Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
t
h Sygn. akt II C 490/11
Z R
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 czerwca 2012 roku.
Sąd Okręgowy w Łodzi, Wydział II Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO M. Rojecka - Mazurczyk
Protokolant: Sylwia Lewy
po rozpoznaniu w dniu 05 czerwca 2012 roku w Łodzi
sprawy z powództwa B R „HH Z , P K i
A K
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie , Staroście
oraz Ministrowi
o zapłatę
1. oddala powództwo,
2. zasądza na rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w
Warszawie tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od A .K
iB R kwotę po 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych, a od
H Z iP K kwoty po 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt II C 490/11
UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 29 marca 2011 roku B R , H
Zz „P K iA K wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od
pozwanego Skarbu Państwa — Wojewody
- kwoty 500.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi do dnia zapłaty,
- kosztów procesu według norm przepisanych.
Powodowie wskazali, że żądana kwota 500.000 stanowi wstępnie oszacowaną
równowartość mienia, którego własności pozbawiono powodów bez podstawy
prawnej i wnoszą o jej zasądzenie na ich rzecz tytułem odszkodowania.
Powyższa kwota. „powinna zostać rozdzielona pomiędzy powodów w
następujących proporcjach: po 1/3 dla H Z iP K oraz po
1/6 dla A K iB R * (pozew, k. 3 — 7).
'W odpowiedzi na pozew z dnia 23 maja 2011 roku Skarb Państwa —
Wojewoda wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie
zwrotu kosztów postępowania od powodów na rzecz pozwanego, w tym o
zasądzenie od powodów na rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej
Skarbu Państwa zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych. Strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia,
zakwestionowała również zaistnienie po stronie powodów szkody (odpowiedź
na pozew, k. 49 — 56).
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2011 roku Sąd Okręgowy w Łodzi,
na podstawie art. 67 $ 2 k.p.., ustalił, że jednostką właściwą do
reprezentowania Skarbu Państwa w sprawie jest Prezydent Miasta Ł
wykonujący funkcje Starosty Powiatowego (postanowienie, k. 77).
W piśmie procesowym z dnia 1 lutego 2012 roku strona pozwana Skarb
1
--- STRONA 3 ---
Państwa — Prezydent Miasta Ł wskazał, że zgłaszane w niniejszym ”
postępowaniu żądanie nie jest związane z działalnością tej jednostki
organizacyjnej (pismo procesowe, k. 99, k. 102).
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi, na
podstawie art. 67 $ 2 k.pe., ustalił, że jednostkami właściwymi do
reprezentowania Skarbu Państwa w sprawie jest Starosta oraz
Minister . a nadto zwolnił od udziału w sprawie Prezydenta Miasta
Ł jako Starostę Powiatowego (postanowienie, k. 107).
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
W roku 1939 Huta » ”wR przy ulicy R
była współwłasnością E K (okoliczność bezsporna, nadto
kserokopia Rep. hip. nr. k. 20).
K Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 1949 roku, wydanym w sprawie
sygnatura akt 221/49 Sąd Grodzki w Piotrkowie stwierdził, że spadek po
E K nabyły w równych częściach jego dzieci: córka H
Z „ oraz synowie W K i E K (kserokopia
postanowienia z dnia 26 sierpnia 1949 roku, k. 8).
Spadek po E K — zmarłym wdniu roku nabyli po
1/3 części: żona G K orazcórki G K iB R
(kserokopia postanowienia Sądu Powiatowego w Gliwicach z dnia 12
grudnia 1980 roku wydanego w sprawie sygnatura akt II Ns 898/80, k. 9).
Spadek po G K zmarłej w dniu roku nabyły
córki A K iB R (okoliczność bezsporna).
Spadek po - W K nabyła w całości B J
W : Na podstawie umowy z dnia 16 marca 2005 roku,
zawartej w formie aktu notarialnego, B J .W
2
--- STRONA 4 ---
przeniosła na P K — wszelkie prawa i roszczenia związane z Hutą
wR (kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego w
Poznaniu z dnia 17 listopada 2003 roku wydanym w sprawie sygnatura akt II
Ns 1477/3/2, k. 10, kserokopia aktu notarialnego, k. 11 — 13).
| Orzeczeniem nr 4 z dnia 30 lipca 1949 roku Minister Przemysłu Lekkiego
: orzekł, w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania
Gospodarczego, na podstawie art. 3 ust. | i 5 oraz art. 6 ust. I ustawy z dnia 3
stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi
gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 roku, nr 3, poz. 17) oraz $ 65 ust. I pktdi
$ 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 roku w sprawie
trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
(Dz. U. z 1947 roku. nr 16, poz. 62) zmienionego rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 12 maja 1949 roku (Dz. U. z 1949 roku nr 29 poz. 212) - o
przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa Huta » "-
R „ul.Ś ar (orzeczenie nr 4 z dnia 30 lipca 1949r., k. 146
załączonych akt' postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr
BOL-0241/698/P/R/SM/773/03).
