Wyrok II C 544/12/6 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 544/12/6 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Głogowska Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Król po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa T M przeciwko Zakładowej Organizacji Związkowej NSZZ (…) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Katowicach o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt II C 544 /12 UZASADNIENIE Powód w pozwie skierowanym do tut. Sądu domagał się nakazania pozwanej Zakładowej organizacji Związkowej NSZZ (…) spółki z o.o. złożenie oświadczenia woli następującej treści Zakładowa Organizacja Związkowa NSZZ (…) sp. z o.o. przeprasza Pana T M – pracownika (…) sp. z o.o. – za rozpowszechnianie nieprawdziwych treści stwierdzających lub sugerujących że Pan T M nie wykonuje w sposób należyty swoich obowiązków zawodowych ,co przejawia się w szczególności w spaniu w godzinach pracy w biurze i akceptowaniu zachowań innych pracowników --- STRONA 2 --- polegających na spaniu w czasie pracy wykonywanej w porze nocnej. Oświadczamy, że wskazane wyżej zarzuty były nieuprawnione ,w formie wiadomości e- mail przesłanej przez pozwanego na adresy wskazane w pozwie do wiadomości powoda wraz z dwoma załącznikami w postaci pisma zawierającego w/w oświadczenie w języku polskim i jego tłumaczenia na język angielski sporządzonych czarną czcionką Times Roman o wielkości 12 pkt , oraz nakazania pozwanej złożenia oświadczenia woli następującej treści Zakładowa Organizacja Związkowa NSZZ (…) sp.z o.o. przeprasza Pana T M – pracownika (…) sp.z o.o. –za naruszenie tajemnicy korespondencji poprzez bezprawne uzyskanie dostępu do wiadomości e- mail z poczty elektronicznej T M i ich rozpowszechnianie w formie wiadomości e- mail przesłanej przez pozwanego na adresy wskazane w pozwie do wiadomości powoda wraz z dwoma załącznikami w postaci pisma zawierającego w/w oświadczenie w języku polskim i jego tłumaczenia na język angielski sporządzonych czarną czcionką Times Roman o wielkości 12 pkt . Uzasadniając tak sformułowane stanowisko procesowe powód wskazał, iż jest zatrudniony w (…) sp. z o.o. na stanowisku Operacyjnego Kierownika Zmiany. Do jego obowiązków należy m.in. nadzorowanie i kontrolowanie podległych mu pracowników Swoje obowiązki zawodowe powód wykonuje nienagannie i jego pracodawca nigdy nie miał do niego żadnych zastrzeżeń piśmie z dnia 28 kwietnia 2012 roku znalazła się nieuprawniona informacja jakoby powód spał w swoim miejscu zatrudnienia akceptował spanie innych pracowników ora że inni pracownicy musieli bardzo często oglądać powoda śpiącego w pracy . Ponadto pozwany bez zgody i wiedzy powoda pozyskał dostęp do jego skrzynki e-mail, a następnie ujawnił zawarte w nim zdjęcie rzekomo śpiącego pracownika ścisłego kierownictwa (…) . Skierowanie tego pisma do ścisłego kierownictwa (…) naruszyło w sposób istotny dobra osobiste powoda w postaci czci oraz godności albowiem postawienie zarzutu niewłaściwego zachowania w zakresie wykonywania obowiązków pracowniczych naraziło go na utratę zaufania niezbędnego do wykonywania stanowiska kierowniczego i zrodziło w nim obawę utraty pracy. Dodatkowo opinia o powodzie nosiła znamiona szykany i miała na celu zdyskredytowanie go w oczach kierownictwa (…). Przekazanie nieprawdziwych informacji odnośnie powoda ścisłemu kierownictwu (…) nastąpiło z przekroczeniem ustawowych kompetencji i było jedynie złośliwą reakcją na zamiar wypowiedzenia umowy o pracę jednemu z pracowników. Gdyby bowiem istotnie celem działania pozwanego było zwrócenie uwagi na nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych to pozwany fakt ten powinien zgłosić z zachowaniem normalnej drogi służbowej. Pozyskanie zaś i ujawnienie wiadomości ze skrzynki e- mail powoda stanowiło ewidentne naruszenie dobra osobistego powoda w postaci prawa do korespondencji. --- STRONA 3 --- Pozwana Zakładowa Organizacja Związkowa NSZZ (…) sp. z o.o. