Postanowienie II C 572/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lipca 2010 roku Sąd Okręgowy w Łodzi II

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 572/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lipca 2010 roku Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodnicząca: Sędzia S.O. Sylwia Łopaczewska Protokolant: apl. radc. Edyta Knap po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2010 roku w Ł. na rozprawie połączonych spraw z powództwa M. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Ł. o zapłatę kwoty 195.600 zł. oraz z powództwa M. K. przeciwko I. F. o zapłatę kwoty 195.600 zł. 1. zasądza do Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ł. i I. F. na rzecz M. K. kwotę 33.033,79 zł. (trzydzieści trzy tysiące trzydzieści trzy złote siedemdziesiąt dziewięć groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 2 lipca 2010r. do dnia zapłaty, w ten sposób, że każdy z pozwanych jest zobowiązany do zapłaty całej zasądzonej należności z tym, że zapłata dokonana przez jednego z nich zwalnia drugiego do wysokości dokonanej zapłaty oraz ustala, że Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Ł. i I. F. ponoszą względem M. K., w zakresie zasądzonej należności, --- STRONA 2 --- odpowiedzialność z P. F., wobec którego został wydany prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 czerwca 2003r. w sprawie o sygn. akt VIII P 118/02, w ten sposób, że każdy z nich jest zobowiązany do zapłaty całej zasądzonej należności z tym, że zapłata dokonana przez jednego zwalnia pozostałych do wysokości dokonanej zapłaty; 2. zasądza do I. F. na rzecz M. K. kwotę 60.027,47 zł. (sześćdziesiąt tysięcy dwadzieścia siedem złotych czterdzieści siedem groszy ) z ustawowymi odsetkami od dnia 2 lipca 2010r. do dnia zapłaty, z tym, że ustala, że ponosi ona względem M. K., w zakresie zasądzonej należności, odpowiedzialność z P. F., wobec którego został wydany prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 czerwca 2003r. w sprawie o sygn. akt VIII P 118/02, w ten sposób, że każde z nich jest zobowiązane do zapłaty całej zasądzonej należności z tym, że zapłata dokonana przez jednego zwalnia drugiego do wysokości dokonanej zapłaty; 3. oddala powództwo w pozostałej części; 4. zasądza od M. K. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ł. kwotę 2.376,00 zł. ( dwa tysiące trzysta siedemdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 5. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz M. K. kwotę 1.036,80 zł. (jeden tysiąc trzydzieści sześć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanym apelacją powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2006r., sygn. akt II Aca 149/08; 6. znosi wzajemnie koszty procesu poniesione przez powoda i pozwaną I. F.; 7. nie obciąża M. K. obowiązkiem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych w zakresie oddalonej części powództwa. --- STRONA 3 --- Sygn. akt II C 572/08 U z a s a d n i e n i e W pozwie z dnia 25 listopada 2004 roku M. K. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Ł. na swoją rzecz kwoty 130.000 złotych tytułem odszkodowania. W uzasadnieniu powód podniósł, iż na skutek zawinionych błędów funkcjonariuszy Skarbu Państwa - Sąd Okręgowy w sposób rażący naruszył przepisy postępowania w zakresie zabezpieczenia roszczeń. Powyższa okoliczność, w powiązaniu z nieuzasadnioną opieszałością w rozpoznawaniu sprawy zainicjowanej przez M. K. (sygn. akt VIII P 118/02), doprowadziły do braku możliwości zaspokojenia powoda z majątku pozwanego P. F. (pozew- k. 2- 5) W odpowiedzi na pozew z dnia 4 stycznia 2005 roku, pozwany nie uznał powództwa, wniósł o jego oddalenie i wskazał, iż zgłoszone powództwo jest pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. (odpowiedź na pozew- k. 22-23) Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił powództwo M. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Ł., uznając zgłoszone żądania za nieudowodnione. ( wyrok k. 137) Sąd Okręgowy wskazał, że powód wywodził swoje roszczenia z art. 417 k.c., zgodnie z dyspozycją którego Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego, w szczególności sędziego, przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. Przesłankami odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Ł. na podstawie powołanego wyżej przepisu są: - wyrządzenie szkody przez funkcjonariusza państwowego; - normalny związek przyczynowy między działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza a wyrządzoną szkodą; * wyrządzenie szkody przy wykonywaniu powierzonej funkcjonariuszowi czynności; Warunkiem odpowiedzialności pozwanego jest kumulatywne spełnienie wszystkich wymienionych wyżej przesłanek. W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, iż zostały spełnione przesłanki --- STRONA 4 --- uzasadniające odpowiedzialność pozwanego Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Ł.. W szczególności bowiem M. K. nie wykazał, że gdyby jego wniosek o zabezpieczenie powództwa, złożony w sprawie VIII P 118/02, został rozpatrzony i uwzględniony niezwłocznie po złożeniu, to tym samym zagwarantowana byłaby możliwość zaspokojenia kwot zasądzonych wyrokiem z dnia 30 czerwca 2003 roku z majątku pozwanego. Ponadto powód nie wskazał żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, iż pozwany P. F. był właścicielem pojazdów objętych treścią wniosku w dacie jego złożenia oraz jaką przedstawiały one wartość. Zdanie Sądu okoliczności dotyczące sprzedania przez małżonków F. mieszkania nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż wniosek powoda o zabezpieczenie nie dotyczył nieruchomości pozwanego lecz jedynie wskazanych w jego treści ruchomości w postaci samochodów. Sąd Okręgowy uznał również, że brak jest jakichkolwiek przesłanek uzasadniających rzekomą nieuzasadnioną opieszałość Sądu w rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, gdyż zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, że Sąd Okręgowy, w toku postępowania, dążył do dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zainicjowanej pozwem M. K., działając zgodnie z obowiązującymi procedurami i uwzględniając liczne wnioski pełnomocnika powoda o niewyznaczanie terminów rozpraw z uwagi na zaplanowany urlop, o powoływanie kolejnych dowodów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, co niewątpliwie przyczyniło się do przedłużenia czasu trwania toczącego się procesu. W tym stanie rzeczy należało uznać, że działania pozwanego nie miały charakteru bezprawnego i zawinionego. Ponadto powód nie udowodnił wysokości poniesionej przez siebie szkody, wskazując jedynie ogólnie, że polega ona na niemożliwości zaspokojenia się z majątku dłużnika ponad kwotę jaką ewentualnie uzyskałby on w wyniku przeprowadzenia egzekucji z prawa użytkowania nieruchomości położonej przy ul. Z. w Ł. ( uzasadnienie do wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dni 6 kwietnia 2006r. k. 138-140v.) Apelację od przedmiotowego wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2006r., wniósł powód, zaskarżając wyroku w części, tj. w zakresie kwoty 86.000 zł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w postaci naruszenia art. 316 k.p.c. przez oparcie rozstrzygnięcia jedynie na części materiału dowodowego, tj. na braku rozważenia w toku postępowania dowodów w postaci kart protokołów wskazujących na brak zachowania koncentracji materiału przez wyznaczanie terminów kolejnych rozpraw z zachowaniem nieuzasadnionych odległych odstępów czasowych (tj. z naruszeniem art. 471 --- STRONA 5 --- k.p.c.), które to pominięcie doprowadziło Sąd do błędnego wniosku, jakoby sprawa była prowadzona bez opieszałości. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez ogólnikowość ocen dotyczących zarzutu przewlekłości, brak uzasadnienia stawianej tezy o braku związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanego, a brakiem możliwości zaspokojenia. Jednocześnie strona powodowa zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 361 § l k.p.c. przez wadliwe rozumienie adekwatnego związku przyczynowego, jaki zachodzi pomiędzy opieszałością postępowania, a szkodą polegającą na braku możliwości zaspokojenia. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania. ( apelacja powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2006r. k. 152- 158 ) Wyrokiem z dnia 3 stycznia 2007r. w sprawie ACa 890/06, Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2006r. ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 7 stycznia 2007r. k. 186-186v.) Sąd Apelacyjny uznał, że dopiero na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., która weszła w życie już po zakończeniu postępowania w sprawie VIII P 118/02 przeciwko P. F. o zadośćuczynienie i rentę, strona uzyskała możliwość ustalenia, że nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a następnie, po uwzględnieniu skargi, możliwość dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości. Uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania opiera się na uznaniu bezprawności w działaniu Sądu, co skorelowane jest z treścią art. 417 § 1 k.c. — w obecnym brzmieniu - stanowiącym podstawę dochodzenia przez stronę roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa za szkodę wynikłą ze stwierdzonej przewlekłości postępowania, a który zakłada taką możliwość w przypadku powstania szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, przepis art. 417 § 1 k.c., w brzmieniu obowiązującym w okresie rozpoznawania sprawy VIII P 118/02, zakładał konieczność wykazania dalej idącej przesłanki w postaci winy funkcjonariusza wyrządzającego szkodę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. Należało więc wykazać przynajmniej brak należytej staranności funkcjonariusza. W ocenie Sądu Apelacyjnego, o spełnieniu tej przesłanki nie można mówić, powołując się na naruszenie przepisu art. 471 k.p.c., przy rozpoznawaniu sprawy powoda z zakresu prawa pracy. Przepis ten nie zakłada, że między wszystkimi kolejnymi rozprawami ma być zachowana jedynie --- STRONA 6 --- dwutygodniowa przerwa, a stanowi, że termin pierwszej rozprawy po zakończeniu czynności wyjaśniających, a jeśli nie było tych czynności - po dacie wniesienia pozwu, powinien być wyznaczony w ciągu dwóch tygodni. W sprawie VIII P 118/02 podejmowanych było szereg czynności, toczyło się postępowanie dowodowe, w toku procesu postępowanie było zawieszone, wpłynęły liczne pisma procesowe, złożono szereg wniosków o odroczenie terminów rozpraw, przeprowadzono między innymi dowód z opinii biegłego wpływający na wydłużenie postępowania, następowały zmiany referentów. Uzasadnione było zatem wyznaczenie szeregu rozpraw i podejmowanie innych czynności w sprawie. Sąd Apelacyjny uznał, że trudności organizacyjne wymiaru sprawiedliwości, znaczna ilość rozpoznawanych spraw, czy inne obiektywne okoliczności, mające wpływ na przedłużenie postępowania, przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. i ustaleniem nowej treści art. 417 § 1 k.c., miały znaczenie dla ustalenia, czy funkcjonariusz Skarbu Państwa w osobie sędziego rozpoznającego sprawę dołożył należytej staranności. W rozpoznawanej sprawie przesłanka odpowiedzialności Skarbu Państwa w postaci zawinionego działania funkcjonariusza - w odniesieniu do przedłużenia czasu trwania postępowania sądowego - nie została przez powoda wykazana. W sytuacji bowiem rozbudowanego postępowania dowodowego, kwestionowania roszczeń powoda przez pozwanego, składania przez strony szeregu wniosków - nie można przewidzieć i założyć jaki powinien być czas trwania procesu. Nie można przyjąć, że sprawa powoda winna się zakończyć w ciągu 3 lat. W przepisach prawa procesowego nie określa się, nawet w przybliżeniu, czasu trwania poszczególnych rodzajów spraw. Nawet jednak, gdyby przyjąć jakiś hipotetyczny czas trwania postępowania sądowego w sprawie powoda, to należało wykazać, czy, jeśli powód uzyskałby tytuł wykonawczy w takim właśnie czasie, uzyskałby zaspokojenie w dochodzonej kwocie z majątku dłużnika, czego powód nie uczynił, a ponadto nie udowodnił wielkości poniesionej szkody. Nie wykazał jakim majątkiem dysponował pozwany - w tym jaka była wartość pojazdów, na których miało być dokonane zabezpieczenie - i to w dacie hipotetycznego, zakładanego, czasu zakończenia procesu o zadośćuczynienie i rentę. Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za to, że dłużnik nie posiadł majątku albo wyzbywał się go chcąc uniknąć egzekucji. Pozwany mógłby wyprzedać posiadane przedmioty majątkowe w niedługim czasie po doręczeniu odpisu pozwu. Czas postępowania - odpowiedni czy wydłużony - nie ma decydującego znaczenia dla możliwości podejmowana takich działań przez dłużnika. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Apelacyjnego, powód nie udowodnił ani winy funkcjonariusza w rozpoznawaniu sprawy w wydłużonym, w stosunku do oczekiwań powoda, czasie, ani szkody rozumianej, jako niemożność zaspokojenia przez wierzyciela całości należności zasądzonej od dłużnika, ani związku przyczynowego pomiędzy określonym czasem postępowania czy niewydaniem na jego początku --- STRONA 7 --- postanowienia zabezpieczającego, a tak rozumianą szkodą. (uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 3 stycznia 2007r. k. 194-195 ) W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. powód zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 417 k.c. oraz art. 16 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2004 r. Nr 179, póz. 1843), polegające na błędnej wykładni przez przyjęcie, że odpowiedzialność Skarbu Państwa za nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy i związaną z tym szkodę wprowadziła dopiero ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Wskazując na powyższe uchybienia powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę 86.000 zł. ( skarga kasacyjna k. 204-209 ) Wyrokiem z dnia 17 października 2007r. w sprawie II CSK 246/07 Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 3 stycznia 2007r. i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. ( wyrok Sądu Najwyższego k. 234 ) W uzasadnieniu Sąd Najwyższy uznał, za błędny pogląd Sądu Apelacyjnego jakoby art. 417 k.c., przed jego nowelizacją, opierał odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza przy wykonywaniu powierzonej mu czynności na przesłance winy. Jakkolwiek wykładnię art. 417 k.c., w kierunku przyjętym przez Sąd Apelacyjny, ukształtowała uchwała całej Izby Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1971 r., III CZP 33/70 (OSNC z 1971 r. nr 4, póz. 59), to uchwała ta utraciła aktualność w stanie prawnym ukształtowanym przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Przepis art. 77 ust. 1 Konstytucji stanowi, że każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Również Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z dnia 4 grudnia 2001 r. SK 18/00, zwrócił uwagę na konieczność przyjęcia nowego rozumienia art. 417 k.c., tak aby jego stosowanie nie ograniczało możliwości dochodzenia odszkodowań za bezprawne działanie bądź zaniechanie funkcjonariuszy publicznych. Trybunał Konstytucyjny wywiódł, że przewidziana w art. 417 § 1 k.c. odpowiedzialność dotyczy szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem zachowanie funkcjonariusza przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, nie zaś przez zachowanie zawinione. Chodzi tu o obiektywną „niezgodność z prawem" rozumianą zgodnie z Konstytucyjnym ujęciem źródeł prawa, jako uchybienie obowiązkom przewidzianym w --- STRONA 8 --- źródłach prawa (art. 77 ust. 1 i art. 87-94 Konstytucji). Wywody Trybunału ze względu na ich wartość jurydyczną zostały zaaprobowane w orzecznictwie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2002 r., I CKN 581/99, OSNC z 2002 r., nr 10, poz. 128 i z dnia 26 kwietnia 2006r., V CSK 195/05, MoP z 2006 r., nr 10, s. 513). Sąd Najwyższy wyraził zapatrywanie, iż w rozpatrywanej sprawie można dopatrywać się niezgodnego z prawem zachowania funkcjonariuszy Skarbu Państwa w Sądzie Okręgowym w Ł.. Powód złożył bowiem w dniu 3 stycznia 1996 r. pozew o zadośćuczynienie wraz z wnioskiem o zabezpieczenia powództwa. Jako sposób zabezpieczenia powód wskazał zajęcie ruchomości w postaci dwóch samochodów. Niezależnie od tego, czy mogło w ten sposób zwiększyć się prawdopodobieństwo zaspokojenia powoda, niewątpliwie wniosek nie został rozpoznany w terminie określonym w art. 737 k.p.c. Sprawa toczyła się zaś przewlekle - od wniesienia pozwu (10 stycznia 1996 r.) do jej prawomocnego zakończenia (30 czerwca 2003 r.) minęło siedem lat, postępowanie w sprawie było zwieszane, sprawę przekazywano z referatu do referatu i między wydziałami. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu Najwyższego naruszenie art. 6 k.p.c. wydaje się ewidentne i trudno zgodzić się z poglądem, że przepis ten ma charakter wyłącznie postulatywny. Wbrew stanowisku Sądu Apelacyjnego szkoda powoda polegająca na niemożności wyegzekwowania prawomocnie zasądzonej kwoty nie budziła wątpliwości Sądu Najwyższego, zaś związek przyczynowy pomiędzy przewlekłością postępowania, a niemożnością zaspokojenia uznał za dość prawdopodobny, jeżeli w toku siedmioletniego procesu pozwany sukcesywnie pozbywał się majątku. Skutecznie zakwestionować istnienie związku przyczynowego byłoby można, gdyby wyzbycie majątku przez dłużnika nastąpiło niezwłocznie po wytoczeniu przeciwko niemu powództwa. Z powyższych względów na mocy art. 398 15 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. ( uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego k. 234 v. – 237) Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2008r. w sprawie ACa 149/08, na skutek uwzględnienia apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2006r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 16 kwietnia 2008r. k. 252) Sąd Apelacyjny uznał apelację powoda za trafną, w świetle art.398 20 k.p.c. zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy. Z uwagi na to, że dotychczas sądy obu instancji kwestionowały zasadę odpowiedzialności strony pozwanej jako taką, obecnie konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości w kierunku wskazanym --- STRONA 9 --- przez Sąd Najwyższy, co skutkowało potrzebą uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego w oparciu o art.386 §4 k.p.c. i art. 108 §2 k.p.c. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd l instancji w pierwszej kolejności powinien ustalić, kiedy dokładnie P. F. zlikwidował swoją firmę, jaki był skład majątku dłużnika, jego przybliżona wartość i daty wyzbywania się przez dłużnika poszczególnych składników majątku, a w szczególności samochodów, co do których, już z samych akt wiadomo, iż było co najmniej cztery. Przy ustalaniu tej okoliczności Sąd Okręgowy powinien rozważyć fakt, że oboje małżonkowie P. i I. F. zostali uznani przez sąd prawomocnie winnymi czynu z art. 300 k.k. tj. tego, iż działając w celu pokrzywdzenia wierzyciela (uniknięcia odpowiedzialności cywilnej w stosunku do M. K.) sprzedali ostatni swój składnik majątku tj. mieszkanie położone przy ul. W. w Ł. Powyższa okoliczność w świetle art. 11 k.p.c. przesądza o związaniu w procesie cywilnym, co do okoliczności mającej istotne znaczenie w sprawie. Ta okoliczność tj. prawomocne skazanie obojga małżonków za uniemożliwienie zaspokojenia powoda, pozostaje w związku ze zmianą postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. w VIII Wydziale Pracy, który zmienił swoje postanowienie w przedmiocie klauzuli wykonalności i nadał wyrokowi w sprawie VIII P 118/02 klauzulę również przeciwko, małżonce P. F. w osobie I. F.. Oznacza to, że powód mógłby powadzić egzekucję nie tylko z majątku odrębnego P. F., ale także ewentualnie co do majątku dorobkowego małżonków F., a w tym skierować egzekucję do lokalu mieszkalnego przy ul. W., który został sprzedany za sumę 86.000 zł. W następnej kolejności, przy braku podważenia istnienia normalnego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy szkodą, a zachowaniem się funkcjonariuszy strony pozwanej, konieczne będzie ustalenie wysokości szkody powoda. W celu zrealizowania wskazanego kierunku postępowania w sprawie, należy rozważyć zasadność wniosków dowodowych, zgłoszonych przez pełnomocnika powoda w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2008r., a w szczególności : - dowodu z przesłuchania świadków P. F. i I. F. na okoliczność składników majątkowych Firmy (…), oraz składników majątkowych objętych majątkiem dorobkowym małżonków F., a także dat wyzbywania się przez nich w/w majątku, - z opinii biegłego d/s nieruchomości celem wyliczenie wartości wolnorynkowej lokalu mieszkalnego przy ul. W. (…) wg aktualnych cen, - z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy II Co 101/03 Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. na okoliczność podziału sumy uzyskanej z egzekucji w stosunku do P. F., celem wykazania wysokości kwoty wyegzekwowanej przez powoda w toku postępowania egzekucyjnego skierowanego przeciwko P. F., --- STRONA 10 --- - z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy VIII RC 396/002 Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia o wznowienie postępowania w przedmiocie zniesienia wspólności małżeńskiej małżonków F., na okoliczność domagania się i uzyskana przez małżonków F. wyroku znoszącego wspólność małżeńską majątkową, mimo wcześniejszej umowy o zniesienie wspólności i zatajenia tej okoliczności przed sądem rodzinnym. (uzasadnienie Sądu Apelacyjnego w Ł. do wyroku z dnia 16 kwietnia 2008r. k. 253-256 ) W dniu 5 lipca 2007r. M. K. wystąpił z powództwem o zapłatę kwoty 150.000 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu, przeciwko I. F., tytułem odszkodowania za szkodę polegającą na udaremnieniu egzekucji z lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. W. (…). ( pozew k.2- 5 w sprawie Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt I C 941/09 ) Pozwana I. F. w odpowiedzi na pozew z dnia 3 sierpnia 2007r., wniosła o oddalenie powództwa, wywodząc, iż powód nie udowodnił zaistnienia szkody, ani jej wysokości, gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi P. F. nie zostało umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji i pozostaje w toku, zaś egzekucja została skierowana do zabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z., stanowiącej majątek odrębny dłużnika, toteż należy wnioskować, że wierzytelność przysługująca powodowi ulegnie zaspokojeniu, jeśli nie w całości, to w znacznej części. ( odpowiedź na pozew k. 32 – 34 w sprawie Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt I C 941/09 ) Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2009r. w sprawie I C 564/07 Sąd Okręgowy w Ł. połączył sprawę z powództwa M. K. przeciwko I. F. ze sprawą z powództwa M. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Ł. o sygn. akt II C 572/08 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.( postanowienie k. 138 w sprawie Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt I C 941/09) Pismem procesowym z dnia 29 września 2009 r. pełnomocnik powoda dokonał przedmiotowej modyfikacji powództwa, polegającej na jego rozszerzeniu. Roszczenie odszkodowawcze dochodzone, zarówno względem Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ł., jak i w stosunku do I. F. zostało rozszerzone do wysokości 195.600 zł, przy czym pełnomocnik powoda wniósł o zasądzenie tejże kwoty solidarnie od obojga pozwanych wraz z ustawowymi odsetkami od daty wyrokowania. Dodatkowo pełnomocnik powoda sformułował żądanie konkurencyjne ( określane przez stronę powodową, jako ewentualne ), w ramach którego na tych samych zasadach (solidarność, ustawowe odsetki od daty wyrokowania) domagał się na rzecz swojego mocodawcy zasądzenia kwoty 178.095 zł. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik wyjaśnił, iż posłużenie się konstrukcją tak sformułowanego roszczenia ewentualnego wynikało z zastosowania różnych metod liczenia --- STRONA 11 --- odszkodowania, w oparciu o opinię biegłego sądowego. (pismo procesowe k. 383) Zarządzeniem z dnia 30 września 2009 r., pełnomocnik powoda został wezwany do sprecyzowania powództwa poprzez wskazanie kwoty należności dochodzonej niniejszym pozwem od pozwanych lub uzasadnienie ewentualnego charakteru roszczenia oraz wykazanie, że nie ma ono znamion powództwa konkurencyjnego, w terminie 7 dni, pod rygorem zawieszenia postępowania. Poza tym pełnomocnik został zobligowany do wskazania źródeł solidarnej odpowiedzialności obojga pozwanych. Pełnomocnikowi również zakreślono 7 – dniowy termin, z tą różnicą, iż zastrzeżony został rygor niekorzystnych skutków procesowych. (zarządzenie k. 384) Wykonując zarządzenie pełnomocnik powoda w dniu 8 października 2009r. złożył pismo procesowe, w którym stwierdził, iż nie zachodzi konkurencja różnych roszczeń materialno-prawnych. Na poparcie swojego zapatrywania powtórzył dokładnie te same argumenty, które przytoczył we wcześniejszym piśmie procesowym. Podnosząc, iż dochodzone jest jedno roszczenie odszkodowawcze w kwocie podstawowej 195.600 zł., będącej konsekwencją wyliczenia wysokości szkody według cen z daty orzekania i ustalania poziomu odszkodowania. Pełnomocnik nadmienił jednak, iż niekiedy stosuje się inne metody liczenia odszkodowania, spośród których najczęściej występuje metoda uzależniająca wysokość odszkodowania od cen obowiązujących w dacie zaistnienia szkody. Tym samym koniecznym było też wskazanie wysokości odszkodowania, z uwzględnieniem drugiej z opisanych metod, co po odpowiednim przeliczeniu, dało kwotę 178.600 zł., co usprawiedliwia sformułowanie żądania ewentualnego. Konkludując pełnomocnik wskazał, iż dwoistość żądania, nie nosi cech konkurencyjności, lecz jest po prostu wynikiem różnych technik liczenia odszkodowania. Odnośnie kwestii solidarnej odpowiedzialności obojga pozwanych pełnomocnik powoda powołał się na art. 441 k.c. Jednocześnie pełnomocnik przyznał, iż w tym zakresie mogą istnieć pewne wątpliwości, ponieważ w rzeczywistości źródłem szkody były dwa czyny popełnione przez dwa różne podmioty. Z tego też względu, z ostrożności procesowej, wnosił o zasądzenie odszkodowania na zasadach odpowiedzialności in solidum . (pismo procesowe k. 388 – 389) Zarządzeniem z dnia 9 października 2009 r. z akt niniejszej sprawy została wyłączona do odrębnego rozpoznania sprawa z powództwa M. K. przeciwko I. F. Sąd uznał mianowicie, iż nie zaistniały wystarczające podstawy do wspólnego rozpoznania obu spraw, dlatego też należało skorygować wcześniej dokonane połączenie tychże spraw. (zarządzenie k. 390) --- STRONA 12 --- Postanowieniem z dnia 15 października 2009r. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Ł. na podstawie art. 177 par.1 pkt 6 k.p.c., uznając, iż stosownie do dyspozycji art. 187 par.1 pkt 1 k.p.c., pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać, w szczególności, dokładne określenie żądania, zaś biorąc pod uwagę obecny stan powództwa, sprawa nie może się dalej toczyć, ponieważ nie zostały należycie określone granice poszukiwanej ochrony prawnej. Posłużenie się przez powoda konstrukcją powództwa konkurencyjnego stanowi wyraźną przeszkodę do dalszego zajmowania się sprawą. (postanowienie wraz z uzasadnieniem k. 398 – 401 ) Postanowieniem z dnia 26 listopada 2009r., na skutek zażalenia powoda na w/w postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 15 października 2009r., Sąd Apelacyjny w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, iż wbrew stanowisku Sądu Okręgowego powód sprecyzował powództwo w piśmie z dnia 8 października 2009r., podając, że dochodzi jednego roszczenia w kwocie 195.600 zł. ( postanowienie Sądu Apelacyjnego w Ł. wraz z uzasadnieniem k. 440-441) W między czasie, postanowieniem z dnia 23 października 2009r., Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił wniosek powoda o dokonanie wykładni wyroku z dnia 16 kwietnia 2008r. w sprawie I Aca 149/08, uzasadniając, że treść przedmiotowego orzeczenia nie budzi wątpliwości, bowiem z użytego w sentencji wyroku sformułowania wprost wynika, że uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Ł. mogło odnieść się tylko i wyłącznie do zaskarżonej części wyroku, wyznaczonej wartością przedmiotu zaskarżenia, określonej w apelacji powoda na kwotę 86.000 zł. ( postanowienie Sądu Apelacyjnego w Ł. wraz z uzasadnieniem k. 440-441) W piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2009r. oraz na terminie rozprawy w dniu 14 maja 2010r. pełnomocnik powoda sprecyzował ostatecznie roszczenie pozwu skierowane przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Ł. wywodząc, iż dochodzi zasądzenia odszkodowania w kwocie 195.600 zł., w związku ze szkodą polegającą wyłącznie na niemożności zaspokojenia się z lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. W.(…), z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania. Oświadczył, że roszczeniem pozwu, w rozszerzonej części, nie obejmuje szkody wynikłej na skutek braku możliwości skierowania egzekucji do innych składników majątku dłużnika, bowiem w tym zakresie wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2006 r. nie został zaskarżony apelacją. ( pismo procesowe powoda k. 450-452, oświadczenie złożone do protokołu rozprawy k. 482-483 ) --- STRONA 13 --- Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2010r., uznając brak podstaw do uchylenia postanowienia o połączeniu sprawy z powództwa M. K. przeciwko I. F. ze sprawą przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Ł., Sąd przekazał ponownie przedmiotową sprawę przeciwko I. F., zgodnie z postanowieniem z dnia 1 czerwca 2009r. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. (zarządzenie k. 172 w sprawie Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt I C 941/09 ) W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2010r. pełnomocnik powoda rozszerzył roszczenie pozwu skierowane przeciwko I. F. do kwoty 195.600 zł., z ustawowymi odsetkami od daty wyrokowania, z ustaleniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia pozostałych do wysokości dokonanej zapłaty, jak również , że ponoszą oni odpowiedzialność in solidum z P. F. w stosunku do którego zapadł prawomocny wyrok w sprawie Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt VIII P 118/02. ( pismo procesowe powoda k. 494-495 ) Pozwani nie uznali powództwa również w rozszerzonej części i wnieśli o jego oddalenie w całości. ( pisma procesowe pozwanych k. 461-462, k. 509 – 512 ) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W 1995 roku powód M. K. uległ wypadkowi, w następstwie którego utracił dłoń. (okoliczność bezsporna) W dniu 10 stycznia 1996 roku - powód wniósł do Sądu Wojewódzkiego w Ł. Wydziału Cywilnego pozew o zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł. z ustawowymi odsetkami z tytułu zwłoki. Pozew został skierowany przeciwko pracodawcy - przedsiębiorcy P. F. na zasadzie odpowiedzialności z art. 415 k.c. jak również art. 471 k.c. W uzasadnieniu powód zaznaczył, że żądana kwota zadośćuczynienia została określona wstępnie, zaś jej ostateczne sprecyzowanie nastąpi po zapoznaniu się z treścią opinii biegłego sądowego lekarza chirurga o dopuszczenie dowodu z której wnosił na okoliczność ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu powoda i rozmiaru doznanych cierpień. Do pozwu został dołączony wniosek o zabezpieczenie powództwa przez zajęcie środków transportu należących do przedsiębiorstwa pozwanego w postaci samochodu marki F. .o nr rej. (…) i samochodu marki C. o numerze rej. (…). (pozew - k. 3-4, wniosek - k. 5 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) --- STRONA 14 --- W dniu 30 marca 1998r., w wykonaniu postanowienia dowodowego z dnia 28 lutego 2008r., biegły sądowy lekarz chirurg ortopeda dr A. W. złożył opinię pisemną, której odpis został doręczony pełnomocnikowi powoda w dniu 24 kwietnia 1998r. ( opinia k. 94-95, zwrotne potwierdzenie odbioru k. 103 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) W piśmie z dnia 27 kwietnia 1998r., pełnomocnik powoda oświadczył, że nie kwestionuje opinii biegłego sądowego dr A. W. i nie ma w związku z wydaną opinią żadnych pytań. ( pismo k. 102 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) Postanowieniem z dnia 20 października 1998r. roku Sąd Wojewódzki w Ł. zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 par.1 pkt 1 k.p.c., z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie zawisłej przed Sądem Wojewódzkim w Ł. VIII Wydziałem Ubezpieczeń z powództwa M. K. o ustalenie, czy wypadek na skutek którego wynikła przedmiotowa szkoda na osobie powoda, stanowił wypadek przy pracy, sygn. akt VIII U 162/97. ( postanowienie k. 123 – 124 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) W dniu 30 listopada 1999 roku powód zmodyfikował powództwo poprzez jego rozszerzenie o żądanie zasądzenia renty wyrównawczej z tytułu utraconych zarobków, której wysokość określił wstępnie na kwotę 400 zł. miesięcznie oraz 10.000 zł. tytułem renty zaległej. Jednocześnie zgłosił wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego ze znajomością transportu na okoliczność hipotetycznych zarobków, jakie powód mógłby uzyskać w zawodzie kierowcy. (pismo - k. 136 - 137 załączonych akt P VIII 118/02) Wyrokiem z dnia 29 grudnia 1998r. w sprawie VIII U 162/97, na skutek odwołania M. K. od decyzji ZUS Oddział w Ł. z dnia 27 listopada 1996r. Sąd Wojewódzki w Ł. VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że M. K. uległ wypadkowi przy pracy w dniu 25 listopada 1995r. ( wyrok k. 94 załączonych akt sprawy VIII U 162/97 ) Apelacja zainteresowanego P. F. od w.w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 29 grudnia 1998r. została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 19 maja 1999r. ( wyrok k. 112 załączonych akt sprawy VIII U 162/97 ) Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2000r., Sąd Okręgowy w Ł. podjął postępowanie w sprawie, zawieszone postanowieniem z dnia 20 października 1998r., a następnie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2000r. stwierdził, że sprawa z powództwa M. K. przeciwko P. F. jest sprawą ze stosunku pracy i przekazał ją do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. VII Wydziałowi Pracy, --- STRONA 15 --- jako rzeczowo właściwemu. ( postanowienia k. 144, 148 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) Na terminie rozprawy w dniu 6 marca 2001r. pełnomocnik powoda popierał powództwo, w związku z wypadkiem przy pracy, któremu uległ powód, żądając zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. oraz renty uzupełniającej za okres od 1 stycznia 1996r. do chwili obecnej i na przyszłość w kwocie 10.000 zł. tytułem renty zaległej i po 400 zł. miesięcznie na przyszłość. Poparł również zgłoszony w piśmie procesowym z dnia 30 listopada 1999r. wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego ze znajomością zagadnień transportu na okoliczność wysokości utraconych przez powoda zarobków. ( oświadczenie złożone do protokołu rozprawy k. 162 – 162v. załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) W dniu 6 sierpnia 2002r., w wykonaniu postanowienia dowodowego z dnia 10 maja 2002r., biegły sądowy z zakresu ekonomii i organizacji pracy w transporcie W. N. złożył opinię pisemną. ( opinia k. 309 – 322 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) W piśmie z dnia 31 października 2002r. pełnomocnik powoda wniósł o wezwanie biegłego W. N.na rozprawę, celem umożliwienia zadawania mu pytań w związku z treścią wydanej opinii. ( pismo k. 329 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) W kolejnym piśmie z dnia 15 stycznia 2003r. ( data wpływu pisma ) pełnomocnik powoda oświadczył, że nie kwestionuje opinii biegłego oraz dokonał przedmiotowego rozszerzenia powództwa, zgłaszając żądanie zasądzenia : - kwoty 58.227,12 zł., tytułem renty zaległej za okres od 1 stycznia 1996r. do dnia 31 grudnia 2002r. z ustawowymi odsetkami od daty wyrokowania, - kwoty 693,18 zł., tytułem renty bieżącej, płatnej miesięcznie, poczynając od stycznia 2003r., z ustawowymi odsetkami od uchybienia płatności każdej raty. Ponadto rozszerzył powództwo o zadośćuczynienie o kwotę 14.000 zł., z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania. ( pismo procesowe powoda k. 340 – 342 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2003 roku Sąd Okręgowy w Ł. oddalił zgłoszony przez powoda wniosek o zabezpieczenie powództwa, (postanowienie - k. 368 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) W dniu 30 czerwca 2003 roku Sąd Okręgowy w Ł. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał wyrok, w którym częściowo uwzględnił zgłoszone przez powoda roszczenie i zasądził na jego rzecz od P. F., tytułem zadośćuczynienia kwotę 20.000 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 22 --- STRONA 16 --- stycznia 1996r. i kwotę 14.000 zł., z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lutego 2003r., tytułem skapitalizowanej renty uzupełniającej za okres od 1 czerwca 1996r. do 28 lutego 2003r. kwotę 69.345,60 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 26 lutego 2003r. oraz tytułem renty uzupełniającej : - za miesiąc marzec 2003r. kwotę 843,91 zł., z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2003r., - za miesiąc kwiecień 2003r. kwotę 843,91 zł., z ustawowymi odsetkami od dnia 1 maja 2003r., - za miesiąc maj 2003r. kwotę 843,91 zł., z ustawowymi odsetkami od dnia 1 czerwca 2003r., - za miesiąc czerwiec 2003r. kwotę 843,91 zł., z ustawowymi odsetkami od dnia 1 lipca 2003r., oraz rentę na przyszłość w kwocie po 843,91 zł. miesięcznie, płatną do 30-go dnia każdego miesiące, poczynając od lipca 2003r., z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności w razie uchybienia terminowi zapłaty, a ponadto zasądził od P. F. na rzecz M. K. kwotę 8.000 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (wyrok -k. 388 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02) Po uprawomocnieniu wyroku, na wniosek powoda złożony w dniu 30 września 2003r., zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. W trakcie egzekucji ustalono, iż dłużnik P. F. nie posiada żadnego majątku poza prawem użytkowania wieczystego działki gruntu położonej przy ul. Z. w Ł. wraz ze znajdującym się na niej niewielkim budynkiem. Po dokonaniu opisu i oszacowania nieruchomości jej łączną wartość określono na 29.000 złotych. ( załączone akta postępowania egzekucyjnego Kmp 59/03 ) W dniu 2 października 2006r. odbyła się pierwsza licytacja prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. (…) o powierzchni 220 m. kw. oraz związanej z tym prawem własności budynku posadowionego na tej nieruchomości oraz należącego do P. F. udziału w wysokości 102/20000 części prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. (...) o powierzchni 8.174 m.kw. ( protokół z licytacji k. 67 – 69 załączonych akt sprawy w przedmiocie nadzoru nad egzekucją z nieruchomości Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. o sygn. akt II Co 101/03 ) --- STRONA 17 --- Postanowieniem z dnia 2 października 2006r. Sąd Rejonowy dla Ł. Śródmieścia w Ł., w sprawie o sygn. akt II Co 101/03 , udzielił przybicia będącego przedmiotem przetargu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. (...) o powierzchni 220 m. kw. oraz związanej z tym prawem własności budynku posadowionego na tej nieruchomości, na rzecz nabywcy licytacyjnego za cenę nabycia w wysokości 120.000 zł. oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. (...) o powierzchni 8.174 m. kw. na rzecz nabywcy licytacyjnego za cenę nabycia w wysokości 1.500 zł. (postanowienie k. 66 załączonych akt sprawy w przedmiocie nadzoru nad egzekucją z nieruchomości Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. o sygn. akt II Co 101/03 ) Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2006r. Sąd Rejonowy dla Ł. Śródmieścia w Ł., w sprawie o sygn. akt II Co 101/03 , przysądził prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. (...) o powierzchni 220 m. kw. oraz związanej z tym prawem własności budynku posadowionego na tej nieruchomości, na rzecz nabywcy licytacyjnego za cenę nabycia w wysokości 120.000 zł., która została w całości zapłacona oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. (...) o powierzchni 8.174 m. kw. na rzecz nabywcy licytacyjnego za cenę nabycia w wysokości 1.500 zł., która została w całości zapłacona (postanowienie k.126 – 127 załączonych akt sprawy w przedmiocie nadzoru nad egzekucją z nieruchomości Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. o sygn. akt II Co 101/03 ) Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 czerwca 2007r. Sąd Rejonowy dla Ł. Śródmieścia w Ł., w sprawie o sygn. akt II Co 101/03, dokonał podziału sumy uzyskanej z egzekucji prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. (...) o powierzchni 220 m. kw. oraz związanej z tym prawem własności budynku posadowionego na tej nieruchomości, w ten sposób, że : - ustalił, że podziałowi podlega suma 98.360,65 zł., tj. kwota 120.000 zł. uiszczona przez nabywcę licytacyjnego pomniejszona o podatek od towarów i usług, - ustalił, że w podziale sumy uzyskanej z egzekucji uczestniczą następujące wierzytelności : a) wierzytelność Spółdzielni (…)” w B. wynikająca z nakazu zapłaty z dnia 8 maja 2001r. Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. ( sygn. akt II NC 168/01), --- STRONA 18 --- b) wierzytelność „(…) Bank (…)” S.A. w W. wynikająca z bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 18 czerwca 2002r., c) wierzytelność M. K. wynikająca z wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 czerwca 2003r. ( sygn. akt VIII P 118/02 ), d) wierzytelność Miasta Ł. wynikająca z nakazu zapłaty z dnia 31 maja 2005r. Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. ( sygn. akt XVIII NC 144/05), e) wierzytelności (…) wynikające z administracyjnych tytułów wykonawczych o numerach od Km 397/2006 do Km 406/2006; - ustaloną sumę podlegającą podziałowi, podzielił w szczególności w ten sposób, że nakazał wypłacić na rzecz M. K. kwotę 1.800 zł., tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego oraz kwotę 74.125,65 zł., na poczet egzekwowanej wierzytelności w zakresie dotyczącym renty zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 czerwca 2003r. w sprawie VIII P 118/02, jako korzystającej z ustawowego pierwszeństwa zaspokojenia w trzeciej kolejności na podstawie art. 1025 par.1 pkt 3 k.p.c. Należność główna, z tytułu przedmiotowej renty wyniosła na dzień sporządzenia planu podziału kwotę 111.543,10 zł. ( 69.345,60 zł. renty skapitalizowanej oraz renta miesięczna po 843,91 zł., poczynając od marca 2003r. do maja 2007r, łącznie kolejne 42.195,50 zł. ( postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia 15 czerwca 2007r. wraz z uzasadnieniem k. 162 – 174 załączonych akt sprawy w przedmiocie nadzoru nad egzekucją z nieruchomości Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. o sygn. akt II Co 101/03 ) Do chwili obecnej, w toku prowadzonej przeciwko P. F. egzekucji, powód otrzymał wyłącznie kwoty wynikające z podziału sumy uzyskanej z egzekucji dokonanej postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia 15 czerwca 2007r. w kwocie 1.800 zł., tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego oraz w kwocie 74.125,65 zł. tytułem renty wyrównawczej. Postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone. ( pismo Komornika z dnia 10 czerwca 2010r. k. 403-404 załączonych akt egzekucyjnych Kmp 59/03; zeznania powoda k. 488 w zw. z k. 486 ) Z uwagi na niemożność zaspokojenia się z majątku dłużnika - powód złożył do Sądu wniosek o nadanie wyrokowi Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 czerwca 2003 roku w sprawie VIII P 118/02 klauzuli wykonalności w stosunku do żony dłużnika - I. F.. (okoliczność bezsporna) P. i I. F. zawarli związek małżeński w dniu 25 listopada 1978r. ( okoliczność niesporna) --- STRONA 19 --- Umową zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 18 kwietnia 1997r. I. i P. małżonkowie F. wyłączyli, z dniem zawarcia umowy, obowiązującą ich majątkową wspólność ustawową. ( umowa k. 86 – 86v.) Od przełomu lat 1998/1999 małżonkowie F. pozostają w faktycznej separacji. W 2006r. została orzeczona sądowa separacja małżeństwa pozwanej z P. F. Do chwili obecnej nie przeprowadzili postępowania rozwodowego. ( zeznania pozwanej I. F. k. 488 w zw. z k. 487; zeznania I. F. przesłuchanej w charakterze świadka k. 327) W dniu 19 września 2000r. I. F. wystąpiła przeciwko P. F. z powództwem o zniesienie z dniem 1 stycznia 1999r. wspólności majątkowej małżeńskiej oraz wspólności własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. W. (...). W uzasadnieniu pozwu, wniesionego przez jej pełnomocnika, wskazała, że strony nie zawierały małżeńskich umów majątkowych, co oznacza, że pozostają one w ustroju wspólności majątkowej. ( kopia pozwu k. 298-299 ) Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2001 roku Sąd Rejonowy dla Ł. Śródmieścia w Ł. w sprawie VIII RC 396/00/2 zniósł pomiędzy małżonkami F. ustawową wspólność majątkową małżeńską oraz współwłasność w zakresie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. W. (...) z datą wsteczną tj. od l stycznia 1999 roku. (okoliczność bezsporna; kopia wyroku k. 304 ) Wziąwszy pod uwagę powyższe - Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia 6 listopada 2003 roku w sprawie VIII Po 6/03 oddalił wniosek M. K. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika - I. F.. (odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem - k. 91- 92) W dniu 7 grudnia 2001r. małżonkowie F. sprzedali, należące do nich, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w Ł. przy ul. W. (...) za cenę 86.000 zł. ( kopia umowy sprzedaży k. 59-60 ) Po sprzedaży wspólnego mieszkania I. F. zamieszkała z ojcem w jego mieszkaniu. Ze swojej części pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży mieszkania pozwana spłaciła własne prywatne długi. ( zeznania pozwanej I. F. k. 488 w zw. z k. 487 ) Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 marca 2006r. w sprawie VIII RCo 55/05, na skutek skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej Łódź – Bałuty o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia 4 stycznia 2001r. w sprawie VIII RC 396/00/2, Sąd Rejonowy dla Ł. Śródmieścia w Ł. wznowił postępowanie w --- STRONA 20 --- sprawie z powództwa I. F. przeciwko P. F. o zniesienie wspólności ustawowej zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia 4 stycznia 2001r. w sprawie VIII RC 396/00/2, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. ( kopia wyroku wraz z uzasadnieniem k. 290-294 ) Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia 12 maja 2006r. w sprawie V K 1096/05, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 5 czerwca 2007r. w sprawie V Ka 462/07, I. F. i P. F. zostali uznani za winnych tego, że w okresie od 19 września 2000r. do 7 grudnia 2001r. w Ł., działając wspólnie i w porozumieniu, w sytuacji grożącej niewypłacalności, udaremnili zaspokojenie swojego wierzyciela w ten sposób, że I. F., zatajając istnienie notarialnej umowy znoszącej majątkową wspólność ustawową, wniosła pozew o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej i zniesienie wspólności własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego numer (…) przy ul. W. (...) w Ł., a P. F. uznał powództwo I. F., a następnie sprzedali mieszkanie stanowiące główny składnik ich majątku na szkodę M. K., tj. o czyn z art. 300 par. 1 k.k. ( wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. k. 229-230 załączonych akt sprawy V K 1096/05, wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 5 czerwca 2007r. k. 308-309 załączonych akt sprawy V K 1096/05 ) W dniu 6 listopada 2007r. M. K. wystąpił z wnioskiem o zmianę postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 listopada 2003r. zapadłego w sprawie VIII Po 6/03 i wniósł o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 2003r. w sprawie VIII P 118/02 przeciwko małżonce dłużnika I. F.. ( wniosek k. 2 – 4 załączonych akt sprawy Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. VIII Po 8/07 ) Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie VIII Po 8/07, Sąd Okręgowy w Ł. zmienił postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 listopada 2003r. wydane w sprawie VIII Po 6/03 w przedmiocie odmowy nadania klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w Ł. z dnia w sprawie VIII P 118/02 przeciwko małżonce dłużnika I. F. i nadał wymienionemu tytułowi klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika I. F.. ( postanowienie k. 42 załączonych akt sprawy Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. VIII Po 8/07 ) Wartość rynkowa lokalu mieszkalnego małżonków F., położonego w Ł. przy ul. W. (...), wynosiła ( wg stanu faktycznego i prawnego na dzień sprzedaży, tj. 7 grudnia 2001r. ), wg cen aktualnych 195.600 zł., zaś wg cen obowiązujących w dniu 15 grudnia 2006r., kiedy nastąpiło przysądzenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. (...), kwotę 135.000 zł. ( opinia pisemna biegłego sądowego W. P. k. 353-354, --- STRONA 21 --- potwierdzona ustną opinią uzupełniającą k. 483-485, operat szacunkowy sporządzony przez biegłego k. 355-366 ) Cena w kwocie 86.000 zł., uzyskana przez małżonków F. ze sprzedaży przedmiotowego mieszkania, odpowiadała cenom rynkowym obowiązującym w dacie sprzedaży. W latach 1998-2001, na rynku wtórnym obrotu nieruchomościami panowała stagnacja, ceny nie rosły, przez dłuższy czas utrzymywały się mniej więcej na stałym poziomie. Wzrost cen nastąpił od połowy 2005r. i postępował do połowy 2008r. Od tego czasu ruch cen na rynku wtórny jest nieznaczny. ( ustna opinia uzupełniająca biegłego sądowego W. P. k. 483-485 ) P. F., dłużnik powoda, został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej w dniu 28 grudnia 2000r. ( zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej k. 269 załączonych akt o sygn. P VIII 118/02, zeznania I. F. przesłuchanej w charakterze świadka k. 327) Na dzień zamknięcia firmy, nie posiadał żadnych samochodów. Obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, jest bezrobotny, mieszka ze swoim ojcem, utrzymuje się z prac dorywczych, nie posiada żadnego majątku. ( zeznania pozwanej I. F. k. 488, zeznania świadka P. F. k. 335 – 335 v. ) W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej P. F. miał dwa samochody dostawcze, z których jeden to P., ale został on rozbity w kolizji drogowej, jeden samochód ciężarowo – dostawczy A. z lat 90-tych, oraz R. wzięty w leasing. W latach 90-tych miał samochody marki F., F. i M., ale wszystkie zostały sprzedane w latach 90-tych. Pojazdy wzięte w leasing zostały przejęte przez leasingodawcę. Dłużnik prowadził działalność pod firmą „(…)”, trudniącą się importem i handlem hurtowym zabawkami oraz artykułami papierniczymi. Zatrudniał około 40 pracowników. W okresie od początku lat 90-tych do 1996r. miał zapasy materiałowe na kwotę 100-200 tysięcy złotych. W dacie zakończenia działalności wykazywał stratę w wysokości około 400 tysięcy złotych. W latach 90-tych zaciągnął on kredyt bankowy na kwotę 350.000 zł., który nie został spłacony. Jest również zadłużony wobec ZUS, Urzędu Skarbowego, pracowników oraz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na łączną kwotę 700-800 tysięcy złotych. Kłopoty finansowe P. F. zaczęły się w połowie lat 90-tych, w związku z pojawieniem się hipermarketów, które wyparły go z rynku. W końcu lat 90-tych zaczęły toczyć się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne. ( zeznania I. F. przesłuchanej w charakterze świadka k. 327 v., zeznania świadka P. F. k. 335 v. ) --- STRONA 22 --- Jednym składnikiem majątku wspólnego małżonków F. było mieszkanie położone w Ł. przy ul. W. (...). Pieniądze z jego sprzedaży podzieli między sobą. (zeznania I. F. przesłuchanej w charakterze świadka k. 327 v., zeznania świadka P. F. k. 335v.) Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał w oparciu o powołane dowody z dokumentów oraz zeznań zgłoszonych świadków i przesłuchania stron, nie budzących wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i przez strony nie kwestionowanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zdarzenie, z którym łączy się dochodzone roszczenie przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Ł., to jest przewlekłość postępowania w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Ł. o sygn. akt VIII P 118/02 miało miejsce w okresie od dnia stycznia 1996r. do 30 czerwca 2003r. Po tej dacie zmianie uległ przepis art. 417 k.c., stanowiący podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Z uwagi na treść art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 roku, nr 162, poz. 1692) do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, to jest przed dniem 1 września 2004 roku stosuje się przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 420[1], art. 420[2] i art. 421 ustawy kodeks cywilny – w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W związku z powyższym należy stwierdzić, że ocena prawna żądania powoda musiała zostać dokonana w oparciu o art. 417 k.c. w jego brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2004 roku. Zgodnie z art. 417 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa. Przepis powyższy przyjmuje zatem, że jedynymi przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa są: wykonywanie władzy publicznej niezgodnie z prawem oraz powstała z tego powodu szkoda. Również na gruncie art. 417 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2004 roku należało przyjmować, że odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka, to jest jedynymi jej przesłankami są szkoda oraz niezgodne z prawem --- STRONA 23 --- działanie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. Takie rozumienie przepisu art. 417 k.c., wyłączające jako podstawę odpowiedzialności winę funkcjonariusza przyjął bowiem Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu interpretacyjnym – wyroku z dnia 4 grudnia 2001 roku Sk 18/00, stwierdzając że jedynie taka interpretacja powyższego przepisu pozwala na uznanie go za zgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji. Stanowisko powyższe nie budzi żadnych wątpliwości zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2002 roku I CKN 581/99, OSNC 2002 nr 10 poz. 128 oraz G. Bieniek w Komentarz do Kodeksu Cywilnego, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003, komentarz do art. 417). Reasumując należy stwierdzić, że na gruncie art. 417 k.c. zarówno w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2004 roku jak i po tej dacie należy przyjmować, że odpowiedzialność Skarbu Państwa ma miejsce wówczas, gdy wykonującemu władzę publiczną - bez względu na sposób i formę działania - można postawić zarzut działania z naruszeniem prawa. Przepis powyższy dotyczy wszelkich czynności (działania i zaniechania) związanych z wykonywaniem imperium, a więc zarówno czynności faktycznych, jak i indywidualnych rozstrzygnięć podejmowanych przy zachowaniu określonej procedury. Nie ulega wątpliwości, iż do sfery imperium państwa należy sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. W powołanym wyżej wyroku z dnia 4 grudnia 2001 roku wyjaśniając pojęcie „niezgodne z prawem” użyte w art. 77 ust. 1 Konstytucji, skłania się ku ścisłemu ujmowaniu tego pojęcia, rozumiejąc je jako „zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej” . Chodzi tu zatem o niezgodność z konstytucyjnie rozumianymi źródłami prawa, czyli Konstytucją, ustawami, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi oraz rozporządzeniami, a także dorobkiem prawnym Wspólnoty Europejskiej i prawem stanowionym przez Unię Europejską. Co do stanu prawnego sprzed 1 września 2004 roku dodać należy również, że dla przyjęcia odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 417 k.c. nie ma znaczenia formalny status osoby będącej sprawcą szkody w ramach danej jednostki, lecz charakter i rodzaj podejmowanych przez nią czynności, czy zaniechania ich podejmowania, jako związanych z wykonywaniem władzy publicznej mieszczącej się w obszarze kompetencji danej instytucji. Nie ma więc potrzeby ustalania osoby bezpośredniego sprawcy szkody, lecz wystarczy ustalenie istnienia związku między wykonywaniem władzy publicznej, czyli funkcjonowaniem danej instytucji, i szkodą. Drugą przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na gruncie art. 417 k.c. jest szeroko rozumiana szkoda, to jest każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach danego podmiotu, zarówno o charakterze majątkowym jak i niemajątkowym. --- STRONA 24 --- W rozpoznawanej sprawie zostało przesądzone, wobec stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 17 października 2007r. w sprawie II CSK 246/07, iż miało miejsce niezgodne z prawem zachowanie funkcjonariuszy Skarbu Państwa w Sądzie Okręgowym w Ł., z uwagi na nierozpoznanie wniosku powoda o zabezpieczenia powództwa, złożonego w styczniu 1996r. oraz przewlekłego toku sprawy o sygn. akt VIII P 118/02, w której od wniesienia pozwu (10 stycznia 1996 r.) do jej prawomocnego zakończenia (30 czerwca 2003 r.) minęło siedem lat, co wskazuje na ewidentne naruszenie art. 6 k.p.c. Również szkoda powoda, polegająca na niemożności wyegzekwowania prawomocnie zasądzonej kwoty, nie może budzić wątpliwości. Podobnie, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że zachodzi adekwatny związek przyczynowy pomiędzy przewlekłością postępowania, a niemożnością zaspokojenia wierzyciela skoro, ( zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego ) w toku siedmioletniego procesu pozwany w osobie P. F., sukcesywnie wyzbywał się majątku, w szczególności w dniu 7 grudnia 2001r. sprzedał ostatni wartościowy składnik tego majątku w postaci lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. W. (...). Z kolei wcześniej, małżonkowie F. wyłączyli, najpierw umownie, a następnie, w drodze orzeczenia sądowego, z datą wsteczną (zatajając istnienie małżeńskiej umowy majątkowej), wspólność majątkową małżeńską oraz wspólność spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, działając w celu pokrzywdzenia wierzyciela w osobie powoda, za który to czyn (z art. 300 par. 1 k.k.) zostali skazani prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia 12 maja 2006r. w sprawie V K 1096/05. W świetle powyższych rozważań do ustalenia i dowiedzenia przez powoda pozostała wysokość szkody poniesionej na skutek niezgodnego z prawem zachowania funkcjonariuszy Skarbu Państwa, rozumianej jako równowartość kwoty do której dłużnik mógłby uzyskać zaspokojenie, gdyby proces toczył się bez zbędnej zwłoki i zakończył w rozsądnym terminie. Podkreślić w tym miejscu należy, iż powód, przyznał ostatecznie w apelacji, że nie można wiązać, z tak rozumianą szkodą, nieprawidłowego działania Sądu w postaci niewydania, niezwłocznie po złożeniu wniosku, postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, natomiast źródła poszkodowania upatruje w braku możliwości skierowania skutecznej egzekucji wyłącznie do jednego składnika majątku dłużnika w postaci mieszkania przy ul. W. (...) w Ł. Za błędne jednak należy uznać stanowisko strony powodowej, która zdaje się utożsamiać wysokość szkody z równowartością przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Bez wątpienia bowiem szkoda majątkowa, poniesiona przez powoda, sprowadza się do granic zaspokojenia wierzytelności przysługującej mu względem P. F., tj. kwoty jaką mógłby uzyskać, gdyby postępowanie sądowe nie nosiło znamion przewlekłości i --- STRONA 25 --- zakończyło się we właściwym czasie. Tak zdefiniowana szkoda wpływa na ustalenie jej wysokości, bowiem powód zdaje się nie dostrzegać, iż znaczna część należności zasądzonej wyrokiem wydanym w sprawie VIII P 118/02 ma charakter świadczeń okresowych oraz odsetkowych, a zatem upływ czas sprzyjał zwiększeniu wierzytelności. Gdyby zatem przyjąć, jak w wielu pismach procesowych wywodzi powód, że postępowanie w sprawie VIII P 118/02 powinno zakończyć się w ciągu roku, wymagalna wierzytelność powoda wyniosłaby ( na 31 grudnia 1997r. ) łącznie kwotę 52.142,49 zł. ( 20.000 zł. z tytułu zadośćuczynienia + 