Orzeczeniem z dnia 1 lutego 1955 roku nr GM/Pr.5-VI-2/54 Minister
Przemysłu i Materiałów Budowlanych, na podstawie $ 75 a rozporządzenia
Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 roku w sprawie trybu postępowania ,
przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U z 1947 roku,
nr 16 poz. 62), w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji
' Planowania Gospodarczego ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem
zdawczo odbiorczym, sporządzonym w dniu 19 maja 1951 roku przez
Zakłady wyznaczone do objęcia
przedsiębiorstwa Huta » ”"wR „ul. R nr ,
przechodzącego na własność Państwa na podstawie art. 3 ustawy z dnia 3
stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi
3
--- STRONA 5 ---
gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 roku, nr 3, poz. 17) i orzeczenia nr 4 ”
Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 30 lipca 1949 roku, ogłoszonego w
Monitorze Polskim z dnia 20 sierpnia 1949 roku nr A-55, pod poz. 749 Ip. 7 —
stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność
Państwa oraz zatwierdził ww. protokół zdawczo-odbiorczy sporządzony w dniu
19 maja 1951 roku (orzeczenie z dnia I lutego 1995 roku, k. 33 - załączone akta
postępowania administracyjnego nr BO4-787-R-567/07).
Decyzją z dnia 4 lipca 2003 r. nr BOL-0241/698/P/R/SM/773/03 Minister
Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stwierdził nieważność orzeczenia nr 4
Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 30 lipca 1949 roku wydanego w
porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania
Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa. w części
dotyczącej przedsiębiorstwa Huta » ”-R ul. ś
nr (decyzja z dnia 4 lipca 2003 roku, k. 192 — 184 załączonych akt
postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr BOL-
0241/698/P/R/SM/773/03).
Minister Infrastruktury decyzją z dnia 13 maja 2005 r. (BO4j-813-R-
260/04) odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu
Materiałów Budowlanych z dńia 1 lutego 1955 r. stwierdzając, że nie jest ono
obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 $ 1 k.p.a., uzasadniającą jego
wyeliminowanie z obrotu prawnego (kserokopia decyzji z dnia 13 maja 2005 r.,
k. 151 — 155).
'W sprawie ze skargi B R ,H Z G
K iA K na powyżej wskazaną decyzję w sprawie o sygnaturze IV
SA/Wa 1041/07 toczyło się postępowanie administracyjne przed Wojewódzkim
Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra
Infrastruktury z dnia 13 maja 2005 r. Decyzją z dnia 27 października 2008 roku
nr BO4-787-R-567/07 Minister Infrastruktury stwierdził nieważność ww.
orzeczenia Ministra Przemysłu i Materiałów Budowlanych z dnia | lutego 1955
4
--- STRONA 6 ---
roku nr GM/Pr.5-V1-2/54 ustalającego, że składniki majątkowe objęte
protokołem zdawczo odbiorczym, sporządzonym w dniu 19.05.1951r. przez
Zakłady wyznaczone do objęcia
przedsiębiorstwa Huta » "wR 1 ul. R nr -
stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność
Państwa oraz zatwierdzającego ten protokół zdawczo-odbiorczy (decyzja z dnia
27 października 2008 r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1041/07 - załączone akta postępowania
administracyjnego nr BO4-787-R-567/07).
Wnioskiem z dnia 25 marca 2009 roku B R „H
VA „P K oaz A 'K wystąpili do Ministra Infrastruktury
o wydanie w naturze majątku byłej Huty » ” położonej w
R lub o wypłatę odszkodowania w wysokości wynikającej ze
sporządzonego w trakcie postępowania operatu szacunkowego. Decyzją z dnia
31 sierpnia 2009 roku Minister Infrastruktury umorzył jako bezprzedmiotowe
postępowania o wydanie w naturze majątku byłej Huty » ”
położonej w R lub o wypłatę odszkodowania za ten majątek. W
uzasadnieniu wskazano, że w sprawie tej trybem właściwym do dochodzenia
roszczeń odszkodowawczych jest wyłącznie postępowanie przed sądem
powszechnym, bowiem nie znajduje w tym przypadku zastosowania przepis art.
