Wyrok II C 422/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 422/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w R. Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala Protokolant: Jolanta Bober po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015r. w R. sprawy z powództwa R. R. (1) (R.) przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1) nakazuje pozwanemu (...) S.A. zaprzestania naruszeń dóbr osobistych powoda R. R. (1) poprzez trwałe usunięcie jego danych osobowych i teleadresowych, a w szczególności numeru (...) z bazy danych (...) S.A.; 2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6000 zł (sześć tysięcy) z ustawowymi odsetkami od dnia 22 września 2014 roku; 3) w pozostałej części powództwo oddala; 4) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2477 zł (dwa tysiące czterysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania, w tym 1577 zł (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia: Sygn. II C 422/14 UZASADNIENIE Powód R. R. (1) w pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. z siedzibą we W. domagał się nakazania zaprzestania naruszeń dóbr osobistych powoda w postaci prawa do prywatności, spokoju, bezpieczeństwa, nietykalności mieszkania oraz trwałe usunięcie danych osobowych i teleadresowych w szczególności numeru telefonu powoda z bazy danych (...) SA w W.. Wnosił również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz tytułem zadośćuczynienia kwoty 12.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 września 2014 roku do dnia zapłaty i zasądzenia kosztów postępowania. Wskazał, że od początku 2013 roku jest nękany telefonami z działu windykacji (...) SA w związku z nieuregulowaniem należności z tytułu składek ubezpieczeniowych za pojazdy mechaniczne i za każdym razem jest wzywany do zapłaty składki za inny samochód. Wielokrotnie powód zmuszony był tłumaczyć, że nie jest dłużnikiem pozwanego i nie zalega --- STRONA 2 --- ze składkami. Wyjaśnienia pisemne powodowały, że pozwany przepraszał i deklarował usunięcie jego danych z listy dłużników jednakże powód nadal otrzymuje telefony o zapłatę składek. Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Stwierdziła, że nie uznaje roszczenia powoda co do zasady i wysokości żądanego zadośćuczynienia. Wyjaśniła, że prowadzi kilkadziesiąt postępowań windykacyjnych wobec dłużnika R. R. (1) i w trakcie wdrożonej procedury został ustalony numer komórkowy R. R. (1)- powoda. Dopiero z oświadczenia pisemnego powoda z 06 marca 2014 roku pozwany powziął wiadomość, że wprowadzony do systemu informatycznego numer telefonu nie należy do jego dłużnika o tym samym imieniu i nazwisku ale do powoda. Informował pisemnie powoda, że jego numer został usunięty z systemu informatycznego (...) SA i że wobec niego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Te pisemne informacje mogły uspokoić powoda i nie powinien on odczuwać zagrożenia w postaci zaangażowania jego osoby w proces sądowy. Pozwany nie negował stanu irytacji powoda ale skoro zadeklarował usunięcie jego numeru telefonu z systemu informatycznego to jego powództwo w zakresie nakazanie usunięcia tych danych jest bezprzedmiotowe. W ocenie pozwanego niezasadne i zawyżone jest również żądanie zadośćuczynienia. Pozwany twierdził , że powód nie udowodnił przesłanek z art. 448 kc w zw. z art. 415 kc i art. 24 kc ,a żądanie zadośćuczynienia zrównanego z 10% trwałym uszczerbkiem na zdrowiu jest rażąco wygórowane. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Na początku 2013 roku do powoda pracownicy działu windykacji (...) SA zaczęli dzwonić informując go o nieuregulowaniu składek za samochody, Telefony te miały miejsce kilka razy w tygodniu, za każdym razem pracownicy pozwanego domagali się uregulowania składki za inny samochód. Powód, który nigdy nie zawierał umowy ubezpieczenia OC z pozwanym i jest współwłaścicielem tylko jednego samochodu, tłumaczył pracownikom pozwanego (za każdym razem była to inna osoba) że nie ma żadnych zaległości z tytułu składek. W trakcie rozmowy pracownicy nie weryfikowali tożsamości powoda. Dopiero sam po informacji pozwanego, że dłużnikiem jest R. R. (1) z (...), że osoba ta prawdopodobnie prowadzi komis samochodowy. W tym czasie oprócz połączeń telefonicznych powód