Postanowienie II C 567/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 567/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Głogowska Protokolant: starszy sekr. sądowy Teresa Szczypińska po rozpoznaniu w dniu 02 września 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa P. S., M. S. przeciwko (…) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o ochronę dóbr osobistych 1. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10 000 złotych ( dziesięć tysięcy złotych) ; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10 000 złotych ( dziesięć tysięcy złotych) ; 3.zobowiązuje pozwaną do zamieszczenia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej www. (…).pl. ogłoszenia następującej treści: „ W imieniu spółki (…) Spółka zo.o w K. zarząd oświadcza , iż opublikowany w dniu (…) roku artykuł prasowy oraz materiał filmowy zat. „(…)”, zawierał nieprawdziwe i zniesławiające informacje w szczególności , iż zatrzymane osoby dopuściły się przestępstwa na szkodę Pani J. B. i w związku z jego popełnieniem zostały zatrzymane. Przedstawione przez (…) Spółkę zo.o okoliczności zdarzenia z dnia (…) roku były niezgodne z prawdą”. 4. oddala powództwo w pozostałej części; 5. zasądza na rzecz każdego z powodów od pozwanej spółki koszty procesu , przy przyjęciu, że rozliczenie to ma nastąpić według zasady określonej w artykule 100 zdanie 1 kpc , pozostawiając szczegółowe rozliczenie referendarzowi sądowemu. --- STRONA 2 --- SYGN. AKT II C 567/12 UZASADNIENIE Powodowie w pozwie skierowanym do tut. Sądu domagali się ochrony swoich dóbr osobistych i zasądzenie na rzecz każdego z nich kwoty po 20 000 zł od pozwanej (…) Spółki z o.o. w K oraz zobowiązania pozwanej do zamieszczenia w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej www. (…).pl ogłoszenia następującej treści W imieniu Spółki (…) Sp. z o.o. w K Zarząd oświadcza ,że opublikowany w dniu (…) roku artykuł prasowy oraz materiał filmowy zatytułowany Zatrzymanie wyłudzaczy na gorącym uczynku zawierał nieprawdziwe i zniesławiające informacje w szczególności iż zatrzymane osoby dopuściły się przestępstwa na szkodę J. B. i w związku z jego popełnieniem zostały zatrzymane. Przedstawione przez (…) Spółkę z o.o. okoliczności zdarzenia z dnia (…) roku były niezgodne z prawdą Uzasadniając żądanie pozwu powodowie wskazali, iż powód M. S. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług detektywistycznych zawarł umowę zlecenia windykacji należności z J. B., w ramach której został upoważniony do zbierania wszelkich informacji o dłużniku J. B.. Z uwagi na ustalenie adresu dłużnika poza granicami kraju i brak prawnych możliwości wykonywania działań poza terenem kraju, powód M. S. umówił się z J. B. na spotkanie w dniu (…) w trakcie którego miał przekazać dane adresowe dłużnika oraz odebrać umówione wynagrodzenie. W spotkaniu uczestniczył w charakterze świadka kolega M. S. P.S.W umówionym dniu w trakcie finalizowania umowy z przyległego pomieszczenia wybiegli pracownicy biura detektywistycznego R. ubrani w kamizelki kuloodporne, kominiarki i hełmy którzy krzycząc i oddając strzały z pistoletu hukowego zmusili powodów do położenia się na podłodze i obezwładnili ich przy pomocy kajdanek. Przebieg całego zdarzenia od momentu rozpoczęcia spotkania z J. B. był filmowany wobec uprzedniego założenia przez pracowników (…) urządzeń rejestrujących dźwięk i obraz . Po przeprowadzeniu bezprawnego zatrzymania powodów przez pracowników biur detektywistycznego zostali oni przekazani Policji oraz przesłuchani. Wobec braku znamion czynu