160 k.p.a. (kserokopia decyzji z dnia, 31 sierpnia 2009 roku, k. 30 — 34).
Przedmiotowa nieruchomość, przejęta na podstawie orzeczenia Minister
Przemysłu Lekkiego nr 4 z dnia 30 lipca 1949 roku, pozostaje w chwili
obecnej w użytkowaniu wieczystym Huty ”Sp.z
oo. w R oraz M iw małżonków S
(okoliczności bezsporne, nadto: informacja Starosty k., 40,
41). .
: H
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powodowie domagali się zasądzenia na ich rzecz kwoty 500.000 zł
tytułem odszkodowania stanowiącego równowartość mienia w postaci Huty
” ” wR której właścicielem był poprzednik prawny
5
--- STRONA 7 ---
powodów E K iw stosunku do której zapadło w dniu 30 lipca 1949 r 7
orzeczenie o przejęciu na własność Państwa. Zdaniem powodów przejęcie
nastąpiło bez podstawy prawnej co rodzi obowiązek wypłaty odszkodowania.
Powodowie domagają się zasądzenia wskazanej w pozwie kwoty tytułem
odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem decyzji administracyjnej, na
mocy której przedsiębiorstwo stanowiące współwłasność ich poprzednika
prawnego zostało przejęte na własność Państwa. Na mocy ustawy z dnia 17
czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U. z 2004 r., Nr 162, poz.1692 ze zm.) uchylony został przepis art.
160 k.p.a., który przewidywał odszkodowanie dla strony, która poniosła szkodę
na skutek wydania decyzji nieważnej albo wydania decyzji z naruszeniem
prawa. Jednocześnie, wskazaną powyżej ustawą, wprowadzono przepis art. 417'
k.c., zawierający ogólną regulację prawnej odpowiedzialności władzy publicznej
za szkodę wyrządzoną wskutek podejmowania oraz zaniechania dokonania
czynności konwencjonalnych o charakterze władczym. Zgodnie z art. 5
cytowanej ustawy do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem jej
wejścia w życie, czyli przed dniem 1 września 2004 roku, stosuje się przepisy
art. 417, art. 419, art. 420, art. 420', art. 420” i art. 421 k.c. oraz art. 153, art. 160
i art. 161 $ 5 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym do tego dnia. W związku z
powyższym od tego co w sprawach o naprawienie szkody wyrządzonej
wydaniem decyzji administracyjnej uzna się za „zdarzenie” w rozumieniu
przytoczonego przepisu, zależy jego zasięg czasowy. Sąd Okręgowy w pełni
podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że decyzja
stwierdzająca nieważność wadliwej decyzji administracyjnej „nie stanowi czynu
niedozwolonego ani jego elementu, a jedynie prejudykat, stwierdzający jedną z
przesłanek, warunkujących możliwość skutecznego dochodzenia
odszkodowania” (tak SN w wyroku z dnia 18 maja 2011 r., III CSK 234/10, LEX
nr 864005, tak też SN w wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r., III CSK 192/10, LEX
6
--- STRONA 8 ---
prawnych, miało bowiem wtórny i subsydiarny charakter w stosunku do
orzeczenia o przejęciu na własność państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa
(tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2004 r., OSK 232/04, LEX nr
148891). Orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo — odbiorczego jedynie
ustalało składniki majątkowe przejętego przedsiębiorstwa, miało więc ono
charakter jedynie deklaratoryjny i jako takie stanowiło integralną część
orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa (tak SN w wyroku
z dnia 12 stycznia 2005 r., I CK 402/04, LEX nr 371837).
Jak już wywiedziono powyżej, zasadność roszczenia objętego pozwem
należy analizować w oparciu o uchylony przepis art. 160 k.p.a., jednakże jeśli
chodzi o tryb dochodzenia przewidzianego w tym przepisie odszkodowania,
znajdują zastosowanie reguły ogólne, nie zaś te przewidziane w $ 4 i 5 art. 160
: k.p.a. Jak trafnie bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały
pełnego. składu Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 r. (III CZP 112/10
, OSNC 2011/7-8/75, LEX nr 751460, www.sn.pl, Biul.SN 2011/3/12, Palestra
2011/5/154) — „żadne racje leżące u podstaw ustawy nowelizującej nie
przemawiają za dalszym stosowaniem art. 160 $ 4 i 5 k.p.a. nie tylko wtedy, gdy
stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem art. 156 $ 1 k.p.a.
