Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: II C 410f12 Na pedstawie usiawy 2 cfnia 6.09.2601 r. 0 dosiepie _ dc Enformacji pub1ic2nejDz. U. 112 pox. H98 z pfiirs. zm. przekazano infermacjg pubiicznq w Inrrnfe dnkumenlu iub w iclrmie przetworzune} _ 5 rm“; | nazwisk wnioskodawcy ......... adres wnioskodawcy W HWIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2013 roku Sqd Okrqgowy w Warszawie —~ II Wydzia} Cywilny W skiadziei Przewodniczapy: SSO Maigorzata Mqczkowska Protokolant: sekr. sqd. Bozena Majewska po rozpoznaniu W dniu 6 marca 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa Z. W. _ A przeciwko Skarbowi Pafistwa — Ministrowi Skarbu Pafistwa 0 zaplatfig I. oddala powédztwo; 1 I . oddala wniosek pozwanego 0 zasqdzenie zwrotu kosztéw zastqpstwa prooesowego; Ill. ' koszty oplaty sqdowej odpozwu przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa ~ kasy Sqdu Okrqgowego w Warszawie. ~ SSO Malgorzata Mqczkowska Sygn. akt: II C 410/12 UZASADNIENIE Powfid Z. W. pozwem z cinia 15 maja 2012 r. wniési 0 zasqdzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Pafistwa — Ministra Skarbu Pafistwa kwoty 16.327357 zl., tytuhem odszkodowania za wydanie niezgodnego z prawem wyroku. Jako podstawq powédztwa powéd wskazal art. 424”’ k.p.c. Powéd pedal, Zc na skutek wypadku komunikacfinégo z dnia 19 stycznia I999 r. stal siQ niezdolny do pracy, a wifigc nie uzyskiwai dochodéw. Na skutek stronniczego postqpowania Sqdu Okraggowego W Zielonej vG6rze odrzucoho pozew powoda, nastegpnie Sqd Apelacyjny w Poznaniu oddalil apelacjq powoda, zaé Sqd Najwyzszy odtzucil skargq kasacyjnq. Powéd Wskazal, Ze gdyby zostai wydany prawidiowy wyrok i powéd dostalrby odszkodowanie za Wypadek, to kupilby 741 hektaréw gruntéw, budynki i mialby dochéd z
--- STRONA 2 ---
prowadzonej dziaialnoéci. Kwota dochodzona pozwem stanowi oclszkodowanie za niemoznoéé kupna 741 ha gruntow, budynkow i za nieosiatgnicgcie clochodu 2 tych nieruchomoéci Qrozew — la 14, 24, pismo powoda 2 dnia 3 stycznia 2013 r. — k." 596]). Pozwany Skarb Pafistwa — Minister Skarbu Pafistwa wniosi 0 oddalenie powodztwa w caioéci i zasqdzenie kosztow procesu. Pozwany podniésl, 2e wobec odrzucenia skargi kasacyjnej powoda, ktorajest traktowana jak orzeczenie wydane W wyniku rozpoznania skargi 0 stwierdzonie niezgodnosici z prawem prawomocnego orzeczenia, nie zostala speiniona przeslanka do doohodzonia odszkodowania. Ponadto brak jest stwierdzenia niezgoclnoéci z prawem tych orzeczefi. Wreszcie pozwany zakwestionowal wysokoéé szkody (odpowiedi na pozew — k. 5052). Sqd ustalii nastqpujqcy stan faktyczny: . W dniu 19 stycznia 19991. Z. W. ulegl wypadkowi samochodowemu, w ktoxym doznat zlamania dwoch Zeber i pourazowej przewlekiej neuralgii miodzyzebrowej po tym ziamaniu, czyli odczuwa przewlekie bole W tej okolicy, co stanowi 10 % trwaly uszczerbek na zdrowiu. Jest zdolny do pracy, ale nie moie wykonywaé ciozkiej