Wyrok II C 442/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 442/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa A J przeciwko K Spółdzielni Mieszkaniowej w K o ochronę dóbr osobistych 1. umarza postępowanie w części obejmującej żądanie zasądzenia odszkodowania; 2. powództwo oddala; 3. zasądza od powoda na rzecz pozwanej 1.577,00 zł (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 4. przyznaje adwokatowi R M od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach kwotę 1.903,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzy złote) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu wynoszącego 1.560,00 zł (jeden tysiąc pięćset sześćdziesiąt złotych) oraz podatku od towarów i usług. IIC 442/10 --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Powód wniósł pozew przeciwko pozwanej domagając się ( po sprecyzowaniu swego stanowiska ) nakazania , aby pozwana przeprosiła go w przesłanym do niego piśmie słowami : „ Przepraszamy za umieszczenie Pana danych osobowych w Krajowym Rejestrze Długów , które to spowodowało dla Pana dodatkowe problemy finansowe i upokorzenie moralne ” , a także zasądzenia na jego rzecz od pozwanej kwoty 9.600 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych . W uzasadnieniu powód podał, że pozwana naruszyła jego dobre imię , cześć i godność szykanując go wpisem do Krajowego Rejestru Długów. Spowodowało to także szkodę na jego dobrym wizerunku jako człowieka i przedsiębiorcy, gdyż „ ta łatka będzie krzywdząca dla niego jako niewiarygodnej osoby do wykonywania zobowiązań. ” Powód zaakcentował, że zadłużenie wobec Spółdzielni powstało nie z jego winy . W piśmie z dnia 17 listopada 2010 r. powód cofnął pierwotne żądanie zasądzenia odszkodowania w nieokreślonej kwocie . Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu. Podała, że powód został wykluczony ze spółdzielni w związku z uchylaniem się od wnoszenia opłat za korzystanie z lokalu . Powodowi wraz z J J przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego , które powód zajmuje nie płacąc za nie. Pozwana stwierdziła dalej , że wzywała powoda do zapłaty informując, że w razie braku spłaty należności przekaże informacje o zadłużeniu powoda do Krajowego Rejestru Długów. Spółdzielnia zaprzeczyła, aby naruszyła art. 5 , 23 lub 24 kc i podniosła, że przekazanie do Krajowego Rejestru Długów informacji gospodarczej o niezapłaconych przez powoda zobowiązaniach nie było bezprawne. Sąd ustalił : Bezspornym było , że powód ma zadłużenie w stosunku do pozwanej S . Pozwana wielokrotnie pozywała go do sądu i uzyskała przeciwko niemu wiele tytułów egzekucyjnych ; prowadziła też wobec powoda bezskuteczną egzekucję (kopie orzeczeń , wezwań do zapłaty , specyfikacje zadłużenia ( k. 84-120). Pismem z dnia (…) r. Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej SA powiadomił powoda , że pozwana jako wierzycielka powiadomiła o niezapłaconych przez A J zobowiązaniach . W piśmie udzielono powodowi pouczeń o jego uprawnieniach ( pismo KRD – k. 4). --- STRONA 3 --- Powód prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą , świadcząc usługi jako kierowca , współpracuje z właścicielami firm transportowych ( zeznanie powoda – k. 125 ). Sąd zważył : Art. 23 Kc stanowi , że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z art. 24 § 1 kc , ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne. Jest przesądzonym w doktrynie i orzecznictwie , że ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innego podmiotu. Nie budzi też kontrowersji powszechny pogląd , że działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego nie jest bezprawne, jeśli prowadzi do naruszenia dóbr osobistych lub ich zagrożenia, ale następuje w ramach tego porządku ( wyrok SN z 20.2.19976 r. , I CRN 250/95,LEX nr 24928 ). W świetle powyższego stwierdzić należało , że powództwo nie mogło zostać uwzględnione , gdyż pozwana S.. skutecznie wykazała , iż jej działanie nie było bezprawne , a bezprawność naruszenie sfery dóbr osobistych jest przesłanką ich ochrony. --- STRONA 4 --- Bezprawnym jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających takie działanie. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: 1) działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, 2) wykonywanie prawa podmiotowego, 3) zgodę pokrzywdzonego (ale z zastrzeżeniem uchylenia jej skuteczności w niektórych przypadkach) oraz 4) działanie w ochronie uzasadnionego interesu. W niniejszym przypadku miało miejsce przekazanie informacji o stanie zadłużenia powoda dokonane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych( Dz.U. z 2010 r. Nr 81,poz.530). Działanie pozwanej było zatem zgodne z porządkiem prawnym . Zrozumiałe są obawy powoda , iż umieszczenie takiego zapisu w Krajowym Rejestrze Długów może źle wpływać na jego interesy , gdyż wiadomość o zadłużeniu może wpływać na decyzje ewentualnych jego kontrahentów. Wiarygodne też było zeznanie o tym , że jest to okoliczność bardzo dla niego przykra , chociaż postrzeganie tego w kategoriach naruszenia godności i czci wynika raczej z subiektywnego odczucia powoda . Powyższe należy jednak postrzegać jako konsekwencję powstania długu powoda wobec pozwanej . Jego zadłużenie wobec S.. jest faktem . Umieszczony w Rejestrze na wniosek pozwanej zapis jest zatem prawdziwy . Z tego prawdziwego faktu , który jest okolicznością obiektywną , wynikają nieprzyjemne dla powoda konsekwencje. Powód ma poczucie krzywdy , gdyż – jak twierdzi – zadłużenie powstało bez jego winy , jest wynikiem konfliktu małżeńskiego i fałszywych zarzutów postawionych mu przez żonę ( zeznanie powoda – k. 126 ). Także i to odczucie powoda jest zrozumiałe. Nie należało jednak do Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą badanie , czy powód zawinił powstaniu przedmiotowego długu . Nie miało to znaczenia , gdyż kwestie te nie rzutują na zgodność z prawem umieszczenia informacji o zadłużeniu w Krajowym Rejestrze Długów . Sposób powstania długu nie jest tam odnotowywany . Z przedstawionych względów , powództwo podlegało oddaleniu , wobec braku przesłanek z art. 24 kc , a co za tym idzie , także z art. 448 kc . O kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 kpc w --- STRONA 5 --- zw. z § 6 pkt. 4 i § 11 ust. 1 pkt.2 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. ( Dz. U . Nr 163 z 2002 r. , poz. 1349 ) , a także § 2 ust. 2 i § 6 pkt. 4 i § 11 ust. 1 pkt.2 rozporz. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 z 2002 r. , poz. 1348 )