ostatecznej decyzji podjętej przed dniem 1 września 2004 r. nastąpiło po tym
dniu, ale i wtedy, gdy nastąpiło ono wcześniej. Podleganie danego zdarzenia
prawu obowiązującemu w chwili jego nastąpienia w najmniejszym stopniu nie
sprzeciwia się dochodzeniu roszczenia wynikającego z tego zdarzenia w później
unormowanym postępowaniu”. Powyżej przedstawiony pogląd oparty jest na
podstawowej regule intertemporalnej w dziedzinie prawa procesowego jaką jest
zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa (tak SN w uzasadnieniu
uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasady prawnej - z dnia 17
stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001/4/53, Prok.i Pr.-wkł. 2001/5/32,
Biul.SN 2001/1/7, M.Prawn. 2001/5/288, M.Prawn. 2001/8/456), a za takie
8
--- STRONA 9 ---
964471). Z tej przyczyny do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej
ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., ma
zastosowanie przepis art. 160 k.p.a. nawet wówczas gdy nieważność tej decyzji
stwierdzono po tym dniu (tak SN w uchwale pełnego składu SN z dnia 31 marca
2011 r., II CZP 112/10 OSNC 2011/7-8/75, LEX nr 751460, www.sn.pl, Biul.SN
2011/3/12, Palestra 2011/5/154). Innymi słowy o stosowaniu bądź nie przepisu
art. 160 k.p.a. przesądza chwila wydania wadliwej decyzji.
'W niniejszej sprawie powodowie domagają się odszkodowania w związku
z decyzją, na mocy której na własność Państwa przejęto przedsiębiorstwo
stanowiące własność ich poprzednika prawnego. W ocenie Sądu decyzją, która
rodziła wskazany w pozwie skutek było orzeczenie Ministra Przemysłu
Lekkiego nr 4 z dnia 30 lipca 1949 roku. Mając powyższe na uwadze należało
uznać, że w niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie art. 160 k.p.a. Na
marginesie należy wskazać, że również decyzja stwierdzająca nieważność tego
orzeczenia zapadła przed wejściem w życie wskazywanej na wstępie ustawy,
zatem nawet w przypadku niepodzielenia zaprezentowanego powyżej poglądu
dotyczącego zakresu czasowego stosowania przepisu art. 5 tejże ustawy
należałoby dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie i tak. należy stosować
aktualnie już nie obowiązujący przepis art. 160 k.p.a.
'W odniesieniu zaś do orzeczenia Ministra Przemysłu i Materiałów
Budowlanych z dnia 1 lutego 1955 roku nr GM/Pr.5-VI-2/54 ustalającego, że
składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo odbiorczym, sporządzonym w
dniu 19 maja 1951 roku przez Zakłady
wyznaczone do objęcia przedsiębiorstwa Huta » ”wR ,
ulLR nr ' stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na
własność Państwa oraz zatwierdzającego ten protokół — którego nieważność
stwierdził Minister Infrastruktury na mocy decyzji z dnia 27 października 2008
roku — należało stwierdzić, że ono nie wywołało nieodwracalnych skutków
7
--- STRONA 10 ---
po” należy uważać również ogólne normy prawa już obowiązującego, gdy ich
| zastosowanie ulega rozciągnięciu na obszary dotychczas objęte uchylonymi
| przepisami szczególnymi. Zgodnie z tą zasadą należy zatem przyjąć, że „od dnia
| wejścia w życie ustawy nowelizującej właściwe do dochodzenia odszkodowania
| za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjętą przed tym
| dniem jest — bez względu na dzień wydania ostatecznej decyzji nadzorczej —
tylko postępowanie przed sądami powszechnymi” (tak SN w uchwale pełnego
składu SN z dnia 31 marca 2011 r., MI CZP 112/10 OSNC 2011/7-8/75, LEX nr
751460, www.sn.pl, Biul.SN 2011/3/12, Palestra 201 1/5/154, tak również
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2006 r., I OSK
207/06, LEX nr 281421). Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej
sprawie w pełni podziela zaprezentowane powyżej stanowisko i uznaje, że droga
sądowa dla dochodzenia roszczeń powodów objętych pozwem jest
dopuszczalna.