16.465,78 zł. z tytułu skapitalizowanej renty w kwocie po 866,62 zł. miesięcznie x 19 miesięcy + 15.676,71 zł. odsetki ustawowe naliczone od zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. za okres od 22 stycznia 1996r. do 31 grudnia 1997r. ) plus koszty z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 8.000 zł. Odpowiednio, w kolejnych latach wymagalna wierzytelność przysługująca powodowi wyniosła: - na 31 grudnia 1998r. : 69.257,00 zł. ( 20.000 zł. z tytułu zadośćuczynienia + 26.865,22 zł. z tytułu skapitalizowanej renty w kwocie po 866,62 zł. miesięcznie x 31 miesięcy + 22.391,78 zł. odsetki ustawowe naliczone od zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. za okres od 22 stycznia 1996r. do 31 grudnia 1998r. ) plus koszty z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 8.000 zł., - na 1 czerwca 1999r. : 75.741,88 zł. ( 20.000 zł. z tytułu zadośćuczynienia + 31.198,32 zł. z tytułu skapitalizowanej renty w kwocie po 866,62 zł. miesięcznie x 36 miesięcy + 24.543,56 zł. odsetki ustawowe naliczone od zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. za okres od 22 stycznia 1996r. do 31 maja 1999r. ) plus koszty z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 8.000 zł. - na 31 grudnia 1999r. : 84.236,17 zł. ( 20.000 zł. z tytułu zadośćuczynienia + 37.264,60 zł. z tytułu skapitalizowanej renty w kwocie po 866,62 zł. miesięcznie x 43 miesiące + 26.971,57 zł. odsetki ustawowe naliczone od zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. za okres od 22 stycznia 1996r. do 31 grudnia 1999r. ) plus koszty z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 8.000 zł., - na 31 grudnia 2000r. : 99.159,44 zł. ( 20.000 zł. z tytułu zadośćuczynienia + 47.664,10 zł. z tytułu skapitalizowanej renty w kwocie po 866,62 zł. miesięcznie x 55 miesięcy + 31.495,34 zł. odsetki ustawowe naliczone od zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. za okres od 22 stycznia 1996r. do 31 grudnia 2000r. ) plus koszty z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 8.000 zł., łącznie 107.159,44 zł. , - na 1 grudnia 2001r. : 114.148,67 zł. ( 20.000 zł. z tytułu zadośćuczynienia + 57.162,92 zł. z tytułu skapitalizowanej renty w kwocie po 866,62 zł. miesięcznie x 66 miesięcy + 36.985,75 zł. odsetki --- STRONA 26 --- ustawowe naliczone od zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. za okres od 22 stycznia 1996r. do 30 listopada 2001r. ) plus koszty z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 8.000 zł. Ponadto również wartość składnika majątkowego, do którego powód, jak podnosi, mógłby skierować egzekucję, w postaci mieszkania przy ul. W. (...) w Ł., z upływem czasu uległa zwiększeniu, a to z uwagi na wzrost cen na rynku wtórnym obrotu nieruchomościami, jaki nastąpił poczynając od drugiej połowy 2005r., podczas, gdy w latach 1998-2001, na rynku tym panowała stagnacja, ceny nie rosły, przez dłuższy czas utrzymując się mniej więcej na stałym poziomie, zaś cena za którą małżonkowie F. sprzedali swoje mieszkanie w grudniu 2001r., w kwocie 86.000 zł., odpowiadała realnemu pozimowi cen na rynku w tym okresie. Gdyby zatem sporna sprawa sądowa zakończyła się, jak chce strona powodowa, w ciągu roku, lub nawet kolejnych 4 lat, brak jest podstaw do przyjęcia, że wierzyciel zwlekałby ze skierowaniem wyroku do przymusowego wykonania do 2003r. ( jak uczynił to, zresztą niezwłocznie po uzyskaniu tytułu wykonawczego, co z kolei pozwoliło na sprzedaż nieruchomości dłużnika położonej w Ł. przy ul. Z. w 2006r. ), skoro, jak sam twierdzi właśnie opieszałość Sądu w wydaniu wyroku naraziła go na szkodę w postaci niemożności zaspokojenia się z majątku dłużnika w drodze egzekucji. W tym stanie rzeczy, przyjmując, że wierzyciel wystąpiłby ze wnioskiem o wszczęcie egzekucji i skierowanie jej do mieszkania dłużnika i jego małżonki, niezwłocznie po uzyskaniu ( w rozsądnym, ale realnym, terminie ) tytułu wykonawczego, tj. w latach 1999-2001, ( co jednak w praktyce nie mogło nastąpić wcześniej niż w 2000r., gdyż na mocy postanowienia z dnia 20 października 1998r. postępowanie w sprawie przeciwko P. F. zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie zawisłej przed Sądem Wojewódzkim w Ł. z powództwa M. K. o ustalenie, czy wypadek na skutek którego wynikła przedmiotowa szkoda na osobie powoda, stanowił wypadek przy pracy, sygn. akt VIII U 162/97, w której wyrok wydany w dniu 29 grudnia 1998r. uprawomocnił się, wobec oddalenia apelacji zainteresowanego P. F., wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 19 maja 1999r., a z kolei nie później niż do dnia 7 grudnia 2001r., bowiem w tej dacie małżonkowie F. sprzedali lokal mieszkalny przy ul. W. (...) w Ł.), powód mógłby uzyskać zaspokojenie, w granicach, wymagalnej na datę sporządzenia planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, wysokości wierzytelności, do ówczesnej wartości przedmiotowego mieszkania, oczywiście przy założeniu że za taką kwotę zostałoby ono sprzedane na pierwszej licytacji. W tym miejscu pamiętać również należy, iż wyrokiem z dnia 4 stycznia 2001 roku Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł., w sprawie VIII RC 396/00/2, dłużnik i jego żona uzyskali sądowe zniesienie wspólności spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. W. (...), z datą wsteczną - od 1 stycznia 1999r., a zatem po tej dacie powód nie mógłby już uzyskać klauzuli wykonalności --- STRONA 27 --- przeciwko małżonce dłużnika w zakresie przedmiotowego składnika majątkowego. Wprawdzie umową notarialną zawartą wcześniej, bo w dniu 18 kwietnia 1997r. małżonkowie F. wyłączyli wspólność majątkową małżeńską, jednak nie obejmowała ona wspólności spółdzielczego prawa do spornego lokalu mieszkalnego, a to z uwagi na obowiązujący, w tej dacie, przepis szczególny art. 215 par. 2 Prawa spółdzielczego ( jedn. tekst: Dz. U. 1995, Nr 54, póz. 288 ze zm.), który stanowił, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe. Jeżeli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, do wspólności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w kwestiach nie uregulowanych w przepisach niniejszego artykułu przepisy o wspólności majątkowej stosuje się odpowiednio. Powołany przepis utracił moc z dniem 15 stycznia 2003r., uchylony przez art. 3 pkt 3) ustawy z dnia 19 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2002r., Nr 240, poz. 2058), podczas, gdy umowa o rozdzielności majątkowej małżeńskiej została zawarta w dniu 18 kwietnia 1997r., toteż dopiero wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia 4 stycznia 2001 roku w sprawie VIII RC 396/00/2, znosił między małżonkami F. wspólność prawa do lokalu mieszkalnego przy ul. W. (...) w Ł. Należy w tym miejscu dodatkowo zaznaczyć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 czerwca 2001r. w sprawie sygn. akt K 23/2000 ( Dz. U. z dnia 6 lipca 2001r., publ. 2001r., Nr 69, poz. 724 ), uznał, ze niezgodny z art. 32 w zw. z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 64 ust.1 w zw. z art. 31 ust.3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wyłącznie par 1 art. 215 ustawy Prawo spółdzielcze, zatem utrata mocy obowiązującej z dniem 6 lipca 2001r., odnosi się wyłącznie do uregulować zawartych w par.1 powołanego przepisu, nie zaś do par. 2 art. 215 Prawa spółdzielczego, uchylonego dopiero w dniem 15 stycznia 2003r. Unormowanie zawarte w par. 2 i 3 art. 215 Prawa spółdzielczego nie stanowiło jedynie nawiązania do regulacji kwestii majątkowych małżonków, lecz stanowiło uregulowanie samoistne, wprowadzające nie znaną kodeksowi rodzinnemu i opiekuńczemu przymusową wspólność spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. O ile bowiem małżonkowie mogli zrezygnować ze wspólności ustawowej przewidzianej w art. 31 i nast. k.r.o., a także wspólność tę ograniczyć lub też rozszerzyć, i to zarówno w drodze umowy zawartej przed zawarciem małżeństwa, jak i w czasie jego trwania, o tyle uregulowanej w art. 215 Prawa spółdzielczego wspólności spółdzielczego prawa do lokalu nie mogli ani zmienić, ani też wyłączyć. Ustawodawca w art. 215 Prawa spółdzielczego określił nie tylko sposób powstania tej szczególnej wspólności, ale również jej trwanie i uznanie. Związanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego z prawem obojga małżonków do takiego lokalu było tak silne, że nawet ustanie --- STRONA 28 --- wspólności ustawowej, uregulowanej w kodeksie rodzinnym, w czasie trwania małżeństwa, np. w związku ubezwłasnowolnieniem jednego z małżonków, czy też zniesieniem ogólnej wspólności przez sąd w trybie przewidzianym w art. 52 par. 1 k.r.o., nie pociągało za sobą ustania wspólności tego szczególnego składnika majątkowego, a dla ustania wspólności w tym zakresie konieczne było wydanie odrębnego orzeczenia, które względem małżonków F.ch zapadło w dniu 4 stycznia 2001 roku w sprawie VIII RC 396/00/2. Z tych względów należy poczynić kolejne, korzystne dla powoda założenie, że mógłby on skierować egzekucję do składnika majątkowego małżonków F., w postaci mieszkania przy ul. W. (...) w Ł., po uzyskaniu klauzuli wykonalności przeciwko I. F., jako małżonce dłużnika, co z kolei mogło nastąpić nie później niż do 4 stycznia 2001r. Po tej dacie egzekucja mogłaby zostać skierowana wyłącznie do udziału wynoszącego ½, przypadającego dłużnikowi w spornym lokalu mieszkalnym, z tym z kolei zastrzeżeniem, że musiałaby zostać ona wszczęta i skierowana do tego składnika majątkowego przed datą 7 grudnia 2001r., w której małżonkowie F. sprzedali mieszkanie. Z całą stanowczością należy natomiast podkreślić, iż powód nie może, popadając w wewnętrzną sprzeczność, której zdaje się nie dostrzegać, wywodzić, iż poniósł szkodę na skutek przewlekłości postępowanie sądowego, a jednocześnie, przyjmować, (w sytuacji gdy jest to dla niego korzystniejsze) za podstawę ustaleń w zakresie wysokości poniesionej szkody, okoliczności faktyczne, wpływające na wysokość dochodzonego roszczenia, zaistniałe właśnie na skutek przedłużania się procesu, w postaci znacznego wzrostu cen mieszkań na rynku wtórnym obrotu nieruchomościami oraz zwiększenia się przypadającej mu od dłużnika wierzytelności w związku z nadejściem daty wymagalności kolejnych rat renty oraz codziennym naliczaniem odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Skarb Państwa nie może jednocześnie odpowiadać za szkodę wywołaną przewlekłością postępowania sądowego ( które powinno zakończyć się znacznie wcześniej niż przed upływem 7 lat), a jednocześnie wyrównać szkodę w granicach, na których wysokość miał wpływ właśnie upływ czasu. Gdyby bowiem proces zakończył się szybciej, wysokość niezaspokojonej, a wymagalnej wierzytelności, przysługującej M. K.. z tytułu rat renty wyrównawczej i odsetek, byłaby znacznie niższa ( jak zostało to wskazane przykładowo powyżej ), podobnie jak wartość składnika majątkowego do którego mógłby skierować egzekucję, w postaci mieszkania przy ul. W. (...) w Ł.. Na marginesie powyższych rozważań należy również podnieść, że, powód w toku spornego procesu, modyfikował roszczenie, rozszerzając je dwukrotnie, po raz pierwszy w dniu 30 listopada 1999 roku o kwotę 400 zł. miesięcznie z tytułu renty wyrównawczej za utracone zarobki, oraz 10.000 zł. tytułem renty zaległej , a ponownie w piśmie z dnia 15 stycznia 2003r., zgłaszając żądanie zasądzenia : --- STRONA 29 --- - kwoty 58.227,12 zł., tytułem renty zaległej za okres od 1 stycznia 1996r. do dnia 31 grudnia 2002r. z ustawowymi odsetkami od daty wyrokowania, - kwoty 693,18 zł., tytułem renty bieżącej, płatnej miesięcznie, poczynając od stycznia 2003r., z ustawowymi odsetkami od uchybienia płatności każdej raty. Ponadto rozszerzył powództwo o zadośćuczynienie o kwotę 14.000 zł., z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania. Biorąc zatem pod uwagę przedmiot roszczenia powoda względem P. F., w rok po wytoczeniu powództwa, należność zasądzona w spornym postępowaniu wyniosłaby wyłącznie kwotę zadośćuczynienia w wysokości 20.000 zł. z ustawowymi odsetkami z tytułu zwłoki, zaś gdyby Sąd wyrokował