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. Pozwana wskazała, iż w sprawie o ochronę dóbr osobistych Sąd powinien ustalić czy doszło do naruszenia dobra osobistego powoda. W ocenie pozwanego treść pisma do kierownictwa (…) nie miała skutku naruszającego dobra osobiste powoda, a tym bardziej nie spowodowała utraty zaufania pracodawcy do powoda. Powód w dalszym ciągu pracuje na tym samym stanowisku, nie poniósł żadnych negatywnych konsekwencji związanych z informacjami zamieszczonymi w piśmie z dnia 28 maja. Dodatkowo zapoznanie ścisłego kierownictwa z treścią pisma nie dało żadnego negatywnego oddźwięku społecznego zwłaszcza wobec faktu że informacje te są prawdziwe. Nie polegają na prawdzie twierdzenia powoda jakoby pomówieniem była informacja ze pracownicy często oglądali powoda śpiącego w pracy. Takimi pracownikami byli m.in. J K i R B oraz że powód tolerował sytuację, że inni pracownicy spali. Odnośnie naruszenia dobra osobistego w postaci tajemnicy korespondencji to ten zarzut również nie znajduje pokrycia w okolicznościach faktycznych tej sprawy. Zdjęcia te pozwana otrzymała od J G , który to z kolei uzyskał je od samego powoda. Powód rozsyłając zdjęcia oraz informacje objęte tajemnicą korespondencji samodzielnie udostępnił ich treść osobom trzecim wyrażając tym samym zgodę na wejście w ich posiadanie przez osoby, które teraz nazywa nieuprawnionymi. Sąd ustalił, co następuje: Powód jest zatrudniony w spółce (…) sp. z o.o. na stanowisku Operacyjnego Kierownika Zmiany. Do jego obowiązków należy m.in. nadzorowanie i kontrolowanie podległych mu pracowników. Do pozwanej zgłaszali się pracownicy (…) wskazując ich zdaniem nieprawidłowości w funkcjonowaniu firmy zwłaszcza, gdy idzie o kadrę kierowniczą w tym spanie na nocnej zmianie. Taka sytuacja zagrażała bezpieczeństwu pracy stąd też pozwana zdecydowała się zainteresować nią zarząd spółki w D . Zdecydowano ze to związek wyśle pismo omawiające wszystkie problemy gdyż wystąpienie z takim pismem przez szeregowego pracownika mogło zakończyć się dla niego niekorzystnie. Dnia 28 maja 2012 roku pozwana wystosowała pismo do ścisłego kierownictwa (…) sp. z o.o. w D w którym znalazła się stwierdzenie o tym, że powód akceptuje zachowanie podległych mu pracowników polegające na spaniu w pracy oraz ,że sam śpi w pracy. Integralną częścią pisma były zdjęcia w tym pozyskane z komputera powoda , jak również tekst jego maila do innych kierowników w którym zachwala on zalety myszek w kształcie kobiecych piersi ( dowód zeznania --- STRONA 4 --- P K k199-200, treść pisma z dnia 28 maja 2012 roku k17 -41 wraz z tłumaczeniem ) Zdarzało się, że kierownicy zmiany spali w porze nocnej ( zeznania świadka J G k. 110). Z tymże świadek G w okresie gdy był podwładnym powoda nie widział nigdy ,aby powód spał w pracy , natomiast odkąd pracuje na równorzędnym stanowisku z powodem to nie ma możliwości obserwować go w pracy bo pracują na różnych zmianach. Śpiącego w pracy powoda widział m.in. świadek J K . Widział on również śpiących P W oraz E M ( dowód zeznania świadka J K k109 -110 ). Powoda śpiącego w pracy widział również jego podwładny R B . Zarówno J. K jak i R. B nie pracują już w firmie (…). Zdjęcia śpiącego P W Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Sąd dał wiarę zeznaniom świadków J. K i R B co do tego ,że miały miejsce sytuacje ,że powód spał na tzw. zmianie nocnej. Wskazać należy ,iż co prawda świadkowie Ci zostali zwolnieni z (…) sp/ z o.o. ,ale ta okoliczność sama przez się nie może dyskwalifikować ich zeznań. Zwłaszcza, że ogólna wymowa tych zeznań a zwłaszcza świadka J.K była korzystna dla powoda . Świadek uważał, że powód był dobrym kierownikiem i tej oceny nie zmieniał fakt, że zdarzyło mu się że spał w na nocnej zmianie . Trudno w takiej sytuacji zarzucić temu świadkowi tendencyjność czy brak wiarygodności . J.K zeznał po prostu to, co wiedział Podobnie świadek R B . W tym miejscu wskazać należy, iż paradoksalnie sam powód wbrew sobie wykazał, że miały miejsce sytuacje gdy kadra kierownicza spała na mocnej zmianie . Świadczy o tym zdjęcie, które powód zrobił P W , a następnie rozesłał do innych kierowników. Dziś tłumaczenie powoda, że P W spał w trakcie przerwy jest niewiarygodne i całkowicie gołosłowne. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka J G co do tego, że nie widział śpiącego powoda w trakcie gdy był jego podwładnym. Nie wpływa to jednak w żaden sposób na ocenę wiarygodności zeznań w/w świadków. Powód nie spał przecież przez cała zmianę mogła mieć miejsce sytuacja, że w tym czasie kiedy spał nie był widziany przez świadka G . Na podkreślenie zasługuje fakt, że ten świadek przyznał, że miały miejsce sytuacje gdy kierownicy zmian spali w trakcie nocnej zmianie. Podkreślić należy również, iż świadek G składając zeznania był bardzo ostrożny i wyważony w osądach jakby obawiał się, żeby nie powiedzieć za dużo, W ocenie Sądu wpływ na takie zachowanie świadka miało to, że obecnie jest on również członkiem kierownictwa (…). Odnośnie zeznań świadka A P to sąd dał wiarę zeznaniom co do tego że została przeprowadzona wewnętrzna kontrola która nie potwierdziła zarzutów stawianych powodowi. W sytuacji, gdy szeregowy pracownik ma wystąpić przeciwko kierownikowi to w świetle --- STRONA 5 --- doświadczenia życiowego wynik takiej kontroli jest z góry znany, nikt niczego nie widział i nie słyszał. Za tym że nie można oprzeć się na wynikach tej kontroli oceniając to czy pozwany podał w liście z dnia 28 maja nieprawdę odnośnie osoby powoda przemawiają zwłaszcza zeznania świadka G jak również zdjęcie zrobione prze powoda śpiącemu P W . W pozostałej części zeznania tego świadka potwierdziły zeznania samego powoda odnośnie tego jak powód czuł się po otrzymaniu informacji o treści listu jak przeżywał cała tą sytuację. Sąd dał wiarę zeznaniom tego świadka również w tej części uznając je za logiczne i zgodne z doświadczeniem zawodowym. Oceniając zeznania powoda wskazać należy, iż sąd dał wiarę zeznaniom powoda co do tego, że obawiał się on reakcji swojego pracodawcy po tekście z dnia 28 maja 2012 roku. jest to normalna ludzka reakcja na sytuację w jakiej znalazł się powód. Natomiast Sąd odmówił wiary zeznaniom powoda co do tego że nie zdarzało mu się spać na nocnej zmianie przeczą temu zeznania w/w świadków a także logika i doświadczenie życiowe. Jak wskazał bowiem inny kierownik J G zdarzały się sytuacje ze kierownicy zmęczeni zasypiali nad komputerem w porze nocnej .Trudno żeby w przypadku powoda było inaczej Sam powód sfotografował śpiącego P W wreszcie w porze nocnej została również sfotografowana E M . Gdy patrzy się na zdjęcia tych osób znajdujące się w aktach nie może być żadnych wątpliwości co do tego że osoby te śpią. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda, że wysłał on zdjęcie śpiącego P. W swoim kolegom była to zresztą okoliczność bezsporna. Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Sąd dał wiarę zeznaniom przewodniczącego pozwanego a to P K . Zeznania te zostały ocenione jako logiczne i spójne. Wynika z nich jednoznacznie jaki był cel działania pozwanej piszącej pismo z dnia 28 maja 2012 roku, a także okoliczności w jakich strona pozwana weszła w posiadanie maili powoda i zdjęć jego autorstwa . Sąd dał również wiarę zeznaniom P. K co do tego że ostatecznie powód nie poniósł żadnych konsekwencji w związku ze pismem autorstwa pozwanej . W tym miejscu wskazać należy, iż sam powód podał, że co prawda otrzymał wypowiedzenie warunków pracy i płacy ale była to zmiana korzystna. Sąd zważył co następuje: Kodeks cywilny nie zawiera legalnej definicji pojęcia dobra osobistego osoby fizycznej wskazując jedynie przykładowo, że dobrami osobistymi są w szczególności zdrowie, wolność, część swoboda sumienia, wizerunek, nietykalność mieszkania. Rozważając przykłady dóbr osobistych, którym ustawodawca przyznał ochronę prawną stwierdzić należy, że dobrami osobistymi są wszelkie przynależne człowiekowi, jego osobie wartości niemajątkowe, związane z jego psychiczną i fizyczną integralnością oraz przejawami jego działalności, uznane powszechnie w społeczeństwie. Wartości te określające pozycję człowieka w społeczeństwie, stanowią przesłankę --- STRONA 6 --- samorealizacji osoby ludzkiej. (Taką definicję można przyjąć analizując poglądy A. Szpunara, J. Panowicz-Lipskiej oraz Z. Radwańskiego). Wśród tych, zatem wartości wyróżnia się cześć osoby, a w niej godność osobistą. Godność osobista to między innymi oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi. Obowiązkiem powoda zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu było wykazanie, że doszło do naruszenia jego dobra osobistego To powód wykazał, gdy idzie o stwierdzenie użyte w piśmie z dnia 28 maja 2012 roku, o tym, że powód śpi w trakcie pracy oraz że