praoy fizycznej. Obecnie ma (...). Z wyksztalcenia jest rolnikiem, ma prawo jazdy kategorii A, B, T (kopia opinii lekarskiej ~ in .29, 0s'wiadczenz'e powoda zawarre w pisfmie z dnia 29 maja 20} 2 r. — A; 28 oraz w skardze kasacyjnej k. 8v). Z. W. wniosl pozew przeciwko (...) S.A. w W. 0 zaplatq zadoééuczynieniai odszkodowania w_ zwiqzku z wypadkiem Z dnia 19 styczznia 1999 r. Postopowanie W tej sprawie toczyio sic; przed Sqdem Okrqgowym W Zielonej Gorze pod sygnaturq akt: I C 92100 i zostaio zakoficzone u'godQ (uzasadnienie skargi kasacyjnej — k. 9). Z. W. wniosi nastcgpnio pozew przeciwko (...) S.A. W W. o zapiatq renty uzupeiniaj qcej staxiowiapoj roznico pomizgdzy pobieranq rolniczq rentq wypadkowq a wysokoéciq utraconych doohodow z tytuhl prowadzonego gospoclarstwa rolnego oraz 0 zapiato odszkodowania za utracone korzyéci z tytulu niemoznoéci prowadzenia i planowanego rozwoju gospodarstwa rolnego. Z. W. podnosii, ze w zwiqzlcu z wypadkiem nie mote wykonywaé ciozkiej pracy fizycznej W gospodarstwie rolnym, a przed wypadkiom sam Wykonywai wszystkie prace W gospodarstwie. Wyrokiem Sqdu Okrogowego W Zielonej Gorze, sygn. akt: I C 131/03, powodztwo Z. W. zostaio oddalone, zaé wniesiona od tego wyroku apelacja powoda zostala oddalona wyrokiem Sqdu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt: I ACa 1208/05. Sqdy uznaly, Ze powodowi nie przysluguje rcnta uzupolniaj qca stmiowiqca rozniosg pomiqdzy pobieranq rolniczq rental. wypadkowq a wysokoécia. utraconych doohodow z tytuiu prowadzonego gospodarstwa rolnego i nie przyshlguje odszkodowanie za utracone korzyéci z tytuhl niemoznoéci prowadzenia i planowanego rozwoju gospodarstwa rolnego, gdyi nie ma zwiagku przyczynowego pomiqdzy utraconymi korzyéciami a wypadkiem (uzasadnienie skargi kasacyjnej — la 9). Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt: II CSK 468/06, Sqd Naj wyzszy odrzucii skargq kasacyjnq Z. W. wiflesionq od wyroku Sqdu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt: I ACa 1208/05, wskazuj ap, Ze W skardze brakjest uzasadnienia, 2e w sprawie wystopuje istotne zagadnienie prawne lub 2e skarga jest oczywiécie uzasadniona. Sqd odrzucii skargg na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. (vostanowienie wraz z uzasadnieniem — k. I 0I 1). Przed wypadkiem Z. W. zamierzal kupié nieruchomoéci rolne 0 powierzchni kilkuset hektarow po cenach preferencyjnych. W tym celu skiada} zapytania i oferty miqdzy innymi do Agencji Wiasnoéci Rolnej Skarbu Pafistwa i do Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Zywnoéciowej i otrzymywal na nio odpowiedzi (zafiwiadczenie — k. 13, korespondencja — k. 1421). ' Powyzszy stan faktyczny Sqd ustalil na podstawie wyzej wskazanyoh dowodow, w tym zlozonych do akt i powolanych dokumentow, ich odpisow i kopii, przy czym prawdziwoéé i autentycznoéé przedstawionych dokumentow nio budziia wqtpliwoéci i nio byla kwestionowana przez zadnq ze stron.
