Wyrok II C 528/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Kat

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 528/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Turek Protokolant: st. sekr. sądowy Teresa Szczypińska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa D B , przeciwko Skarbowi Państwa – (…) o zapłatę 1 zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 000 złotych ( sześćdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 10 października 2012 roku; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda rentę w wysokości 600 złotych ( sześćset złotych) miesięcznie , płatną z góry do dnia 20 - go każdego miesiąca , począwszy od dnia 10 października 2012 roku, z odsetkami ustawowymi w przypadku uchybienia płatności którejkolwiek z rat; 3.ustala, że pozwany ponosi odpowiedzialność za mogące wyniknąć w przyszłości następstwa zakażenia powoda wirusem WZW typu „C”; 4. oddala powództwo w pozostałej części; 5, odstępuje od obciążenia stron kosztami postępowania; 6. koszty zastępstwa procesowego pomiędzy stronami wzajemnie znosi . Sygn. akt II C 528/10 UZASADNIENIE Powód zwrócił się do Sądu Okręgowego w Katowicach z pozwem o zasądzenie na jego rzecz kwoty 100 000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu – od pozwanego Skarbu Państwa – (…). Ponadto zażądał zasądzenia kwoty 2000 zł tytułem miesięcznej renty płatnej od dnia 1 sierpnia 2010 roku i ustalenia odpowiedzialności pozwanego za szkody przyszłe a pozostające w związku przyczynowym z przedmiotem sprawy. W pozwie powód zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów postępowania oraz przedstawił wnioski dowodowe w postaci dokumentacji medycznej, zaznania świadka oraz opinii biegłego. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu swojego żądania powód podał, że w 1994r. był hospitalizowany w II Klinice (…) w związku ze stwierdzoną i leczoną w tej placówce białaczką. Po zakończeniu hospitalizacji nadal pozostawał pod opieką II Kliniki gdzie wykonywał badania kontrolne. Podczas leczenia poddany był między innymi transfuzji krwi. W czasie badania kontrolnego w sierpniu 1998r. stwierdzono u niego obecność przeciwciał HCV świadczących o obecności wirusa żółtaczki typu „C”. Od 1998r. W związku ze stwierdzonym zakażeniem pozostaje w leczeniu początkowo Szpitalu S. w B , a później i obecnie w Samodzielnym (…). Szkodę , której zadośćuczynienia się powód domaga jest powstały i trwały rozstrój zdrowia spowodowany zakażeniem wirusem żółtaczki „C”. Powód łączy przyczynowo leczenie w II Klinice z zakażeniem, gdyż ani wcześniej ani później w okresie do 1998r. ( data wykrycia zakażenia) nie pozostawał w leczeniu innej placówki. Zakład leczniczy nie zapewnił mu bezpieczeństwa pobytu i leczenia podczas hospitalizacji co rodzi odpowiedzialność cywilną w myśl art. 415 k.c. Przewlekłe zapalenie wątroby niesie ryzyko powstania marskości wątroby czy też raka tego organu. Żądając zasądzenia zadośćuczynienia i renty powołuje powód przepisy art. 444 §1 i 2 k.c. oraz art. 445 §1 k.c. Okoliczność, iż pozwanym w sprawie jest Skarb Państwa – (…) wynika zdaniem powoda z art. 60 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991r. Nr 91 poz. 408 z późn zm.), gdyż szpital w okresie hospitalizacji był jednostką budżetową podległą (…), jego organowi założycielskiemu. Pozwany w odpowiedzi na pozew (pismo z dnia 7 stycznia 2011r. k-129) wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zajętego stanowiska pozwany nie odnosząc się do kwestii odpowiedzialności za leczenie w II Klinice (…)– podniósł zarzut przedawnienia roszczenia skoro powód już w 1998r. nabył wiedzę o zakażeniu, ponadto w żaden sposób nie uzasadnił on żądania zadośćuczynienia i renty w kwotach określonych w pozwie. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy a to dokumentację medyczną obrazującą przebieg leczenia powoda (k. 30-102), zeznania świadków M. B. (k. 148) B. A. (k. 266) powoda (k. 141, 270) opinie biegłego (k. 187, 226) ustalił sąd następujący stan faktyczny. U powoda w wieku 5 lat stwierdzono białaczkę. Powoda poddano terapii prowadzonej w II-giej Klinice (…), gdzie pozostawał w leczeniu przez okres 2-ch lat. W czasie leczenia stosowano między innymi transfuzję krwi. Po opuszczeniu szpitala powód skierowany został na dalsze leczenie i kontrole do Poradni Specjalistycznej. W sierpniu 1998r. stwierdzono u powoda obecność przeciwciał HCV co potwierdza zakażenie powoda wirusem HCV. Od tego czasu powód pozostawał pod kontrolą Poradni Hepatologicznej w B . Wypisy dokumentacji medycznej tej placówki obejmują okres od dnia 26 sierpnia 1998r. do dnia 27 kwietnia 2007r. W wypisie z Poradni określono diagnozę wirusowego zapalenia wątroby i skierowano powoda do dalszego leczenia w Poradni dla Dorosłych. Obecnie powód kontynuuje leczenie w Szpitalu (…) w K . W związku z rozpoznaniem u powoda przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu „C” – powód pozostaje również pod opieką Poradni (…) w K . W związku z leczeniem był hospitalizowany, miał przeprowadzane biopsje wątroby a w miesiącu październiku 2010r. poddany został leczeniu interferonem. Leczenie to przerwano po okresie 6-ciu miesięcy, gdyż nie dawało ono żadnych efektów. Powód aktualnie oczekuje na reterapię w innym schemacie terapeutycznym. Pomimo choroby i wyczerpującej terapii (biopsje, kontrole) powód ukończył technikum gastronomiczne. Jest kawalerem, zamieszkuje z rodzicami. Otrzymuje rentę socjalną w wysokości ok. 600zł miesięcznie ale w utrzymaniu korzysta z pomocy rodziny. W przeszłości podejmował kilkukrotnie na okres paru tygodni pracę z której wykonywania zrezygnował. Orzeczeniem o stopniu Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 14 lutego 2008r. uznano powoda za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczono go do kategorii „E”. Natomiast orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (k. 28) zaliczono powoda do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego na czas do dnia 31.07.2013r. stwierdzając, że stan zdrowia umożliwia pracę jedynie w warunkach pracy chronionej oraz występuje konieczność --- STRONA 3 --- czasowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. W sprawie bezspornym jest, co wynika z niekwestionowanej przez strony w tej części opinii biegłego oraz zeznań świadka B. A., że u powoda stwierdzono zakażenie wirusem wirusowego zapalenia wątroby typu „C”. Bezsporne jest, że wykonano u powoda trzykrotne badanie poprzez biopsję wątroby, która wykazała zapalenie z szerokim stopniem zwłóknienia . Faktem jest również to, że w marcu 2010r. rozpoczęto terapię przeciwwirusową Interferonem i Rybawiryną, która nie przyniosła efektu i u powoda utrzymują się nieprawidłowe wyniki aktywności aminotransferaz . Biegły w swojej opinii w sposób jednoznaczny (k. 196) stwierdza, że „z pewnym – dużym prawdopodobieństwem – można stwierdzić, że do zakażenia powoda wirusem WZW typu C (HCV) doszło w związku z leczeniem u powoda białaczki. Leczenie białaczki związane jest z licznymi działaniami medycznymi połączonymi z przerwaniem ciągłości tkanek oraz z wprowadzeniem do ustroju drogą dożylną płynów oraz krwi i jej pochodnych. Wielokrotność pobierania krwi w celu monitorowania efektu leczenia również prawdopodobieństwo tego zakażenia (wirusem HVC) uprawdopodabnia . … Analiza dokumentacji medycznej oraz akt sprawy pozwala na stwierdzenie, że powód w analizowanym okresie nie był leczony w innych placówkach medycznych, w których leczenie byłoby związane z przerwaniem ciągłości tkanek. … Leczenie p/wirusowe nie doprowadziło u powoda do wyeliminowania z jego organizmu czynnika chorobotwórczego czyli wirusa HCV.” Bezspornym również jest to, że na zakażenie powoda w czasie leczenia w II-giej Klinice (…) w K. odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa – (…) gdyż (…) w K. wraz z jednostką w skład której wchodził na podstawie zarządzenia nr (…) W. K. stał się jednostką budżetową podległą Wojewodzie z dnia 1 stycznia 1996r. Odpowiedzialność tak określonego pozwanego wynika wprost z art. 60 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991r. Nr 91 poz. 408 z późn zm.). Publiczny zakład opieki zdrowotnej odpowiada wobec pacjenta na zasadzie winy art. 415 k.c. Winą szpitala za którą ponosi odpowiedzialność Wojewoda było zakażenie powoda. Z zeznań świadka B. A. lekarza specjalisty chorób zakaźnych wynika, że „od 1990 roku znamy zapalenie wątroby typu „C” – zakażenie wirusem typu HCV”. Powód