toleruje spanie swoich podwładnych. W tym stanie rzeczy to pozwany powinien wykazać, że zarzuty tam postawione pod adresem powoda były prawdziwe oraz że redagując i wysyłając to pismo działał w obronie interesów pracowników Jak podkreśla się w literaturze, brak jest w polskim prawie cywilnym przepisu, który wprost wyłączałby bezprawność działania, gdy naruszenie jest usprawiedliwione przeważającym interesem prywatnym lub publicznym, choć w doktrynie i orzecznictwie co do zasady dopuszcza się ważenie interesów w takiej sytuacji (Jacek Wierciński, Niemajątkowa ochrona czci, Warszawa 2002, str. 167-168). Niemniej jednak wolność wypowiedzi kończy się tam, gdzie zaczyna się obrażanie i poniżanie drugiego człowieka. Nie ulega wątpliwości, że krytyka nieaprobowanych przez związki zawodowe działań pracodawcy jest dopuszczalna, a niekiedy wręcz pożądana. Własna ocena pewnych zachowań lub sytuacji z natury rzeczy nie poddaje się przy tym wartościowaniu w kategorii prawdy lub fałszu, a jedynie może być rzetelna lub nierzetelna, nierozważna, racjonalna, uzasadniona, bezpodstawna, itp. (Jacek Wierciński, Niemajątkowa ochrona czci, Warszawa 2002, str. 170). Nawet jednak krytyka, która zawiera opis rzeczywistych wydarzeń nie może być obraźliwa i poniżająca. W tym kontekście zauważyć należy, że w piśmie z dnia 28 maja nie znalazły się stwierdzenia których sposób sformułowania i wydźwięk przekroczyły dopuszczalne ramy uzasadnionej krytyki, nawet biorąc pod uwagę podnoszoną w toku postępowania okoliczność, iż tzw. retoryka związkowa uprawnia do nieco ostrzejszej formy wypowiedzi. Przede wszystkim analizowany list należy odczytywać jako pewną całość, oceniając wskazane przez stronę powodową zwroty w kontekście tonu i wydźwięku całości Po wtóre, pomimo wykazywania przez stronę pozwaną, że użyte sformułowania mają charakter ogólny i stanowią krytykę metody postępowania, a nie krytykę konkretnej osoby, nie można pominąć faktu, że faktycznie znajdują się tam zwroty dotyczące powodw wskazanego wprost z imienia i nazwiska. W ocenie Sądu w istocie treść listu stanowi jedynie krytykę działań kierownictwa (…) w Polsce nie jest krytyką wymierzoną bezpośrednio przeciwko powodowi Dodatkowo podnieść należy, iż w toku tego postępowania pozwana wykazała że powód spał na zmianach nocnych. Wiedział również, że tak robią inni kierownicy, o czym świadczy fakt że sam sfotografował śpiącego P W . W kontekście powyższych wywodów nie sposób uznać za bezprawne tej części listu gdzie zarzucono powodowi, że toleruje on --- STRONA 7 --- spanie na nocnej zmianie swoich podwładnych. Ta okoliczność nie została wykazana przez pozwanego w toku procesu. Pozwana uznała bowiem za podwładną powoda E M i P W którzy podwładnymi powoda nie byli. Ta omyłka przejęzyczenie pozwanego w kontekście wymowy całego listu nie może być uznana za działanie bezprawne. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania ,aby list z dnia 28 maja był szykaną pod adresem powoda z uwagi na fakt ,że pozwana nie wykorzystała drogi służbowej to jest zamiast zwrócić się do kierownictwa w Polsce wystąpiła do władz (…) w D . List o treści jak w aktach dotyczył krytyki działań kierownictwa i stąd też naturalne jest, że pozwany chciał, aby te działania zostały ocenione przez osoby z zewnątrz. Mając na uwadze powyższe wywody i uznając, że skierowanie przez organizację związkową listu z dnia 28 maja nie było działaniem bezprawnym orzeczono o oddaleniu powództwa. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, aby w ogóle doszło do naruszenia przez pozwanego tajemnicy korespondencji przez bezprawne uzyskanie dostępu przez pozwanego do wiadomości e- mail z poczty elektronicznej powoda i ich udostępnienie. Powód nie wykazał aby pozwana weszła w sposób bezprawny w posiadanie korespondencji powoda. Jak wykazało postępowanie dowodowe każdy z kierowników w firmie posiadał swoje hasło do skrzynki mailowej . Pozwana uzyskała teksty maili powoda i zdjęcia od innych pracowników gdyż powód osobiście rozsyłał mail ze zdjęciem śpiącego P. W oraz zdjęcia myszek do brygadzistów, godząc się tym samym na ich rozpowszechnienie. Mając na uwadze powyższe z mocy art. 24 k.c. orzeczono jak na wstępie. O kosztach orzeczono stosownie do treści art. 98 k.p.c.