--- STRONA 3 ---
Sad oddalil wniosek powoda o zwrocenie sie do Sadu Okregowego W Zielonej Gorze o przeslanie akt: I C 131103 zgloszony na okolicznoéé potwierdzenia bezzasadnosci odmowy powodowi odszkodowania W czeéoi dotyczacej utraconych korzysoi oraz renty wyrownawozej. Wniosek ten zostat ziofzony przez peinomocnika powoda na rozprawie W dniu 6 marca 2013 r. Wniosek ten uzznaé nalezaio za spoiniony, zgodnie z art. 207 § 6 k.p.c. Ponadto Wniosok byi nieuzasadniony, gdyz powodztwo podlegalo oddaleniu co do zasady, a zatem przeprowadzenie dowodu Z dokumentow zznaj duj acych sio W tych aktach bylo zbedne dla rozstrzygniqcia sprawy. Wreszcie wskazaé naleiy, 2':e nie zostato sprecyzowane, z jakich dokumentéw powod chce przeprowadzié dowod i na jaka konkretnie okolicznosé. Pelnomoonik powoda nie zgiosil zastrzeienia co do oddalenia tego Wniosku Qurotokdz‘ rozprawy — la 72 73). Sad zwaiyl, co nastgpuje: Powodztwo byio niezasadne. Powod Wskazywal jako Zrodlo doznanej szkody prawomocny wyrok Sadu . Oktegowego W Zielonej Gorze, od ktorego apelacje powoda oddalii Sad Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 1'. A __ Tak sprecyzowane Zadanie nalezalo ooeniaé przez pryzmat regulacji przewidzianej przepisem art. 4171 § 2 k.c., ksztaituj acym odpowiedzialnosé odszkodowawcza za szkode wyrzadzona przy Wykonywaniu wiadzy publioznej przez Wydanie prawomocnego orzeozenia niezgodnego z prawem. Przepis powyzszy Wprowadzony zostai do polskiego porzadku pravmego na podstawie ustawy z dnia 17 " ozerwca 2004 r. o zmianie ustawy . Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw (Dz.U. N1" 162, poz. 1692 ze 2111.), z mooa obowiazuj aca od dnia 1 wrzesnia 2004 r. u Dodatkowo z dniem 25 wrzesnia 2010 r. przepis ten zostat znowelizowany ustawaz dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postepowania cywilnego oraz ustawy ~ Prawo upadiosciowe i naprawcze (Dz.U. Nr 155, poz. 1037). Zgodnie z art. 4 ust. 1 powoianej ustawy z dnia 22 lipca 2010 r., przepis art. 4171 § 2 Kodoksu cywiliiego W brzmieniu nadanym niniej sza ustawa ma zastosowanie do orzeozofi, ktore uprawomocniiy sie od dnia 1'? paidziernika 1997 r. _ Zgodnie 2 art. 4171 § 2 k.c.,"jeZe1i szkoda zostala wyrzadzona przez Wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji administracyjnej, jej naprawienia mozna Zadaé po stwierdzeniuWe wtasciwym postepowaniu ich niezgodnosci z prawem, chyba Ze odrebne przepisy stanowia inaczej. Z tresci cytowanego powyzej przepisu wynika, ie konieczna przesianka dochodzenia odszkodowania za szkode Wyrzadzona przez Wydanie prawomocnego orzeczenia jest niezgodnosé z prawem tegoz orzeczenia. Owa bezprawnosé nie podlega jednak ocenie sadu rozpoznajacego sprawe 0 odszkodowanie, lecz stwierdzenie jej musi nastapié W odpowiednim postepowaniu, to jest musi istnieé tak zwany prej udykat. Ustawodawca zrezygnowal bowiem z powierzenia kompetencji do ooeniania bezprawnosci w dziataniu sadu sadowi powszechnemu (czesto rownorozednemu lub nawet niiszego rzedu), ustanawiaj ac w tym celu specjalny odrebny tryb przed Sadem Najwyzszym — skarge 0 stwierdzenie niezgodnosci z prawem prawomocnego orzeozenia (art. 424‘42412 k.p.c.). Konsekwencja Z kolei braku takiego prejudykatu jest niemoznosé ustalenia, 2e doszio do bezprawnego dzialania przy wykonywaniu wiadzy publicznej, a tym samym przypisania pozwanemu odpowiedzialnoéci odszkodowawczej za szkode wyrzadzonana skutek takiego dziaiania. i . . Tak tez stwierdzii Sad Najwyzszy W Wyroku 2 dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt: V CNP 42/ 11 (LEX nr 1215459): ,,Wed1ug znowelizowanego stanu prawnego przeprowadzenie odrebnego postepowania przewidzianego W art. 424‘ i nast. k.p.c. W celu uzyskania prejudykatu stwierdzaj acego, 2e prawomocne orzeczenie, ktore wyrzadzilo szkode, jest niezgodne z prawem, stanowi niezbqdny etap umozliwiajaoy dochodzenie odszkodowania od Skarbu Pafistwa tylko W wypadku niektoryoh orzeczefi sadowyoh, ' skonkretyzowanych W. przepisach. Sa nimi wyroki (art. 4241 k.p.c.), postanowienia W postepowaniu