na datę 1 grudnia 1999r. wyrok obejmowałby dodatkowo kwotę skapitalizowanej renty wyrównawczej w wysokości 10.000 zł. oraz rentę na przyszłość maksymalnie po 400 zł. miesięcznie, co z kolei skutkowałby mniejszą wierzytelnością podlegającą wyegzekwowaniu i nie wykluczone, iż pozwoliłoby powodowi zaspokoić się w całości z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. Sąd miał jednak na względzie okoliczność, iż gdyby proces toczył się sprawniej, powód również wcześniej mógłby złożyć stosowne oświadczenia w przedmiocie rozszerzenia powództwa, które uzależniał, jak wskazuje na to treść pism procesowych ( pozwu i pisma z dnia 30 listopada 1999r. ) od wyników wnioskowanego postępowania dowodowego. Już bowiem w pozwie M. K. zastrzegał, że żądana kwota zadośćuczynienia została określona wstępnie, zaś jej ostateczne sprecyzowanie nastąpi po zapoznaniu się z treścią opinii biegłego sądowego lekarza chirurga o dopuszczenie dowodu z której wnosił na okoliczność ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu powoda i rozmiaru doznanych cierpień. Również w piśmie z dnia 30 listopada 1999r. wywodził, iż kwota dochodzonej renty wyrównawczej została określona wstępnie i jednocześnie zgłosił wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego ze znajomością transportu na okoliczność hipotetycznych zarobków, jakie powód mógłby uzyskać w zawodzie kierowcy. Wnioskowanie to nie dotyczy jednak rozszerzenia roszczenia z tytułu zadośćuczynienia w kwocie 14.000 zł. dokonanego dopiero w piśmie z dnia 15 stycznia 2003r., podczas, gdy dowód z opinii biegłego sądowego lekarza chirurga ortopedy został przeprowadzony już w dniu 30 marca 1998r., w wykonaniu postanowienia dowodowego z dnia 28 lutego 2008r., a odpis opinii doręczony pełnomocnikowi powoda w dniu 24 kwietnia 1998r. Wnioski opinii nie były przez stronę powodową kwestionowane, zatem nie było przeszkód, aby rozszerzyć powództwo o dalsze zadośćuczynienie wcześniej. W sytuacji, zatem, gdy rozszerzenie żądania pozwu z tego tytułu nastąpiło dopiero w roku 2003r., należy przyjąć, że było ono podyktowane wyłącznie zmianą stosunków ekonomicznych, w szczególności wartości pieniądza, jaka dokonała się w ciągu 7 lat trwania procesu, toteż, gdyby postępowanie w sprawie zakończyło się znacznie wcześniej, jak chce powód, lub nawet w ciągu 4 lat ( tak, aby miał możliwość skierowania egzekucji do mieszkania przy ul. W. (...) przed wyłączeniem wspólności prawa do lokalu i przed jego zbyciem --- STRONA 30 --- przez małżonków F. ) , tytuł wykonawczy nie opiewałby na kwotę 14.000 zł. tytułem zadośćuczynienia, bo takie roszczenie nie było w tym czasie w ogóle dochodzone przez poszkodowanego. Z tych względów kwota ta, przy obliczaniu należnego powodowi od Skarbu Państwa odszkodowania, nie została uwzględniona. Reasumując, Sąd Okręgowy ustalił, w trybie art. 322 k.p.c., iż szkoda majątkowa powoda, pozostająca w adekwatnym związku przyczynowym z niezgodnym z prawem zachowaniem funkcjonariuszy Skarbu Państwa w Sądzie Okręgowym w Ł. w sprawie VIII P 118/02, wyraża się kwotą 33.033,79 zł. , stanowiącą równowartość wymagalnej ( na dzień 31 grudnia 2000r., jako daty do której istniała realna możliwość uzyskania tytułu wykonawczego w sprawie VIII P 118/02 – po uprzednim zakończeniu postępowania w sprawie VIII U 162/97, prawomocnie zakończonej w maju 1999r., - a jednocześnie w dalszym ciągu zachodziła szansa skierowania skutecznej egzekucji do całego składnika majątkowego w postaci mieszkania małżonków F., bowiem po zniesieniu wspólności prawa do lokalu dokonanym wyrokiem z dnia 4 stycznia 2001r. istniałaby już tylko możliwość zaspokojenia się z udziału wynoszącego ½, zaś po 7 grudnia 2001r., prowadzenie egzekucji z tego składnika majątkowego byłoby niemożliwe wobec jego zbycia ) wierzytelności przysługującej M. K. od P. F., zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 czerwca 2003 roku, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, odpowiadającej kwocie 107.159,44 zł. ( 20.000 zł. z tytułu zadośćuczynienia + 47.664,10 zł. z tytułu skapitalizowanej renty + 31.495,34 zł. odsetki ustawowe naliczone od zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. za okres od 22 stycznia 1996r. do 31 grudnia 2000r. + koszty z tytułu zastępstwa procesowego w kwocie 8.000 zł.), ( w zakresie w jakim nie została ona zaspokojona w toku wszczętej w 2003r. egzekucji, skierowanej do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z., z której powód uzyskał zaspokojenie do kwoty 74.125,65 zł., obejmującej należność główną z tytułu renty, jako korzystającej z ustawowego pierwszeństwa zaspokojenia na podstawie art. 1025 par.1 pkt 3 k.p.c., która na dzień sporządzenia planu podziału wyniosła kwotę 111.543,10 zł.) oraz wyznaczonej wartością mieszkania przy ul. W. (...) w Ł., w dacie prowadzenia skutecznej egzekucji skierowanej do tego składnika majątkowego, jako stanowiącej górną granicę tak określonej szkody. Bez wątpienia bowiem, wobec braku wykazania przez powoda, że P. F. posiadał również inny majątek z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie, co z kolei okazało się niemożliwe wobec przedłużającego się postępowania sądowego w trakcie którego dłużnik wyzbył się tych składników majątkowych, nie ma podstaw do określenia szkody majątkowej wyrządzonej powodowi przez funkcjonariuszy Skarbu Państwa w innej wysokości, gdyż szkoda ta nie wyraża się wprost wysokością wierzytelności przypadającej M. K. od P. F. a stanowi równowartość tej wierzytelności, --- STRONA 31 --- której zaspokojenia wierzyciel nie mógł uzyskać od dłużnika, ale wyłącznie wskutek przedłużającego się postępowania sądowego, a nie z powodu niewypłacalności dłużnika jako takiej. Powód przyznał zresztą, że swojej szkody upatruje wyłącznie w braku możliwości skierowania egzekucji do mieszkania przy ul. W. (...) w Ł., bowiem w pozostałym zakresie nastąpiła powaga rzeczy osądzonej, wobec ograniczenia apelacji wywiedzionej od uchylonego ( w zaskarżonej części ) wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2006 r. do kwoty 86.000 zł., jako odpowiadającej równowartości przedmiotowego mieszkania. Sąd rozważał również realność możliwości zaspokojenia się powoda z przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w sytuacji, gdy P. F., w dacie prowadzenia egzekucji wszczętej w 2003r. i skierowanej do nieruchomości położonej przy ul. Z., miał również innych wierzycieli, zaś w zakresie zadośćuczynienia i odsetek od tej kwoty M. K. nie korzystałby już z pierwszeństwa zaspokojenia w trybie art. 1025 par.1 pkt 3 k.p.c. Zważywszy jednak na daty tytułów wykonawczych na podstawie których pozostali wierzyciele, uczestniczący w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości przy ul. Z., prowadzili egzekucję, z których każdy powstał po połowie 2001r. ( najstarsza wierzytelność uczestnicząca w planie podziału to przysługująca Spółdzielni (…) w B. wynikająca z nakazu zapłaty z dnia 8 maja 2001r. Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł., sygn. akt II NC 168/01), brak było podstaw do przyjęcia, że powód, kierując przed dniem 4 stycznia 2001r. ( data sądowego zniesienia wspólności spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. W. (...) ), egzekucję do mieszkania w Ł. przy ul. W., nie mógłby uzyskać zaspokojenia w całości z tego składnika majątkowego. W szczególności strona pozwana nie zgłosiła na tą okoliczność żadnych wniosków dowodowych, których przeprowadzenie dowodziłoby przeciwnych ustaleń. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w pkt 1 sentencji, zasądzając od pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ł. na rzecz powoda odszkodowanie w kwocie 33.033,79 zł., zaś w pozostałym zakresie powództwo skierowane przeciwko Skarbowi Państwa podlegało oddaleniu, jako nieudowodnione co do wysokości. Roszczenie przeciwko I. F. zasługuje również na częściowe uwzględnienie. Znajduje ono podstawę prawną w przepisie art. 415 k.c., stosownie do treści którego, kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę obowiązany jest do jej naprawienia. --- STRONA 32 --- Powołany przepis art. 415 k.c. normuje podstawową zasadę odpowiedzialności opartej na winie sprawcy szkody. Za szkodę odpowiada osoba, której zawinione zachowanie jest źródłem powstania tej szkody. Przesłankami odpowiedzialności są : powstanie szkody, zdarzenie, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy ( czy niedozwolony ) oraz związek przyczynowy między tymże zdarzeniem a szkodą. Zdarzeniem sprawczym w rozumieniu art.415 k.c., jest zarówno działanie jak i zaniechanie. Przedmiotową cechą tego czynu jest bezprawność ujmowana jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś od strony podmiotowej czyn znamionować musi wina. W rozpoznawanej sprawie zostało dowiedzione, iż M. K. doznał szkody majątkowej z winy pozwanej I. F., która w okresie od 19 września 2000r. do 7 grudnia 2001r. w Ł., działając wspólnie i w porozumieniu z mężem P. F., w sytuacji grożącej niewypłacalności, udaremniła zaspokojenie wierzyciela w osobie powoda, w ten sposób, że zatajając istnienie notarialnej umowy znoszącej majątkową wspólność ustawową, wniosła pozew o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej i zniesienie wspólności własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego numer (…) przy ul. W. (...) w Ł., uznane przez P. F., a następnie, wspólnie z mężem, sprzedała mieszkanie stanowiące główny składnik ich majątku na szkodę M. K., który to czyn wyczerpywał znamiona z art. 300 par. 1 k.k., za co została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia z dnia 12 maja 2006r. w sprawie V K 1096/05. W myśl art. 11 k.p.c., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Istota związania polega na wyłączeniu dopuszczalności dokonywania w postępowaniu cywilnym tych samych ustaleń, co do których zachodzi związanie. Związanie dotyczy znamion okoliczności czynu, a więc czasu, miejsca i sytuacji, jak również osoby sprawcy i jego poczytalności. Sąd w postępowaniu cywilnym, związany jest zatem ustaleniem, co do faktów, np. popełnienia przez określoną osobę kradzieży określonego przedmiotu, natomiast wycena tego przedmiotu, w takim przypadku nie jest wiążąca. ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 kwietnia 1995r. w sprawie II Akr 59/95, publ. OSA 1996, z.9, poz.35 ) W świetle powyższych rozważań wina pozwanej I. F., jako sprawcy szkody, jak również związek przyczynowy zachodzący między jej zawinionym działaniem, a wyrządzeniem szkody w mieniu powoda nie budziły wątpliwości. Gdyby bowiem pozwana ad.2 nie dopuściła się czynu karalnego za który została skazana, powód mógłby ( jak stało się to po uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. z dnia 4 stycznia 2001r. w sprawie VIII --- STRONA 33 --- RC 396/00/2, wyrokiem z dnia 9 marca 2006r. w sprawie VIII RCo 55/05 i oddaleniu powództwa o zniesienie wspólności majątku i prawa do lokalu mieszkalnego małżonków F., na skutek skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej Łódź – Bałuty o wznowienie postępowania w sprawie VIII RC 396/00/2 ) uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, a następnie skierować egzekucję do mieszkania małżonków F. przy ul. W. (...) w Ł.. Na skutek przedmiotowego zdarzenia M. K. doznał zatem szkody w mieniu obejmującej równowartość kwoty jaką mógłby otrzymać (korzystając z ustawowego pierwszeństwa zaspokojenia ) kierując egzekucję do mieszkania dłużnika i jego małżonki położonego w Ł. przy ul. W. (...), w zakresie w jakim nie uzyskał zaspokojenia z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z., do wysokości wierzytelności wymagalnej na datę sporządzenia planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji z mieszkania. Rozmiar faktycznie poniesionej przez niego szkody wyznacza zatem różnica między wartością mieszkania w dniu 15 grudnia 2006r. ( data przysądzenia własności nieruchomości przy ul. Z. ) przy założeniu, że łącznie z licytacją działki przy Z. sprzedany zostałby również lokal mieszkalny przy ul. W., a wysokością przyznanej należności wynikającej z planu podziału z dnia 15 czerwca 2007r. Różnica ta wynosi kwotę 93.061,26 zł., na którą składa się kwota 37.415,45 zł. – tytułem niezaspokojonej wierzytelności z tytułu skapitalizowanej renty wyrównawczej na dzień sporządzenia planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości przy u. Z. ( 111.541,10 zł. – 74.125,65 zł.), kwota 47.645,81 zł. – tytułem odsetek ustawowych naliczonych od skapitalizowanej renty zasądzonej wyrokiem w sprawie VIII P 118/02 w kwocie 69.345,60 zł. za okres od 26 lutego 2003r. do 15 czerwca 2007r.