leczony był w okresie 1994 – 1996r. (zeznanie świadka M. B. k-148). W karcie informacyjnej II Kliniki (…) z dnia 31 października 1996r. (k. 58-60) nie wynika aby w trakcie leczenia w tej placówce wykonano badania w kierunku zakażenia wirusem WZW typu B i WZW typu C (HBS anty HCV). Przyczyną zakażenia HCV są bardzo często nawet drobne zaniedbania, niedopatrzenia natury organizacyjnej w placówkach zdrowia (biegły k. 194). Powód w związku z przewlekłym zapaleniem wątroby odczuwa kłucie w prawym podżebrzu, bóle wątroby, męczliwość. Od wielu lat żyje w ścisłym reżimie dietetycznym , bowiem zaniechanie diety pogarsza jego samopoczucia. Powód podkreśla , że żyje ze świadomością choroby i dręczy go niepewność jaki będzie stan jego wątroby za parę lat. Powód i jego rodzina mają świadomość skutków zapalenia wątroby, która może doprowadzić do marskości wątroby bądź raka. Pomimo tych okoliczności powód stara się żyć tak jak inni młodzi ludzie. Zdobywał wykształcenie, realizował zainteresowania muzyczne - podejmuje działania w ułożeniu życia na przyszłość. Dzieli los młodych ludzi borykających się ze znalezieniem stałego zatrudnienia, dodatkowo utrudnionym poprzez ograniczenia wynikające z choroby. Sąd zwarzył co następuje: Powód powołując się na treść art. 445 k.c. występuje o zasądzenie 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za szkodę poniesioną w następstwie zakażenia go wirusem żółtaczki typu „C” i odsetkami od dnia wniesienia pozwu, rozszerzając powództwo w tym zakresie pismem z dnia 16 sierpnia 2012r. (k.- 259) o dalsze 50 000zł. Sąd uznał roszczenie powoda za uzasadnione. Powód na skutek leczenia ostrej białaczki doznał szkody w postaci zakażenia wątroby wirusem HCV. Naprawienie tej krzywdy przewiduje powołany przez powoda przepis, którego celem jest złagodzenie cierpień doznanych zarówno fizycznych jak i psychicznych zarówno tych które już były udziałem powoda jaki i tych które mogą nastąpić w przyszłości. Rozważając wysokość --- STRONA 4 --- należnego powodowi zadośćuczynienia wziął sąd pod uwagę jego młody wiek czas trwania cierpień fizycznych (pobyty w szpitalu, bolesne zabiegi) trwałość skutków zakażenia i prognozy na przyszłość. Wziął sąd pod uwagę również to, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i jego wysokość ma przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość , ale wysokość przyznanego zadośćuczynienie nie może być w stosunku do doznanej krzywdy nadmierna , utrzymana w rozsądnych granicach w odniesieniu do adekwatnych stosunków majątkowych społeczeństwa. Kwota taka zdaniem Sądu orzekającego stanowi 60 000 zł – dla powoda młodego człowieka jest to odczuwalna wartość łagodząca krzywdę związaną z zakażeniem i leczeniem zważywszy na to, że zakażenie powoduje uszczerbek na zdrowiu w ocenie biegłego na 30% - świadek B. A., która zajmuje się leczeniem powoda od czasu uzyskania przez niego pełnoletności stwierdziła, że przybył do leczenia w ogólnie dobrym stanie i taki stan utrzymuje się u powoda pomimo wieloletniej terapii Interferonem. Powód leczony jest lekami ziołowymi , zmuszony jest przestrzegać dietę ale żyje w miarę adekwatnie do życia rówieśników. . Może rekreacyjnie uprawiać sport, realizować zainteresowania , utrzymywać kontakty towarzyskie . Wyniki dotychczasowego leczenia przynoszą pozytywne skutki u powoda występuje niska aktywność enzymów wskazująca na proces zapalny , prawidłowy jest marker nowotworowy , nie stwierdzono innych czynników z choroby autogennej , które uszkadzałyby wątrobę . Zdaniem świadka przy osiągniętych wynikach powód może oczekiwać na ewentualne dalsze nowoczesne leczenie. W sprawie wiadomym jest, że powód na skutek choroby utracił częściowo zdolność do pracy zwłaszcza w wyuczonym zawodzie technika gastronomii. Posiada wskazanie do wykonywania pracy w warunkach pracy chronionej. Obecnie możliwość zatrudnienia nastręcza wiele trudności ludziom w pełni zdrowym i dyspozycyjnym. Powód nie jest osobą zdrową ani dyspozycyjną . Choroba zmusza go do prowadzenia oszczędzającego trybu życia co ma kardynalny wpływ na samopoczucie i wyniki w leczeniu, wirus sam w sobie powoduje obniżenie nastroju. Szybko się męczy, nie może dźwigać , jest nerwowy. Rozstrzygając w przedmiocie