zabronionego Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. umorzył dochodzenie wobec powodów. Całe zdarzenie zostało przedstawione w artykule prasowym Zatrzymanie wyłudzaczy na gorącym uczynku i następnie udostępnionym na stronie internetowej pozwanego. Z uwagi na bezprawne działania pracowników biura detektywistycznego polegające na bezprawnym pozbawieniu --- STRONA 3 --- wolności naruszeniu czynności narządów ciała powodowie wystąpili do Sadu Rejonowego K. z subsydiarnym aktem oskarżenia. W postępowaniu karnym powodowie wystąpili również z powództwem adhezyjnym. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 roku Sąd karny umorzył postępowanie a to z uwagi na zawarcie między stronami postępowania karnego ugody. Powodowie wskazali ,że M. W. autor materiału prasowego Zatrzymanie wyłudzaczy na gorącym uczynku nie zachował wymaganego wzorca starannego i rzetelnego zbierania i wykorzystywania informacji, w sposób jednoznaczny przedstawiając powodów jako osoby nieuczciwe które próbowały oszukać i wyłudzić od J. B. kilkadziesiąt tysięcy złotych. Pozwany na etapie zbierania informacji o powodach pominął fakt, że powód M. S. od(…) roku prowadził działalność w zakresie świadczeń windykacyjnych .W środowisku cieszy się opinią rzetelnej i uczciwej osoby. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą powodowie nigdy nie byli podejrzani ani o usiłowanie czy dokonanie wyłudzeń lub oszustw. Pozwany w swoim tekście zawarł słowa Tym razem się nie udało sugerujące że osób poszkodowanych przez powodów jest więcej. Przygotowanie i wyemitowanie materiału niewątpliwie naruszyło dobra osobiste powodów a to ich cześć dobre imię czy wizerunek. Już sam tytuł może sugerować osobom trzecim że powodowie usiłowali popełnić przestępstwo. Natomiast wyemitowanie materiału. w którym powodowie zostają zatrzymani i w agresywny sposób pozbawieni wolności przedstawia ich jako niebezpiecznych przestępców. Publikacje te stanowiły pomówienie powodów co doprowadziło ich do poniżenia w świetle opinii publicznej. W przypadku powoda Szromka emisja materiałów doprowadziła do utraty przez niego reputacji, wiarygodności a przede wszystkim zaufania niezbędnego do prowadzenia działalności detektywistycznej. Udostępniony przez pozwanego materiał filmowy jak również artykuł spowodował ożywioną dyskusje na forum internetowym. Autorzy wpisów umieszczali niepochlebne uwagi na temat zarówno powodów jak i osób dokonujących zatrzymania powodów. Niewątpliwie materiały te znalazły wielu odbiorców co przekłada się na skalę naruszenia dóbr osobistych powodów. Nie bez znaczenie jest, że powodowie po tym zdarzeniu doznali dolegliwości psychicznych, a powód P. S. przebywał nawet na zwolnieniu lekarskim. W ocenie powodów kwota po 20 000 zł zadośćuczynienia jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia dóbr osobistych powodów i ma charakter kompensacyjny. Pozwana (…) spółka z o. o. w K. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu . Uzasadniając takie stanowisko procesowe pozwana wskazała, iż powód nie przedstawił żadnego --- STRONA 4 --- dowodu na poparcie tezy o naruszeniu przez pozwaną czci i dobrego imienia powodów w artykule zamieszczonym na stronie internetowej pozwanej. W artykule tym nie zawarto ani imion powodów ani ich nazwisk ani inicjałów jak również nazwy firmy powoda M. S.. Trudno w tej sytuacji zgodzić się że artykuł naruszał dobra powodów. Nieprawdą jest ze artykuł przedstawiał powodów jako osoby nieuczciwe albowiem autor nie przedstawiał w swoim artykule powodów . Ponadto treść artykułu opracowano na podstawie zeznań