- data sporządzenia planu podziału ( co stanowi kwotę 36.655,80 zł.) oraz odsetek ustawowych od dat wymagalności poszczególnych rat renty miesięcznej zasądzonej na przyszłość po 843,91 zł. (łącznie 10.990,01 zł. ) i kwota 8.000 zł. tytułem kosztów zastępstwa procesowego w sprawie VIII P 118/02. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 1025 par.1 pkt 3 k.p.c., z kwoty uzyskanej z egzekucji, w trzeciej kolejności zaspokaja się, m.in. renty z tytułu odszkodowania za wywołanie niezdolności do pracy, zaś, w myśl par.3 powołanego przepisu, w równy stopniu z należnością ulegają zaspokojeniu odsetki i koszty postępowania. Tak więc, korzystając z ustawowego pierwszeństwa zaspokojenia, M. K. mógłby uzyskać, z sumy ze sprzedaży mieszkania przy ul. W. (...), wyrównanie wierzytelności z tytułu renty wyrównawczej wraz z odsetkami zasądzonymi za opóźnienie w zapłacie poszczególnych rat renty i kosztami procesu w sprawie VIII P 118/02. --- STRONA 34 --- Przy określaniu wysokości szkody wyrządzonej powodowi przez I.F. nie ma bowiem już podstaw do przyjmowania wartości przedmiotowego składnika majątkowego małżonków F. z daty innej niż data faktycznie prowadzonej przez powoda egzekucji, gdyż pozwaną ad.2 nie obciąża w żaden sposób przewlekłość postępowania w sprawie VIII P 118/02, a zatem należy wyłącznie odnosić się do stanu faktycznego istniejącego na dzień powstania tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi oraz wszczęcia i prowadzenia przeciwko niemu egzekucji z wniosku M. K.. Stosownie bowiem do treści art. 363 par.2 k.c., jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalania odszkodowania, chyba, że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, za przyjęciem, przy określeniu wysokości odszkodowania należnego od I. F., którego górną granicę wyznacza wartość mieszkania małżonków F., wg cen z daty innej niż data wyrokowania, przemawiał charakter szkody poniesionej przez powoda, wyrażającej się w braku możliwości zaspokojenia się z majątku dłużnika i jego żony, w dacie prowadzenia egzekucji, w sytuacji, gdy wysokość wierzytelności ( mającej w znacznej części charakter świadczeń okresowych ) wzrastała wraz z upływem czasu, co jednak nie powinno obciążać pozwanej ad.2 ( jak zostało to już wywiedzione powyżej, w odniesieniu do wysokości odszkodowania należnego powodowi od Skarbu Państwa ). Pozwana I. F. nie ponosi bowiem odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania stwierdzonego tytułem wykonawczym w sprawie VIII P 118/02 przez dłużnika w osobie P. F., a wyłącznie za czyn własny polegający na udaremnieniu wierzycielowi skierowania skutecznej egzekucji do jednego składnika majątkowego w postaci mieszkania przy ul. W. (...) w Ł., a zatem należy szacować wysokość poniesionej z tego tytułu szkody przez powoda, na datę w jakiej mógłby ( gdyby nie działania pozwanej ) zaspokoić się przymusowo z przedmiotowego składnika majątku dłużnika i jego żony, co w rozpoznawanej sprawie mogłoby nastąpić najwcześniej w dniu 15 grudnia 2006r., kiedy miało miejsce przysądzenie własności nieruchomości przy ul. Z., zaś brak jest podstaw do przyjęcia, że sprzedaż licytacyjna mieszkania nastąpiłaby w innym ( późniejszym, lub wcześniejszym ) terminie, w każdym razie żadna ze stron niniejszego postępowania nie zgłosiła wniosków dowodowych dla dowiedzenia okoliczności przeciwnych niż wynikające z powyższych ustaleń. W pozostałym zakresie, obejmującym zasądzone zadośćuczynienie w łącznej kwocie 34.000 zł. wraz z ustawowymi odsetkami, powództwo skierowane przeciwko I. F., podlegało oddaleniu, bowiem strona powodowa w żaden sposób nie dowiodła, że uzyskałaby zaspokojenie całej wierzytelności z tego tytułu przysługującej M. K. wobec P. F., zważywszy, że w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości przy ul. Z. uczestniczyli również --- STRONA 35 --- inni wierzyciele, w tym, FGŚP i ZUS, korzystający z pierwszeństwa zaspokojenia, przed wierzytelnością powoda z tytułu zadośćuczynienia, która podlegałaby zaspokojeniu dopiero w IX kategorii ( art. 1025 par.1 pkt 9) k.p.c.), zgodnie z zasadami określonymi w art. 1026 k.p.c. Mając powyższe na uwadze Sąd, orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku, zasądzając od pozwanej ad.2 na rzecz powoda odszkodowanie w łącznej kwocie 93.061,26 zł. W pozostałym zakresie powództwo skierowane przeciwko I. F. podlegało oddaleniu, jako nieudowodnione co do wysokości. Stosownie do treści art. 369 k.c. zobowiązanie ma charakter zobowiązania solidarnego jeżeli wynika to z ustawy lub z czynności prawnej. W rozpoznawanej sprawie występuje natomiast sytuacja, w której kilka podmiotów na podstawie odrębnych stosunków prawnych jest zobowiązanych wobec jednego wierzyciela do spełnienia świadczeń zmierzających do zaspokojenia tego samego interesu prawnego, przy czym na każdym z dłużników ciąży obowiązek spełnienia świadczenia w całości, a spełnienie przez któregokolwiek powoduje wygaśnięcie obowiązku świadczenia pozostałych. Jednocześnie wykładnia art. 369 k.c. nie pozwala objąć tych przypadków konstrukcją solidarności, bowiem, wprawdzie wszyscy dłużnicy ponoszą odpowiedzialność z czynów niedozwolonych, jednak zdarzenia sprawcze, skutkujące wyrządzeniem powodowi szkody, są różne. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia solidarnej odpowiedzialności dłużników, brak jest bowiem przepisu, stanowiącego źródło solidarności. Odpowiedzialność ta określana jest w doktrynie terminem odpowiedzialności in solidum , albo solidarności nieprawidłowej. W orzecznictwie przyjmuje się, że do odpowiedzialności in solidum należy w drodze analogii stosować te elementy przepisów o solidarności, które są najbardziej zbliżone i odpowiadają celowi oraz charakterowi danego stosunku prawnego. Polegać to więc będzie przede wszystkim na odpowiednim zastosowaniu art. 366 k.c., a konkretnie na zasądzeniu całej określonej kwoty od jednego z pozwanych oraz tej samej kwoty od drugiego z nich (lub od dalszych) z zaznaczeniem, że zapłata przez jedną z tych osób zwalnia wobec powoda pozostałe osoby - do wysokości zapłaty. Natomiast aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy pozostają zobowiązani - art. 366 § 2 k.c. (por. uchwała SN z dnia 7 kwietnia 1975 r., III CZP 6/75, OSNCP 1976, nr 2, poz. 27 z aprob. glosą W. Warkałły, NP 1977, nr 2, s. 263; wyrok SN z dnia 18 grudnia 1968 r., II CR 409/68, OSNCP 1969, nr 11, poz. 207). W innym wyroku SN potwierdził stanowisko, że do przypadków odpowiedzialności in solidum stosuje się w drodze analogii przepisy o zobowiązaniach solidarnych; w takich sytuacjach wierzyciel może jednym pozwem wystąpić przeciwko niektórym lub wszystkim dłużnikom odpowiedzialnym in solidum , a w razie --- STRONA 36 --- spełnienia świadczenia przez jednego z dłużników zobowiązanie wygasa w stosunku do pozostałych dłużników. Jednocześnie SN wskazał, że ta zasada odpowiedzialności dłużników musi bezwzględnie wynikać z treści sentencji wyroku, bowiem w przeciwnym wypadku wierzyciel mógłby egzekwować całą zasądzoną kwotę od każdego dłużnika z osobna (wyrok SN z dnia 14 sierpnia 1997 r., II CKU 78/97, Prok. i Pr.-wkł. 1998, nr 2, s. 30). Mając powyższe na uwadze, stwierdzając, iż zachodzi omawiane wyżej, szczególne powiązanie między sytuacją prawną dłużników, w osobach pozwanych w niniejszej sprawie, jak również w osobie P. F., w stosunku do którego zapadł prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Ł. w sprawie VIII P 118/02, których świadczenia każdego z osobna mają charakter subsydiarny (posiłkowy) względem siebie, należało orzec, iż spełnienie świadczenia przez jeden podmiot odpowiadający subsydiarnie prowadzi do wygaśnięcia obowiązku świadczenia drugiego z dłużników, zważywszy, że spełnione świadczenie zaspokaja ten sam interes prawny wierzyciela. Ponieważ pozwani dopuścili się opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, powód wystąpił z żądaniem zasądzenia odsetek za czas opóźnienia. W myśl art.359 par.1 k.c. odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. W niniejszej sprawie źródłem roszczenia o odsetki jest przepis art.481 par.1 k.c., zgodnie z którym dłużnik, który nie spełnia świadczenia w odpowiednim terminie dopuszcza się opóźnienia i wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Stosownie do treści art. 455 k.c. roszczenie wierzyciela wobec dłużników staje się wymagalne wraz z nadejściem terminu do spełnienia świadczenia, natomiast, jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanych odsetki za opóźnienie, zgodnie z ostatecznie sprecyzowanym żądaniem pozwu w tym zakresie, w trybie art. 321 k.p.c. od dnia wyrokowania do dnia zapłaty. O kosztach postępowania między powodem, a pozwanym Skarbem Państwa – Sądem Okręgowym w Ł. Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., dokonując ich stosunkowego rozliczenia. Na koszty te, w postępowaniu przed Sądem I instancji, faktycznie poniesione przez powoda, który korzystał z sądowego zwolnienia od kosztów sądowych, złożyły się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 zł. (określone od w.p.s. w kwocie 86.000 zł., bowiem tak została ona wskazana przez stronę powodową w wywiedzionej apelacji, jako wartość przedmiotu zaskarżenia, i w konsekwencji przyjęta na datę uchylenia wyroku Sądu --- STRONA 37 --- Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2006r., zaś w myśl par. 4 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…), w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną poczynając od następnej instancji ). Pozwany Skarb Państwa również poniósł koszty zastępstwa procesowego w osobie radcy prawnego w kwocie 3.600 zł. Ponieważ powód wygrał proces przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Ł. w 17 % ( wobec rozszerzenia powództwa przy ponownym rozpoznaniu sprawy przed Sądem I instancji, do kwoty 195.600 zł.), w takim stosunku, odpowiadającym kwocie 612 zł., powinien uzyskać od przeciwnika zwrot poniesionych kosztów postępowania. Z kolei pozwanemu przysługuje odpowiednio roszczenie o pokrycie wyłożonych kosztów procesu w kwocie stanowiącej równowartość 83% tychże, tj. 2.988 zł. Różnica tych dwóch wielkości wynosi 2.376,00 zł., którą należało zasądzić od M. K. na rzecz strony pozwanej, jako odpowiedzialnego, we wskazanych wyżej proporcjach, ze wynik sporu. Natomiast na koszty powoda w postępowaniu wywołanym apelacją od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2006r. złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.700 zł. Pozwany Skarb Państwa nie był reprezentowany w tym postępowaniu przez zawodowego pełnomocnika. Ponieważ powód wygrał sprawę w postępowaniu apelacyjnym ( w stosunku do wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej 86.000 zł. ) w 38,4%, w takim też stosunku, odpowiadającym kwocie 1.036,80 zł., przysługuje mu od strony pozwanej zwrot poniesionych z tego tytułu kosztów. O kosztach postępowania wywołanego powództwem M. K. przeciwko I. F. Sąd orzekł na podstawie art.100 k.p.c., dokonując ich wzajemnego zniesienia, bowiem, każda ze stron w zbliżonym stosunku wygrała i przegrała proces ( powództwo zostało uwzględnione w 48%) oraz poniosła koszty zastępstwa procesowego w tej samej wysokości. Z uwagi na trudną sytuację majątkową i życiową powoda oraz uzasadniony, co do zasady, charakter zgłoszonych roszczeń Sąd, na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), nie obciążył M. K. obowiązkiem zwrotu kosztów procesu, w zakresie w jakim powództwo zostało oddalone.