+ Mając powyższe na uwadze już jedynie na marginesie wypada wskazać;
- że opowiedzenie się za poglądem przeciwnym, zgodnie z którym art. 160 $41 5
k.p.a. może być stosowany po wejściu w życie ustawy nowelizującej, wobec
wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji z dnia 31 sierpnia 2009
umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania za wydanie wadliwej
decyzji (a więc decyzji, która nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia),
prowadziłoby w konsekwencji do zamknięcia powodom drogi dochodzenia
naprawienia szkody spowodowanej wydaniem decyzji z naruszeniem prawa i
stanowiłoby naruszenie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP (por. uzasadnienie wyroku
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2007
roku, I SA/Wa 1273/07, LEX nr 463541).
Powracając do zasadniczego : nurtu rozważań podkreślić należy, że
zastosowanie do dochodzonego przez powodów roszczenia materialnoprawnych
norm zawartych w przepisie art. 160 .k.p.a. ma ten skutek, że znajdują
9
--- STRONA 11 ---
zastosowanie również przewidziane w $ 6 tego przepisu reguły przedawnienia
(tak słusznie SN w wyroku z dnia 13 października 2010 r., I CSK 678/09, LEX nr
622198). Stosowanie bowiem art. 160 $ 1, 2 i 3 bez $ 6, dotyczącego
przedawnienia, „byłoby nie do pogodzenia z założeniami przyświecającymi
ustanowieniu przewidzianej w tych przepisach odpowiedzialności
odszkodowawczej” (tak SN w uchwale pełnego składu SN z dnia 31 marca 2011
r., II CZP 112/10 OSNC 2011/7-8/75, LEX nr 751460, www.sn.pl, Biul.SN
2011/3/12, Palestra 2011/5/154). W myśl przywołanego przepisu, roszczenie o
odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się
ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem
przepisu art. 156 $ 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 $
2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 $ 1.
Roszczenie powodów pozostaje w związku — jak wskazano powyżej — z
orzeczeniem nr 4 Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 30 lipca 1949 roku.
Ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność tego orzeczenia została wydana
przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w dniu 4 lipca 2003
roku. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zarówno
wniosek do Ministra Infrastruktury o wypłatę odszkodowania lub wydania w
naturze przejętego majątku jak i pozew w niniejsze sprawie zostały złożone
przez powodów po upływie terminu przedawnienia. Z tej przyczyny roszczenie
? powodów jako przedawnione nie może zostać uwzględnione. W tym miejscu
należy jedynie wspomnieć, że brak jest jakichkolwiek podstaw, by początek
biegu przedawnienia uzależniać od daty wydania decyzji stwierdzającej
nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu i Materiałów Budowlanych z dnia 1
lutego 1955 roku, ustalającego, że składniki majątkowe objęte protokołem
zdawczo — odbiorczym, sporządzonym w dniu 19 maja 1951 roku, stanowią
część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa oraz
zatwierdzającej ten protokół. W świetle wcześniej poczynionych wywodów
10
--- STRONA 12 ---
należało stwierdzić, że decyzja z dnia 1 lutego 1955 roku miała jedynie
charakter deklaratoryjny i nie rodziła skutków prawnych w postaci przejścia
nieruchomości na własność Państwa.
Uwzględnienie przedawnienia roszczenia następuje na zarzut (art. 117 $ 2
k.c.), co oznacza, że podiniot powołujący się na przedawnienie czyni użytek ze
swojego prawa podmiotowego, które każdorazowo podlega ocenie z punktu
widzenia instytucji nadużycia prawa. Stosowanie art. 5 k.c. w odniesieniu do
przedawnienia roszczeń jest niezbędne w celu rozstrzygnięcia kolizji dóbr
prawnych: z jednej strony pewności obrotu i stosunków cywilnoprawnych, a z
drugiej prawa poszkodowanego do ochrony (por. wyrok SN z dnia 8 listopada
2002 r., III CKN 1115/00, niepubl; M. Pyziak-Szafhicka (w:) System prawa
prywatnego. Prawo cywilne — część ogólna, pod red. M. Safiana, Warszawa
2007, s. 808). :
r W ocenie Sądu Okręgowego podniesienie zarzutu przedawnienia przez
= + pozwanego w niniejszej sprawie nie jest sprzeczne z zasadami współżycia
ń społecznego i nie stanowi nadużycia prawa (art. 5 k.c.). Po stronie pozwanego
nie zachodzą żadne okoliczności natury podmiotowej uprawniające do
stwierdzenia, że korzystając z zarzutu przedawnienia postępuje w sprzeczności
ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swojego prawa, bądź narusza
zasady współżycia społecznego. Nie bez znaczenia pozostaje również
okoliczność, że powodowie spóźnili się z dochodzeniem roszczeń znacznie i nie
wykazali w toku procesu, że opóźnienie usprawiedliwione jest jakimiś
szczególnymi przyczynami.