poszkodowanej J. B. i funkcjonariusza Policji J. P. . Cytowany przez powodów art.12 prawa prasowego wyraźnie wskazuje, że dla zachowania szczególnej staranności dziennikarskiej wystarczy podać źródło informacji co zostało w przedmiotowym materiale zachowane. Odnośnie natomiast naruszenia dóbr osobistych powoda M. S. w postaci opublikowania jego twarzy to powodowie podają ,że pozwany opublikował materiał 1 z umieszczonych przez siebie kamer w mieszkaniu Joanny Beil. Jest to nieprawda materiał ten został wyprodukowany przez producenta tj R. Biuro Detektywistyczne (…) Sp. z o. o. w Ł.. Powyższa produkcja została wykonana w oparciu o umowę łączącą pozwanego z Producentem. W ocenie pozwanej emisja ta nie naruszyła dóbr osobistych powodów. Nie można jednak wykluczyć sytuacji, że mogło dojść do ujawnienia twarzy powoda M. S.. W chwili obecnej pozwany nie może tego stwierdzić albowiem nie posiada już spornego materiału. Odnośnie kwestii cierpień psychicznych to w ocenie pozwanego miały one związek z działaniami firmy (…) a nie emisją materiału filmowego co nastąpiło 2 miesiące po zdarzeniu. Pozwany podał również ,że o ile w ogóle mogło dojść do naruszenia dóbr osobistych powodów to w przypadku powoda P S. jedynie przez publikację w Internecie co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wysokości zadośćuczynienia. Sąd ustalił co następuje : Powód P. Sz. znał J.B. jeszcze z okresu gdy prowadził działalność detektywistyczną Potem przez kilka lat nie mieli ze sobą kontaktu. Spotkali się po latach mniej więcej 2 lata przed zdarzeniem z 17 października 2009 roku. Odnowili kontakty , kilka razy spotykali się towarzysko. w czasie jednego z takich spotkań J. B. poinformowała powoda P. S. że ma problem z odzyskaniem pieniędzy od ludzi którzy wynajmowali od niej pomieszczenia na biura. W tym czasie powód S. nie prowadził już działalności gospodarczej ale prowadził ją jego znajomy M. S. i powód poznał J. B. z nim. Powód M.S. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług detektywistycznych zawarł umowę zlecenia windykacji należności z J. B.w ramach której upoważniony był do zbierania wszelkich informacji o dłużnikach J. B.. Powodowie rozpoczęli prace związane z tym 1 --- STRONA 5 --- zleceniem . W pewnym momencie zorientowali się ,że oprócz nich prace na rzecz J. B.wykonuje również firma (…). Powodowie poinformowali J. B. że w takiej sytuacji rezygnują ze zlecenia, posiadają jednak informacje dotyczące miejsca pobytu poszukiwanych przez J. B. dłużników. Spotkanie powodów z J. B. odbyło się w środę u niej w domu. Powód S.powiedział , że może przekazać informacje dotyczące pobytu dłużnika ale za kwotę 30 000 zł. J. B. miał zastanowić się czy jest zainteresowana tą ofertą. Wcześniejsza informacja o miejscu pobytu dłużników na terenie Polski była prawdziwa. Na spotkaniu w środę powód S. poinformował J. B., że dłużnicy przebywają na terenie Ch., natomiast bliższe informacje miał podać po tym jak uzyska zapłatę. Ostatecznie J. B. zgodziła się na odkupienie tej informacji od powoda S., skontaktowała się jednak z K.R. informując go o wszystkim. K. R. zaczynał w tym czasie współpracę z pozwaną , miał dla niej zrealizować cykl programów. J. B. umówiła się z powodem S. w swoim mieszkaniu na sobotę. Pracownicy firmy (…) zamontowali w jej mieszkaniu sprzęt umożliwiający nagranie. W dniu 17 października 2009 roku firma (…) nie miała informacji o tym gdzie znajdują się dłużnicy. Szczegółowa informacja o tym gdzie przebywali dłużnicy J. B. miała być przekazana przez powodów dopiero po uzyskaniu części wynagrodzenia