żądania renty Sąd uwzględnił, iż powód otrzymuje rentę socjalną w granicach 600 złotych (k. 149 zeznania świadka M. B.) realizuje się w zespole muzycznym osiągając z tego tytułu dorywczo niewielkie dochody i uznał kwotę 2000 złotych miesięcznie za kwotę zbyt wygórowaną. Koszty leczenia powoda nie są wysokie ( popularne leki ziołowe) możliwości zatrudnienia również ograniczone nie tylko chorobą ale również nietrafnym wyborem zawodu ( praca w gastronomii winna być wykluczona nie tylko z uwagi na bezpieczeństwo powoda ale również osób korzystających z żywienia zbiorowego. Kwota przyznanej miesięcznej renty przy uwzględnieniu innych osiąganych dochodów oraz tego, że powód żyje z rodziną z którą wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe jest kwotą adekwatną do aktualnych kosztów utrzymania i leczenia. Uznając, że zachodzą przesłanki z art. 444§ 2 kc Sąd przyznał w punkcie 2 – gim wyroku kwotę 600 złotych miesięcznie z tytułu zmniejszenia widoków na przyszłość jakie zachodzą u powoda. Zadośćuczynienie i rentę Sąd zasądził z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku , gdyż na dzień orzekania określił krzywdę powoda jej rozmiar oraz obowiązek wypłacenia renty. Powód nie wykazał, aby w związku z utrzymaniem posiadał zadłużenie, ma 23 lata, kontynuował naukę i korzystał ze wsparcia rodziny i renty socjalnej . Choroba powoda ma charakter trwały jej skutki w chwili obecnej nie są możliwe do ustalenia, przed powodem wiele lat życia i z tych względów orzeczono w wyroku odpowiedzialność pozwanego za przyszłość za dalsze następstwa pozostające w związku przyczynowym z zakażeniem WZW typu „C”. Pozwany w odpowiedzi na pozew podniósł zarzut przedawnienia roszczenia . Fakt zakażenia WZW typu „C” jest powodowi znany od 1998 roku, z powództwem powód wystąpił we wrześniu 2010 roku a więc po upływie 12 lat od daty w której powód dowiedział się zarówno o szkodzie jak i osobie odpowiedzialnej za jej powstanie. Wnosząc pozew powód posiadał 21 lat życia, a zatem wniósł pozew w 3 –lata po uzyskaniu pełnoletności. Pomimo znacznego upływu czasu określonego w art. 442 kc – ponad 10 letniego , Sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia kierując się zasadą słuszności i poczucia sprawiedliwości. Należy mieć na względzie to, że prawo nie jest jedynym regulatorem stosunków społecznych , bowiem obowiązują również powszechnie przyjęte normy --- STRONA 5 --- moralne i etyczne. Społeczne poczucie sprawiedliwości nawiązuje zarówno do wartości chronionych prawem jak i wartości mających źródło w normach pozaprawnych. Wskazujący artykuł 5 kc , że nie można czynić ze swego prawa użytku który by był sprzeczny zasadami współżycia społecznego w obecnym brzmieniu sprzyja realizacji wyrażonej w art. 2 konstytucji zasady, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Sąd zwarzył na to, że w okresie jaki nastąpił po ujawnieniu zakażenia cała energia i stanowczość rodziny skupiła się na realizacji leczenia powoda jego hospitalizacją i podejmowaniem kolejnych prób wyeliminowania wirusa, oraz na stworzeniu warunków do nauki powodowi w interesie zapewnienia mu przyszłości. Nie bez znaczenia pozostaje również to , że rodzice powoda i sam powód nie posiadają świadomości swoich uprawnień i o możliwości wystąpienia na drogę sądową dowiedzieli się „ przy okazji” . Znajomość prawa jego podstawowych zasad a odpowiedzialność za szkodę – krzywdę – do takich należy w społeczeństwie Polskim ciągle jest bardzo niska i to nie tylko z winy członków społeczeństwa ale również zaniedbań edukacyjnych , za które powód odpowiedzialności nie ponosi. Zatem z tych okoliczności Sąd nie uwzględnił podniesionego przez pozwanego zarzutu i uwzględnił żądanie powoda w kwotach 60 000 złotych zadośćuczynienia i 600 złotych renty, oddalając dalsze żądanie. Sytuacja powoda nie pozwala na poniesienie znaczących kosztów i Sąd odstąpił od obciążania go kosztami, które ograniczyłyby w sposób znaczny koszty utrzymania własnego. Pomimo przegranej przez powoda w znacznej części Sąd nie obciążył go również zwrotem kosztów zastępstwa procesowego pozwanego kierując się względami ekonomicznymi powoda. Koszty zastępstwa procesowego pozostawił Sąd stronom do uregulowania we własnym zakresie.