otrzymywał również smsy. Mimo informowania pracowników pozwanego, że nie jest dłużnikiem pozwanego, telefony powtarzały się nadal i taka sytuacja miała miejsce do marca 2014 roku. Wówczas to powód udał się do najbliższego oddziału (...) SA w J. i chciał wytłumaczyć zaistniała pomyłkę. W oddziale pozwanego napisał odręczne pismo, w którym prosił o zaprzestanie męczących dla niego telefonów i wyjaśniał, że nie jest osobą którą pozwany szuka, a zadłużenia wobec pozwanego posiada osoba o tym samym imieniu i nazwisku ale zamieszkała w B.. Dowód: zeznania powoda na rozprawie 18 lutego 2015 roku , odpis pisma z 06 marca 2014 –k.7 Mimo tego pisma telefony i smsy dotyczące nieuregulowania składek nadal przychodziły do powoda i to nie tylko od pozwanego ale od firmy windykacyjnej (...) i Kancelarii Prawa gospodarczego. Powód ponownie wystosował pisemną skargę do pozwanego w dniu 16 kwietnia 2014 roku domagając się odpowiedzi kto i jakim prawem udostępnił jego dane firmie windykacyjnej ,która nadal nęka go wezwaniami do zapłaty. W piśmie wskazał 4 numery telefonu, z których otrzymywał smsy wzywające do uregulowania zadłużenia. Dowód: pismo z dnia 16 kwietnia 2014 roku –k.9 W odpowiedzi otrzymał dwa pisma. Jedno datowane 28 kwietnia 2014 roku od pozwanego, w którym pozwany przeprasza za zaistniałą sytuację i przyznaje, że przyczyną była niewłaściwa ewidencja danych w systemie informatycznym oraz pismo z 08 maja 2014, w którym pozwany informuje, że nie ma możliwości ustalenia w jaki sposób doszło do zaewidencjonowania numeru telefonu powoda jako numeru faktycznego dłużnika pozwanego R. R. (1) zamieszkałego w (...). Pozwany poinformował powoda, że jego numer telefonu został usunięty z systemu informatycznego (...), a podmioty które wzywały do uregulowania długu to firmy z którymi (...) posiada umowy na wykonywanie czynności windykacyjnych należności (...). Kolejny raz przeproszono powoda. Dowód: pismo pozwanego z 28.04.2014 i 08.05.2014 –k. 10,11 --- STRONA 3 --- Mimo przeprosin i deklaracji ,że usunięto dane powoda powód nadal otrzymywał telefony w sprawie nieistniejących należności pozwanego. Takie telefony powód odnotował w sierpniu 2014 i wrześniu 2014 r. W związku z tym w dniu 01 września 2014 roku powód wezwał pozwanego do zaprzestania naruszeń i do zapłaty zadośćuczynienia 12.000 zł. Pozwany w odpowiedzi z 03 października 2014r przeprosił, deklarował usunięcie danych teleadresowych z systemu informatycznego i przyznawał ,że nie prowadzi żadnego postępowania windykacyjnego wobec powoda. Nie ustosunkował się do żądania zadośćuczynienia. Dowód: pismo powoda z dnia 01.09.2014 –k. 12, odpowiedź pozwanego z 03.10.2014 –k.14 Powód po tym piśmie nadal otrzymywał telefony od pozwanego w sprawie nieistniejącego długu. Ostatni taki telefon miał miejsce 2 tygodnie temu. Wcześniej miesiąc temu. Przy każdej rozmowie, w której powód wyjaśniał, że nie jest dłużnikiem, pracownicy pozwanego proponowali by powód pisał mu pismo w tej sprawie. Były to telefony z numerów zastrzeżonych, ale pracownicy (...) przedstawiali się z imienia i nazwiska. Telefony miały miejsce w godzinach pracy powoda ale także po południu i wieczorami do godziny 19tej. Powód pracuje jako serwisant w marketach i odbieranie takich telefonów w miejscu pracy i tłumaczenie się było dla niego krępujące. Zawsze po takich telefonach był zdenerwowany. Niekiedy obecni przy połączeniach telefonicznych byli znajomi i sąsiedzi oraz żona, którzy słyszeli tłumaczenia powoda, że nie zalega z płatnościami i widzieli jego zdenerwowanie i poirytowanie. Powód próbował tłumaczyć żonie, że to pomyłka, że nie ma żadnych zadłużeń ale gdy telefony powtarzały się obawy żony powoda rosły, że ją oszukuje i zaczęła powątpiewać czy mąż mówi prawdę. Powód i jego żona obawiali się windykacji jakiś zadłużeń tym bardziej, że jedynie powód pracuje zarobkowo i utrzymuje pięcioosobową rodzinę. Powód miał również obawy, że może zostać wpisany na listę dłużników co spowoduje, że nie będzie mógł w przyszłości ubiegać się o kredyt. Ponieważ telefony dotyczyły składek OC różnych samochodów powód nie miał pojęcia jak duże jest zadłużenie R. R. (1) z B.. Ta niepewność wzmagała frustrację powoda co do jego sytuacji. W ciągu 2 lat pozwany lub firmy windykacyjne wykonały około 50-60 telefonów. Dowód: zeznania powoda –zapis rozprawy z 18 lutego 2015 , zeznania świadków K. R., A. N., J. G. - zapis rozprawy z 18 lutego 2015. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych dowodów. Zeznania powoda i świadków były spójne, logiczne i Sąd dal im wiarę. Co do ilości telefonów wykonywanych do powoda Sąd uznał za wiarygodne informacje, że było ich kilkadziesiąt a to z uwagi na przyznanie pozwanego, że w stosunku do R. R. (1) z B. pozwany prowadzi kilkadziesiąt postępowań windykacyjnych (2 linijka od góry 2 str. odpowiedzi na pozew). Sąd oddalił wniosek dowodowy powoda o zobowiązanie przez pozwanego wszystkich nagrań i bilingów nawiązywanych z powodem połączeń przez pracowników windykacji pozwanego bowiem ocena wiarygodności takiego dowodu byłaby utrudniona chociażby z tego powodu , że połączenia były dokonywane przez różne osoby , nie tylko pracowników ale i firmy windykacyjne, numery telefonów, z których dokonywano połączeń nie były powodowi znane poza numerami w przypadku wysyłania smsów). Nadto przedstawione bilingi nie byłyby możliwe do weryfikacji przez Sąd co do faktu czy zostały przedstawione wszystkie połączenia (o ile pozwany takie bilingi by przedstawił). Przeprowadzenie takiego dowodu w ocenie Sądu było zbędne również z tego powodu, że powód innymi środkami dowodowymi wykazał okoliczności nękania go przez pozwanego, a pisma powoda i odpowiedzi pozwanego fakt ten potwierdzają. Sąd zważył, co następuje : Powództwo częściowo zasługiwało na uwzględnienie. W niniejszej sprawie powód R. R. (1) domagał się nakazania usunięcia danych osobowych i teleadresowych w szczególności numeru telefonu powoda z bazy danych (...) SA w W. oraz zasądzenie tytułem zadośćuczynienia kwoty 12.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 września 2014 roku. Naruszenia dóbr osobistych takich jak: prawo do prywatności, spokoju, bezpieczeństwa, nietykalności mieszkania powód upatrywał w bezprawnych działaniach windykacyjnych pozwanego , polegających na nękaniu telefonicznymi wzywaniu do zapłaty długu , którego wobec pozwanego nie posiadał. --- STRONA 4 --- Zgodnie z art. 23 kc dobra osobiste człowieka, w tym także wymienione przez powoda, prawo do prywatności, spokoju, bezpieczeństwa, nietykalności mieszkania pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Środki ochronne zagrożonych i naruszonych dóbr osobistych wskazuje art. 24 kc stanowiąc iż ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może uprawniony również żądać zadośćuczynienia pieniężnego, Z przytoczonej normy wynika, iż niemajątkowa ochrona dóbr osobistych uzależniona jest od wystąpienia dwóch przesłanek: zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego oraz bezprawności zachowania prowadzącego do naruszenia dobra osobistego. Zaznaczyć należy, że przepis art.24 kc wprowadza swego rodzaju domniemanie bezprawności - ciężar wykazania, że zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego nie miało charakteru działania bezprawnego obciąża osobę, która dobro osobiste naruszyła. Działanie bezprawnym jest zatem działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Natomiast okolicznościami wyłączającymi bezprawność są: działania mające oparcie w przepisach prawa, działania za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego (por. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 04.06.2003 r., I CKN 480/01 niepubl.). Pozwany podstawy prawnej do prowadzenia czynności windykacyjnej wobec powoda nie posiadał. Powód nie był jego dłużnikiem – co sam pozwany przyznał zarówno w odpowiedzi na pozew jaki w pismach kierowanych do powoda z 28.04.2014, 08.05.2014 i 03.10.2014 roku. Mimo przyznania ,że brak jest podstawy do kierowania do powoda telefonicznych wezwań o uregulowanie zadłużenia, pozwany nadal wykonywał połączenia do powoda zmuszając go do kolejnego wyjaśniania i tłumaczenia , że nie jego osoby dotyczą żądania uregulowania składek OC u pozwanego. Działania pozwanego były zatem bezprawne, a z uwagi na ich nasilenie i powtarzalność mimo zapewnień i deklaracji, że w przyszłości połączenia na numer telefonu powoda nie będą wykonywane, naruszały dobra osobiste powoda, zaś ich stopień zintensyfikowania oraz podjęte środki przekraczały dopuszczalne normy zachowań i miały