzie penitencjarnym otwartym . Zakład Karny w jest zakładem typu półotwartego, obejmuje obszar z pawilonami , w których są cele dla więźniów i inne obiekty penitencjarne. Oznacza to zminimalizowanie dolegliwości , jakie wiążą się z zamieszkiwaniem w celi większej liczby osób , gdyż więźniowie przez cały dzień mogą opuszczać celę i przebywać poza nią . Biorąc zatem pod uwagę , ze z materiału dowodowego sprawy nie wynika nic ponad to , że powód przebywał w przeludnionych celach , jednakże nie zostało wykazane , aby w wyniku tego doznał on znacznej krzywdy w obszarze stanu psychicznego czy fizycznego , przy uwzględnieniu faktu , że Zakład Karny w jest jednostką typu półotwartego i więźniowie nie muszą tam stale przebywać w celach , jako adekwatną sumę zadośćuczynienia dla powoda uznał Sąd kwotę 400 zł. Orzeczono zatem jak w sentencji , na mocy art. 448 kc w zw. z art. 23 kc . Odsetki zasądzono na zasadzie art. 481 kc , zaś o kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 102 kpc , z uwagi na sytuacje materialną powoda .