także firma(…) organizując zatrzymanie w dniu 17 października opierała się na niczym nie popartym przypuszczeniu że powodowie chcą oszukać J. B. . Dnia 17 października 2009 roku powodowie zjawili się w mieszkaniu J. B. Była tam obecna jeszcze jej wnuczka. W momencie w którym J. B.przekazała kwotę 15 000 zł powodowi S. z sąsiedniego pomieszczenia wybiegli pracownicy biura detektywistycznego R. ubrani w kamizelki kuloodporne , kominiarki i hełmy którzy krzycząc i oddając strzały z pistoletu hukowego zmusili powodów do położenia się na podłodze i obezwładnili ich przy pomocy kajdanek .Następnie w mieszkaniu pojawiła się Policja i powodowie zostali zatrzymani. . W tym samym dniu po przesłuchaniu powodów zwolniono do domu Wobec braku znamion czynu zabronionego Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. umorzył dochodzenie wobec powodów. ( dowód postanowienie z dnia 23 października 2009 roku k19 ) . Na stronie internetowej pozwanego dnia (…) roku ukazał się artykuł autorstwa M. W. Zatrzymanie wyłudzaczy na gorącym uczynku w którym poinformowano o tym że zatrzymano osoby które na zlecenie J. B. poszukiwały jej dłużników ,chcąc przy tym wyłudzić od J. B. kolejne pieniądze. Na stronie internetowej pozwanej ukazał się równolegle z artykułem materiał audiowizualny z zatrzymania powodów. W materiale tym widoczna jest twarz powoda M. S. jak również słyszalny jest jego głos widoczna jest również w końcowej części nagrania twarz drugiego powoda. Pismem z dnia 19 października 2009 roku pełnomocnik powodów zwrócił się do pozwanej o usunięcie zarówno artykułu jak i materiału --- STRONA 6 --- filmowego ( dowód pismo k31-32 ) . W odpowiedzi pozwana pismem z dnia (…) roku poinformowała o usunięciu materiału filmowego natomiast odmówiła usunięcia artykułu wskazując że nie narusza on praw powodów z uwagi na brak danych umożliwiających ich identyfikację Powodowie wystąpili do Sadu Rejonowego K.z subsydiarnym aktem oskarżenia przeciwko K. R. i jego pracownikom w związku z działaniami z dnia (…) roku. W postępowaniu karnym powodowie wystąpili również z powództwem adhezyjnym. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 roku Sąd karny umorzył postępowanie a to z uwagi na zawarcie między stronami postępowania karnego ugody.( dowód postanowienie w sprawie sygn. akt (…) k22-23 ugoda k20-21 )Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Sąd dał wiarę zeznaniom powoda P. S. odnośnie okoliczności zdarzenia z dnia (…) roku jak również odnośnie przebiegu zdarzeń poprzedzających ten dzień uznając je za logiczne i spójne, znajdujące oparcie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w tym w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy K.sygn. akt (…). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy były zeznania świadka Ł. M. tj. osoby która była obecna przy zatrzymaniu powoda z ramienia firmy(…). Przebieg zatrzymania obrazuje nagranie znajdujące się w aktach i jest on bezsporny. Natomiast świadek ten nie wiedział nic na temat przyczyn tego zatrzymania. Odnośnie zeznań świadka K.R. do zeznań tych Sąd podchodził z bardzo dużą ostrożnością, a to z uwagi na fakt że świadek ten był osobiście zainteresowany tą sprawą, wcześniej występował w sprawie karnej dotyczącej zdarzenia w charakterze oskarżonego. Sam przebieg zdarzeń w trakcie zatrzymania jest bezsporny albowiem zdarzenie to obrazuje jak już wyżej wskazano nagranie ,natomiast Sąd odmówił wiary zeznaniom tego świadka co do tego że istniały uzasadnione podstawy do zatrzymania powodów z uwagi na podejrzenie przestępstwa .Tej treści zeznania