charakter niedbalstwa . Pozwany do tej pory mimo deklaracji nie usunął skutecznie ze swojego systemu informatycznego danych teleadresowych powoda . Dwukrotnie zapewniał powoda o usunięciu jego numeru telefonu ale wezwania i połączenia miały miejsce nawet po wniesieniu przez powoda pozwu w niniejszej sprawie. W związku z powyższym w ocenie Sądu zasadnym było żądanie powoda nakazania pozwanemu trwałego usunięcia numeru telefonu powoda błędnie przypisanego w systemie informatycznym pozwanego do dłużnika pozwanego R. R. (1) z B., przy czym zobowiązanie to Sąd uszczegółowił wskazując numer telefonu powoda – jak w punkcie 1 wyroku. Powód w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych był uprawniony do żądania zadośćuczynienia na zasadach określonych w art. 448 kc. Domagając się majątkowej ochrony dóbr osobistych (art.448 kc) powód zobowiązany był dodatkowo do wykazania winy sprawcy naruszenia. Przyznanie „odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę” wymaga bowiem, oprócz ustalenia rodzaju dobra, które zostało naruszone, stopnia nasilenia i czasu trwania ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem, także uwzględnienia stopnia winy osoby naruszającej dobra osobiste. R. R. (1) zawinienie pozwanego wykazał. Pozwany niepokoił powoda telefonami przez dwa lata mimo, że powód próbował wyjaśniać nie tylko przy rozmowach telefonicznych ale i pisemnie pomyłkę pozwanego. Pierwsze pismo powoda i osobista wizyta powoda w oddziale pozwanego została przez (...) zignorowana. Po złożeniu pisma z 06 marca 2014 roku powód oprócz telefonów z (...) zaczął otrzymywać telefony i smsy z firm windykacyjnych. W odpowiedzi na drugą skargę powoda z 16 kwietnia 2014 roku pozwany ograniczył się do wyjaśnień, że nastąpiła pomyłka i przeprosił, ale nie usunął skutecznie danych powoda i nadal wykonywano połączenia telefoniczne o uregulowanie coraz to innych składek. Skutkiem wielokrotnego niepokojenia połączeniami telefonicznymi było wytworzenie obawy u powoda i jego najbliższych, że rozpoczną się sprawy sądowe i egzekucja należności, że zostanie dokonana cesja długu i powód długotrwale będzie musiał się tłumaczyć, iż nie jest dłużnikiem. Telefony, które powód odbierał mogły wywoływać wrażenie u innych osób, że powód jest on osobą nierzetelną i zadłużoną. Telefony te osłabiły nawet zaufanie żony powoda ,która podejrzewała męża ma problemy finansowe i zaciągnięcie zobowiązań, o których nie chce jej powiedzieć. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz sposób działania strony pozwanej Sąd uznał, że bezprawne naruszenie dóbr osobistych powoda, zostało w niniejszej sprawie przez stronę pozwaną także zawinione. A z uwagi na okres czasu, w którym naruszane były dobra osobiste powoda, --- STRONA 5 --- uciążliwość dla powoda, niedbałość, nierzetelność i brak działań pozwanego zmierzających do zaprzestania naruszeń Sąd uwzględnił powództwo w zakresie żądania zapłaty zadośćuczynienia . W ocenie Sądu kwota 6.000 zł jest odpowiednia do rozmiaru dokonanych naruszeń i nie jest wygórowana. W pozostałym zakresie żądanie zadośćuczynienia jest wygórowane, zwłaszcza, że w ostatnim okresie częstotliwość telefonów uległa zmniejszeniu, a pozwany w piśmie przyznał, że w stosunku do powoda nie prowadzi postępowania windykacyjnego (k. 10 i 14) - co jednak nie jest jednoznaczne ze stwierdzeniem , że powód nie jest dłużnikiem pozwanego. Kwotę 6.000 zł Sąd zasądził z odsetkami ustawowymi od dnia 22 .09.2014 roku bowiem powód w wezwaniu do zapłaty doręczonym pozwanemu w dniu 09.09.2014 (k13) wskazał termin 14 dni do uiszczenia żądanie kwoty zadośćuczynienia zatem pozwany pozostawał w zwłoce ze spełnieniem świadczenia z upływem 14 dniowego terminu tj. od dnia 22 .09.2014 roku. Żądanie odsetek od daty wcześniejszej (od dnia 15.09.2014) było niezasadne. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda część kosztów sądowych w postaci opłaty od pozwu w uwzględnionej części tj. 600 zł tytułem opłaty od pozwu o ochronę dóbr osobistych i 300 zł opłaty od uwzględnionego roszczenia zadośćuczynienia – łącznie 900 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1200 zł – od roszczenia majątkowego oraz 360 zł – od roszczenia niemajątkowego, ustalone na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.