Na zakończenie rozważań należało jeszcze odnieść się do kwestii
legitymacji procesowej biernej w niniejszym postępowaniu. Stroną pozwaną w
niniejszym procesie był Skarb Państwa. Zgodnie z przepisem art. 67 $ 2 k.p.c.
za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ.państwowej jednostki
organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub
11
--- STRONA 13 ---
| B
organ jednostki nadrzędnej, a w zakresie określonym odrębną ustawą za Skarb |
Państwa czynności procesowe podejmuje Prokuratoria Generalna Skarbu
Państwa. Nie ulega przy tym wątpliwości, że niezależnie od wielości
wskazanych w pozwie czy orzeczeniu sądowym państwowych jednostek
| organizacyjnych lub ich organów z których działalnością wiąże się dochodzone
| roszczenie, stroną pozwaną zawsze jest Skarb Państwa nie zaś wskazane
jednostki, a to ze względu na materialnoprawną konstrukcję zakładającą
jednolitość Skarbu Państwa, jako osoby prawnej. W konsekwencji „nie można
jednocześnie uwzględnić powództwa przeciwko Skarbowi Państwa
reprezentowanemu przez jedną jednostkę organizacyjną i w tej samej sprawie
oddalić powództwa przeciw temu samemu Skarbowi Państwa, tyle że
reprezentowanemu przez inną jednostkę” (fak SN w wyroku z dnia 23 stycznia
2003 r., II CKN 1398/00, LEX nr 109414). Należy mieć jednak na względzie, że
„w judykaturze ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rolą sądu jest z urzędu
czuwać nad. tym, by Skarb Państwa był reprezentowany w procesie przez
właściwa jednostkę organizacyjną (tak SN w wyroku z dnia 17 marca 2010 r., II
CSK 393/09, LEX nr 602681). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy
ustalił, że w roli statio fisci w niniejszym postępowaniu winien występować
Starosta jest on bowiem organem reprezentującym Skarb
Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami (art. 1] ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2010 r. Nr 102,
poz. 65] ze zm. — dalej powoływana jako u.g.n.), a na podstawie przepisu art.
lla u.g.n. posiada legitymację do podejmowania czynności sądowych
dotyczących nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie
wieczyste (tak Ewa Bończak-Kucharczyk, teza 2 komentarza do art. 21 u.g.n.,
[w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komeniarz, LEX 2011), W
niniejszej sprawie, ze względu na położenie przedmiotowej nieruchomości
Skarb Państwa powinien być reprezentowany przez Starostę
12
--- STRONA 14 ---
i O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za
wynik procesu, wyrażoną w przepisie art. 98 $ 1 k.p.c. Strona pozwana wygrała
proces w całości, a zatem zasadne było zasądzenie na jej rzecz od powodów
zwrotu poniesionych przez nią niezbędnych kosztów procesu, na które złożyły
się koszty zastępstwa procesowego wykonywanego przez Prokuratorię
Generalną Skarbu Państwa. Koszty zastępstwa procesowego w kwocie 7200
złotych ustalone zostały na poziomie jednej stawki minimalnej zgodnie z
przepisem art. 99 k.p.c. i $ 6 pkt 7 w zw. z $ 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., mr 163, poz. 1348 ze
zm.). Orzekając o kosztach Sąd miał na względzie wysokość żądania
: dochodzonego przez każdego z powodów, bowiem H Zz iP K
„s wnosili o zasądzenie na ich rzećż z żądanej pozwem kwoty po 1/3 części, zaś
ś A K iB R wnosiły o zasądzenie na ich rzecz z
żądanej pozwem kwoty' po 1/6. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie
przepisu art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej
Skarbu Państwa (Dz.U. z 2005 r., Nr 169, poz. 1417 ze zm.), Sąd zasądził na
rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w Warszawie
tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowo od A K iB
R kwoty po 1200 złotych, a od H Z iP K kwoty
: po 2400 złotych.
13
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Łodzi#II C 490/11 Z R WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2012 roku. Sąd Okręgowy w Ł#art. 3 ust.#art. 6 ust.#art. 3 ustawy#art. 160 k.p.a.#art. 5 cytowanej#art. 421 k.c.#art. 5 tej#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 160 .k.p.a.#art. 5 k.c.#art. 21 u.g.n.#art. 99 k.p.c.#art. 11 ust. 3 ustawy