świadka nie mogły się ostać nie tylko w kontekście treści postanowienia Prokuratury o odmowie wszczęcia postępowania ale przede wszystkim mając na uwadze treść zeznań samego świadka R. niespójnych i wewnętrznie sprzecznych. Świadek ten z jednej strony uzasadniał konieczność zatrzymania powodów podejrzeniem popełnienia przestępstwa polegającego na wyłudzeniu przez powodów pieniędzy w zamian za informacje o miejscu pobytu dłużników( twierdząc ze dłużników tych na pewno nie mogło być w miejscu wskazanym przez powodów) z drugiej strony przyznaje ze konkretne miejsce pobytu miało być wskazane przez powodów dopiero po przekazaniu pieniędzy ( a zatem w chwili planowania akcji a następnie zatrzymania powodów nie można było zweryfikować czy powodowie faktycznie podadzą nieprawdziwe informacje). Skoro jak zeznał świadek R. nie posiadał on (…) roku informacji o tym gdzie znajdują się dłużnicy to jego zeznania o tym ,że planując zatrzymanie powodów uważał ,że chcą oszukać J. B.są --- STRONA 7 --- nieprawdziwe. Jak zeznał sam powód S. w środę tj. 13 października została przekazana J. B.informacja o tym że dłużnicy przebywają na terenie Ch. bez bliższego sprecyzowania. Nie jest możliwe aby od środy do soboty bliżej nieokreśleni pracownicy Firmy (…) przeszukali teren Ch. i potwierdzili fałsz tej informacji. Sąd zważył co następuje: W rozpoznawanej sprawie powodowie wnosili o ochronę dobra osobistego w postaci godności osobistej i czci prawa, do wizerunku. Konstrukcja ochrony dóbr osobistych opiera się w prawie polskim na obiektywnym ujmowaniu ich istoty. Odmiennie niż w ujęciu subiektywnym, odwołującym się przede wszystkim do indywidualnych wartości świata uczuć, stanu życia psychicznego jednostki, koncepcja obiektywna przyjmuje, że źródłem dóbr osobistych, jako wartości niemajątkowych i ściśle związanych z osobą ludzką, jest porządek prawny oraz zawarte w nim społeczne normy i oceny. Dobra osobiste charakteryzowane są więc jako wartości wynikające ze społecznych ocen, stanowiące przedmiot społecznego uznania i typizacji, o których istnieniu rozstrzyga osąd opinii społecznej. Są to wartości uznane powszechnie w społeczeństwie i akceptowane przez dany system prawny (zob. m.in. A. Szpunar, Ochrona dóbr osobistych, Warszawa 1979, s. 107; A. Cisek, Dobra osobiste i ich niemajątkowa ochrona w kodeksie cywilnym, Acta UWr, Prawo CLXVII, Wrocław 1989, s. 39; Z. Radwański, Prawo cywilne - część ogólna, Warszawa 2003, s. 156). Z tych względów naturę i granice poszczególnych dóbr osobistych wyznaczają przeważające w danym społeczeństwie zapatrywania prawne, moralne i obyczajowe. Dokonując oceny, czy nastąpiło naruszenie danego dobra osobistego należy odnosić się do poglądów panujących w społeczeństwie, posługiwać się w tym celu abstrakcyjnym wzorcem "przeciętnego obywatela", nie zaś odwoływać się do jednostkowych odczuć i ocen osoby pokrzywdzonej. Jak wskazuje się w doktrynie, wartości osobiste nie dlatego podlegają ochronie, że dana osoba przywiązuje do nich subiektywnie doniosłe znaczenie, ale dlatego, że system prawny uznaje i aprobuje potrzebę ich ochrony. Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentuje się pogląd, zgodnie z którym ocena, czy w konkretnej sytuacji nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości pokrzywdzonego, a więc według oceny subiektywnej zainteresowanego. Kryteria oceny naruszenia muszą być poddane obiektywizacji, trzeba w tym zakresie uwzględnić odczucia szerszego grona uczestników i powszechnie przyjmowane, a zasługujące na akceptację normy postępowania, w tym normy obyczajowe i wynikające z tradycji (tak m.in. wyrok SN z 11 marca 1997 r., III CKN 33/97, OSNC 1997, z. 6-7, --- STRONA 8 --- poz. 93, wyrok SN z 16 stycznia 1976 r., II CR 692/75, OSNC 1976, z. 11, poz. 251). W świetle powyższego nie każde zdarzenie wywołujące u jednostki "subiektywne wzburzenie emocjonalne" stanowi fakt, któremu można przypisać skutek w postaci naruszenia dóbr osobistych jednostki. Owych kryterium delimitacyjnych dostarcza obiektywna koncepcja naruszenia dóbr osobistych.. Do analogicznych wniosków prowadzi lektura orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2004 r., I CK 484/03. W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy bezpośrednio nawiązał do pojęcia dóbr osobistych jako wartości o charakterze obiektywnym wskazując, że indywidualne wartości świata uczuć i życia psychicznego o tyle tylko stanowią prawem chronione dobra osobiste, o ile odpowiadają obiektywnym kryteriom, a nie tylko subiektywnym odczuciom osoby żądającej ochrony prawnej. Tym obiektywnym kryterium i punktem odniesienia weryfikującym istniejące subiektywne przekonanie, przyjmujące określoną wartość za dobra osobiste, powinna być wyrażana przez społeczeństwo (lub jego zdecydowaną większość) opinia o tym, czy konkretna wartość zasługuje na uznanie jej za prawem chronione dobro osobiste. Dobro osobiste, będące emanacją osobowości każdego człowieka, jest wprawdzie sprawą jego świadomości, a więc kategorią z natury subiektywną, jednakże musi odpowiadać kryterium sprawdzalności, a więc kryterium obiektywnym. Dodatkowo wskazać należy, zachodzi oczywista kolizja zasad prawnych w postaci prawa jednostki do ochrony czci i dobrego imienia oraz prawa do swobody wypowiedzi i wolności słowa . Obydwie wskazane zasady są chronione zarówno na podstawie Konstytucji RP (art. 14 i 54 ust. 1 oraz art. 30, 31 ust. 3 i 47), umów międzynarodowych (art. 10 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 19 powszechnej deklaracji praw człowieka, art. 17 i 19 międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych), jak i ustaw. Jak wskazano w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2005 r., III CZP 53/04, jednakowa jest ranga obu tych zasad i poziom udzielanej im ochrony. Oznacza to, że żadnej z nich nie można przyznać pierwszeństwa i żadna z nich nie ma charakteru absolutnego . Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy iż publikacja artykułu pod tytułem Zatrzymanie wyłudzaczy na gorącym uczynku i emisja materiału filmowego przez pozwaną naruszyła dobra osobiste powodów w postaci czci i godności osobistej. W artykule tym przedstawiono ich jako oszustów i wyłudzaczy . Otóż wskazać należy, iż niewątpliwie artykuł jak i wyemitowany materiał filmowy kierowany był do - uśredniając - osób o przeciętnym wykształceniu, wiedzy, erudycji. Szerokiej i nieokreślonej, a nie konkretnej grupy społecznej czy zawodowej. której przeważająca większość, bez względu na wykształcenie czy posiadaną wiedzę, sformułowanie takie rozumie w sposób powszechnie przyjęty, potoczny i w takim też znaczeniu na gruncie niniejszej sprawy należy odczytywać sens użytego sformułowania. --- STRONA 9 --- Już samo to przemawia za uznaniem, iż sformułowanie zawarte w artykule (...) mogłoby być uznane za naruszenie dóbr osobistych powoda. Artykuł nie miał nic wspólnego z rzetelnością dziennikarską albowiem nie poinformowano czytelników o tym że powodowie działali w oparciu o umowę z J. B., w tym o tym że jeden z powodów zawodowo trudnił się tego rodzaju sprawami. Autor publikacji poprzestał na jednostronnej relacji osoby