--- STRONA 4 ---
nieprocesowym, orzekaj ace co do istoty sprawy i koficzace postepowanie W sprawie (art. 5192 k.p.c.) oraz inne orzeczenia, co do ktoryoh taka mozliwosé przewidziano np. W art. 11481 § 3 k.p.c., W art. 11511 § 3 k.p.c. czy W art. 1215 k.p.c. W Wypadku pozostalych prawomocnych orzeczefi skarga o stwierdzenie ich niezgodnosoi z prawem jest niedopuszczalna, a poszkodowany moze po mysli art. art. 424“ k.p.c. dochodzié bezposrednio odszkodowania od Skarbu Pafistwa.” ' W sprawie niniej szej nie znaj dzie jednak zastosowania powolywany przez powoda art. 424“"k.p.c., zgodnie z ktorym W wypadlcu prawomoonych orzeczefi, od ktorych skarga nie przysluguj e, odszkodowania z tytulu szkody Wyrzadzonej przez Wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego 2 prawem rnoina domagaé sie bez uprzedniego stwierdzenia niezgodnosci orzeczenia z prawem W postepowaniu ze skargi, chyba ze strona nie skorzystata z przysluguj acych jej érodkow prawnych. Przepis powyzszy bowiem dotyczy orzeczefi tak zwanych wpadkowych, od ktérych nie przysluguje skarga 0 stwierdzenie niezgodnoéci z prawem wydanego orzeczenia. Natomiast od orzeczenia merytorycznego, czyli od Wyroku przysluguje skarga (art. 4241 k.p.c.). Prawomocne orzeczenia, od ktoiych skarga nie przysluguje, to W szczegolnosci orzeczenia wydane W sprawach egzekucyj nych (art. 7674 § 3 k.p.c.) i W postepowartiu upadlosciowym (art. _33 ust. 3 p.u.n. i art. 223 ust. 2 p.u.n.), orzeczenia niemerytoryczne (min. postanowienia wydawane w procesie) zarowno koficzaco, jak i niekoficzace postepowania W sprawie (caly katalog postanowieii rozstrzygaj acych kwestie Wpadkowe). Dodanie przepisu art. 4241" k.p.c. ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy — Kodeks oywilny... stanowi konsekwenoje zmiany systemu dochodzenia odszkodowania z tytulu szkody wyrzadzonej prawomocnym orzeczeniem sadowym, spowodowanej orzeczeniem Trybunalu Konstytucyj nego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. SK 77706 (OTKA 2008 nr 3, poz. 39). W orzeozeniu tym zakwestionowano konstytucyjnosé art. 4241 k.p.c. W ozesci ograniczajacej zakres dopuszczalnoéci skargi o stwierdzenie . niezgodnosci z prawem prawomocnego orzeczenia do orzeczeii kofiozacyoh postepowanie W sprawie. W konsekwencji takiego ograniozenia W razie Wydania prawomocnego orzeczenia, ktore nie kofiozy u postepowania W sprawie, naruszaj acego jednak prawa strony i prowadzaoego do powstania szkody, strona nie mogtaby dochodzié odpowiedniego odszkodowania od Skarbu Pafistwa. Skutkiem cytowanego orzeczenia Trybunaiu Konstytucyjnego bylo przyjecie, Ze skarga o stwierdzenie niezgodnoéci z prawem prawomocnego orzeczenia przysluguje zarowno W stosunku do orzeczefi koficzacych postepowanie, jak i orzeozefi niekoficzacyoh postepowania W sprawie (por. Mariusz P. Woj oik ,,Komentarz dokodeksu postepowania cywilnego”). Powod jako irodio szkody wskazal wyroki sadow pierwszej i drugiej instancji, a zatem orzeczenia merytoryczne, zas W takim przypadku przysluguje prawo Wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodnosci Z prawem prawomocnego Wyroku sadu drugiej instancji. Dlatego tez W niniej szej sprawie nie moze znaleéé zastosowania art. 4241b k.p.c. Skoro powod wywodzi szkode z prawomocnego wyroku oddalaj acego jego powodztwo, to niezbednai podstawowa przeslanka do uwzglqdnienia tak sformulowanego powodztwa jest, zgodnie z art. 4171 § 2 k.o., przedstawienie orzeozenia stwierdzajacego niezgodnoéé z prawem wydanego w jego sprawie prawomocnego wyroku. Bezspomym byto, 2e powod nie uzyskai orzeczenia stwierdzaj @ego niezgodnoéé z prawem prawomocnych Wyrokéw Sadu Okregowego W Zielonej Gorze i Sadu Apelacyj nego W Poznaniu. Tak opisany brak prej uclykatu, jak juz Wspomniano, Wyklucza moiliwoéé przypisania pozwanemu odpowiedzialnoslci odszkodowawczej za Wydanie kwestionowanych orzeczefi, co czyni zgloszone przez powoda roszczenie niezasadnym. " Wskazaé W tym miej sou nalezy, Ze W niniej szej sprawie nie znajdzie zastosowania powolywany przez strone pozwana art. 4241“ k.p.c., zgodnie z ktotym od wyrokow sadu drugiej instancji, od ktorych Wniesiono skarge kasacyjna, oraz od orzeozefi Sadu Naj Wyzszego skarga nie przyshlguje. Orzeczenie Sadu Najwyzszego
--- STRONA 5 ---
Wydano na skutek Wniesienia skargi kasaoyjnej traktuje sit; jak orzeczenie Wydane W postepowaniu Wywolanym Wniesieniem skargi. Stwierdzié bowiem nalezy, Ze od orzeczenia Sadu II Instancji nie zostala skutecznie Wniesiona skarga kasacyjna, gdyi Sad Najwyiszy odrzucil skarge na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., a nie odmowii jej przyj ecia na podstawie art. 3989 k.p.c. Sad Naj W}/ZSZY nie poddal zatem skargi nawet tak zwanemu przodsadowi (p0I‘.pOS'E31'l0Wi8I1i8 Sadu NajWyZszego z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt: II CNP 38.408, LEX nr 494146: ,,przez skarge kasacyjna "Wniesi0na" naleiy rozumieé skarge "Wniesiona skutocznie", tj. taka, ktora nie zostaia odrzucona, a Sad NajWyZszy poddai ja co najmniej tzw. przedsadowi (art. 3989 k.p.c.) albo rozpoznai po przyjeciu do r0zpoZ.nania.”). Reasumuj ac, nalezy Wskazaé, 26 powéd nie speinil podstawowej przesianki koniecznej do uwzglednienia roszczenia odszkodowawczego wywodzonego z nieshtsznego, zdaniem strony, Wyroku sadowego, to jest nie przedstawil orzeozenia Sada Najwyzszego stwierdzajacego Wydanie Wyroku W sprawie powoda niezgodnie z prawem. ’ Niezaleznie od powyzszego, dodatkowo WSk&Z3é nalezy, Ze powéd nie wykazal takze W niniej szym postepowaniu, Ze kwestionowane orzeczenia sa niezgodne z prawem, ani nie Wykazai wysokosci szkody oraz adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiedzy Wydanymi wyrokami a szkoda. Nie zgiosil tea na to okoliczznosé Wnioskow dowodowych. Powod Wykazal jedynie, Ze zamierzai kupié nieruchomosci. Nie Wykazal jednak utraconego doohodu, a W szczegolnoéci jego Wysokosici. Nie Wykazai rowniez, ze zasadne byio 2asacdzenie na jego rzecz renty uzupeiniaj acej stanowiacej réznice pomiedzy pobierana rolnicza renta VVYPEICHCOWQ a Wysokoécia utraoonych dochodow z tytulu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Kwestie to byiy jednak Wtome W stostmku do podstawowej kwestii braku prejudykatu stwiordzaj aoego niezgodnosé z prawem Wydanych wyrokow. Majac na uwadze powyzsze rozwazania faktyczne i prawne, Sad oddalii powodztwo jako niezasadne. Sad odstapit od obciazania powoda obowiazkiem zwrotu kosztdw procesu na rzeoz strony przeciwnej, majac na uwadze tmdna sytuacje materialna powoda, bedaca takze podstawa do zwolnienia powoda od kosztow sadowych, co umozliwiaio zastosowanie art. I02 k.p.c. Z powodu braku podstaw do sciagniecia od Strony przeciwnej oplaty od pozwu, od ktorej powod zostai zwolniony (postanowienie — k. 42), na podstawie art. 113 ust. 1 (a contrario) ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych W sprawach cywilnyeh (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), Sad przejai te opiate na rachunek Skarbu Pafistwa H kasy Sadu Okregowego W Warszawie. SSO Maigorzam Mqczkowska
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 1'. A __ Tak sprecyzowane Zadanie nalezalo ooeniaé przez pryzmat regulacji prze#II C 410f12 Na pedstawie usiawy 2 cfnia 6.09.2601 r. 0 dosiepie#art. 3986 § 3 k.p.c.#art. 207 § 6 k.p.c.#art. 4171 § 2 k.c.#art. 4 ust. 1 powoianej#art. 4171 § 2 Kodoksu#art. 4241 k.p.c.#art. 5192 k.p.c.#art. 11481 § 3 k.p.c.#art. 11511 § 3 k.p.c.#art. 1215 k.p.c.#art. 7674 § 3 k.p.c.#art. 223 ust. 2 p.u.n.#art. 4241b k.p.c.#art. 4171 § 2 k.o.#art. 3989 k.p.c.#art. 113 ust.