pokrzywdzonej , nie zainteresował się stanowiskiem powodów. W rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z 1984 r. - Prawo prasowe nie jest staranny i rzetelny tylko taki zestaw informacji, który w całości publikacji jest w swej wymowie nieprawdziwy, stawiając opisywaną osobę w niekorzystnym i krzywdzącym ją świetle. Zachowanie rzetelności do której zobowiązuje dziennikarza ustawa przejawia się bowiem w ukazaniu całościowego, obiektywnego obrazu opisywanej rzeczywistości. Pojęcie rzetelności obejmuje też odpowiedzialność za słowo, uczciwość i solidność. Natomiast szczególna staranność to nic innego jak powinność sprawdzenia zgodności z prawdą uzyskanych informacji, ich weryfikacji u osób, których dotyczą opisywane zdarzenia. Przepis art. 12 prawa prasowego stanowi, iż dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. Skoro norma ta nakłada na dziennikarza obowiązek zachowania szczególnej (a nie tylko zwykłej, przeciętnej) staranności i rzetelności, to w pełni uprawnionym jest twierdzenie, że skoro dziennikarz bez usprawiedliwienia popartego obiektywnymi okolicznościami takiej szczególnej staranności czy rzetelności nie zachował, to w istocie jego zachowanie jest zawinione. W realiach niniejszej sprawy - mając na uwadze treść opublikowanych w dniu 17 października 2010 r- artykułu internetowego i wyemitowanego reportażu z zatrzymania powodów oczywistym jest, iż autor przedmiotowego artykułu swoim zachowaniem naruszył powołaną normę i w chwili naruszenia musiał mieć tego świadomość, skoro przed publikacją nie podjął żądnych kroków w kierunku weryfikacji zasłyszanych informacji. Tymczasem, co wynika z zasad doświadczenia życiowego, musiał mieć świadomość tego, iż sformułowanie dotyczące zarzutów stawianych powodom w razie ich nieprawdziwości stanowić będą naruszenie dóbr osobistych powodów Jednocześnie sformułowania dotyczące sfery faktów (a niewątpliwie sugerowanie, iż ktoś jest wyłudzaczem i w związku z tym zostaje zatrzymany do takiej sfery należy), nie podlegają takiej ochronie w zakresie wolności wypowiedzi jak te dotyczące tylko sfery ocen. Tym bardziej więc koniecznym jest rzetelne i staranne weryfikowanie takich "faktów". W tym kontekście na pełną akceptację zasługuję pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku, zgodnie z którym "Obowiązek z art. 12 ust. 1 prawa prasowego podniesiony do rangi ustawowego jest jednym ze środków realizacji zagwarantowanej przez prawo ochrony dóbr osobistych takich jak godność, cześć, wizerunek. --- STRONA 10 --- Naruszając ten obowiązek dziennikarz powinien się liczyć z tym, iż działaniem swoim naruszy czyjeś dobro osobiste i wyrządzi szkodę i ta świadomość wystarczy w świetle przepisów prawa cywilnego do przypisania mu winy umyślnej" (wyrok SA w Białymstoku z dnia 6 lutego 1992 r., I ACr 17/92, LEX nr 62552). Skoro więc działanie autora artykułu było zawinione, to dopuszczalność zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. nie budzi wątpliwości. Nie jest tak jak podnosiła to strona pozwana jakoby przez to że w artykule brak jest danych umożliwiających identyfikację powodów nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów. Artykuł ten ukazał się na stronie internetowej pozwanej obok materiału filmowego z zatrzymania powodów na którym ich wizerunki były widoczne Zestawienie artykułu w którym przedstawiono powodów jako oszustów z materiałem filmowym na którym bohaterowie artykułu byli rozpoznawalni stanowi o naruszeniu ich dóbr takich jak dobre imię godność osobista i wizerunek . Przy czym bez znaczenia jest czy wyemitowany materiał filmowy był autorstwa pozwanej czy firmy (…). Naruszenie dóbr osobistych powodów polegało bowiem na wyemitowaniu tego materiału a nie na jego produkcji czyli udostępnieniu go szerszej publiczności Zgodnie z art. 81 pr. aut. rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku: 1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, społecznych, zawodowych, 2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej, jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza . Mając na uwadze powyższe i fakt że w reportażu z zatrzymania powodów ujawniono ich wizerunki uznać należy iż pozwana w sposób bezprawny naruszyła ich dobra osobiste w postaci prawa do wizerunku. Podnieść należy również, iż znamieniem czynu polegającego na naruszeniu takich dóbr osobistych jak dobre imię, cześć, godność nie jest faktyczne pogorszenie odbioru danego podmiotu w otoczeniu, lecz obiektywna możliwość takiego pogorszenia. Zarzut strony pozwanej idący w przeciwnym kierunku jest bezzasadny. Pokrzywdzony nie ma obowiązku wykazywania konkretnych następstw działania naruszającego, wystarczy jedynie wykazanie, iż pewne działanie miało miejsce, a jego ocena w świetle obiektywnych kryteriów pozwala zakwalifikować takie działanie jako naruszenie dóbr osobistych. W sprawie powodowie wykazali ze emisja materiału filmowego i umieszczenie na stronie internetowej artykułu naruszyły ich dobra osobiste , natomiast pozwany w żaden sposób nie wykazał braku bezprawności swoich działań art. 6 k.c. W świetle powyższych wywodów zasadnym było żądanie powodów o nakazanie stronie --- STRONA 11 --- pozwanej opublikowania stosownego oświadczenia (przeprosin), oparte na podstawie art. 24 § 1 k.c. Konieczność opublikowania oświadczenia przy użyciu tych samych środków przekazu, przez jakie nastąpiło naruszenie dóbr osobistych powoda nie może budzić wątpliwości. Formalne aspekty publikacji, jej treść oraz termin publikacji, wskazane przez powoda, nie budziły wątpliwości, wobec czego w tym zakresie jego żądanie zostało uwzględnione w całości Jak już wykazano powyżej Naruszając obowiązek z art. 12 prawa prasowego dziennikarz powinien się liczyć z tym, iż działaniem swoim naruszy czyjeś dobro osobiste i wyrządzi szkodę i ta świadomość wystarczy w świetle przepisów prawa cywilnego do przypisania mu winy umyślnej" (wyrok SA w Białymstoku z dnia 6 lutego 1992 r., I ACr 17/92, LEX nr 62552). Skoro więc działanie autora artykułu było zawinione, to dopuszczalność zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. nie budzi wątpliwości. Podobnie jak nie może budzić wątpliwości fakt ze publikacja i emisja wyrządziły powodom krzywdę. Krzywdę tę należy rozumieć jako obiektywnie usprawiedliwione odczucie powodów, iż ludzie wierzą w przeczytane lub zobaczone (...) informacje, przez co zaczynają odbierać ich w takim świetle, w jakim są tam przedstawieni. Tym bardziej, iż dla osób, które powodów nie znają osobiście, przedmiotowe artykuły mogły stanowić jedyne źródło wiedzy o nich. Może to prowadzić do zmniejszenia zaufania do nich czy też - realnie patrząc - chociażby pojawiania się niepochlebnych opinii o nim na forach internetowych. Mając na uwadze powyższe jak również naruszenie prawa do wizerunku w ocenie Sądu adekwatną kwotą zadośćuczynienia jest kwota po 10 000 zł na rzecz każdego z powodów . Tak ustalone zadośćuczynienie jest adekwatne do rozmiaru krzywdy spełnia funkcję kompensacyjną nie może być również uznane za nadmierne uwzględniając sytuacje majątkowa pozwanej spółki. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 100 zd 1 k.p.c.